Document 54K1125/009

2101 DOC 54 1125/009 DOC 54 1125/009 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 CHAMBRE DES REPRÉSENTANTS DE BELGIQUE BELGISCHE KAMER VAN VOLKSVERTEGENWOORDIGERS 30 juni 2015 30 juin 2015 NAMENS DE COMMISSIE VOOR DE FINANCIËN EN DE BEGROTING UITGEBRACHT DOOR DE HEER Ahmed LAAOUEJ EN MEVROUW Sophie WILMÈS FAIT AU NOM DE LA COMMISSION DES FINANCES ET DU BUDGET PAR M. Ahmed LAAOUEJ ET MME Sophie WILMÈS VERSLAG VAN DE EERSTE LEZING RAPPORT DE LA PREMIÈRE LECTURE Wetsvoorstel tot wijziging van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992 wat het belastingstelsel van juridische constructies betreft Wetsvoorstel tot wijziging van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992, teneinde de internationale fiscale fraude en de belastingparadijzen te bestrijden door middel van de instelling van zogenaamde CFC-regels (Art. 38 tot 85) Proposition de loi modifiant le Code des impôts sur les revenus 1992 en ce qui concerne le régime d’imposition des constructions juridiques Proposition de loi modifiant le Code des impôts sur les revenus 1992, visant à lutter contre la fraude fiscale internationale et les paradis fiscaux par l’instauration de règles dites “CFC” (Art. 38 à 85) PROJET DE LOI-PROGRAMME ONTWERP VAN PROGRAMMAWET Voir: Doc 54 1125/ (2014/2015): 001: Projet de loi. 002 à 006: Amendements. 007 et 008: Rapports. Doc 54 0550/ (2014/2015): 001: Proposition de loi de Mme Almaci et M. Gilkinet et consorts. Doc 54 0679/ (2014/2015): 001: Proposition de loi de MM. Vanvelthoven, Laaouej, Mme Temmerman et MM. Crusnière et Van der Maelen. 002: Rapport. 003: Avis du Conseil d’État. Zie: Doc 54 1125/ (2014/2015): 001: Wetsontwerp. 002 tot 006: Amendementen. 007 en 008: Verslagen. Doc 54 0550/ (2014/2015): 001: Wetsvoorstel van mevrouw Almaci en de heer Gikinet c.s. Doc 54 0679/ (2014/2015): 001: Wetsvoorstel van de heren Vanvelthoven, Laaouej, mevrouw Temmerman en de heren Crusnière en Van der Maelen. 002: Verslag. 003: Advies van de Raad van State. 2 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 Abréviations dans la numérotation des publications: DOC 54 0000/000: Document parlementaire de la 54e législature, suivi du n° de base et du n° consécutif QRVA: Questions et Réponses écrites CRIV: Version Provisoire du Compte Rendu intégral CRABV: Compte Rendu Analytique CRIV: Compte Rendu Intégral, avec, à gauche, le compte rendu intégral et, à droite, le compte rendu analy tique traduit des interventions (avec les an- nexes) PLEN: Séance plénière COM: Réunion de commission MOT: Motions déposées en conclusion d’interpellations (papier beige) Publications officielles éditées par la Chambre des représentants Commandes: Place de la Nation 2 1008 Bruxelles Tél. : 02/ 549 81 60 Fax : 02/549 82 74 www.lachambre.be courriel : publications@lachambre.be Les publications sont imprimées exclusivement sur du papier certifi é FSC Officiële publicaties, uitgegeven door de Kamer van volksvertegenwoordigers Bestellingen: Natieplein 2 1008 Brussel Tel. : 02/ 549 81 60 Fax : 02/549 82 74 www.dekamer.be e-mail : publicaties@dekamer.be De publicaties worden uitsluitend gedrukt op FSC gecertifi ceerd papier Afkortingen bij de nummering van de publicaties: DOC 54 0000/000: Parlementair document van de 54e zittingsperiode + basisnummer en volgnummer QRVA: Schriftelijke Vragen en Antwoorden CRIV: Voorlopige versie van het Integraal Verslag CRABV: Beknopt Verslag CRIV: Integraal Verslag, met links het defi nitieve integraal verslag en rechts het vertaald beknopt verslag van de toespraken (met de bijlagen) PLEN: Plenum COM: Commissievergadering MOT: Moties tot besluit van interpellaties (beigekleurig papier) N-VA : Nieuw-Vlaamse Alliantie PS : Parti Socialiste MR : Mouvement Réformateur CD&V : Christen-Democratisch en Vlaams Open Vld : Open Vlaamse liberalen en democraten sp.a : socialistische partij anders Ecolo-Groen : Ecologistes Confédérés pour l’organisation de luttes originales – Groen cdH : centre démocrate Humaniste VB : Vlaams Belang PTB-GO! : Parti du Travail de Belgique – Gauche d’Ouverture FDF : Fédéralistes Démocrates Francophones PP : Parti Populaire Samenstelling van de commissie op de datum van indiening van het verslag/ Composition de la commission à la date de dépôt du rapport Voorzitter/Président: Eric Van Rompuy A. — Vaste leden / Titulaires: B. — Plaatsvervangers / Suppléants: N-VA Peter Dedecker, Robert Van de Velde, Hendrik Vuye, Veerle Wouters Peter Buysrogge, Inez De Coninck, Bart De Wever, Johan Klaps, Jan Spooren PS Stéphane Crusnière, Ahmed Laaouej, Alain Mathot Frédéric Daerden, Emir Kir, Eric Massin, Sébastian Pirlot MR Benoît Piedboeuf, Vincent Scourneau, Sophie Wilmès Olivier Chastel, Philippe Goffin, Kattrin Jadin, Damien Thiéry CD&V Roel Deseyn, Eric Van Rompuy Hendrik Bogaert, Griet Smaers, Jef Van den Bergh Open Vld Luk Van Biesen, Carina Van Cauter Patricia Ceysens, Dirk Van Mechelen, Frank Wilrycx sp.a Peter Vanvelthoven Karin Temmerman, Dirk Van der Maelen Ecolo-Groen Georges Gilkinet Meyrem Almaci, Jean-Marc Nollet cdH Benoît Dispa Michel de Lamotte, Catherine Fonck C. — Niet-stemgerechtigde leden / Membres sans voix délibérative: VB Barbara Pas PTB-GO! Marco Van Hees FDF Olivier Maingain 3 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 INHOUD SOMMAIRE Blz. Pages I. – Procedure II. – Inleidende uiteenzettingen A. Ontwerp van programmawet (DOC 54 1125/001) B. Wetsvoorstel tot wijziging van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992 teneinde de internationale fi scale fraude en de belastin- gparadijzen te bestrijden door middel van de instelling van zogenaamde CFC-regels (DOC 54 0550/001) C. Wetsvoorstel tot wijziging van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992 wat het belastingstelsel van juridische constructies betreft (DOC 54 0679/001) III. – Algemene bespreking A. Doorkijktaks B. “Diamant stelsel” C. Intercommunales D. Maatregelen voor startende ondernemingen E. Kredietinstellingen en verzekeringsonderne- mingen (“bankentaks”) F. Liquidatiereserve IV.-Artikelsgewijze bespreking en stemmingen I. – Procédure II. – Exposés introductifs A. Projet de loi-programme (DOC 54 1125/001) B. Proposition de loi modifi ant le Code des impôts sur les revenus 1992, visant à lutter contre la fraude fi scale internationale et les paradis fi scaux par l’instauration de règles dites “CFC” (DOC 54 0550/001) C. Proposition de loi modifi ant le Code des impôts sur les revenus 1992 en ce qui concerne le régime d’imposition des constructions juri- diques (DOC 54 0679/001) III. – Discussion générale A. Taxe de transparence B. «Régime Diamant» C. Intercommunales D. Mesures pour des entreprises qui débutent E. Établissements de crédit et entreprises d’assu- rances («taxe bancaire») F. Réserve de liquidation IV. – Discussion des articles et votes 4 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 DAMES EN HEREN, Uw commissie heeft de haar verzonden artikelen van dit ontwerp van programmawet besproken tijdens haar vergaderingen van 10 en 23 juni 2015. Tijdens de vergadering van 23 juni 2015 heeft de commissie tevens beslist aan de bespreking van dit ontwerp van program- mawet de volgende wetsvoorstellen toe te voegen: — het wetsvoorstel tot wijziging van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992 teneinde de internati- onale fi scale fraude en de belastingparadijzen te be- strijden door middel van de instelling van zogenaamde CFC-regels (DOC 54 0550/001) — het wetsvoorstel tot wijziging van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992 wat het belastingstelsel van juridische constructies betreft (DOC 54 0679/001). I. — PROCEDURE Tijdens de vergadering van 10 juni 2015 vindt een proceduredebat plaats naar aanleiding van de vraag van meerdere leden tot het organiseren van hoorzit- tingen met betrekking tot de transparantietaks en het “diamant stelsel”. Na afl oop van een gedachtewisseling werd de vraag tot hoorzittingen verworpen met 10 stem- men tegen 4. II.— INLEIDENDE UITEENZETTINGEN A. Ontwerp van programmawet (DOC 54 1125/001) De heer Johan Van Overtveldt, minister van Financiën, belast met Bestrijding van de fi scale fraude, stelt de diverse fi nanciële maatregelen uit het ontwerp van programmawet voor. • “Doorkijkbelasting” of “Kaaimantaks” De minister stelt dat de zogenaamde doorkijkbelas- ting – ook Kaaimantaks genoemd – tot doel heeft om belastingontwijking tegen te gaan waarbij gebruik wordt gemaakt van juridische constructies voor de creatie van afgezonderde doelvermogens. De inkomsten verkregen door juridische constructies zullen rechtstreeks belast worden in hoofde van de op- richter van de constructie of diens erfgenamen, alsof ze rechtstreeks door laatstgenoemden werden verkregen. De inkomsten die effectief werden verkregen door een derde begunstigde van de constructie mogen daarbij in bepaalde gevallen in mindering worden gebracht. MESDAMES, MESSIEURS, Votre commission a consacré ses réunions des 10 et 23 juin 2015 à l’examen des articles de ce projet de loi- programme qui lui ont été renvoyés. Lors de sa réunion du 23 juin 2015 la commission a également décidé de joindre à la discussion de la présente loi-programme les propositions de loi suivantes: — la proposition de loi modifi ant le Code des impôts sur les revenus 1992, visant à lutter contre la fraude fi scale internationale et les paradis fi scaux par l’instau- ration de règles dites “CFC” (DOC 54 0550/001). — la proposition de loi modifi ant le Code des impôts sur les revenus 1992 en ce qui concerne le régime d’imposition des constructions juridiques (DOC  54 0679/001). I. — PROCÉDURE Au cours de la réunion du 10 juin 2015, un débat de procédure a eu lieu à la suite de la demande de plusieurs membres visant à organiser des auditions au sujet de la taxe de transparence et du “régime diamant”. Au terme d’un échange de vues, la demande d’auditions a été rejetée par 10 voix contre 4. II. — EXPOSÉS INTRODUCTIFS A. Projet de loi-programme (DOC 54 1125/001) M. Johan Van Overtveldt, ministre des Finances, chargé de la Lutte contre la fraude fi scale, présente les diverses mesures fi nancières proposées dans le projet de loi-programme. • “Taxe de transparence” ou “Taxe Caïman” Le ministre explique que la “taxe de transparence” – aussi appelée taxe Caïman – a pour objectif de lutter contre l’évasion fi scale dans le cadre de laquelle des constructions juridiques sont utilisées pour la création de patrimoines d’affectation isolés. Les revenus issus de constructions juridiques seront directement imposés dans le chef du fondateur de la construction ou de ses héritiers comme s’ils étaient recueillis directement par ces derniers. Les revenus qui sont effectivement perçus par un tiers bénéfi ciaire peuvent, dans certains cas, être portés en déduction à cet égard. 5 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 De derde begunstigden zelf zijn belastbaar op alle voordelen die ze effectief verkrijgen van deze construc- ties, alsof ze deze rechtstreeks verkregen hebben. De geviseerde constructies zijn enerzijds structuren zonder rechtspersoonlijkheid (zoals trusts), waarbij een afgezonderd doelvermogen wordt gecreëerd, en ander- zijds rechtspersonen die niet onderworpen worden aan een inkomstenbelasting van minstens 15 %. Voor laatstgenoemde rechtspersonen wordt een onderscheid gemaakt naargelang deze al dan niet gevestigd zijn in de Europese Economische Ruimte (EER). Rechtspersonen gevestigd in de EER vallen in de regel niet onder de Kaaimantaks, behalve deze die limitatief worden opgesomd in een lijst die zal worden opgenomen in een koninklijk besluit. Rechtspersonen gevestigd buiten de EER vallen onder de Kaaimantaks, indien de inkomstenbelasting waaraan ze onderworpen worden minder dan 15 % bedraagt. Voor deze rechts- personen werd een niet-limitatieve lijst opgesteld van vormen van rechtspersonen die worden geacht aan een inkomstenbelasting van minder dan 15 % onderworpen te zijn. Deze lijst is, in tegenstelling tot de EER-lijst, niet limitatief en bovendien weerlegbaar. Bij constructies met rechtspersonen wordt voorzien dat de uitkeringen bij ontbinding of bij overdracht van activa waarvoor geen gelijkwaardige tegenprestatie werd verkregen, aan de roerende voorheffing worden onderworpen indien en in de mate dat het bedrag van de ingebrachte activa die in België aan het belastingregime werden onderworpen, wordt overschreden. Voorts worden antimisbruikregels ingevoerd waar- door handelingen door een juridische constructie en wijzigingen aan de oprichtingsakte niet tegenstelbaar zijn aan de administratie. De regeling is van toepassing in de personenbe- lasting en de rechtspersonenbelasting op inkomsten die vanaf 1 januari 2015 zijn verkregen, toegekend of betaalbaar gesteld. Wat betreft de toepassing van de roerende voorheffing en de bedrijfsvoorheffing is de regeling van toepassing vanaf de eerste dag van de maand na bekendmaking. Bepaalde rechtspersonen – zoals bijvoorbeeld be- paalde beleggingsinstellingen, pensioeninstellingen, beursgenoteerde entiteiten, entiteiten met een daad- werkelijke economische activiteit –  worden van de toepassing van de Kaaimantaks uitgesloten. Les tiers bénéfi ciaires sont eux-mêmes imposables sur tous les avantages qu’ils recueillent effectivement de ces constructions comme s’ils les percevaient directement. Les constructions visées sont d’une part les struc- tures sans personnalité juridique (telles que les trusts) dans le cadre desquelles un patrimoine d’affectation isolé est créé et, d’autre part, les personnes morales qui ne sont pas soumises à un impôt sur les revenus d’au moins 15 %. En ce qui concerne les personnes morales précitées, une distinction est établie en fonction de leur établis- sement ou non dans l’Espace Économique Européen (EEE). Les personnes morales établies dans l’EEE ne sont en règle générale pas soumises à la taxe Caïman, à l’exception de celles qui sont énumérées limitativement dans la liste qui sera publiée par arrêté royal. La taxe Caïman s’applique aux personnes morales établies en dehors de l’EEE si l’impôt sur les revenus auquel elles sont soumises s’élève à moins de 15 %. Pour ces personnes morales, une liste non limitative de formes de personnes morales dont il est estimé qu’elles sont soumises à un impôt sur les revenus de moins de 15 % a été établie. Cette liste, à l’inverse de la liste EEE, n’est pas limitative et peut en outre être réfutée. Dans le cas des constructions avec personnes morales, il est prévu que les sommes attribuées à la suite de leur dissolution ou de transfert d’actifs sans contrepartie équivalente, soient soumises au précompte mobilier si et dans la mesure où le montant des actifs apportés qui ont été soumis au régime d’imposition en Belgique a été dépassé. En outre, des règles anti-abus sont introduites. Grâce à elles, les transactions par une construction juridique et des modifi cations à l’acte constitutif ne sont pas opposables à l’administration. La règle s’applique à l’impôt des personnes phy- siques et à l’impôt des personnes morales pour les revenus recueillis, attribués ou mis en paiement à comp- ter du 1er janvier 2015.En ce qui concerne l’application du précompte mobilier et du précompte professionnel la règle est d’application à compter du premier jour du mois suivant la publication. Certaines personnes morales –  telles que par exemple certains organismes de placement, certains fonds de pensions, certaines entités cotées en bourse, certaines entités avec une activité économique réelle – sont exclues de l’application de la taxe Caïman. 6 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 • Starterskorting en tax shelter startende ondernemingen Startende bedrijven en kmo’s spelen een bepalende rol bij het scheppen van arbeidsplaatsen en dragen bij tot een economische dynamiek. Gelet op de risicoaver- sie van bepaalde fi nanciële markten en de beperkte zekerheden die startende bedrijven en kmo’s kunnen bieden, hebben deze het vaak moeilijk om kapitaal of leningen te verkrijgen, ook al hebben ze een waardevol bedrijfsmodel en groeiperspectieven. Tezelfdertijd is de omvang van de spaardeposito’s in België ongezien hoog. De regering stelt dan ook maatregelen voor om dat particulier kapitaal deels te mobiliseren voor het verschaffen van risicokapitaal aan met een funding gap kampende niet-beursgenoteerde starters en kmo’s. Eén van die maatregelen is het verlenen van een be- lastingvermindering aan wie nieuwe aandelen verwerft door een inbreng in geld in een starter of kmo, al dan niet via een door de FSMA of een gelijkaardige autoriteit in een andere lidstaat van de EER erkend crowdfun- dingplatform, of eventueel via een erkend startersfonds. De belastingvermindering wordt verleend als aan een aantal voorwaarden is voldaan met betrekking tot onder meer het tijdstip van de verwerving van de nieuwe aan- delen en de vennootschap waarin wordt geïnvesteerd. • Vrijstelling van doorstorting van bedrijfsvoorheffing voor startende ondernemingen Om jonge ondernemers te ondersteunen, stelt de re- gering verder voor om een specifi eke maatregel inzake niet doorstorten van bedrijfsvoorheffing in te voeren voor kmo’s die minder dan 4 jaar oud zijn. Tijdens de eerste 4  jaar van hun bedrijfsvoering zullen micro-ondernemingen 20  % van de normaal verschuldigde bedrijfsvoorheffing op de lonen van hun medewerkers niet moeten doorstorten aan de fi scus. Tijdens de eerste 4 jaren van hun bedrijfsvoering zullen kmo-vennootschappen 10 % van de normaal verschuldigde bedrijfsvoorheffing op de lonen van hun medewerkers niet moeten doorstorten aan de fi scus. • Réduction starters / Tax shelter pour les entreprises débutantes Les entreprises qui débutent et les PME jouent un rôle déterminant dans la création d’emplois et représentent un facteur de développement économique. Etant donné les réticences de certains marchés fi nanciers à prendre des risques et les garanties parfois limitées que les entreprises qui débutent et les PME sont en mesure d’offrir, il leur est souvent malaisé d’accéder aux capi- taux ou aux prêts, même lorsqu’elles ont d’excellents plans d’entreprise et de bonnes perspectives de crois- sance. Parallèlement, le volume des dépôts d’épargne atteint un niveau record en Belgique. Le gouvernement propose dès lors des mesures qui permettent de mobili- ser en partie ces capitaux privés pour fournir du capital à risque dans des entreprises débutantes et des PME non cotées qui souffrent d’un défi cit de fi nancement. Une de ces mesures est l’octroi d’une réduction d’impôt à celui qui acquiert de nouvelles actions ou parts par l’apport d’argent dans une entreprise débutante ou une PME, par le biais ou non d’une plateforme de crowdfunding agréée par la FSMA ou par une autorité similaire d’un autre État membre de l’Espace écono- mique européen, ou éventuellement par le biais d’un fonds starters agréé. La réduction d’impôt est octroyée si un certain nombre de conditions sont remplies en ce qui concerne notamment le moment de l’acquisition des nouvelles actions ou parts et la société dans laquelle le capital est investi. • Dispense de versement du précompte professionnel pour les entreprises qui débutent Afi n de soutenir les jeunes entrepreneurs, le gou- vernement propose aussi d’instaurer une mesure spécifi que en matière de non-versement de précompte professionnel pour les PME de moins de 4 ans d’âge. Au cours des 4 premières années de leur exploitation, les micro-entreprises ne seront pas tenues de verser au fi sc 20 % du précompte professionnel qu’elles retiennent sur les rémunérations de leurs collaborateurs. Au cours des 4 premières années de leur exploitation, les sociétés PME ne seront pas tenues de verser au fi sc 10 % du précompte professionnel qu’elles retiennent sur les rémunérations de leurs collaborateurs. 7 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 • Vrijstelling voor interesten uit leningen aan startende ondernemingen Deze maatregel heeft tot doel crowdfunding voor startende kmo’s aan te moedigen. Daartoe wordt de opbrengst van leningen uitgegeven in het kader van crowdfunding onder bepaalde voorwaarden vrijgesteld van belasting. • Stelsel tot forfaitaire vaststelling van het belastbaar resultaat uit diamanthandel op basis van de omzet (“Diamant Stelsel”) Met de invoering van het “diamant stelsel” wenst de regering te komen tot een kader voor de sector van de diamant groothandel dat op het vlak van de inkomsten- belastingen aan de belastingadministratie een adequate greep geeft op de sector. De controlemoeilijkheden die sedert tientallen jaren aanslepen, worden door het “diamant stelsel” opgelost. En dit op een wijze die zorgt voor een broodnodige fi scale zekerheid voor de sector zelf. En op basis van een marktconforme invulling van het regime zodat de noodzakelijke toename van de budgettaire bijdrage door de sector niet anders dan als redelijk kan worden ervaren. De kern van het stelsel bestaat er in het netto be- lastbaar resultaat te verbinden aan een grootheid, de omzet, die op een eenvoudigere wijze voor een afdoende fi scale controle vatbaar is. Uniek voor de di- amantsector is dat door de aard van het product, door de eigen aard van de activiteiten van diamant bewerker en diamant handelaar, en ook door de afwezigheid van verifi eerbare “spot” prijzen voor diamanten, er onover- komelijke controle moeilijkheden bestaan wat betreft de opvolging van diamanten doorheen het verhande- lings- en bewerkingsproces. Daarnaast bestaat er geen enkele basis om te komen tot een waardering van een voorraad aan diamanten op een objectieve en correcte wijze. Een correcte waarde voor een diamant, laat staan voor een diamantvoorraad bestaat niet. En de handels- waarde ervan hangt dan nog samen met de specifi eke bekwaamheid van de handelaar bij het samenstellen en weder samenstellen van diamant pakketten die hij verhandelt. Bijgevolg zijn er problemen voor een ef- fi ciënte controle van de werkelijke netto marge, en van het netto belastbaar resultaat. Sedert 1996 hanteren de bevoegde controlediensten een bijzondere controle norm als controletechniek. De diamanthandelaars voor wie de problemen inzake voorraadopvolging en waardering zich stelden werden weliswaar belast op hun werkelijke winst, doch deze mocht niet lager liggen dan vastgestelde percentages van de omzet. Het probleem met deze nuttige controle techniek is dat enerzijds de voorraad issues in se blijven • Exonération pour des intérêts de prêts à des entreprises qui débutent Cette mesure vise à encourager le crowdfunding pour les PME qui débutent. À cette fi n, le rapport des emprunts émis sous certaines conditions dans le cadre du crowdfunding, est exempté d’impôt. • Régime de détermination forfaitaire du revenu imposable issu du commerce de diamants basé sur le chiffre d’affaires (“Régime Diamant”) Par l’introduction du “régime diamant”, le gouverne- ment souhaite mettre en place un cadre pour le secteur du commerce en gros de diamants. Sur le plan de l’impôt sur les revenus, ce cadre offre à l’administration fi scale une prise adéquate sur le secteur. Les difficultés de contrôle qui perdurent depuis des dizaines d’années sont résolues grâce au “régime diamant” et ce, en offrant une sécurité juridique indispensable au secteur lui-même et sur la base d’une portée du régime qui est conforme au marché de sorte que l’augmentation nécessaire de la contribution budgétaire par le secteur est ressentie comme raisonnable. L’essence du régime consiste à lier le résultat net imposable à un montant, le chiffre d’affaires, qui se prête plus aisément à un contrôle fi scal efficace. En raison de la spécifi cité du secteur de par la nature du produit, de par la nature propre des activités de tailleur de dia- mants et de négociant en diamants et également de par l’absence de “prix au comptant” vérifi ables pour les diamants, des difficultés insurmontables se posent en matière de suivi des diamants tout au long du processus de taille et de négoce. En outre, il n’existe aucune base pour parvenir à estimer un stock de diamants de façon objective et correcte. Il n’existe pas de valeur correcte pour un diamant, encore moins pour un stock de dia- mants. Et sa valeur commerciale dépend elle aussi de la compétence spécifi que du négociant à composer et à recomposer les paquets de diamants qu’il négocie. En conséquence, des problèmes se posent pour un contrôle efficace de la marge nette réelle et du résultat net imposable. Depuis 1996, les services de contrôle compétents appliquent une norme de contrôle particu- lière comme technique de contrôle. Les négociants en diamants pour lesquels des pro- blèmes en matière de suivi de stock et d’estimation se posaient ont, il est vrai, été taxés sur leur bénéfi ce réel mais celui-ci ne pouvait pas être inférieur à des pour- centages déterminés du chiffre d’affaires. Le problème de cette technique de contrôle utile est que, d’une part, 8 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 doorwerken, en anderzijds dat de administratie noodza- kelijkerwijze echte minimale vereisten invoerde zodat er blijvend vragen gesteld werden naar het bijdragen van een fair share of taxes door de sector. Het “diamant stelsel” biedt het passende antwoord. Op een fi scaal eenvoudig controleerbare wijze wordt de inkomstenbelasting geheven op een op redelijke gronden forfaitair vastgestelde winst. • Investeringsaftrek digitale investeringen Om digitale investeringen aan te moedigen heeft de regering beslist om de verhoogde investeringsaftrek uit te breiden tot investeringen die dienen voor de be- veiliging van informatie- en communicatietechnologie en voor de digitale betalings- of factureringssystemen. • Liquidatiereserve Deze maatregel betreft de uitbreiding van de be- staande regeling inzake de liquidatiereserve tot de boekjaren 2012 en 2013 (aanslagjaren 2013 en 2014). De regering voorziet voor de kleine vennootschap- pen bedoeld in artikel 15 van het Wetboek van ven- nootschappen in de mogelijkheid om over te gaan tot een anticipatieve heffing van 10 % in 2015 op de boekhoudkundige winst na belasting verwezenlijkt in de loop van boekjaar 2012 en in 2016 voor wat de boek- houdkundige winst na belasting verwezenlijkt in de loop van boekjaar 2013 betreft, in de mate waarin de winsten in kwestie zullen worden opgenomen in een bijzondere liquidatiereserve. • Werkbonus Om de netto koopkracht van werknemers met lage lonen verder te verhogen, stelt de regering voor om de sociale en fi scale werkbonus te verhogen vanaf 1 augustus 2015. De fi scale werkbonus wordt verhoogd van 14,4  naar 17,81  % van de (verhoogde) sociale werkbonus voor de bezoldigingen die worden betaald of toegekend vanaf 1 augustus 2015. De verhoging van de werkbonus zal vanaf 1 augustus 2015 ook worden doorgerekend in de bedrijfsvoorheffing. Deze verhoging van de sociale en fiscale werk- bonus wordt gecumuleerd met de verhogingen van de fi scale werkbonus die reeds voorzien zijn vanaf 1 januari 2016 en 1 januari 2019. les questions de stock subsistent et que, d’autre part, l’administration a instauré nécessairement de véritables exigences minimales de sorte qu’il y avait constamment des demandes en faveur d’une contribution de “fair share of taxes” par le secteur. Le “régime diamant” offre la réponse adéquate. L’impôt sur les revenus est prélevé, à l’aide d’une méthode qui est fi scalement aisément contrôlable, sur la base du bénéfi ce forfaitaire déterminé fondé sur des motifs raisonnables. • Déduction pour investissement pour les investissements numériques Pour inciter les investissements dans le numérique, le gouvernement a décidé d’étendre la déduction pour investissement majorée aux investissements destinés à la sécurisation de l’information et des technologies de communication ainsi qu’aux systèmes de paiement ou de facturation électronique. • Réserve de liquidation Cette mesure concerne l’extension du régime exis- tant en matière de réserve de liquidation aux exercices comptables 2012  et 2013  (exercices d’imposition 2013 et 2014). Le gouvernement prévoit la possibilité pour les petites sociétés visées à l’article 15 du Code des sociétés de procéder à un prélèvement anticipatif de 10 % en 2015 sur le bénéfi ce comptable après impôt réalisé au cours de l’exercice comptable 2012 et en 2016 sur le bénéfi ce comptable après impôt réalisé au cours de l’exercice comptable 2013, dans la mesure où les bénéfi ces en question seront repris dans une réserve de liquidation spéciale • Bonus à l’emploi Afi n d’augmenter le pouvoir d’achat net des travail- leurs ayant un bas salaire, le gouvernement propose d’augmenter le bonus à l’emploi social et fi scal à partir du 1er août 2015. Le bonus à l’emploi fi scal est augmenté de 14,4 % à 17,81 % du bonus à l’emploi social (aug- menté) pour les rémunérations payées ou attribuées à partir du 1er août 2015. L’augmentation du bonus emploi sera également répercutée dans le précompte profes- sionnel à partir du 1er août 2015. Cette augmentation du bonus à l’emploi social et fi scal sera cumulée avec les augmentations du bonus à l’emploi fi scal qui sont déjà prévues à partir du 1er jan- vier 2016 et du 1er janvier 2019. 9 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 B. Wetsvoorstel tot wijziging van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992, teneinde de internationale fiscale fraude en de belastingparadijzen te bestrijden door middel van de instelling van zogenaamde CFC-regels (Doc 54 550/001). De heer Georges Gilkinet (Ecolo-Groen) vraagt de samenvoeging van dit wetsvoorstel die ertoe strekt de overdracht tegen te gaan van activiteiten en winst naar buitenlandse vennootschappen die zijn onderworpen aan een gunstiger fi scale regeling dan het Belgische belastingstelsel, zulks met de bedoeling de belasting te ontwijken. Het lid herinnert dat de Controlled Foreign Corporations-regels (CFC) in 1962 in de Verenigde Staten zijn ontstaan om de overdracht tegen te gaan van activiteiten naar buitenlandse vennootschappen die zijn onderworpen aan een gunstig fi scaal regime en die onder controle staan van een Amerikaans be- drijf. De CFC-regels bieden de mogelijkheid de in het buitenland gemaakte winst te belasten alsof het die van de Amerikaanse vennootschap was. Het voormelde wetsvoorstel strekt ertoe te zorgen voor volledige transparantie en voor een doeltreffende informatie-uitwisseling tussen de Staten en te bepalen dat de toepasselijke belasting die van het land van her- komst (België) is, met een mogelijkheid de al betaalde belasting in het land waar de offshore-vennootschap gevestigd is, in mindering te brengen. Het voordeel is dat men er niet langer belang bij heeft Belgische in- komsten in het buitenland onder te brengen omdat het totale betaalde belastingbedrag hetzelfde is als indien de structuren in België gevestigd waren geweest. C. Wetsvoorstel tot wijziging van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992  wat het belastingstelsel van juridische constructies betreft (Doc 54 679/001). De heer Peter Vanvelthoven (sp.a) heeft dit mede door hem ingediende wetsvoorstel doen toevoegen aan de bespreking van de “doorkijktaks” dat in het ontwerp van programmawet is voorzien. De spreker preciseert dat het wetsvoorstel tot wijziging van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992 wat het belastingstelsel van juridische constructies betreft, beoogt een volledig instrumentarium in te stellen om de trusts, de stichtingen en andere juridische constructies te belasten. Er wordt voorzien in een mechanisme ter belasting van de inkomsten die worden ontvangen en/ of uitgekeerd door een juridische constructie; dat me- chanisme beoogt met name: B. Proposition de loi modifiant le Code des impôts sur les revenus 1992, visant à lutter contre la fraude fiscale internationale et les paradis fi scaux par l’instauration des règles dites “CFC” (Doc 54 550/001). M.  Georges Gilkinet (Ecolo-Groen) demande la jonction de cette proposition de loi qui tend à combattre le transfert d’activités et de profi ts vers des sociétés étrangères soumises à un régime fi scal plus favorable que le système fi scal belge afi n d’éviter l’impôt. L’intervenant rappelle que les règles Controlled Foreign Corporations (CFC) ont fait leur apparition, en 1962, aux États-Unis, afi n de combattre les transferts d’activités vers des sociétés étrangères soumises à un régime fi scal favorable et sous le contrôle d’une société américaine. Les règles CFC permettent de taxer le bénéfi ce réalisé à l’étranger comme si c’était celui de la société américaine. La proposition de loi précitée a pour but d’établir une transparence totale et un échange d’informations effi- cace entre les États et de prévoir que la taxation appli- cable est celle du pays d’origine (la Belgique) avec une capacité de déduire l’impôt déjà payé dans le pays où est hébergé la société offshore. L’avantage est qu’il n’y a plus d’intérêt à placer des revenus belges à l’étranger dès lors que le montant total d’impôt payé est le même que si ces structures avaient été établies en Belgique. C. Proposition de loi modifi ant le Code des impôts sur les revenus 1992 en ce qui concerne le régime d’imposition des constructions juridiques (Doc 54 679/001). M. Peter Vanvelthoven (sp.a) indique qu’il a voulu joindre la proposition précitée à la discussion relative à la création d’une “taxe de transparence” prévue par le projet de loi-programme. L’intervenant précise que la proposition de loi modi- fi ant le Code des impôts sur les revenus 1992 en ce qui concerne le régime d’imposition des constructions juridiques vise à créer un dispositif complet pour taxer les trust, fondations et autres constructions juridiques. Un mécanisme d’imposition des revenus perçus et/ou distribués par une construction juridique est prévu qui vise notamment à: 10 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 — de overdracht van middelen van een natuurlijke persoon naar een juridische constructie zonder rechts- persoonlijkheid of die wordt bedoeld in artikel 227, 2°en 3°, WIB 92, te neutraliseren ten aanzien van de inkomstenbelastingen, hetgeen het mogelijk maakt om de inkomsten ontvangen door een juridische constructie, verder te belasten in hoofde van de oprichters door op fi scaal vlak een eigendom fi ctie te vestigen van goe- deren, rechten en kapitalen die in het bezit zijn van de juridische constructie; — de inkomsten van de juridische constructies te belasten wanneer ze worden uitgekeerd aan derden begunstigden. Voor het overige verwijst de heer Vanvelthoven naar de toelichting van het wetsvoorstel. III. — ALGEMENE BESPREKING A. Doorkijktaks (art. 38 tot 47) 1. Vragen van de leden De heer Georges Gilkinet (Ecolo-Groen) refereert aan zijn eerdere mondelinge vraag aan de minister in de commissie over de verwachte opbrengst van de Kaaimantaks (CRIV 54 COM 138, p. 24). De minister schatte de aangehouden activa van Belgen in andere landen dan de VS, Zwitserland en het Groothertogdom Luxemburg in april 2015 nog op 57 miljard euro. Blijft de regering bij dit cijfer? Er bestaat reeds enige jaren de verplichting om buitenlandse rekeningen op de belastingaangifte te vermelden. Wat heeft deze verplichting tot dusver opge- leverd en wat doet de fi scus met deze informatie? Meer algemeen vraagt de heer Gilkinet naar de houding van de fi scus over de herkomst van vroeger niet aangege- ven buitenlandse kapitalen. Zullen de inkomsten van de vroegere jaren alsnog worden belast? De Nederlandse wetgeving, waaraan gerefereerd wordt in de memorie van toelichting (DOC 54 1125/001, p. 30), heeft ook gekeken naar de vroegere jaren. Waarom wordt een grens gelegd op een belas- tingtarief van 15  %? Dit percentage is immers veel lager dan de gangbare tarieven voor de Belgische belastingplichtigen. De heer Gilkinet wijst daarnaast op de opmerking van de Raad van State (DOC 54 1125/001, p. 166), die opmerkt dat het wetsontwerp zich tevreden stelt met dubbelbelastingverdragen, ook wanneer deze niet — rendre inopérant le transfert de biens par une personne physique à une construction juridique sans personnalité juridique ou qui est visé e à l’article 227, 2° et 3°, CIR 92, à l’égard de l’impôt sur les revenus, ce qui permet de continuer à imposer les revenus perçus par une construction juridique dans le chef des fondateurs en établissant sur le plan fi scal une fi ction de propriété des biens, droits et capitaux détenus par la construction juridique; — imposer les revenus des constructions juridiques lorsqu’ils sont distribué s à des bénéfi ciaires tiers. M. Vanvelthoven se réfère pour le surplus aux déve- loppements de la proposition de loi. III. — DISCUSSION GÉNÉRALE A. Taxe de transparence (art. 38 à 47) 1. Questions des membres M. Georges Gilkinet (Ecolo-Groen) renvoie à la ques- tion orale qu’il a précédemment adressée au ministre en commission à propos du produit escompté de la taxe “Caïman” (CRIV 54 COM 138, p. 24). Le ministre a évalué à 57 milliards d’euros les actifs détenus par des Belges dans des pays autres que les États-Unis, en Suisse et au Grand-duché de Luxembourg en avril 2015. Le gouvernement maintient-il toujours ce montant? Depuis plusieurs années déjà, le contribuable doit obligatoirement mentionner les comptes qu’il détient à l’étranger dans sa déclaration fi scale. Quels ont été jusqu’ici les résultats de cette obligation et que fait le fi sc de ces informations? D’une façon plus générale, M. Gilkinet demande quelle est l’attitude du fi sc par rap- port à la provenance de capitaux étrangers précédem- ment non déclarés. Les revenus des années antérieures feront-ils encore l’objet d’une imposition? La législation néerlandaise, à laquelle il est renvoyé dans l’exposé des motifs (DOC 54 1125/001, p. 30), a également pris en compte les années antérieures. Pourquoi la limite est-elle fi xée à un taux d’imposi- tion de 15 %? Ce pourcentage est en effet beaucoup plus faible que les taux généralement applicables aux contribuables belges. M. Gilkinet renvoie ensuite à l’observation du Conseil d’État (DOC 54 1125/001, p. 166), selon laquelle le projet de loi à l’examen se contente de conventions préventives de la double imposition, même si celles-ci 11 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 beantwoorden aan de strengere criteria van de OESO met betrekking tot gegevensuitwisseling (het artikel 26 uit het modelverdrag van de OESO). De kracht van deze maatregel zal sterk afhankelijk zijn van de beide lijsten met rechtspersonen – binnen of buiten de EER – die bij koninklijk besluit zullen worden opgemaakt. Het ontwerp bevat een reeks uitzonderingen op de algemene regel. Zal dit geen aanleiding geven tot nieuwe fi scale vluchtwegen? De heer Gilkinet ziet in de zogenaamde Kaaimantaks inderdaad een stap in de richting van een grotere fi s- cale rechtvaardigheid. Hij uit echter geen ongerustheid over een mogelijke goedkope regularisatie van niet aangegeven kapitalen uit de voorgaande jaren door dit nieuw mechanisme. Bovendien zal de FOD Financiën de nodige creativiteit en dynamiek aan de dag moeten leggen om dit mechanisme effectief en efficiënt te be- nutten. De lineaire besparingen van de regering mogen dit niet hypothekeren. De heer Marco Van Hees (PTB-GO!) vraagt of met dit ontwerp de eigenlijke vennootschappen niet aan de belasting kunnen ontsnappen, aangezien men zich richt tot juridische constructies. De spreker stelt zich daarnaast vragen bij de grens van 15 %. Dit is merkelijk lager dan de meeste Belgische belastingtarieven ener- zijds en anderzijds is 15 % in het buitenland misschien een formele, maar geen reële aanslagvoet. De Dienst Voorafgaande Beslissingen in fi scale zaken is bevoegd om zich over de toepasselijkheid van deze doorkijkbe- lasting uit te spreken. Wordt dit een algemene praktijk? Waarom zal deze wetgeving worden uitgewerkt aan de hand van door de Kamer te bekrachtigen koninklijke besluiten? Hoe hoopt de regering de nodige gegevens te verkrijgen en te controleren, bijvoorbeeld wanneer er verdragen tot automatische gegevensuitwisseling zijn afgesloten? De heer Van Hees sluit zich aan de vraag van de heer Gilkinet naar de berekening van de 57 miljard euro aan buitenlandse kapitalen. Hoe zal de fi scale controle er uit zien, eens een belas- tingplichtige buitenlandse kapitalen heeft aangegeven op zijn belastingaangifte? Zal men de herkomst van dit geld onderzoeken? Zal de belasting betaald worden met een voorheffing? Hoeveel ambtenaren van de FOD Financiën denkt de minister te moeten inzetten om deze maatregel effectief toe te passen? ne répondent pas aux critères plus stricts de l’OCDE en ce qui concerne l’échange d’informations (l’article 26 du modèle de convention OCDE). La force de cette mesure dépendra fortement des deux listes de personnes morales – à l’intérieur ou à l’extérieur de l’EEE – qui seront établies par arrêté royal. Le projet prévoit une série d’exceptions à la règle générale. N’ouvriront-elles pas de nouvelles voies d’évasion fi scale? M. Gilkinet estime que la “taxe Caïman” constitue effectivement un pas dans la direction d’une plus grande justice fi scale. Il s’inquiète cependant du fait que ce nouveau mécanisme pourrait être utilisé pour régulariser à moindre coût des capitaux non déclarés les années précédentes. En outre, le SPF Finances devra faire preuve de créativité et de dynamisme pour exploiter effectivement et efficacement ce mécanisme. Il faudra veiller à ce que les économies linéaires du gouvernement ne l’hypothèquent pas. M. Marco Van Hees (PTB-GO!) demande si ce projet ne permet pas aux sociétés proprement dites d’échap- per à la taxe, étant donné que l’on vise les construc- tions juridiques. L’intervenant se pose également des questions concernant le seuil de 15 % qui, d’une part, est manifestement moins élevé que la plupart des taux d’imposition belges, et qui, d’autre part, constitue peut-être un taux formel, mais pas réel à l’étranger. Le Service des décisions anticipées en matière fi scale est compétent pour se prononcer sur l’applicabilité de cette taxe de transparence. Est-elle appelée à devenir une pratique générale? Pourquoi cette législation sera-t-elle mise en œuvre au moyen d’arrêtés royaux à confi rmer par la Chambre? Comment le gouvernement espère-t-il obtenir et contrô- ler les données nécessaires, par exemple lorsque des accords d’échange automatique d’informations ont été conclus? M. Van Hees se rallie à la question de M. Gilkinet concernant le calcul des 57 milliards d’euros de capitaux détenus à l’étranger. Comment le contrôle fi scal se présentera-t-il lorsqu’un contribuable aura indiqué sur sa déclaration fi scale qu’il détient des capitaux à l’étranger? L’administration enquêtera-t-elle sur l’origine des fonds? L’impôt sera-t-il payé par le biais d’un précompte? Combien d’agents du SPF Finances le ministre pense-t-il devoir mobiliser pour appliquer effectivement cette mesure? 12 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 Zal de regering nog andere maatregelen nemen tegen fi scale paradijzen? Mevrouw Veerle Wouters (N-VA) is tevreden dat de vele parlementaire debatten over de zogenaamde Kaaimantaks tot een concreet resultaat heeft geleid. Ze steunt de voorliggende hervorming. Niemand kan im- mers ontkennen dat er heel wat juridische constructies zijn opgezet om belastingen in België te ontwijken. De vorige regering heeft de aangifteplicht voor buitenlandse kapitalen ingevoerd. De huidige regering durft een stap verder te gaan naar meer fi scale rechtvaardigheid. De hoedanigheid van oprichter van een juridische con- structie wordt uitgebreid met de rechtspersonen die overeenkomstig artikel 220 van het Wetboek van de inkomstenbelasting 1992 (WIB 92) aan de rechtsperso- nenbelasting onderworpen zijn. Het zal moeilijk worden om dergelijke kapitalen niet aan te geven in het kader van een nalatenschap. De spreker gaat bovendien akkoord met de voorzich- tige schatting over de mogelijke inkomsten van deze belasting voor 2015. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen construc- ties met of zonder rechtspersoonlijkheid. Het mechanisme wordt toegepast zodra er in het buitenland geen 15 % aan belastingen wordt betaald. Sommige sprekers vinden dit weinig, maar het is een hele stap vooruit vergeleken met het niet betalen van belastingen. Het ontwerp van programmawet voorziet in specifi eke antimisbruikbepalingen. Ook erfgenamen worden als oprichter van een juridische constructie beschouwd tenzij deze aantonen dat zijzelf of hun erfgerechtigden op geen enkel ogenblik en op geen enkele manier enig voordeel uit de juridische constructie zullen verkrijgen (DOC 54 1125/001, p. 201-202). Geldt deze uitzonde- ring geldt enkel voor juridische constructies die geen rechtspersoonlijkheid hebben? De heer Benoît Dispa (cdH) vraagt zich af welke doel- stelling de regering met de zogenaamde Kaaimantaks nastreeft. Wil men deze constructies laten ontmantelen of kijkt de regering eerder naar nieuwe fi scale inkom- sten? Op welke inkomsten hoopt men voor de komende jaren? Waarom worden vennootschappen niet aan deze belasting onderworpen? Is de voorgestelde antimis- bruikbepaling wel gegarandeerd in overeenstemming met het Europese recht? Le gouvernement compte-t-il encore prendre d’autres mesures pour lutter contre les paradis fi scaux? Mme  Veerle Wouters (N-VA) se réjouit que les nombreux débats parlementaires consacrés à la “taxe Caïman” aient débouché sur un résultat concret. Elle soutient la réforme à l’examen. Nul ne peut en effet nier que de très nombreuses constructions juridiques sont mises en place pour éluder l’impôt en Belgique. Le gou- vernement précédent a instauré l’obligation de déclarer les capitaux détenus à l’étranger. Le gouvernement actuel ose donc franchir une étape supplémentaire vers une plus grande justice fi scale. La qualité de fondateur d’une construction juridique est étendue aux personnes morales assujetties à l’impôt des personnes morales conformément à l’article 220 du Code des impôts sur les revenus 1992 (CIR 92). Il sera désormais difficile de ne pas déclarer ce type de capitaux dans le cadre d’une succession. L’intervenante souscrit par ailleurs à l’estimation pru- dente des recettes potentielles de cet impôt pour 2015. Une distinction est établie entre les constructions dotées de la personnalité juridique et celles qui n’en sont pas dotées. Le mécanisme est appliqué dès que la construction est taxée à moins de 15 % à l’étranger. Certains interve- nants considèrent que c’est peu, mais c’est une grande avancée par rapport au non-paiement d’impôts. Le projet de loi-programme prévoit des dispositions spécifi ques anti-abus. Les héritiers sont également considérés comme fondateurs d’une construction juri- dique, sauf si ces personnes qui ont hérité, établissent qu’elles ne pourront elles-mêmes ou leurs successibles, bénéfi cier à un moment et d’une manière quelconques, de tout avantage octroyé par la construction juridique (DOC 54 1125/001, pp. 201-202). Cette exception s’ap- plique-t-elle uniquement aux constructions juridiques qui ne sont pas dotées de la personnalité juridique? M. Benoît Dispa (cdH) se demande quel est l’objectif poursuivi par le gouvernement par le biais de la “taxe Caïman”. Veut-on obtenir le démantèlement de ces constructions ou le gouvernement envisage-t-il plutôt de nouvelles recettes fi scales? Quelles sont les recettes escomptées pour les prochaines années? Pourquoi les sociétés ne sont-elles pas soumises à cette nouvelle taxe? La disposition anti-abus proposée est-elle garantie comme étant conforme au droit européen? 13 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 Net als de vorige sprekers stelt de heer Dispa zich vragen bij de grens van 15 %. Dit is een grens die geen verband houdt met de overige Belgische belas- tingstelsels. Zal het voorgestelde mechanisme niet tot onbedoelde gevolgen leiden, waarbij belastingplichtigen bijvoorbeeld zullen opteren voor een formele buiten- landse belasting van 15 % teneinde aan de Kaaimantaks te ontsnappen? Tot slot wijst de spreker op de volgende opmerking van de Raad van State met betrekking tot de zaken die bij koninklijk besluit zullen worden geregeld: “valt niet in te zien waarom die regelingen niet in het ontwerp opge- nomen zouden kunnen worden, zodat ze meteen door de wetgever worden vastgesteld in plaats van bij een te bekrachtigen koninklijk besluit.” (DOC 54 1125/001, p. 165) Was het in het kader van een transparante wet- geving inderdaad niet beter geweest deze lijsten in het wetsontwerp zelf op te nemen? De heer Peter Vanvelthoven (sp.a), hoofdindiener van het wetsvoorstel DOC 54 0679/001, toont zich tevreden dat de regering zich blijkbaar in grote mate heeft laten inspireren door het wetsvoorstel tot wijziging van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992 wat het belastingstelsel van juridische constructies betreft (DOC 54 679/001). Met dit ontwerp zet de regering in feite het beleid voort van de regering-Di Rupo. De Nederlandse regelgeving die als voorbeeld diende, heeft zijn degelijk- heid ondertussen al kunnen bewijzen. De spreker en zijn fractie waren verontrust over de eerste versies van het ontwerp, waaruit volgens de pers moest blijken dat men geen enkel verband wilde leggen tussen een juridische constructie en een mogelijke eer- dere fi scaal onregelmatige toestand. De memorie van toelichting bij het eigenlijke ontwerp stelt dan weer: “In het geval er aanwijzingen zijn van fi scale onregelma- tigheden of van fraude kan de belastingadministratie alle mogelijke middelen aanwenden om controles uit te voeren teneinde de oorsprong van de in de juridische constructie ingebrachte activa en kapitalen te achterha- len.” (DOC 54 1125/001, p. 33) Wat is de draagwijdte van de term “aanwijzingen”? Dit was toch de bedoeling van de aangifteplicht? Bij de aangifte moet er een onderzoek volgen, zonder dat dit impliceert dat een aangegeven constructies daarom automatisch onregelmatig zou zijn. De spreker refereert bovendien aan een antwoord van de minister van Justitie over “SwissLeaks”: “Over de vraag in hoeveel gevallen er sprake is van andere dan fi scale misdrijven, kan worden meegedeeld dat in de gevallen waarin er gebruik werd gemaakt van een recent opgerichte buitenlandse offshorevennoot- schap het openbaar ministerie van oordeel is dat kan worden aangenomen dat er valsheid in geschrifte werd À l’instar des intervenants précédents, M.  Dispa s’interroge sur le seuil de 15 %. Ce seuil n’a aucun lien avec les autres régimes fi scaux belges. Le mécanisme proposé n’aura-t-il pas des effets pervers, dans le sens où des contribuables choisiront par exemple de payer un impôt formel de 15 % à l’étranger afi n d’échapper à la “taxe Caïman”? Enfi n, l’intervenant attire également l’attention sur l’observation suivante du Conseil d’État concernant les éléments qui seront réglés par un arrêté royal: “on n’aperçoit pas pourquoi ces régimes ne pourraient pas être intégrés dans le projet, de sorte qu’ils soient fi xés immédiatement par le législateur plutôt que par un arrêté royal à confi rmer.” (DOC 54 1125/001, p. 165) N’aurait-il pas été préférable, dans l’optique d’une législation transparente, d’intégrer ces listes dans le projet de loi proprement dit? M. Peter Vanvelthoven (sp.a), auteur principal de la proposition de loi DOC 54 0679/001, se félicite que le gouvernement se soit visiblement largement inspiré de la proposition de loi modifi ant le Code des impôts sur les revenus 1992 en ce qui concerne le régime d’imposition des constructions juridiques (DOC 54 679/001). Dans le projet de loi à l’examen, le gouvernement poursuit en fait la politique du gouvernement Di Rupo. Dans l’intervalle, la réglementation néerlandaise, qui avait servi d’exemple, a déjà pu prouver ses qualités. L’intervenant et son groupe étaient préoccupés par les premières versions du projet, dont la presse affirmait qu’on ne voulait établir aucun lien entre une construction juridique et une éventuelle situation fi scale irrégulière antérieure. L’exposé des motifs du projet précise, quant à lui: “Dans le cas où il existe des indices d’irrégularités ou de fraude fi scales, l’administration fi scale peut utiliser tous les moyens possibles pour effectuer des contrôles afi n de retracer l’origine de l’actif et des capitaux appor- tés dans la construction juridique.” (DOC 54 1125/001, p. 33). Quelle est la portée du terme “indices”? Tel était quand même l’objectif de l’obligation de déclaration? Une déclaration doit être suivie d’une enquête, sans que cela implique qu’une construction déclarée soit automatiquement irrégulière. L’intervenant renvoie en outre à une réponse fournie par le ministre de la Justice au sujet de “SwissLeaks”: “Quant à savoir dans combien de cas il est question d’infractions autres que fi scales, on peut indiquer que les dossiers où il est question d’une société offshore étrangère récemment constituée, le ministère public présume qu’il s’agit de faux en écriture dans le cadre duquel la société offshore n’a pas été constituée pour 14 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 gepleegd, waarbij de offshorevennootschap niet werd opgericht om werkelijke handelsactiviteiten te verrichten, doch louter om de identiteit van de werkelijke eigenaar of begunstigde van de op de buitenlandse bankrekening aangehouden kapitalen verborgen te houden voor onder meer de Belgische fi scus.” (CRIV 54 COM 097, p. 41- 42) De fi scus moet de oorsprong van de kapitalen met andere woorden kunnen nagaan. De heer Vanvelthoven verwijst naar de vraag van de Raad van State naar de verenigbaarheid van het ontwerp met het internationale recht en het recht van de Europese Unie en het bijhorende antwoord van de regering (DOC 54 1125/001, p. 165). Betekent dit ant- woord dat ook Belgische stichtingen aan deze wetgeving onderworpen zullen zijn? Uitzonderingen op deze nieuwe belasting an sich zijn niet onlogisch. Het ontwerp gaat echter verder, door ook in uitzonderingen voor de aangifteplicht te voorzien. Afhankelijk van het buitenlandse belastingtarief hoeft de constructie immers niet meer op de aangifte te komen en verdwijnt deze zo uit het vizier van de fi scus, terwijl de belastingpercentages latere jaren weer kunnen wijzigen. Hoe kan de fi scus daarnaast een begrip als “daadwerkelijke economische activiteit” als grond voor uitzondering controleren? De grens van 15 % wordt door het ontwerp vastge- steld overeenkomstig de regels die van toepassing zijn voor het vestigen van de Belgische inkomstenbelasting op daarmee overstemmende inkomsten. De berekening wordt dus complex en houdt rekening met alle Belgische fi scale gunstregimes. De vennootschapsbelasting kent immers teveel vrijstellingen en uitzonderingen die de belastbare basis versmallen. De heer Vanvelthoven bepleit integendeel de in het wetsvoorstel DOC 54 0679/001 opgenomen berekening: een heffing van 10 % zonder meer. De spreker sluit zich aan bij de eerdere opmerking van de heer Gilkinet over de commentaar van de Raad van State over de dubbelbelastingverdragen zonder het artikel 26 uit het modelverdrag van de OESO in verband met de uitwisseling van gegevens. De regeling uit artikel 3 van het wetsvoorstel DOC 54 0679/001 lijkt de spreker beter tegemoet te komen aan de vaststelling van de Raad van State. Het wetsvoorstel DOC 54 0679/001 kwalifi ceert de geviseerde kapitalen als diverse inkomsten, terwijl het regeringsontwerp deze aan de globale inkomens toevoegt. Dit maakt het moeilijker om deze inkomsten op te volgen. exercer de réelles activités commerciales, mais n’a servi qu’à dissimuler, notamment aux yeux du fi sc belge, l’identité du véritable propriétaire ou bénéfi ciaire des capitaux détenus sur le compte bancaire étranger.” (traduction) (CRIV 54 COM 097, p. 41-42). En d’autres mots, le fi sc doit pouvoir vérifi er l’origine des capitaux. M. Vanvelthoven renvoie à la question du Conseil d’État sur la compatibilité des dispositions en projet avec le droit international et le droit de l’Union européenne et à la réponse du gouvernement (DOC 54 1125/001, p. 165). Cette réponse signifi e-t-elle que ces dispositions légales s’appliqueront aussi aux fondations belges? Les exceptions à ce nouvel impôt ne sont pas illo- giques en tant que telles mais le projet va plus loin en prévoyant également des exceptions pour l’obligation de déclaration. En effet, selon le taux d’imposition étranger, la construction ne doit plus fi gurer sur la déclaration et celle-ci disparaît dès lors des données connues du fi sc alors que les taux d’imposition peuvent à nouveau changer pour les années ultérieures. Comment le fi sc peut-il en outre contrôler la notion d’“activité écono- mique effective” en tant que motif d’exception? La limite de 15 % prévue par le projet est détermi- née conformément aux règles applicables pour établir l’impôt sur les revenus belges sur les revenus corres- pondants. Le calcul devient donc complexe et tient compte de tous les régimes fi scaux préférentiels belges. En effet, l’impôt des sociétés est soumis à trop d’exoné- rations et d’exceptions qui réduisent la base imposable. M. Vanvelthoven défend quant à lui le mode de calcul proposé dans la proposition de loi DOC 54 0679/001: un prélèvement de 10 % sans plus. L’intervenant se rallie à l’observation formulée anté- rieurement par M. Gilkinet à propos de l’observation du Conseil d’État sur les conventions préventives de la double imposition sans l’article 26 du modèle de convention de l’OCDE concernant l’échange de données. L’intervenant estime que l’article 3  de la proposition de loi DOC 54 0679/001 répond mieux à l’observation du Conseil d’État. La proposition de loi DOC 54 0679/001 qualifi e les capitaux visés de revenus divers tandis que le projet du gouvernement les ajoute aux revenus globaux. Cela complique le suivi de ces revenus. 15 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 Wanneer mogen de nodige Koninklijke besluiten verwacht worden? Deze nieuwe belasting zou jaarlijks 460 miljoen euro moeten opbrengen, met 50 miljoen euro aan voorafbeta- lingen in 2015 op beroepsinkomsten van zelfstandigen. In hoeverre worden natuurlijke personen met beroeps- inkomsten echter gevat door dit ontwerp? De heer Ahmed Laaouej (PS) sluit zich als mede- indiener van het wetsvoorstel DOC 54 079/001 aan bij het betoog van de vorige spreker. Hij merkt daarenboven op dat de reikwijdte van het ontwerp in grote mate zal afhangen van de opmaak van de nodige Koninklijke besluiten. Het hoeft bijgevolg niet te verbazen dat de Raad van State de inhoud van de beide Koninklijke besluiten liever in de wet had opgenomen. Te meer de notifi caties van de Ministerraad toegeeft dat de strek- king van de beide Koninklijke besluit al gekend was bij de tweede lezing van het voorontwerp van wet door de Ministerraad (DOC 54 1125/001, p. 164). Waarom beschikt het Parlement nog niet over de beide lijsten? Heel wat Belgische kapitalen komen in landen van de EER terecht, met name in Luxemburgse en Zwitserse stichtingen. Worden deze opgenomen in de lijsten? De spreker heeft net als de heer Vanvelthoven een groot probleem bij het opheffen van de veralge- meende aangifteplicht door het voorliggende ontwerp. De fi scus wordt het hierdoor moeilijk gemaakt om zijn werk te doen. Waarom is gekozen voor een grens op 15 % rekening houdend met de Belgische fi scale principes, waaronder dus bijvoorbeeld de notionele intrestaftrek en dergelijke worden begrepen? Het wetsontwerp haalt zelfs expliciet de aftrek voor octrooi-inkomsten aan (DOC 54 1125/001, p. 31). Waarom wordt niet het belastingsysteem gevolgd van het land waar de constructie zich bevindt? Mits deze nieuwe belasting wordt gevolgd door an- dere maatregelen tegen de internationale fi scale fraude, erkent de spreker dan hiermee een stap vooruit is gezet. De heer Benoît Piedboeuf (MR) stelt dat met de voorliggende wettekst de aangifteplicht niet wordt ondergraven. Hij steunt het regeringsbeleid in de strijd tegen de fi scale fraude en de fi scale ontwijking. Het moge duidelijk zijn dat deze regering de realisatie van de meer dan 100 aanbevelingen van de parlementaire onderzoekscommissie naar de grote fi scale fraude- dossiers (DOC 52 0034/004) ter harte neemt. Hij vraagt Quand les arrêtés royaux nécessaires seront-ils pris? Cette nouvelle taxe devrait rapporter annuellement 460 millions d’euros, dont 50 millions d’euros de ver- sements anticipés sur les revenus des indépendants en 2015. Dans quelle mesure les personnes physiques ayant des revenus professionnels sont-elles concernées par ce projet? M. Ahmed Laaouej (PS) souscrit, en tant que coau- teur de la proposition de loi DOC 54 079/001, aux propos de l’intervenant précédent. Il souligne par ailleurs que la portée du projet dépendra dans une large mesure de la formulation des arrêtés royaux nécessaires. Il n’est dès lors pas étonnant que le Conseil d’État aurait préféré que le contenu des deux arrêtés royaux fi gure dans la loi, d’autant que dans la notifi cation du Conseil des ministres, celui-ci reconnaît que la teneur des deux arrê- tés royaux était déjà connue lorsque l’avant-projet de loi lui a été soumis en deuxième lecture (DOC 54 1125/001, p. 164). Pour quelle raison le Parlement ne dispose-t-il pas encore des deux listes? De très nombreux capitaux belges se retrouvent dans des pays de l’EEE, et notamment dans des fondations luxembourgeoises et suisses. Ces fondations fi gurent- elles sur les listes en question? Tout comme M. Vanvelthoven, l’intervenant a beau- coup de mal à accepter la levée de l’obligation générale de déclaration contenue dans le projet à l’examen. Cette levée aura pour effet de compliquer le travail de l’administration fi scale. Pourquoi avoir une choisi une limite de 15 % en tenant compte des principes fi scaux belges, ce qui inclut donc, par exemple, la déduction des intérêts notionnels? Le projet évoque même explicitement la déduction pour revenus de brevets (DOC 54 1125/001, p. 31). Pourquoi ne suit-on pas le système d’imposition du pays où se trouve la construction? Comme cette nouvelle taxe sera suivie d’autres mesures de lutte contre la fraude fi scale internatio- nale, l’intervenant reconnaît qu’elle permet de réaliser une avancée. M. Benoît Piedboeuf (MR) affirme que le texte de loi à l’examen ne porte pas préjudice à l’obligation de déclaration. Il soutient la politique du gouvernement en matière de lutte contre la fraude et l’évasion fi scales. Il est clair que ce gouvernement prend à cœur la mise en œuvre de la bonne centaine de recommandations de la commission d’enquête parlementaire chargée d’examiner les grands dossiers de fraude fiscale 16 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 de minister het verschil in behandeling tussen con- structies met of zonder rechtspersoonlijkheid nader te verduidelijken. De heer Roel Deseyn (CD&V) stelt dat de voorlig- gende bepalingen uit het ontwerp van programmawet getrouw uitvoering geven aan het federaal onderhan- delde regeerakkoord en dit relatief snel na het aantreden van de regering. Hier wordt gereageerd op een verande- rend internationaal fi scaal landschap. De regering heeft zich bij de voorbereiding van deze maatregelen laten inspireren door eerdere Nederlandse wetswijzigingen. Zijn er in Nederland al evaluaties voorhanden? Hoe verhoudt het voorliggende ontwerp zich tot de omzetting in Belgisch recht van de Richtlijn 2011/16/ EU van de Raad van 15 februari 2011 betreffende de administratieve samenwerking op het gebied van de belastingen en tot intrekking van Richtlijn 77/799/EEG? Is bij de schatting van de opbrengst rekening gehouden met de toegenomen informatie-uitwisseling? Is bij de regeling voor de derde begunstigde rekening gehouden met de mogelijkheid tot een vruchtgebruik of een contractueel pand? Hoe worden dergelijke con- structies gekwalifi ceerd? Wie wordt als eigenaar en begunstigde beschouwd? Kan de minister de precieze belastingbasis nader toelichten? Heeft men bij de berekening van de 15 % wel zicht op alle relevante belastingregimes? Dit wordt een heikele klus voor de fi scus. Worden de gevolgen van de dubbele belastingverdragen mee verrekend? 2. Antwoorden van de minister van Financiën, belast met de Bestrijding van de fi scale fraude • Geschatte opbrengst De meest recente begrotingscontrole heeft 50 miljoen euro ingeschreven voor de begroting 2015 en 120 mil- joen euro voor begrotingsjaar 2016. Het uiteindelijke bedrag voor 2016 zal afhankelijk zijn van verdere be- spreking bij de opmaak van de begroting 2016. Het soms aangehaalde bedrag van 460 miljoen euro aan jaarlijkse opbrengsten is afkomstig van een nota van de FOD Financiën op basis van gegevens van de Nationale Bank van België. Deze gegevens bevatten de fi nanciële activa van Belgische rijksinwoners in entiteiten die momenteel worden onderworpen aan de aanmeldingsplicht. (DOC 52 0034/004). Il demande au ministre d’expliquer de manière plus détaillée la différence de traitement des constructions dotées ou non de la personnalité juridique. M. Roel Deseyn (CD&V) affirme que les dispositions du projet de loi-programme à l’examen exécutent fi dè- lement l’accord de gouvernement négocié au niveau fédéral et ce, assez rapidement après l’entrée en fonction du gouvernement. Ces mesures constituent une réaction à l’évolution du paysage fi scal sur le plan international. Pour les préparer, le gouvernement s’est inspiré de modifi cations législatives apportées dans le passé aux Pays-Bas. Des évaluations y sont-elles déjà disponibles? Comment le projet à l’examen se positionne-t-il par rapport à la transposition en droit belge de la directive 2011/16/UE du Conseil du 15 février 2011 relative à la coopération administrative dans le domaine fi scal et abrogeant la directive 77/799/CEE? A-t-on tenu compte de l’augmentation des échanges d’informations lors de l’estimation de la recette? En ce qui concerne le régime relatif au bénéfi ciaire autre, a-t-on tenu compte de la possibilité d’un usufruit ou d’un gage contractuel? Quelle est la qualifi cation de ces constructions? Qui est considéré comme proprié- taire et comme bénéfi ciaire? Le ministre peut-il fournir des explications plus détaillées concernant la base d’imposition précise? A-t-on, dans le calcul des 15 %, effectivement idée de tous les régimes fi scaux applicables? Cette matière devient un épineux casse-tête pour le fi sc. Les effets des conventions préventives de la double imposition ont-ils été imputés? 2. Réponses du ministre des Finances, chargé de la Lutte contre la fraude fi scale • Recettes estimées Le contrôle budgétaire le plus récent a inscrit 50 mil- lions d’euros au budget 2015 et 120 millions d’euros pour l’année budgétaire 2016. Le montant défi nitif pour 2016 dépendra de la poursuite de la discussion lors de la confection du budget 2016. Le montant parfois cité de 460 millions d’euros en recettes annuelles provient d’une note du SPF Finances basée sur les données de la Banque nationale de Belgique. Ces données contiennent les actifs fi nanciers de résidents belges dans des entités qui sont actuellement soumises à l’obligation de notifi cation. 17 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 Deze gegevens houden nog geen rekening met lan- den als de VS, Luxemburg en Zwitserland. Deze lijst is dus een voorzichtig en correct begin om schattingen op te baseren. De Inspectie van Financiën bevestigde dat de cijfers van de NBB (57 miljard euro aan kapitalen) allicht een onderschatting vormen. De opbrengst werd berekend als 25 % heffing (zoals de roerende voorheffing) op een behaald rendement van 3,2 %. De mogelijkheid tot het alsnog ontwijken van de belasting, zoals opgemerkt door de Inspectie van Financiën, wordt voldoende opgevangen door de be- staande en nieuwe antimisbruikbepalingen. Verplaatsen van kapitalen naar landen waar een tarief hoger dan 15 % wordt gehanteerd verhindert niet dat wordt reke- ning gehouden met het effectieve tarief bij uitkering of liquidatie. De minister acht de verwachte opbrengst bijgevolg realistisch en tegelijk voorzichtig. • De lijsten EER en andere De in de EER gevestigde entiteiten zijn in de regel geen juridische constructies, behalve deze in een bij koninklijk besluit op te stellen lijst. Deze lijst zal limitatief en onweerlegbaar zijn. De interne Europese markt ver- eist immers zoveel mogelijk zekerheid. Binnen de EER zijn bovendien voldoende fi scale gegevens voorhanden. De lijst met entiteiten buiten de EER zal niet limitatief noch onweerlegbaar zijn. Deze entiteiten worden geacht te zijn onderworpen aan een inkomstenbelasting van minder dan 15 %. Het bewijs van het tegendeel kan worden geleverd. De fi scus kan daarentegen ook be- wijzen dat een niet door het koninklijk besluit vermelde entiteit toch een juridische constructie is. De maatregel zal ruimer zijn dan de lijst afkomstig uit de Europese spaarrichtlijn. • Wetsvoorstel DOC 54 0679/001 De minister stelt dat het voorliggende ontwerp ver- der strekt dan het wetsvoorstel DOC 54 0679/001. Het wetsvoorstel stelt een eigendomsfi ctie in voor kapitalen, goederen en rechten en de hieraan verbonden inkom- sten. De doorkijkbelasting verhindert dat rechtshande- lingen zoals de wijziging van vorm de ontwijking van de belasting door juridische constructies mogelijk maken. Bovendien legt het ontwerp de grens op 15 %, terwijl dit in het voorstel 10 % is. Het voorliggende ontwerp is dus strenger. Ook rechtspersonen kunnen aan de toepas- sing van het ontwerp worden onderworpen. Ces données ne tiennent pas encore compte de pays comme les États-Unis, le Luxembourg ou la Suisse. Cette liste constitue donc une première base prudente et correcte pour procéder aux estimations. L’Inspection des Finances a confi rmé que les chiffres de la BNB (57 milliards d’euros en capitaux) étaient très proba- blement sous-évalués. Les recettes ont été calculées sous la forme d’une taxe de 25 % (comme le précompte mobilier) sur un rendement obtenu de 3,2 %. Les dispositions anti-abus, existantes et nouvelles, apportent une réponse suffisante aux possibilités d’en- core éluder l’impôt, ainsi que le fait observer l’Inspection des fi nances. Le déplacement de capitaux vers des pays appliquant un taux de 15 % ou plus n’empêche pas qu’il soit tenu compte du taux effectif en cas de distribution ou de liquidation. Le ministre considère, par conséquent, que les recettes attendues sont à la fois réalistes et prudentes. • Les listes EEE et les autres En règle générale, les entités établies dans l’EEE ne sont pas d es constructions juridiques, à l’exception de celles qui sont énumérées dans la liste qui sera publiée par arrêté royal. Cette liste sera limitative et ne pourra être réfutée. Le marché intérieur européen exige, en effet, une sécurité maximale. Au sein de l’EEE, les données fi scales disponibles sont en outre suffisantes. La liste reprenant les entités en dehors de l’EEE ne sera pas limitative et pourra être réfutée. Ces entités sont réputées soumises à l’impôt sur les revenus de moins de 15 %. Il est possible d’apporter la preuve du contraire. En revanche, le fi sc peut également prouver qu’une entité non mentionnée dans l’arrêté royal est quand même une construction juridique. La mesure sera plus étendue que la liste provenant de la directive européenne sur l’épargne. • Proposition de loi DOC 54 0679/001 Le ministre indique que le projet à l’examen a une portée plus étendue que celle de la proposition de loi DOC 54 0679/001. La proposition de loi instaure une fi ction de propriété des capitaux, des biens et des droits et des revenus y afférents. La taxe de transparence empêche que des actes modifi ant par exemple la forme de société, permettent d’éluder l’impôt grâce à des constructions juridiques. En outre, le projet de loi fi xe la limite à 15 %, contre 10 % dans la proposition de loi. Le projet de loi est donc plus strict et peut également s’appliquer aux personnes morales. 18 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 De inkomsten worden zoveel mogelijk belast bij de effectieve verkrijgers. Ook de derde begunstigde wor- den met andere woorden in het ontwerp opgenomen, tenminste in die landen waarmee de nodige gegevens- uitwisseling voorhanden is. Het wetsvoorstel beperkt zich integendeel tot de oprichters. Het ontwerp sluit zo nauw mogelijk aan bij het vige- rende Europese recht. De belasting is niet van toepas- sing voor entiteiten die daadwerkelijke economische activiteiten uitoefenen. • De verwerking van het verleden De naleving van de aangifteplicht voor juridische constructies wordt bevorderd door te ijveren voor een uitbreiding van de automatische uitwisseling van inlichtingen binnen het bestaande Europese en inter- nationale kader. De doorkijkbelasting is een belasting waarbij in- komsten die voordien niet belastbaar waren, door het invoeren van een transparante behandeling vanaf de inwerkingtreding van deze regeling nu wel belastbaar zullen zijn. In het geval er aanwijzingen zijn van fi scale onregel- matigheden of van fraude kan de belastingadministratie alle mogelijke middelen aanwenden om controles uit te voeren teneinde de oorsprong van de in de juridi- sche constructie ingebrachte activa en kapitalen te achterhalen. • Inzake de opmerking van de RvS over tegenbewijs regeling die mogelijk is voor Staten waarvoor voorzien is in uitwisseling van informatie. Het ontwerp werd aangepast aan de opmerkingen van de RvS en voegt nu toe dat dit enkel geldt “op voorwaarde dat deze overeenkomst, dit akkoord of dit juridisch instrument de uitwisseling van inlichtingen met betrekking tot belastingaangelegenheden tussen de akkoord sluitende Staten mogelijk maakt.” Op die manier wordt zeer goed duidelijk gemaakt dat men effectief tenminste de inlichtingen moet kunnen ontvangen of opvragen. • Zullen de lijsten van constructies regelmatig worden aangepast? De lijsten worden momenteel gebaseerd op de be- staande lijsten zoals die reeds bestaan voor de aangif- teplicht. Binnen de administratie zal op termijn, op basis van de ervaringen met controle en de fi scale inlichtingen Autant que faire se peut, les revenus sont taxés dans le chef des bénéfi ciaires effectifs. En d’autres termes, les bénéfi ciaires autres sont également visés par le projet, du moins dans les pays qui pratiquent l’échange des données nécessaires. La proposition de loi se limite, au contraire, aux fondateurs. Le projet s’aligne autant que faire se peut sur le droit européen en vigueur. La taxe n’est pas applicable aux entités exerçant des activités économiques effectives. • En ce qui concerne le passé Le respect de l’obligation de déclarer les structures juridiques est favorisé par la promotion d’une extension de l’échange automatique d’informations dans le cadre européen et international existant. L’impôt de transparence est un impôt qui a comme effet que les revenus qui n’étaient pas auparavant imposables seront désormais imposables par l’instau- ration d’un traitement transparent à partir de l’entrée en vigueur de ce régime. Dans le cas où il existe des indices d’irrégularités ou de fraude fi scales, l’administration fi scale peut utiliser tous les moyens possibles pour effectuer des contrôles afi n de retracer l’origine de l’actif et des capitaux appor- tés dans la construction juridique. • En ce qui concerne l’observation du Conseil d’État relative à la possibilité d’apporter une preuve contraire offerte aux États avec lesquels un échange d’informations est prévu Le projet de loi a été adapté aux observations du Conseil d’État. Il a été complété et prévoit maintenant qu’il en va ainsi “pourvu que cette convention, cet accord ou cet instrument juridique permette l’échange d’infor- mations en vue de l’application de la législation interne des États contractants en matière fi scale”. Le projet de loi précise donc très clairement que ces informations doivent à tout le moins effectivement pouvoir être recueillies ou demandées. • Les listes de constructions seront-elles régulièrement adaptées? Les listes actuelles se fondent sur celles établies en matière d’obligation de déclaration. Un affinement des listes pourra avoir lieu à terme au sein de l’administra- tion, sur la base de l’expérience acquise dans le cadre 19 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 die worden ontvangen, een verdere verfi jning van de lijsten kunnen gebeuren voor de toekomst. • Waarom staan de lijsten niet in de wettekst zelf en waarom vraagt men bekrachtiging van het KB bij wet? Het werken met een koninklijk besluit biedt de mo- gelijkheid om nodige uitbreidingen van de lijst van constructies in de toekomst op een snelle en fl exibele manier te kunnen doorvoeren. Bekrachtiging van de KB’s is nodig omwille van het feit dat de EER-lijst on- weerlegbaar is en zulke onweerlegbare rechtsregel moet tenminste door een wet bekrachtigd worden. Zo kan worden teruggekomen op de eerder vermelde Luxemburgse “Fondation Privée” die pas recentelijk werd voorzien en waarvan binnen de fi scale adminis- tratie op dit moment wordt onderzocht of deze ook als constructie zouden kunnen kwalifi ceren. De lijst kan dus in de toekomst met dergelijke entitei- ten mogelijks worden uitgebreid. • Werken de uitzonderingen voor entiteiten die niet als constructie worden beschouwd geen ontwijking in de hand? Er werden inderdaad enkele uitzonderingen voorzien om praktische redenen. Deze uitzonderingen werden voldoende beperkt en strikt omschreven. De maatregel is op die manier voldoende afgelijnd. Indien echter in de praktijk zou blijken dat deze uitzonderingen kunnen worden misbruikt zullen wij alle initiatieven om hieraan tegemoet te komen en de nodige ingrepen te doen. • de 15 procent regel Het feit dat de winst op basis van de Belgische regels wordt vastgesteld is logisch, gezien de administratie deze op eenvoudige wijze kan vaststellen en effectief kan controleren. Men ziet niet in hoe men deze voorwaarde correct kan toepassen indien men de buitenlandse belastbare grondslag zou moeten in aanmerking nemen, zoals in het in het verleden ingediende wetsvoorstel werd geop- perd. Ook kan niet worden gezien hoe men dit dan in de praktijk zou kunnen gaan controleren. Bovendien zorgt de toepassing van de Belgische regels ervoor dat elke constructie voor de toepassing van de 15 % regel op gelijke wijze wordt behandeld. Wat betreft de hoogte van het percentage kan worden gesteld dat dit percentage strenger is dan de regeling du contrôle et en fonction des renseignements d’ordre fi scal recueillis. • Pourquoi les listes ne fi gurent-elles pas dans le texte même de la loi et pourquoi demande-t-on une confi rmation légale de l’arrêté royal? Le recours à un arrêté royal permet d’étendre à l’avenir la liste des constructions de manière rapide et souple. La confi rmation des arrêtés royaux est requise, dès lors que la liste EEE est irréfragable et qu’une telle règle de droit irréfragable doit au moins être confi rmée par une loi. Ainsi peut-on revenir sur la “Fondation privée” luxem- bourgeoise citée précédemment, qui n’a été prévue que récemment et dont l’administration fi scale examine actuellement si elle pourrait également la qualifi er de construction. La liste peut donc éventuellement être complétée à l’avenir par de telles entités. • Les exceptions prévues pour les entités qui ne sont pas considérées comme une construction ne favorisent- elles pas l’évasion? Quelques exceptions ont effectivement été prévues pour des raisons d’ordre pratique. Ces exceptions ont été suffisamment limitées et strictement défi nies. La mesure est ainsi suffisamment circonscrite. S’il devait toutefois s’avérer dans la pratique que ces exceptions peuvent faire l’objet d’abus, toutes les initiatives seraient prises pour en tenir compte et intervenir comme il se doit. • La règle des 15 pour cent Il est logique que le bénéfi ce soit établi sur la base de règles belges, étant donné que l’administration peut les élaborer facilement et les contrôler effectivement. On ne voit pas comment cette condition pourrait être correctement appliquée si la base imposable étrangère devait être prise en considération, ainsi que le suggérait une proposition de loi déposée par le passé. On ne voit pas non plus comment les contrôles pourraient alors être effectués dans la pratique. En outre, l’application des règles belges fait en sorte que toute construction est traitée sur un pied d’égalité pour l’application de la règle des 15 %. En ce qui concerne la hauteur du pourcentage, l’on peut affirmer qu’elle est plus stricte que le régime de la 20 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 van het bestaande wetsvoorstel en bijvoorbeeld de gelijkaardige Nederlandse regeling. Het percentage van 15 % ligt bovendien in lijn met wat momenteel in de regeling van de defi nitief belaste inkomsten van toepas- sing is, waar een gelijkaardige regel voor het vaststellen van niet-belastbaarheid geldt. • Wat betreft de opmerking dat dubbele belasting niet wordt vermeden voor constructies die worden belast aan minder dan 15 % in hun vestigingsland, maar ook aan de doorkijkregeling worden onderworpen De eventuele dubbele belasting die kan ontstaan is geen gevolg van de nieuwe doorkijkbelasting maar is het loutere gevolg van de huidige belastingregeling van buitenlandse roerende inkomsten. • Wat betreft de mogelijkheid tot het aanvragen van een ruling Er moet duidelijk worden gesteld dat de rulingdienst eveneens de wet moet toepassen en louter dient om ze- kerheid te verschaffen over de toepassing van bepaalde criteria in de wettekst, zoals de 15 % regel. Hierbij moe- ten de in het wetsontwerp duidelijk omschreven criteria uiteraard ook door de rulingdienst worden nageleefd. Bovendien zijn rulings misschien wel bindend voor de administratie, maar niet voor de rechtbanken. De mogelijkheid tot het bekomen van een ruling kan dus alleen maar als positief worden beoordeeld. • Hoe zal men de toepassing van de doorkijkbelasting regelen in de aangifte? Wie betaalt eventuele roerende voorheffing? Er zullen geen bijkomende codes komen in de aan- gifte. De algemene regels zijn van toepassing. Indien er roerende voorheffing is verschuldigd, dan zal deze moeten worden ingehouden. Zo niet, moeten de inkom- sten worden aangegeven in de aangifte. • Waarom geldt de doorkijkbelasting niet in de vennootschapsbelasting? De doorkijkbelasting is in hoofdzaak bestemd om misbruik van structuren tegen te gaan met betrekking tot privaat vermogen. De ervaring leert dat dergelijke constructies voornamelijk door natuurlijke personen worden gebruikt om hun privévermogen af te scheiden om aan het toezicht van de fi scus te ontsnappen. • Wat betreft de opmerking dat ook beroepsinkomsten zouden worden geviseerd door de doorkijkbelasting, proposition de loi existante et que le régime néerlandais correspondant, par exemple. Le pourcentage de 15 % est en outre conforme au taux actuellement applicable dans le régime des revenus défi nitivement taxés, dans lequel une règle similaire s’applique à l’établissement de la non-imposition. • En ce qui concerne la remarque selon laquelle la double imposition n’est pas évitée pour les constructions imposées à moins de 15 % dans leur pays d’établissement, mais aussi soumises aux règles de transparence. La double imposition qui peut éventuellement survenir ne découle pas des nouvelles règles de transparence, mais tout simplement du régime fi scal actuel des reve- nus mobiliers étrangers. • En ce qui concerne la possibilité de demander un ruling Il convient de préciser que le service de ruling doit également appliquer la loi et qu’il a pour seul objectif de garantir l’application de certains critères du texte de loi, comme par exemple la règle des 15 %. À cet égard, les critères clairement défi nis dans le projet de loi doivent naturellement aussi être respectés par le service de ruling. En outre, si les rulings peuvent être contraignants pour l’administration, ils ne le sont pas pour les tribunaux. Un ruling ne peut donc être obtenu qu’en cas d’appré- ciation positive. • Comment réglera-t-on l’application de l’impôt de transparence dans la déclaration? Qui paiera un éventuel précompte mobilier? Il n’y aura pas de codes supplémentaires dans la déclaration. Les règles générales sont d’application. Si un précompte mobilier est dû, il devra être retenu. Sinon, les revenus devront être indiqués dans la déclaration. • Pourquoi l’impôt de transparence ne s’applique-t-il pas à l’impôt des sociétés? L’impôt de transparence vise essentiellement à lutter contre l’utilisation abusive de structures en ce qui concerne le patrimoine privé. L’expérience nous montre que de telles constructions sont essentiellement utilisées par des personnes physiques en vue d’isoler leur patrimoine privé pour échapper au contrôle du fi sc. • En ce qui concerne l’observation selon laquelle les revenus professionnels seraient également visés par 21 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 ook al stelt de defi nitie dat oprichters van juridische constructie buiten hun beroepsactiviteit handelen Ook al wordt de constructie buiten de beroepssfeer opgericht, toch zijn gevallen van misbruik denkbaar waarin de oprichter zijn beroepsinkomsten die hij later zou behalen uit een beroepsactiviteit, zou laten uitbeta- len aan de door hem opgerichte juridische constructie en dit om aan belasting te ontsnappen. Gezien de inkomsten steeds hun oorspronkelijke kwalifi catie be- houden kan in dergelijke gevallen toch sprake zijn van beroepsinkomsten. • Hoe zal men de constructies kunnen identifi ceren? De klassieke controletechnieken zullen worden toegepast. Er kan worden afgegaan op de aangifte van de structuren, ervaringen van de controlediensten. Bovendien wordt de mogelijkheid tot voorlegging van boeken en bescheiden uitgebreid tot juridische construc- ties, zodat men ook hier extra mogelijkheden heeft voor de identifi catie van constructies. Tot slot kan worden gewezen op de toenemende internationale uitwisseling van fi scale gegevens. • Waarom wordt het inkomen dat in de doorkijkbelasting wordt belast niet eenvoudigweg als divers inkomen aangemerkt, zoals in het vorige wetsvoorstel? Het behoud van de oorspronkelijke kwalifi catie van inkomsten is het normale gevolg van de toepassing van een doorkijkregeling. Deze maatregel wil geen nieuwe vorm van inkomen creëren, maar integreert de doorkijkbelasting in de bestaande systematiek van het wetboek inkomstenbelastingen. In tegenstelling tot het vorige wetsvoorstel wordt er niet voor gekozen om de uitkeringen aan derde begunstigden als divers inkomen te kwalifi ceren, waardoor een probleem op het vlak van gelijkheid en mogelijke bevoegdheidsconfl icten vermeden wordt. • Wat betreft het gebruik van gegevens uit de aangifte van juridische constructies Hier behoort het aan de administratie om op basis van hun ervaringen te oordelen of datamining of gebruik van bepaalde gegevens aan de orde is of niet. • Wat betreft de doorwerking van de 15 % regel en beoordeling van een daadwerkelijke economische activiteit in de aangifteplicht van juridische constructies Voor deze vraagstukken kan worden een beroep gedaan op de dienst voorafgaande beslissingen om via l’impôt de transparence, même si, selon la défi nition, les fondateurs de constructions juridiques agissent indépendamment de leur activité professionnelle. Même si la construction est créée en dehors de la sphère professionnelle, on peut tout de même imaginer des abus en vertu desquels le fondateur ferait verser les revenus professionnels qu’il tirerait plus tard d’une activité professionnelle à une construction juridique qu’il aurait créée en vue d’échapper au fi sc. Étant donné que les revenus conservent toujours leur qualifi cation initiale, il peut tout de même être question, dans ces cas, de revenus professionnels. • Comment pourra-t-on identifi er les constructions? Les techniques de contrôle classiques seront appli- quées. On peut se baser sur la déclaration des struc- tures et sur l’expérience des services de contrôle. En outre, la possibilité de présenter des livres et documents est étendue aux constructions juridiques, de sorte que l’on dispose en l’occurrence également de possibilités supplémentaires pour identifier des constructions. Sans oublier les échanges internationaux de données fi scales, qui sont de plus en plus nombreux. • Pourquoi les revenus qui sont imposés dans l’impôt de transparence ne sont-ils pas tout simplement considérés comme des revenus divers, comme dans la proposition de loi précédente? Le maintien de la qualifi cation originale des revenus est la conséquence normale de l’application de règles de transparence. Cette mesure ne vise pas à créer une nouvelle forme de revenus mais intègre l’impôt de transparence dans la logique existante du Code des impôts sur les revenus. Contrairement à la proposition de loi précédente, on n’a pas choisi de qualifi er les dis- tributions à des bénéfi ciaires tiers de revenus divers, ce qui permet d’éviter un problème au niveau de l’égalité et des éventuels confl its d’intérêts. • Concernant l’utilisation de données provenant de la déclaration de constructions juridiques En l’espèce, il appartient à l’administration de juger, d’après son expérience, s’il y a lieu d’explorer ou d’uti- liser certaines données. • Concernant l’impact de la règle des 15  % et l’évaluation d’une activité économique effective dans la déclaration de constructions juridiques Pour ces questions, il peut être fait appel au Service des Décisions Anticipées afin d’obtenir la 22 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 het bekomen van een ruling de nodige rechtszekerheid te hebben. • Wat is de stand van zaken van de KB’s met de lijsten van juridische constructies? De lijsten werden opgesteld en liggen momenteel voor advies voor aan de Raad van State. 3. Replieken van de leden De heer Ahmed Laaouej (PS) neemt akte van het feit dat de belastingadministratie doorgaat met het bestu- deren van het specifi eke vraagstuk van de private stich- tingen naar Luxemburgs recht, waardoor de Belgische Schatkist nog steeds veel geld misloopt, alsook dat tot dusver nog geen beslissing ter zake werd genomen. De spreker hoopt dat duidelijkheid over dat aspect zal worden verschaft voordat in plenaire vergadering over de programmawet wordt gestemd. Voor de beoordeling van de minimale belastingdruk van 15 % wordt de belasting vergeleken met de belast- bare grondslag die in België van toepassing zou zijn indien de juridische constructie een inwoner van België zou zijn. De spreker blijft ervan overtuigd dat die beoor- deling een van de zwakke aspecten van de bepaling is die ongewenste gevolgen kan hebben, zoals blijkt uit het onderstaand theoretisch voorbeeld: De heer ZX richt een offshorevennootschap Z op, met op de actiefzijde van de balans octrooien en aandelen (die overeenkomen met de equivalente eigen middelen), met dien verstande dat slechts een deel van die eigen midde- len nuttig zal kunnen zijn voor de aftrek van risicokapitaal. sécurité juridique nécessaire par le biais de l’obtention d’un ruling. • Quel est l’état d’avancement des arrêtés royaux comprenant les listes des constructions juridiques? Les listes ont été établies et sont à présent soumises pour avis au Conseil d’État. 3. Répliques des membres M. Ahmed Laaouej (PS) prend note du fait que l’admi- nistration fi scale continue d’étudier la problématique spécifi que de la fondation privée de droit luxembour- geois qui reste particulièrement préjudiciable pour le Trésor public belge et qu’aucune décision n’a été arrêtée à ce stade. Il espère que la clarté sera faite sur ce point avant le vote de la loi-programme en séance pléniaire. L’intervenant reste également convaincu qu’une des faiblesses du dispositif réside dans l’évaluation de la pression fi scale minimale de 15 % comparé à la base taxable en Belgique qui s’appliquerait si la construction juridique était un résident fi scal belge. Ceci peut générer des effets non souhaités comme le démontre l’exemple théorique suivant: M.ZX crée une société offshore Z qui dispose à l’actif de son bilan des brevets et des actions (avec en corres- pondance les fonds propres équivalents); étant entendu que seule une partie de ces fonds propres pourra être utile au titre de déduction pour capital à risque. 23 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 De offshorevennootschap ontvangt royalty’s en dividenden ten belope van respectievelijk 800 euro en 1 200 euro, dus 2 000 euro in totaal. Overeenkomstig de Belgische belastingregels geniet de offshorevennoot- schap een belastingaftrek voor octrooien van 640 euro en een notionele-intrestaftrek van 163 euro; bovendien kunnen de aftrekbare dividenden (DBI) ten belope van 1 140 euro in mindering worden gebracht. In dat geval zou de belastbare winst 57 euro bedragen die, in de the- oretische veronderstelling dat de in het belastingparadijs betaalde belasting 10 euro bedraagt, zou overeenkomen met een belastingtarief van 17,5 % (dit percentage is dus hoger dan het tarief van 15 % waarin de programmawet voorziet), terwijl de reële effectieve belasting op de winst 0,5 % zou bedragen. Als men in dit geval de Belgische regels niet toepast, zou de vennootschap dus slechts 0,5 % (effectief tarief) bedragen. Is dat niet vreemd? De vraag rijst of het niet beter zou zijn de tekst te amenderen om te voorzien in het criterium van het ef- fectief belastingtarief. Tevens rijst in het licht van artikel 38 van het wetsont- werp de vraag of alleen van de offshore-structuren die minder dan 15 % belasting betalen in België aangifte moet worden gedaan. Als dat het geval is, holt dit wetsontwerp een door de vorige regering genomen maatregel, waarbij een verplichte aangifte van offshore- constructies werd opgelegd, uit. Deze zouden niet langer volledig moeten worden aangegeven, zodat inzake de opsporing en bestrijding van fi scale fraude de huidige regering ach- teruitgang zou boeken ten opzichte van wat de vorige regering heeft ingesteld. Ten slotte vraagt de spreker om de bevestiging dat de private stichting naar Luxemburgs recht wel dege- lijk onder het toepassingsgebied van de wet zal vallen en zal zijn opgenomen in het koninklijk besluit waarin het wetsontwerp voorziet en dat de lijst bevat van de rechtsconstructies waarvoor de wet geldt. De heer Georges Gilkinet (Ecolo-Groen) vindt de eerste antwoorden van de minister ontoereikend: — met betrekking tot de verantwoording van de her- komst van het belegde kapitaal bevestigt de minister dat de belastingadministratie zal optreden als aanwijzingen van fraude worden vastgesteld. De spreker leidt daaruit af dat de FOD Financiën derhalve zal moeten aanto- nen dat dit geld van twijfelachtige herkomst is, zonder dat de programmawet in dat verband in een spontane aangifte voorziet. Dat is een probleem. Waarom zou men de personen die aan een doorkijkbelasting zijn La société offshore perçoit des royalties et des divi- dendes à concurrence de 800 euros et 1200 euros; soit au total 2000 euros. Si on applique les règles fi scales belges, la société offshore bénéfi ciera d’une déduction pour brevets de 640 euros, d’une déduction pour intérêts notionnels de 163 euros et pourra postuler une déduc- tion des dividendes déductibles (RDT) de 1 140 euros. Dans cette situation, le bénéfi ce imposable serait de 57 euros qui dans le cas théorique avec un impôt payé dans le paradis fi scal de 10 euros, représenterait un impôt de 17,5 % (soit un pourcentage supérieur au taux de 15 % repris dans le projet de loi) alors que son taux effectif réel sur les bénéfi ces serait de 0,5 %. Donc si on n’appliquait pas les règles belges cette structure ne paierait que 0,5 %. (taux effectif). N’est pas une situation aberrante? Le texte ne devrait-il pas être amendé en vue de prévoir le critère du taux d’impôt effectif? De même, à la lumière de l’article 38 du projet, la question est de savoir si seules les structures offshores qui paient un impôt inférieur à 15 % doivent être décla- rées en Belgique?. Si tel est le cas, le projet vide de sa substance une mesure phare prise par le précédent gouvernement qui a instauré une déclaration obligatoire des structures offshores. Celles-ci ne devraient plus totalement être déclarées de sorte qu’en termes de détection et de lutte contre la fraude fi scale, l’actuel gouvernement serait en recul par rapport à ce que le précédent gouvernement a mis en place. Enfi n, l’intervenant demande une confi rmation selon laquelle la fondation privée de droit luxembourgeois tombera bien dans le champ d’application de la loi et fi gurera dans l’arrêté royal prévu par le projet de loi reprenant la liste des constructions juridiques visées par la loi. M.  Georges Gilkinet (Ecolo-Groen) considère que les premières réponses du ministre sont encore incomplètes: — en ce qui concerne la justifi cation de l’origine des fonds placés, le ministre affirme que si des indices de fraude sont décelés, l’administration fi scale agira. L’intervenant en déduit qu’il s’agira donc au SPF Finances de rapporter la preuve de l’origine douteuse des fonds sans que le dispositif ne prévoit une décla- ration spontanée à cet égard. Ceci est problématique. Pourquoi ne pas demander aux personnes qui seront soumis à l’impôt de transparence de justifi er de l’origine 24 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 onderworpen, niet verzoeken de herkomst van het be- legde kapitaal te verantwoorden? Mocht de herkomst van het kapitaal dan niet kunnen worden verantwoord of twijfelachtig zijn, dan kan de belastingadministratie tot belastingheffing overgaan; — voorts kan men niet om de vaststelling heen dat de in dergelijke juridische constructies belegde fi nanciële middelen al vele jaren bestaan. Zal de doorkijkbelasting ook voor de vorige aanslagjaren worden opgelegd? Wordt een mogelijkheid tot belastingregularisatie overwogen?; — het belastingtarief van 15 % in het betrokken land is lager dan het algemeen in België geldende belas- tingtarief. De spreker meent dan ook dat moet worden gestreefd naar een equivalente belastingheffing, veeleer dan naar een forfaitaire belastingheffing van 15 %; — de effectiviteit van de belasting kan moeilijk wor- den ingeschat als men niet beschikt over de lijst van de juridische structuren waarvoor die specifi eke belasting bedoeld is. De Raad van State analyseert momenteel weliswaar de twee ontwerpen van koninklijk besluit met daarin de oplijsting van de in de Europese Economische Ruimte bedoelde structuren en van de structuren daar- buiten, maar de spreker geeft aan hij tot dusver niet weet wat erin staat. De heer Gilkinet vreest dan ook dat de Staten die als belastingparadijs fungeren, nieuwe structuren zullen verzinnen om aantrekkelijk te blijven voor de mensen die belastingen willen ontlopen; — welk rendement wordt verwacht van de doorkijk- belasting op het kapitaal dat is belegd in structuren in Zwitserland, het Groothertogdom Luxemburg en in de Verenigde Staten? Op welke documenten is de raming van de minister gebaseerd? Op zijn beurt wenst de heer Peter Vanvelthoven (sp.a) te reageren op de antwoorden van de minister: — met betrekking tot de verwachte ontvangsten merkt hij op dat de minister in 2015 50 miljoen euro verwacht en in 2016 120 miljoen. De minister heeft echter geen de- tails verstrekt over hoe die 50 miljoen euro is berekend; Voorts is het belangrijk te weten hoeveel die belasting in de toekomst precies zal opbrengen. Maar hoe kan men bij gebrek aan nieuwe codes in de belastingaangifte het rendement ervan bepalen en controleren? Waarom is er niet in nieuwe codes voorzien?; — het tarief van 15 % is zeker hoger dan datgene waarin de spreker had voorzien in zijn wetsvoorstel tot wijziging van het Wetboek van de inkomstenbelastingen des fonds placés? Ainsi, si l’origine des fonds n’est pas justifi ée ou s’avère douteuse, l’administration fi scale pourra procéder à une taxation; — par ailleurs, il est indéniable que les revenus fi nanciers placés dans de telles constructions juridiques existent depuis de nombreuses années déjà. Quid de l’application de la taxe de transparence aux exercices antérieurs? Envisage-t-on une option de régularisation fi scale?; — sur la question du taux de 15  % d’imposition dans le pays concerné, l’intervenant estime que dans la mesure où ce taux est inférieur au taux de taxation généralement applicable en Belgique, il faut tendre vers une taxation équivalente en lieu et place d’une taxation forfaitaire de 15 %; — il est difficile de juger de l’effectivité de l’impôt si on ne dispose pas de la liste des structures juridiques visées par cet impôt spécifi que. Certes, le Conseil d’État analyse pour l’instant les deux projets d’arrêtés royaux énumérant les structures visées d’une part dans l’espace européen et d’autre part en dehors de l’espace économique européen mais le contenu est pour l’instant inconnu de l’intervenant. Dès lors, M. Gilkinet émet la crainte que des États qui fonctionnent comme des paradis fi scaux inventent de nouvelles structures pour rester attractives pour les personnes souhaitant à éviter l’impôt; — quel est le rendement attendu de la taxe de trans- parence provenant des fonds placés dans des structures localisées en Suisse, au Grand-duché du Luxembourg et aux États-Unis et sur base de quels documents l’esti- mation du ministre se base-t-elle? M. Peter Vanvelthoven (sp.a) souhaite à son tour réagir aux réponses du ministre: — quant aux recettes escomptées, il note que le ministre prévoit une recette de 50 millions d’euros en 2015 et 120 millions en 2016. Il n’a toutefois pas donné le détail du mode de calcul desdits 50 millions d’euros?; Par ailleurs, il importe de connaître à l’avenir le rende- ment exact de cette taxe. Or, en l’absence de nouveaux codes dans la déclaration fi scale, comment déterminer et contrôler le rendement? Pourquoi ne pas avoir prévu de nouveaux codes?; — le taux de 15 % est certes plus élevé que celui prévu dans la proposition de loi relative au régime d’imposition des constructions juridiques déposée par 25 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 1992 wat het belastingstelsel van juridische constructies betreft (DOC 54 0679/001), maar de belastinggrondslag voor dat tarief is minder uitgebreid, zodat er uiteindelijk minder gevallen onder het toepassingsgebied van die belasting zullen vallen. Als bewijs haalt hij twee voor- beelden in de memorie van toelichting aan die van de fi scale transparantie zijn uitgesloten (DOC 54 1125/001, blz. 49-50), terwijl die in zijn wetsvoorstel niet buiten het toepassingsgebied zouden zijn gevallen; — wat de controle van de oorsprong van het geld betreft, heeft de minister zich beperkt tot de uitleg in de memorie van toelichting: “In het geval er aanwijzingen zijn van fi scale onregel- matigheden of van fraude kan de belastingadministratie alle mogelijke middelen aanwenden om controles uit te voeren teneinde de oorsprong van de in de juridische constructie ingebrachte activa en kapitalen te achter- halen.” (DOC 54 1125/001, blz. 33). De spreker vraagt zich echter af of de aangifte van fondsen die in juridische constructies zijn ingebracht als dusdanig wordt beschouwd als een aanwijzing van een onregelmatigheid of fi scale fraude die een controle verantwoordt dan wel of de belastingadministratie an- dere bijkomende aanwijzingen moet verzamelen. Kan de minister voorts bevestigen dat de aangifteplicht wel degelijk verplicht is. De heer Marco Van Hees (PTB-GO!) heeft vragen bij het lage tarief van 15 % in het wetsontwerp. Hij vindt dat een dergelijk dispositief veel weg heeft van een fi scale regularisatie. De minister heeft bevestigd dat de Dienst Voorafgaande Beslissingen in fi scale zaken (DVB) de mogelijkheid zal hebben om zich over de toepassing van deze kaaimantaks uit te spreken. Gelet op de problemen in verband met de werking van de DVB (gebrek aan transparantie, tekortkomingen in de bekendmaking van de rulings), maar ook op zijn positie van de geprivilegi- eerde tussenpersoon voor talrijke fi scale adviesbureaus, vreest de spreker dat de meeste gevallen waarbij de doorkijkbelasting van toepassing is, door de DVB zullen worden behandeld. Wat het personeel betreft, is de minister van plan een speciale cel met extra personeel op te richten of zal de behandeling van die belasting worden toevertrouwd aan de BBI of zelfs de DVB? De heer Benoît Dispa (cdH) herhaalt zijn vraag over de fi naliteit van de ingestelde regeling. Is het uiteindelijke doel van deze doorkijkbelasting budgettair rendement (50 à 460 miljoen euro) of is de bedoeling ervan de l’intervenant (Doc 54 679/01) mais par contre la base imposable applicable à ce taux est moins étendue de sorte qu’il y aura au fi nal moins de cas tombant sous le champ d’application de la taxe. Il en veut pour preuve que l’exposé des motifs énumère deux exemples qui sont exclues de la transparence fiscale (Doc 54 1125/001, p.49-50) alors que ces deux exemples n’étaient pas exclus du champ d’application de la pro- position de loi précitée; — en ce qui concerne le contrôle de l’origine des fonds, le ministre s’est borné à donner l’explication fi gurant dans l’exposé des motifs: “Dans le cas où il existe des indices d’irrégularités ou de fraude fi scales, l’administration fi scale peut utiliser tous les moyens possibles pour effectuer des contrôles afi n de retracer l’origine de l’actif et des capitaux appor- tés dans la construction juridique (Doc 54 1125/1, p.33). Or, l’intervenant s’interroge sur le fait de savoir si la déclaration de fonds détenus dans des constructions juridiques est considérée en tant que telle comme un indice d’une irrégularité ou d’une fraude fi scale qui justifi e un contrôle ou si l’administration fi scale doit recueillir d’autres indices supplémentaires. Par ailleurs, le ministre peut-il confi rmer que l’obligation de déclara- tion est bel et bien obligatoire. M. Marco Van Hees (PTB-GO!) s’interroge sur la faiblesse du taux de 15 % prévu dans le projet de loi. Il estime que le dispositif s’apparente à une régularisa- tion fi scale. Le ministre a confi rmé que le service des décisions anticipées (SDA) aura la possibilité de se prononcer sur l’application de cette “taxe Caïman”. Or, compte tenu des difficultés liées au fonctionnement du SDA (manque de transparence, lacunes dans la publication des rulings) mais aussi sa position d’interlocuteur privilé- gié de nombreux cabinets de conseil fi scal, l’intervenant craint que la grande majorité des cas d’application de la taxe de transparence se fera par le truchement du SDA. En termes de personnel, le ministre compte-t-il créer une cellule spéciale avec du personnel supplémentaire ou le traitement de cette taxe sera-t-il confi é à l’ISI voire au SDA? M. Benoît Dispa (cdH) réitère sa question relative à la fi nalité du dispositif mis en place. L’objectif fi nal de cette taxe de transparence est-il un objectif de ren- dement budgétaire (de 50 à 460 millions d’euros) ou 26 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 belastingplichtigen te ontmoedigen als zij hun toevlucht nemen tot juridische constructies in belastingpara- dijzen? Want, wat er ook van zij, de evaluatie van de regeling zal in de eerste plaats afhankelijk zijn van het doel dat de regering zich heeft gesteld. 4. Bijkomende antwoorden van de minister van Financiën, belast met de Bestrijding van de fi scale fraude De minister antwoordt op dat de regering de twee objectieven nastreeft. Vooraleer men een afschrikkend effect zal kunnen vaststellen zullen er bijkomende be- lastingen geïnd worden. • Berekening van de doorkijktaks De minister antwoordt op dat punt dat tijdens de begrotingscontrole afgesproken werd om in 2015 reeds 50 miljoen in te schrijven in de begroting 2015. Tijdens de regeringsonderhandelingen werd afgesproken om voor deze maatregel 120 miljoen in te schrijven voor de begroting 2016. Welk bedrag uiteindelijk zal worden ingeschreven zal worden beslist tijdens de begrotings- besprekingen voor het budget 2016. De 460 miljoen euro op jaarbasis waarvan sprake in een nota van de administratie is een voorzichtige schatting op basis van gegevens van de Nationale Bank, waarbij de activa aangehouden door Belgische Rijksinwoners in entiteiten die worden vermeld op de lijst van juridische constructies die momenteel onderworpen worden aan de aanmeldingsplicht. Hierbij werden nog enkele belangrijke landen zoals de Verenigde Staten, Luxemburg en Zwitserland niet in deze berekening betrokken. Gezien de lijsten van entiteiten voor de doorkijkbelasting op deze bestaande lijst zullen worden gebaseerd, is deze lijst een correct uitgangspunt voor de berekening. De inspecteur van fi nanciën bevestigt dat de gegevens van de Nationale Bank met 57,7 miljard EUR een onderschatting is. De opbrengst werd bovendien berekend aan een tarief van 25 % (tarief roerende voorheffing) op een rendement van 3,2 %. Enerzijds kan een rendement van 3,2 % als voorzichtig en realistisch worden beschouwd, anderzijds zullen bijvoorbeeld ook beroepsinkomsten aan de doorkijkbelasting worden onderworpen, die in hoofde van natuurlijke personen aan hogere progres- sieve tarieven worden belast dan de 25 % waarvan nu wordt uitgegaan. De grief van de Inspectie Financiën over de mogelijk- heid tot het alsnog ontwijken van de belasting wordt vol- doende opgevangen door de anti-misbruikmaatregelen vise-t-il à dissuader les contribuables à recourir à des constructions juridiques dans des paradis fi scaux? Car en tout état de cause, l’évaluation du dispositif dépendra d’abord de l’objectif que le gouvernement s’est fi xé. 4. Réponses complémentaires du ministre des Finances, chargé de la Lutte contre la fraude fi scale Le ministre répond que le gouvernement poursuit les deux objectifs. Mais avant que l’on puisse constater un effet dissuasif, des taxes supplémentaires seront prélevées. • Calcul de la taxe de transparence À cet égard, le ministre répond qu’il a été convenu lors du contrôle budgétaire d’inscrire, en 2015, déjà 50 millions au budget 2015. Lors des négociations gou- vernementales, il a été convenu d’inscrire 120 millions d’euros au budget 2016 pour cette mesure. Le montant à inscrire in fi ne sera décidé lors des discussions bud- gétaires relatives au budget 2016. Les 460 millions d’euros calculés sur base annuelle évoqués dans une note de l’administration consti- tuent une estimation prudente basée sur les données de la Banque nationale, les actifs détenus par des résidents belges dans des entités mentionnées sur la liste des constructions juridiques étant actuellement soumis à une obligation de notifi cation. À cet égard, quelques pays d’importance comme les États-Unis, le Luxembourg et la Suisse n’ont pas encore été asso- ciés à ce calcul. Dès lors que les listes d’entités dans le cadre de la taxe de transparence seront basées sur cette liste, celle-ci constitue une base correcte pour effectuer le calcul. L’inspecteur des fi nances confi rme que les données avancées par la Banque nationale, à savoir 57,7 milliards d’euros, ont été sous-estimées. Les recettes ont été en outre calculées à un taux de 25 % (taux du précompte mobilier) sur un rendement de 3,2 %. D’une part, ce rendement peut être considéré comme prudent et réaliste, d’autre part, des revenus professionnels, par exemple, pourront également être soumis à la taxe de transparence qui, dans le chef de personnes physiques, sont taxés à des taux progressifs supérieurs aux 25 % qui servent actuellement de base. Les mesures anti-abus qui existent déjà ou qui sont prévues en complément par le projet à l’examen répondent suffisamment au grief de l’Inspection des 27 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 die reeds bestaan of nog extra door dit ontwerp worden voorzien. Indien het vermogen zich zou verplaatsen naar landen met een tarief van meer dan 15 % en bijgevolg de doorkijkbelasting niet van toepassing is moet men ook rekening houden met de belasting op het moment van uitkering (dividend) of vereffening (liquidatieheffing). Landen met een belasting van meer dan 15 % heb- ben veelal ook een belasting op dividenden zodat de uiteindelijke belasting wel eens meer dan de Belgische 25 % zou kunnen bedragen. De regering is dan ook van mening dat de geraamde opbrengst een realistische en voorzichtige inschatting is. • Verenigde Staten, Luxemburg en Zwitserland Dit zijn natuurlijk belangrijke landen die weerhouden kunnen worden. De regering bekijkt op dit ogenblik de gevolgen voor de doorkijktaks. De minister zal hier- over berichten eens dat hij daarover meer op zicht op zal hebben. • De opvolging van de doorkijktaks en de resulta- ten daarvan Het zal zeker niet gemakkelijk zijn maar het was zeker geen optie om nogmaals talvolle nieuw codes toe te voegen in de personenbelasting. • Het verleden De minister herhaalt dat in het geval er aanwijzingen zijn van fi scale onregelmatigheden of van fraude zal de belastingadministratie alle mogelijke middelen aanwen- den om controles uit te voeren teneinde de oorsprong van de in de juridische constructie ingebrachte activa en kapitalen te achterhalen. • Ongewenste effecten van de doorkijkbelasting (voorbeeld van de heer Laaouej) De 15 % regel zorgt wel degelijk voor een grotere ver- strenging van de toepassing van de doorkijkbelasting. Dat voor de berekening ervan de belastbare basis op basis van de Belgische regels wordt vastgesteld is lo- gisch. Dit zorgt ervoor dat buitenlandse constructies op gelijke voet worden geplaatst met Belgische constructies voor de toepassing van de doorkijkbelasting. Zij worden op die manier niet strenger noch minder streng behan- deld. Bovendien leidt zij er ook toe dat de administratie zich niet zal moeten inlaten met de controle van een naar buitenlandse regels vastgestelde belastbare basis, maar Finances con cernant la possibilité d’éluder malgré tout l’impôt. En cas de transfert du patrimoine vers des pays où le taux est supérieur à 15 % et où l’impôt de transparence n’est par conséquent pas applicable, il faut également tenir compte de l’impôt au moment de la distribution (dividende) ou de la liquidation (impôt de liquidation). Les pays appliquant un impôt de plus de 15 % pré- lèvent généralement aussi un impôt sur les dividendes, de sorte que l’impôt fi nal pourrait bien dépasser les 25 % belges. Le gouvernement estime dès lors que le produit estimé correspond à une estimation prudente et réaliste. • Les États-Unis, le Luxembourg et la Suisse Il s’agit évidemment de pays importants que l’on peut retenir. Le gouvernement examine actuellement les conséquences pour l’impôt de transparence. Le ministre communiquera à ce sujet quand il aura une meilleure vision des choses. • Le suivi de l’impôt de transparence et les résultats de ce suivi Ce suivi ne sera certainement pas facile à opérer, mais il ne pouvait être question d’ajouter encore une multitude de nouveaux codes dans la déclaration à l’impôt des personnes physiques. • Le passé Le ministre rappelle que dans le cas où il existe des indices d’irrégularités ou de fraude fi scales, l’adminis- tration fi scale utilisera tous les moyens possibles pour effectuer des contrôles afi n de retracer l’origine de l’actif et des capitaux apportés dans la construction juridique. • Les effets non désirés de la taxe de transparence (exemple de M. Laaouej) La règle des 15 % permet bel et bien de durcir l’appli- cation de la taxe de transparence. Il est logique que la base imposable utilisée pour effec- tuer le calcul soit établie selon les règles belges. Cette procédure permet de traiter les constructions étrangères sur un pied d’égalité avec les constructions belges pour l’application de la taxe de transparence. Elles sont ainsi traitées ni plus ni moins sévèrement que les construc- tions belges. Un autre avantage de la mesure est que l’administration ne devra plus s’occuper du contrôle d’une base imposable établie selon des règles étrangères, 28 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 kan zij de eigen regels toepassen. Dit maakt controle van deze regel aanzienlijk eenvoudiger. Tijdens de vorige bespreking werd door de heer Laaouej een voorbeeld verspreid van een berekening van de 15 % grens, waarbij werd gesteld dat deze on- voldoende streng is. Het voorbeeld houdt onder meer rekening met de toepassing van de octrooiaftrek. Het spreekt voor zich dat dergelijk geval puur theoretisch is en zich in de praktijk wellicht niet zal voordoen, ge- zien de strenge voorwaarden die gelden om in België bijvoorbeeld van octrooiaftrek te genieten. 5. Laatste replieken Als reactie op het antwoord van de minister op zijn didactisch voorbeeld met betrekking tot een off —shore constructie, repliceert de heer Ahmed Laaouej (PS) dat het een theoretisch voorbeeld betreft en dat hij andere gegevens had kunnen uitvergroten, zoals bijvoorbeeld octrooiaftrek, de eigen middelen, of de voordelen inge- volge dividendenuitkeringen. De spreker vindt het eigenaardig dat op off shore constructies die in realiteit minder dan 15 % belastingen betalen via een juridische fi ctie de Belgische wetgeving wordt toegepast zodat deze constructies dan zogezegd meer dan 15 % betalen om ze dan te kunnen onderwer- pen aan de doorkijktaks. Waarom worden via een juridische fi ctie de Belgische fi scale regels toegepast op off shore constructies en niet op Belgische constructies? Maakt dit geen schending uit van het gelijkheidsbeginsel? Welke zijn de Belgische constructies die vergelijkbaar zijn met off shore con- structies? Bovendien, de Belgische structuren zijn gekend en men heeft toegang tot de gegevens ervan: ofwel zijn ze onderworpen aan de rechtspersonenbe- lasting, ofwel aan de inkomstenbelastingen, ofwel nog aan andere belastingen. Het is intellectueel niet correct ervan uit te gaan dat een volledig gelijke behandeling moet worden gegarandeerd tussen de off shore-con- structies en de Belgische. Men zo maar niet Belgische wetgeving gaan toepassen op buitenlandse off shore constructies. Dit vormt volgens de heer Laaouej het belangrijkste knelpunt van de doorkijktaks. De spreker is dan ook van overtuigd dat de doorkijktaks een slag in het water zal zijn. De heer Georges Gilkinet (Ecolo-Groen) herhaalt dat geen vragen rijzen omtrent het beginsel van be- lastingheffing op offshore-structuren, maar wel bij de doeltreffendheid van de ingestelde regeling. Het lid herinnert er in dit verband aan dat de Ecolo/ Groen-fractie een wetsvoorstel heeft ingediend met het elle pourra appliquer ses propres règles. Cela simplifi e considérablement le contrôle de cette réglementation. Au cours de la discussion précédente, M. Laaouej a fait distribuer un exemple de calcul de la limite de 15 %, d’où il ressortait que celle-ci n’est pas suffisamment stricte. L’exemple tient notamment compte de l’applica- tion de la déduction pour brevet. Il va de soi qu’un tel exemple est purement théorique et qu’il ne se produira probablement jamais dans la pratique, compte tenu des règles strictes qui régissent par exemple l’application de la déduction pour brevet en Belgique 5. Dernières répliques En réaction à la réponse du ministre et à son exemple didactique concernant une construction offshore, M. Ahmed Laaouej (PS) répond qu’il s’agit d’un exemple théorique et qu’il aurait pu grossir d’autres données, comme la déduction (pour revenus de) brevets, les fonds propres ou les avantages liés au versement de dividendes. L’intervenant s’étonne que les constructions offshore qui, en réalité, paient moins de 15 % d’impôts soient soumises à la législation belge par le biais d’une fi ction juridique, de manière à ce qu’elles paient soi-disant plus de 15 % d’impôt, afi n de pouvoir les soumettre ensuite à la taxe de transparence. Pourquoi appliquer, via une fi ction juridique, les règles fi scales belges aux constructions offshore et non aux constructions belges? Ne faut-il pas y voir une violation du principe d’égalité? Quelles sont les constructions belges comparables aux constructions offshore? En outre, les structures belges sont connues et leurs données sont accessibles: elles sont assujetties soit à l’impôt des personnes morales, soit à l’impôt sur les revenus, soit encore à d’autres taxes. Il est intellectuel- lement incorrect de partir du principe qu’il faut garantir une égalité de traitement totale entre les constructions juridiques offshore et les constructions belges. On ne peut pas appliquer purement et simplement la législa- tion belge à des constructions offshore étrangères. Et c’est là que se situe le principal problème de la taxe de transparence, selon M. Laaouej. Pour ces raisons, l’intervenant se dit convaincu que cette taxe sera un coup dans l’eau. M. Georges Gilkinet (Ecolo-Groen) réitère le fait que la question qui se pose n’est pas celle du principe de la taxation de la structure offshore mais bien celle de l’efficacité du système mis en place. Il rappelle à cet égard que le groupe Ecolo/Groen a déposé une proposition de loi visant à lutter contre la 29 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 oog op de wijziging van het Wetboek van de inkomsten- belastingen 1992, teneinde de internationale fi scale frau- de en de belastingparadijzen te bestrijden door middel van de instelling van zogenaamde CFC-regels [waarbij CFC staat voor Controlled Foreign Corporations] (DOC 54 0550/001). Het komt erop aan de overdracht tegen te gaan van activiteiten en winst naar buitenlandse ven- nootschappen die zijn onderworpen aan een gunstiger fi scale regeling dan het Belgische belastingstelsel, zulks met de bedoeling de belasting te ontwijken. De spreker preciseert dat de CFC-regels in 1962 in de Verenigde Staten zijn ontstaan om de overdracht tegen te gaan van activiteiten van buitenlandse vennoot- schappen die zijn onderworpen aan een gunstig fi scaal regime en die onder controle staan van een Amerikaans bedrijf. De CFC-regels bieden de mogelijkheid de in het buitenland gemaakte winst te belasten alsof het die van de Amerikaanse vennootschap was. Het voormelde wetsvoorstel strekt ertoe te zorgen voor volledige transparantie en voor een doeltreffende informatie-uitwisseling tussen de Staten en te bepalen dat de toepasselijke belasting die van het land van her- komst (België) is, met een mogelijkheid de al betaalde belasting in het land waar de offshore-vennootschap gevestigd is, in mindering te brengen. Het voordeel is dat men er niet langer belang bij heeft Belgische in- komsten in het buitenland onder te brengen omdat het totale betaalde belastingbedrag hetzelfde is als indien de structuren in België gevestigd waren geweest. De spreker constateert dat de regeling van de door- kijkbelasting verschilt omdat ze in een belastingvrij- stelling in België voorziet als het offshore-bedrijf een theoretische belasting van 15 % betaalt in het betrokken land. Afhankelijk van de situatie kan het Belgische belas- tingpercentage echter hoger liggen dan dat theoretische percentage van 15 %. Derhalve handhaaft die regeling een voordeel of zelfs een premie voor het bezitten van een offshore-bedrijf, aangezien nu een wettelijk kader wordt geboden aan burgers en ondernemingen die dit soort regelingen wil- len aanwenden om minder belastingen te betalen dan ze thans doen. Dit lijkt zelfs op een vorm van fi scale regularisatie. Hoe verantwoordt de minister dat het normaal in België verschuldigde belastingtarief niet wordt toe- gepast? Waarom wordt voor een doorkijkbelasting gekozen in plaats van voor de CFC-transparantieregels die door andere landen worden toegepast (Duitsland, Australië, Brazilië, Canada, Denemarken, Spanje, Finland en Frankrijk)? fraude fi scale internationale et les paradis fi scaux par l’instauration de règles dites “CFC” (Controlled Foreign Corporations) (Doc 54 550/001). Il s’agit de combattre le transfert d’activités et de profi ts vers des sociétés étrangères soumises à un régime fi scal plus favorable que le système fi scal belge afi n d’éviter l’impôt. L’intervenant précise que les règles CFC ont fait leur apparition, en 1962, aux États-Unis, afi n de combattre les transferts d’activités vers des sociétés étrangères soumises à un régime fi scal favorable et sous le contrôle d’une société américaine. Les règles CFC permettent de taxer le bénéfi ce réalisé à l’étranger comme si c’était celui de la société américaine. La proposition de loi précitée a pour but d’établir une transparence totale et un échange d’informations effi- cace entre les États et de prévoir que la taxation appli- cable est celle du pays d’origine (la Belgique) avec une capacité de déduire l’impôt déjà payé dans le pays où est hébergé la société offshore. L’avantage est qu’il n’y a plus d’intérêt à placer des revenus belges à l’étranger dès lors que le montant total d’impôt payé est le même que si ces structures avaient été établies en Belgique. L’intervenant constate que le dispositif de la taxe de transparence est différent qu’il prévoit une exonération d’impôt en Belgique dès lors que la société offshore paie un impôt théorique de 15 % dans le pays concerné. Or, en fonction des situations, on peut se situer à un niveau d’imposition belge plus élevé que ce taux théo- rique de 15 %. Dès lors ce dispositif maintient un avantage voire une prime à la détention d’une société offshore puisqu’un cadre légal est maintenant proposé aux citoyens et en- treprises qui souhaitent utiliser ce genre de dispositif et payer moins d’impôts qu’ils ne paient actuellement. Ceci s’apparente même à une forme de régularisation fi scale. Comment le ministre justifi e-t-il le fait de ne pas appliquer le taux d’imposition qui est normalement dû en Belgique? Pourquoi faire le choix d’une taxe de transparence en lieu et place des règles de transpa- rence CFC appliqués par d’autres pays (Allemagne, Australie, Brésil, Canada, Danemark, Espagne, Finlande et la France)? 30 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 Voorts bekritiseert de spreker dat geen sprake is van controle op de herkomst van de bij die offshore- constructies ondergebrachte geldmiddelen. Terwijl vandaag een verplichting geldt om van het bestaan van dergelijke juridische constructies aangifte te doen, is het van essentieel belang dat de herkomst van het geld ook wordt bepaald en verantwoord om er eventueel tegen een normaal tarief een fi scale regularisatie op toe te passen. Herhaaldelijk heeft de minister geantwoord dat als aanwijzingen voor fraude werden ontdekt, de belas- tingadministratie dan zal kunnen optreden. De spreker wijst er dus op dat de natuurlijke persoon of de vennoot- schap niet verplicht is de herkomst van het geld en de vroegere betaling van de daadwerkelijk verschuldigde belastingen te verantwoorden. Dat is een zwak punt van de regeling. Voorts stelt het wetsontwerp in uitzicht dat twee ontwerpen van koninklijk besluit worden uitgewerkt die een opsomming bevatten van de desbetreffende struc- turen enerzijds in de Europese Economische Ruimte en anderzijds buiten de Europese Economische Ruimte. Hoe staat het met de volledigheid van die lijsten en meer bepaald met de opname in die lijsten van de ven- nootschappen naar Luxemburgs recht? In welke mate zullen die lijsten voorts fl exibel genoeg zijn om rekening te houden met de creativiteit van de belastingparadijzen die zonder enige twijfel nieuwe structuren zullen voor- stellen die niet in die lijsten zijn opgenomen? Ten slotte gaat de spreker in op de informatie-uitwis- seling met landen waarmee België een overeenkomst ter voorkoming van de dubbele belasting of een over- eenkomst voor de uitwisseling van informatie in belas- tingzaken heeft gesloten. In dat verband wijst de spreker erop dat de intensiteit en de kwaliteit van die uitwisseling van land tot land verschillen. De spreker pleit ervoor om in de plaats daarvan de nieuwste standaarden van de OESO te beogen. Zo niet zal het feit dat theoretische of ten opzichte van de OESO-standaarden verouderde in- formatie wordt uitgewisseld de betrokken vennootschap uiteindelijk een fi scaal voordeel opleveren. B. Het “Diamant Stelsel” (art. 67 tot 72) 1. Vragen van de leden De heer Georges Gilkinet (Ecolo-Groen) wenst on- middellijk enkele algemene opmerkingen te formuleren in verband met het advies van de Raad van State. — hij betreurt de manier waarop de regering dit dos- sier aanpakt, hoewel de zeer bijzondere aard ervan een L’intervenant critique également l’absence de contrôle sur l’origine des fonds qui sont placés dans ces structures offshores. Alors qu’il existe aujourd’hui une obligation de déclarer l’existence de telles structures juridiques, il est essentiel que l’origine des fonds soit également identifi ée et justifi ée pour faire l’objet le cas échéant d’une régularisation fi scale à un taux normal. A plusieurs reprises, le ministre a répondu que si des indices de fraude étaient décelés, l’administration fi scale pourra agir. L’intervenant relève donc qu’il n’y a pas d’obligation de justifi er dans le chef de la personne physique ou de la société de l’origine des fonds et du paiement antérieur des impôts effectivement dus. C’est une faiblesse du dispositif. D’autre part, le projet de loi prévoit l’établissement de deux projets d’arrêtés royaux énumérant les structures visées d’une part dans l’espace économique européen et d’autre part en dehors de l’espace économique euro- péen. Qu’en est-il de l’exhaustivité de ces listes et plus particulièrement de l’intégration des sociétés de droit luxembourgeoise dans lesdites listes? Par ailleurs, dans quelle mesure ces listes seront-elles assez fl exibles pour tenir compte de la créativité des paradis fi scaux qui proposeront sans nul doute de nouvelles structures ne fi gurant pas dans lesdites listes?. Enfi n, en ce qui concerne l’échange d’informations avec des pays avec lesquels la Belgique a conclu une convention préventive de la double imposition ou un ac- cord en vue de l’échange de renseignements en matière fi scale, l’intervenant relève que l’intensité et la qualité de cet échange varient de pays à pays. L’intervenant préconise au contraire de viser les standards les plus récents de l’OCDE. A défaut, le fait d’échanger des informations théoriques ou dépassées par rapport aux normes de l’OCDE procurera au fi nal un avantage fi scal à la société concernée. B. “Le régime diamant” (art. 67 à 72) 1. Questions des membres M. Georges Gilkinet (Ecolo-Groen) souhaite formuler d’emblée quelques remarques générales liées à l’avis du Conseil d’État: — il regrette la manière dont le gouvernement aborde ce dossier dont le caractère très particulier mériterait 31 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 gedifferentieerde behandeling verantwoordt. De rege- ring probeert deze maatregel echter overhaast te doen aannemen. Ze heeft oneigenlijk gebruik gemaakt van een programmawet om deze tekst aan het Parlement voor te leggen en heeft geëist dat de Raad van State zijn advies binnen 5 dagen uitbrengt. Dienovereenkomstig heeft de meerderheid geweigerd hoorzittingen te orga- niseren en houdt zij zo zelf het klimaat van wantrouwen in stand dat al in de diamantsector heerst wegens zaken van fi scale fraude en witwaspraktijken; — de spreker herinnert eraan dat het advies van de Raad van State over het wetsontwerp van 2006 toen- tertijd al zeer streng was; met name werd daarin de vrees geuit dat een specifi eke voorraadevaluatie voor de diamantsector gelijk zou staan met een soort wit- wasoperatie. Ook het advies van de Raad van State over dit wetsontwerp is kritisch, aangezien we volgens de Raad te maken hebben met een fi scale regeling die met staatssteun vergelijkbaar is, waarvoor derhalve een voorafgaand advies van de Commissie vereist is; zo niet dreigen draconische sancties te worden opge- legd. De oplossing van de regering die ertoe strekt de inwerkingtreding van die belasting te doen afhangen van een beslissing van de Europese Commissie die aangeeft dat die maatregel geen staatssteun vormt, is op zijn minst een bron van rechtsonzekerheid. Het is immers onbekend wanneer dat advies zal worden uitgebracht en of de draagwijdte van het advies exact zal kunnen worden bepaald; — voorts wijst de Raad van State erop dat een op het omzetcijfer gebaseerde belasting moeilijk in te stellen valt; tevens baart het de Raad zorgen dat tussen ver- schillende economische spelers een gedifferentieerde behandeling zal worden gecreëerd. Bovendien acht de Raad zich niet bij machte in te schatten of het op het om- zetcijfer toepasselijke percentage van 0,55 % correct is ten opzichte van de gewone inkomstenbelastingregeling; — vervolgens wijst de spreker op de ethische kwestie die deze maatregel oproept, in het licht van de onthullingen in het HSBC-dossier, waarbij veel klanten van de Antwerpse diamantsector afkomstig zijn. Dienovereenkomstig lijkt de in uitzicht gestelde regeling niet billijk als het geraamde rendement ervan wordt vergeleken met het bedrag 150 miljoen euro dat alleen al de vennootschap Omega Diamonds bij wijze van minnelijke schikking in strafzaken heeft betaald; — welke controlecapaciteit zal er voorhanden zijn? Valt te vrezen dat de instelling van dat “Diamant Stelsel” zal leiden tot minder controles of zelfs een “Pax Diamantica”? un traitement différencié. Or, c’est dans l’urgence que le gouvernement tente de faire adopter cette mesure. Il a utilisé de manière impropre une loi-programme pour soumettre ce texte au parlement et a exigé que le Conseil d’État rende son avis endéans les 5 jours. De la même manière, la majorité a refusé de procéder à des auditions et entretient ainsi elle-même un climat de suspicion déjà présent dans le secteur diamant en raison d’affaires de fraude fi scale et de blanchiment d’argent; — l’intervenant rappelle que l’avis du Conseil d’État sur le projet de loi de 2006 était déjà très sévère à l’époque et s’inquiétait qu’une évaluation des stocks particulière pour le secteur du diamant équivaudrait à une sorte d’opération de blanchiment. L’avis du Conseil d’État sur le présent projet de loi est également critique puisque celui-ci estime que l’on est en présence d’un régime fi scal assimilable à une aide d’État et qu’il faut un avis préalable de la Commission européenne sous risque de sanctions draconiennes. Or, la solution du gouvernement qui vise à conditionner l’entrée en vigueur de cette taxe à une décision de la Commission européenne indiquant que cette mesure ne constitue pas une aide d’État est pour le moins source d’insé- curité juridique. On ignore en effet quand cet avis sera rendu ou si la portée de l’avis pourra être déterminée avec exactitude; — le Conseil d’État énonce également la difficulté d’établir une taxe basée sur le chiffre d’affaires et s’inquiète du traitement différencié qui sera créé entre différents secteurs économiques. Aussi, il s’estime dans l’incapacité d’estimer si le pourcentage de 0,55 % applicable au chiffre d’affaires est correct par rapport au régime commun d’imposition sur les revenus; — l’intervenant soulève également la question éthique liée à cette mesure à la lumière des révélations du dossier HSBC dont de nombreux clients sont issus du secteur diamantaire anversois. Dans le même ordre d’idées, ce dispositif ne semble pas équitable si l’on compare son rendement estimé au montant de 150 mil- lions d’euros que la société Omega Diamonds seule a payé au titre de transaction pénale amiable; — quelle sera la capacité de contrôle? Doit-on craindre que l’instauration de ce régime “diamant” engendrera une diminution des contrôles  voire une “Pax Diamantica”? 32 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 Meer specifi ek wenst de spreker ook nog antwoorden op de volgende vragen: — welke stappen werden ten aanzien van de Europese Commissie ondernomen om haar advies te verkrijgen over een eventuele herkwalifi catie van deze regeling tot staatssteun, daar het mogelijk is dat de fi s- cale ontvangsten van het “Diamant Stelsel” uiteindelijk lager uitvallen dan de ontvangsten uit een gewone belastingregeling?; — waarom wacht de regering dat advies niet af al- vorens die maatregel te doen aannemen, gelet op de hoogst onzekere uitkomst van de bij artikel 72 van het wetsontwerp in uitzicht gestelde oplossing? Voorts is bij gebrek aan het advies van de Europese Commissie het risico reëel dat voor het Grondwettelijk Hof beroep wordt aangetekend tegen deze regeling. Derhalve pleit de heer Gilkinet ervoor de tekst te bevriezen zolang het advies van de Europese Commissie niet aan het Parlement is bezorgd; — ondanks het verzoek van bepaalde commissiele- den werd het advies van de inspecteur van Financiën niet meegedeeld. Waarom?; — de diamantsector geniet al jarenlang een gunst- regeling waarin is voorzien door een ad-hoccirculaire. De fi scale ontvangsten in verband met die regeling bedragen tot dusver 20 miljoen euro, terwijl die van de “karaattaks” op 50 miljoen euro of meer worden geraamd. Hoe verklaart de minister dat het geraamde rendement ruim tweemaal zo hoog ligt als vandaag, terwijl het wetsontwerp in essentie de inhoud van de circulaire van 2000 overneemt?; — welke concrete maatregelen zijn gepland om toe te zien op de toepassing van het “Diamant Stelsel”? Hoe kan de juistheid worden nagegaan van het omzetcijfer waarvan de in de diamantsector actieve vennootschap- pen en natuurlijke personen aangifte doen? Welke dien- sten zullen met die controle worden belast: de diensten die zich bezighouden met de vennootschapsbelasting of gespecialiseerde diensten? Zullen specifi eke controles worden verricht op de verrekenprijzen?; De spreker blijft van mening dat de tentoongespreide ambitie volstrekt ontoereikend is vergeleken bij de win- sten van die sector, die objectief gezien geen gunstrege- ling zou mogen genieten. De heer Marco Van Hees (PTB-GO!) bestempelt deze “karaattaks” als een belasting uit het Ancien Régime, aangezien zij op maat is uitgewerkt op verzoek van de diamantsector, die aldus een heus fi scaal voordeel De manière plus précise, l’intervenant demande encore des éléments de réponses sur les questions suivantes: — quelles démarches ont été entreprises à l’égard de la Commission européenne en vue d’obtenir leur avis sur une éventuelle requalifi cation de ce régime en aide d’État puisqu’il est possible que la recette fi scale du régime “diamant” soit fi nalement inférieure à la recette issue d’un régime commun d’imposition?; — pourquoi le gouvernement n’attend-il pas ledit avis avant de faire voter cette mesure vu la grande incertitude de la solution énoncée à l’article 72 du projet de loi? En outre, le risque d’un recours devant la Cour constitutionnelle est réel si ce régime devait être voté en l’absence de l’avis de la Commission européenne. M. Gilkinet plaide donc pour un gel du texte tant que l’avis de la Commission européenne ne sera pas com- muniqué au parlement; — malgré la demande de certains commissaires, l’avis de l’inspecteur des fi nances n’a pas été commu- niqué. Pourquoi?; — le secteur du diamant bénéfi cie déjà depuis de nombreuses années d’un régime de faveur prévu par une circulaire adhoc. Les recettes fi scales liées à ce régime s’élèvent jusqu’à présent à 20 millions d’euros et celles de la taxe “diamant” sont évaluées à 50 millions d’euros ou plus. Comment le ministre explique-t-il un rendement estimé à plus de 2 fois le rendement actuel alors que la loi reprend pour l’essentiel le contenu de la circulaire de 2000?; — quelles sont les mesures concrètes prévues en vue du contrôle de l’application du régime “diamant”? Comment vérifier l’exactitude du chiffre d’affaires déclaré par les sociétés et les personnes physiques actives dans le secteur du diamant? Quels seront les services chargés de ce contrôle: les services de l’Isoc ou des services spécialisés? Des contrôles spécifi ques seront-ils effectués sur la question des prix de transfert?; L’intervenant reste d’avis que l’ambition est tota- lement insuffisante par rapport aux bénéfi ces de ce secteur qui objectivement ne devrait pas bénéfi cier d’un régime de faveur. M. Marco Van Hees (PTB-GO!) qualifi e cette taxe “diamant” de taxe de l’Ancien Régime puisqu’il est fait sur mesure et à la demande du secteur diamantaire qui bénéfi cie ainsi d’un réel privilège fi scal. Or, l’article 33 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 geniet. Artikel 172 van de Belgische Grondwet bepaalt echter dat geen belastingprivileges mogen worden ingesteld. Voorts wijst de spreker erop dat die sector nauwe banden heeft met veel huidige regeringsleden, wat hem de gelegenheid biedt de fi scale voorrechten die hij opeist te verkrijgen. Dat is des te erger daar die sector van nabij bij belastingfraudedossiers betrokken is, zoals blijkt uit de onthullingen naar aanleiding van Luxleaks en Swissleaks. Ofschoon de minister stelt dat dit “Diamant Stelsel” tegemoetkomt aan de wens van de sector om een fi scaal stelsel te verkrijgen dat meer rechtszekerheid biedt, is de spreker het niet eens met die opvatting over rechts- zekerheid. Het begrip “rechtszekerheid” impliceert im- mers dat de belasting wordt gevestigd op de werkelijke winst van een onderneming in plaats van op forfaitaire grondslagen. De opvatting van de minister weerspiegelt een capitulatie in de strijd tegen de fi scale fraude. Dat blijkt uit de verklaringen van mevrouw Karen Rentmeesters, woordvoerster van het Antwerp World Diamond Centre (AWDC) in april 2014, toen minister Koen Geens overwoog die maatregel toe te passen: “minister Reynders heeft bij zijn bezoek vorig jaar voor het eerst zelf over de karaattaks gesproken. We maken er geen geheim van dat we daar voorstander van zijn. Dit zou de sector de nodige zuurstof kunnen geven. We zitten in een zeer competitieve omgeving” (Belga, 3 april 2014). Volgens de heer Van Hees spreekt het voor zich dat die “zuurstof” in dit geval de vorm zal aannemen van extra geld dat via een voorkeursbelastingheffing naar de sector zal vloeien. De geraamde opbrengst van die karaattaks — 50 mil- joen euro in 2015 — vindt de spreker belachelijk laag in verhouding tot de door de sector gegenereerde winst. In dat verband herinnert hij eraan dat het Belgische onderdeel van de zaak-Swissleaks-HSBC, waarbij in hoofdzaak diamantairs betrokken zijn, over een bedrag van zes miljard euro gaat. Een ander voorbeeld is het feit dat substituut Van Calster erin geslaagd is een miljard euro te recupereren in enkele fraudedossiers aangaande Antwerpse diamantairs. In verband met het percentage van 0,55 % van het omzetcijfer dat wordt gehanteerd om de belastbare winst te bepalen, wat neerkomt op een belasting van 18,7 % (0,55 % x 34 %, dit is de aanslagvoet van de vennootschapsbelasting), volstaat de memorie van toelichting met de volgende uitleg: “Uit studies kan blijken dat een vergelijking op Europees vlak met an- dere sectoren, die vervolgens rekening houdt met de eigenheden van het Diamant Stelsel en de diamant- handel, de gepastheid van het percentage van 0,55 % onderbouwt. Indien men een aantal relevante sectoren 172 de la Constitution belge énonce qu’il ne peut être établi de privilèges en matière d’impôts. L’intervenant relève aussi la proximité de ce secteur avec de nom- breux membres du gouvernement actuel qui lui permet d’obtenir les privilèges fi scaux qu’il revendique. C’est d’autant plus grave que ce secteur est intimement lié à des dossiers de fraude fi scale tel que cela ressort des révélations Luxleaks et Swissleaks. Si le ministre affirme que ce régime “diamant” “répond au souhait du secteur d’obtenir un système fi scal qui fournit une plus grande sécurité juridique”, l’intervenant ne partage pas cette conception de la sécurité juridique. En effet, la notion de sécurité juridique implique que l’impôt soit établi sur la base du bénéfi ce réel d’une entreprise, plutôt que sur des bases forfaitaires. La conception du ministre est représentative d’une capi- tulation dans la lutte contre la fraude fi scale. Cela ressort des déclarations de Mme  Karen Rentmeesters, porte-parole de l’Antwerp World Diamond Centre (AWDC) en avril 2014, lorsque le ministre Koen Geens envisageait l’application de cette mesure: “Le ministre Reynders avait évoqué pour la première fois la “taxe carat” lors de sa visite l’an dernier. Nous n’avons jamais caché que nous soutenons cette idée. Cela pourrait apporter l’oxygène nécessaire au secteur. Nous évoluons dans un environnement très concurrentiel.” (Belga, 3 avril 2014). Pour M. Van Hees, il est évident que “l’oxygène” s’apparente ici à des euros supplémentaires accordés par le biais d’une taxation privilégiée. En ce qui concerne la recette estimée de cette taxe “diamant” de 50 millions d’euros en 2015, l’intervenant la considère comme ridicule eu égard aux bénéfi ces générés par ce secteur. Il rappelle ainsi que le volet belge de l’affaire Swissleaks-HSBC, qui concerne une majorité de diamantaires, porte sur six milliards d’euros. Dans le même ordre d’idées, le substitut Van Calster avait pu récupérer un milliard d’euros dans quelques dossiers de fraude de diamantaires anversois. En ce qui concerne le taux de 0,55 % appliqué au chiffre d’affaires pour la détermination du bénéfi ce imposable, soit un impôt de 18,7 % (0,55 % x 34 % étant le taux de l’impôt des sociétés), l’exposé des motifs se contente d’énoncer que: “Il peut ressortir d’études qu’une comparaison au niveau européen avec d’autres secteurs, qui alors prend en compte les particularités du régime diamant et du commerce de diamants, étaye le caractère adéquat du pourcentage de 0,55 %. Si on sélectionne un nombre de secteurs pertinents concer- nant le trading paneuropéen sur base des codes Nace 34 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 inzake trading pan-Europees selecteert op grond van de internationale Nace-codes, dan kan men vaststel- len dat de “winst voor belasting” een mediaan kent van ongeveer 0,96 % (afhankelijk van de wijze waarop de studie wordt uitgevoerd) met een lager kwartiel (Q1) van 0,15 % en een hoger kwartiel (Q3) van 3,09 %.” (DOC 54 1125/001, blz. 83). De heer Van Hees merkt daarbij op dat, zelfs als de Belgische diamantondernemingen in lijn zouden zijn met die parameters en gemiddelden (wat geenszins bewezen is), de rendabelste helft van de ondernemingen minder dan 57 % van de verschuldigde belasting (0,55 % in plaats van 0,96 %) zou betalen en het rendabelste kwart van de ondernemingen 18 % van de verschuldigde belasting (0,55 % in plaats van 3,09 %, dus zes maal minder). Zelfs als men die cijfers slikt voor zoete koek, doet het percentage van 0,55 % dus toch vragen rijzen. Voorts geeft de spreker aan dat dit wetsontwerp de bekrachtiging inhoudt van een circulaire die bestaat sinds 2000 en waarin sprake is van aanslagvoeten die vergelijkbaar zijn met 0,55 %. Waar het vroeger echter een minimumpercentage betrof waar de diamant- ondernemingen niet onder mochten gaan, is 0,55 % nu de maximale aanslagvoet. Hij vraagt zich dan ook af hoe het nieuwe Diamant Stelsel meer geld in het laatje zou kunnen brengen. Tot slot treedt hij andere commissieleden bij door te stellen dat, gelet op het risico dat dit stelsel wordt geherkwalifi ceerd als staatssteun en op de daaraan verbonden onzekerheid, deze maatregel maar beter uit het wetsontwerp wordt weggelaten zolang de Europese Commissie haar advies niet heeft uitgebracht. Zowel de Raad van de State als het Rekenhof delen die analyse. De heer Peter Vanvelthoven (sp.a) vraagt even- eens aan de minister om inzage te krijgen in de studie van Deloitte. De regering tracht de diamanttaks aan het publiek te verkopen als een eerlijke belasting. Zij tracht dit te verantwoorden door te benadrukken dat de taks meer zal opbrengen dan de belastingen die de diamantsector vroeger betaalde. De spreker is het helemaal niet eens met deze stelling en is ervan overtuigd dat de diamant- taks op de maat van de sector is geschreven. De heer Vanvelthoven vraagt zich hoe het komt dat de diamanttaks een belastingverhoging is. Normaal zou men echter het omgekeerde verwachten. Het gaat hier om een gunstmaatregel van de regering voor een sector die in economische moeilijkheden verkeert. Men zou dan ook een belastingverlaging verwachten(zoals de verlaging van de btw voor de horecasector enkele internationaux, alors on peut constater que le “bénéfi ce avant impôt” a une médiane d’environ 0,96 % (dépen- dant de la manière selon laquelle l’étude est menée) avec un quartile inférieur (Q1) de 0,15 % et un quartile supérieur (Q3) de 3,09 %.”” (Doc 54 1125, p.83). L’intervenant indique à cet égard que même si les entreprises diamantaires belges devaient suivre ces paramètres et moyennes (ce qui est nullement prouvé), la moitié la plus rentable des entreprises paierait moins de 57 % de l’impôt dû (0,55 % au lieu de 0,96 %), tandis que le quart le plus rentable des entreprises paierait 18 % de l’impôt dû (0,55 % au lieu de 3,09 %, donc 6 fois moins). Même en prenant pour argent comptant ces chiffres, le taux de 0,55 % pose donc question. L’intervenant souligne également que le présent pro- jet de loi légalise les pratiques d’une circulaire qui existe depuis 2000 et qui prévoit des taux similaires à celui de 0,55 %. Mais ce qui était auparavant un taux minimum en-dessous duquel les entreprises diamantaires ne pouvaient pas descendre devient désormais un taux de 0,55 % maximum. Il s’interroge donc comment le nouveau régime “diamant” rapporterait plus. Enfi n, comme d’autres commissaires, il souligne qu’il importe vu l’insécurité liée au risque d’une requa- lifi cation de ce régime en aide d’État de retirer cette mesure du projet de loi tant que l’avis de la Commission européenne ne sera rendu. Cette analyse est partagée tant par le Conseil d’État que par la Cour des comptes. M. Peter Vanvelthoven (sp.a) indique également au ministre qu’il souhaiterait consulter l’étude de Deloitte. Le gouvernement tente de faire passer la taxe dia- mant pour un impôt honnête auprès du grand public, en insistant sur le fait qu’elle rapportera davantage que les impôts qui frappaient auparavant le secteur diaman- taire. L’intervenant conteste vivement cette thèse. Il est convaincu qu’il s’agit d’une taxe taillée sur mesure pour le secteur. M. Vanvelthoven se demande pourquoi la taxe dia- mant est présentée comme une augmentation d’impôt. La démarche inverse aurait été plus logique. S’agissant d’une mesure de faveur prise par le gouvernement pour aider un secteur confronté à des difficultés éco- nomiques, on aurait logiquement pu s’attendre à une diminution d’impôt (comme ce fut le cas de la réduction 35 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 jaren terug). Het is dan ook vreemd dat de diamantsector deze taks positief onthaalt, die volgens de regering een belastingverhoging zou betekenen. De spreker is er van overtuigd dat het hier in wezen gaat om een belasting- verlaging voor de diamantsector. Met deze taks wordt afgeweken van een basisprincipe in de vennootschapsbelasting: namelijk dat bedrijven worden belast op hun winst. De nieuwe taks daaren- tegen zal de omzet belasten in plaats van de winst. Aangezien de winst niet meer wordt belast, moeten de bedrijven ook niet meer door de fi scus worden gecontroleerd. Naast een belastingverlaging krijgt de diamantsector er nog eens een vrijgeleide bovenop. Het is voor de heer Vanvelthoven totaal onbegrijpelijk waarom de regering dergelijk gunstregime heeft gecre- eerd voor de diamantsector. Uit hoorzittingen over Lux Leaks en Swiss Leaks is gebleken dat de diamantsector een van de meest fraudegevoelige sectoren is waar fi s- cale fraude welig tiert. Dit werd recent nog aangetoond door de minnelijke schikking van 150 miljoen euro die het Diamantbedrijf Omega Diamonds afsloot met het Antwerpse parket. Dergelijke sector zou streng door de fi scus moeten worden gecontroleerd en dient zeker geen cadeaus te ontvangen van de regering. Het feit dat de regering de diamanttaks al heeft aan- gemeld bij de Europese Commissie, toont al aan dat het niet gaat om een belastingverhoging. Kan de minister verduidelijken hoe het overleg loopt met de Commissie? Acht de minister het reëel dat de Commissie de taks zal beschouwen als illegale staatssteun? Waarom wacht de regering het standpunt van de Commissie niet af alvorens deze taks in te voeren? Vervolgens stelt de heer Vanvelthoven nog een paar technische vragen. Kan artikel 26 van het WIB 1992 dat handelt over de abnormale en goedgunstige voordelen worden toege- past ten aanzien van de winstversluizing van Belgische ondernemingen naar een diamanthandelaar? Waarom krijgen de handelaars in ruwe diamant de keuze of zij volgens de vennootschapsbelasting worden belast of onder het forfaitair van de diamanttaks vallen? De Raad van State wijst er in zijn advies op dat dit mo- gelijks een schending van het gelijkheidsbeginsel zou kunnen uitmaken (DOC 54 1125/001, blz. 174). Vreest de minister geen vernietiging van de diamanttaks door het Grondwettelijk Hof? du taux de TVA accordée au secteur horeca il y a quelques années). L’accueil positif réservé par le secteur diamantaire à cette taxe – qui, d’après le gouvernement, entraînerait une augmentation d’impôt – est dès lors surprenant. L’intervenant est persuadé que c’est en réalité d’une réduction d’impôt accordée au secteur diamantaire qu’il s’agit en l’espèce. Cette taxe déroge au principe de base de l’impôt des sociétés selon lequel les entreprises sont impo- sées sur leurs bénéfi ces. La nouvelle taxe porte sur le chiffre d’affaires et non plus sur les bénéfi ces. En l’absence d’imposition de leurs bénéfi ces, les entre- prises ne devront plus non plus être contrôlées par le fi sc. Non seulement le secteur diamantaire profi te d’une diminution d’impôt, mais il se voit en outre délivrer un sauf-conduit. M. Vanvelthoven estime qu’il est totalement incom- préhensible que le gouvernement ait créé un tel régime de faveur pour ce secteur qui – ainsi que l’ont révélé les auditions réalisées à la suite du Lux Leaks et du Swiss Leaks – est l’un des plus sensibles à la fraude et la fraude fi scale y est très répandue, ce qui a encore été confi rmé récemment par la transaction de 150 millions d’euros conclue par l’entreprise diamantaire Omega Diamonds avec le parquet anversois. Un tel secteur devrait être sévèrement contrôlé par le fi sc et non rece- voir des cadeaux du gouvernement. Le fait que le gouvernement ait déjà porté la taxe dia- mant à la connaissance de la Commission européenne démontre déjà à suffisance qu’il ne s’agit pas d’une augmentation d’impôt. Le ministre pourrait-il préciser quel est l’état d’avancement de la concertation avec la Commission? Pense-t-il que la Commission risque de considérer cette taxe comme une aide d’État illégale? Pourquoi le gouvernement n’attend-il pas de connaître la position de la Commission avant d’instaurer cette taxe? M. Vanvelthoven pose encore une série de questions techniques: L’article 26 du CIR 92, qui traite des avantages anor- maux ou bénévoles, peut-il être appliqué aux entreprises belges qui attribuent des bénéfi ces à un commerçant en diamants? Pourquoi les commerçants en diamants bruts peuvent-ils choisir d’être imposés à l’impôt des socié- tés ou de relever du régime forfaitaire de la taxe dia- mant? Dans son avis, le Conseil d’État indique que cette disposition risque de porter atteinte au principe d’égalité (DOC 54 1125/001, p. 174). Le ministre ne craint-il pas que la taxe diamant soit annulée par la Cour constitutionnelle? 36 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 De diamantzendingen worden dikwijls in consignatie gegeven waarbij dan naar een koper wordt gezocht. De consignatiefacturen worden niet opgenomen in de omzet. Diamanten die in Antwerpen in consignatie zijn gegeven, worden dikwijls verkocht door buitenlandse fi rma’s gelegen in Dubai waardoor de verkoop niet in de omzet in België terecht komt. Hoe zal de minister deze belastingontduiking aanpakken? Waarom wordt de regeling van de diamanttaks op- genomen in een aparte wet en niet in het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992? De fi scale administra- tie is van mening dat het beter in het WIB zou worden opgenomen. De spreker stelt vast dat er tegenstrijdige bedragen circuleren over hoeveel vennootschapsbelasting de diamantsector jaarlijks betaalt in het huidige systeem. Volgens de fi ches van de FOD Financiën die bij het Rekenhof werden opgevraagd zou het in 2013 gaan om een opbrengst van 37 miljoen euro, betaald door 1117 diamantbedrijven. Ergens anders is er sprake van 18 miljoen euro betaald door 1686 diamantbedrijven. Kan de minister toelichten wat de juiste bedragen zijn? Ook de cijfers van de omzet waarop de diamanttaks is berekend, variëren. In de fi ches is sprake van 30 miljard euro. Op een persconferentie had de diamantsector het zelf over een recordomzet van 58,8 miljard euro voor 2014. Wat is nu het juiste bedrag? De heer Vanvelthoven besluit dat de regering met deze taks het verkeerde signaal geeft. Een fraudegevoe- lige sector wordt bevoordeeld ten opzichte van andere sectoren. Er is dan ook veel kans dat het Grondwettelijk Hof de taks vernietigd en dat de Europese Commissie de taks zal beoordelen als illegale staatssteun. Ook de heer Benoît Dispa (cdH) vindt dat de regering met de invoering van een “diamantstelsel” erkent dat ze fi scale fraude niet langer zal bestrijden. De spreker onderstreept dat de diamantsector een van de sectoren is waar fi scale fraude schering en inslag is, zoals blijkt uit het jongste verslag van de Financial Action Task Force (FATF) van april 2015. Als reactie op dat feit, dat geregeld de voorpagina’s van de kranten haalt (zoals in het dossier-Omega Diamonds bijvoor- beeld), komt de minister integendeel een maatregel verdedigen die de fraudebestrijding helemaal onder- uithaalt aangezien de fraude zelf wordt weggevaagd. Les envois de diamants sont souvent consignés, avant que l’on se mette en quête d’un acheteur. Les factures de consignation ne sont pas toujours comptabi- lisées dans le chiffre d’affaires. Les diamants consignés à Anvers sont souvent vendus par des entreprises étran- gères situées à Dubaï, si bien que la vente n’est pas reprise dans le chiffre d’affaires en Belgique. Comment le ministre appréhendera-t-il cette fraude fi scale? Pourquoi la réglementation de la taxe diamant est-elle inscrite dans une loi distincte, et non insérée dans le Code des impôts sur les revenus 1992? L’administration fi scale considère que cette deuxième option serait préférable. L’intervenant constate que des montants contradic- toires circulent sur la hauteur de l’impôt des sociétés payé annuellement par le secteur diamantaire dans le système actuel. Selon les fi ches du SPF Finances demandées à la Cour des comptes, il s’agirait en 2013 d’un montant de 37 millions d’euros payé par 1117 entreprises diamantaires. Ailleurs, il est question de 18  millions d’euros versés par 1686  entreprises diamantaires. Le ministre peut-il préciser quels sont les montants exacts? Les données relatives au chiffre d’affaires sur lequel la taxe diamant est calculée varient également. Les fi ches évoquent un montant de 30 milliards d’euros. Lors d’une conférence de presse, le secteur diamantaire lui-même a mentionné un chiffre d’affaires record de 58,8 milliards d’euros pour 2014. Quel est fi nalement le montant exact? M. Vanvelthoven conclut que le gouvernement envoie le mauvais signal à travers cette taxe. Un secteur sujet à la fraude est favorisé par rapport à d’autres secteurs. Il est dès lors fort probable que la Cour constitutionnelle annulera la taxe et que la Commission européenne la jugera comme une aide d’État illégale. M. Benoît Dispa (cdH) considère également que l’ins- tauration d’un “régime diamant” est un aveu du renonce- ment du gouvernement à lutter contre la fraude fi scale. L’intervenant souligne que le secteur diamantaire est l’un des secteurs les plus exposés aux pratiques de fraude fi scale, ce qui ressort du dernier rapport publié par le Groupe d’action fi nancière (GAFI) en avril 2015. En réponse à cette réalité qui fait régulièrement la une de la presse (dossier “Omega Diamonds” par exemple), le ministre vient au contraire défendre un dispositif qui supprime fi nalement la lutte contre la fraude puisque la fraude elle-même est supprimée. 37 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 Deze regeling is dus een regelrecht belastingcadeau aan de diamantsector, die zijn tevredenheid overigens niet onder stoelen of banken heeft gestoken toen de regering de maatregel in uitzicht heeft gesteld (zoals blijkt uit het persbericht van het Antwerp World Diamond Centre van 30 maart 2015). Voorts gaat het om een maatregel die haaks staat op diverse principes die de cdH-fractie hoog in het vaandel draagt: — het transparantiebeginsel wordt met voeten ge- treden, aangezien de minister en de meerderheid niet alleen hebben geweigerd hoorzittingen te houden, die de commissie de gewenste toelichting hadden kunnen verschaffen, maar de minister bovendien ook weigert het door de Inspectie van Financiën in 2013 uitgebrachte advies over een gelijkaardig voorstel bekend te maken, evenmin als het onderzoek van Deloitte op basis waar- van deze voorkeursregeling is uitgewerkt; — de Raad van State is eveneens streng in zijn ad- vies, aangezien het benadrukt dat het gelijkheidsbegin- sel wordt geschonden; — ook het beginsel van behoorlijk bestuur is ver te zoeken, aangezien het niet opgaat het Parlement een maatregel voor te leggen waarvan de inwerking- treding zal afhangen van het advies van de Europese Commissie, die deze regeling dreigt te herkwalifi ceren als Staatssteun. De minister had integendeel uit voor- zorg de maatregel pas mogen indienen nadat dat advies van de Europese Commissie was ingewonnen; — ten slotte is deze afwijkende regeling ten gunste van een welbepaalde sector volledig in tegenspraak met het principe van een bijdragende rechtvaardigheid. Bij de bevolking zal die regeling dan ook vast en zeker overkomen als een fi scale onrechtvaardigheid. De spreker zal dus met overtuiging tegen deze maat- regel stemmen. Mevrouw Veerle Wouters (N-VA) beklemtoont dat de diamanttaks wel een eerlijke en rechtvaardige be- lasting is. De opbrengst zal stijgen van 20 miljoen euro naar 70 miljoen euro, dit is een stijging van 350 %. Daarenboven vernietigt de taks geen jobs. De spreekster benadrukt dat de 0,55 % waarover zoveel commotie ontstaat, geen belastingtarief is. Het is een percentage dat wordt toegepast op de omzet van de diamantsector om de forfaitaire belastbare basis te bepalen waarop de belasting wordt toegepast. Ce régime s’apparente donc à un réel cadeau fi scal fait au secteur diamantaire qui n’a d’ailleurs pas caché son contentement dès l’annonce de la mesure par le gouvernement (communiqué de presse de l’Antwerp World Diamond Centre du 30 mars 2015). C’est par ailleurs un dispositif qui met à mal différents principes auxquels le groupe cdH est attaché: — le principe de transparence est bafoué puisque non seulement le ministre et la majorité ont refusé de tenir des auditions qui auraient pu éclairer la commission mais en outre le ministre refuse de communiquer tant l’avis de l’Inspection des Finances émis en 2013 sur une proposition similaire que l’étude Deloitte qui a servi de base à l’élaboration de ce régime de faveur; — l’avis du Conseil d’État est également sévère puisqu’il souligne que le principe d’égalité est égale- ment violé; — on cherche en vain le principe d’une bonne ges- tion car il est aberrant de soumettre au parlement une mesure dont l’entrée en vigueur dépendra de l’avis de la Commission européenne compte tenu du risque d’une requalifi cation en aide d’État. Au contraire, la prudence aurait dû inciter le ministre à n’introduire ce dispositif qu’après l’obtention dudit avis; — enfi n, ce régime dérogatoire en faveur d’un sec- teur donné est en totale contradiction avec un principe de justice contributive. Il ne pourra être ressenti par la population que comme une injustice fi scale. C’est donc avec conviction que l’intervenant votera contre ce dispositif. Mme Veerle Wouters (N-VA) insiste sur le fait que la taxe diamant est bel et bien un impôt juste et équitable. Les recettes passeront de 20 à 70 millions d’euros, soit une hausse de 350 %. De surcroît, la taxe en question ne détruit aucun emploi. L’intervenante souligne que les 0,55 % qui ont tant fait polémique ne constituent pas un taux d’imposition. Il s’agit d’un pourcentage qui est appliqué au chiffre d’af- faires du secteur du diamant afi n de déterminer la base imposable forfaitaire à laquelle la taxe est appliquée. 38 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 Daarenboven heeft de nieuwe taks een beperkt toepassingsgebied. De taks is enkel van toepassing op geregistreerde diamanthandelaars die zich specifi ek met diamanthandel bezighouden. Alle handelaars die niet onder de diamanttaks vallen, zijn onderworpen aan de gewone personen- of vennootschapsbelasting. Een forfaitaire belasting is geen nieuwe nieuwigheid, ook in andere bedrijfssectoren wordt reeds met een forfaitaire belastbare basis gewerkt. Het grote voordeel van het nieuwe systeem bestaat erin dat er eindelijk rechtszekerheid komt zowel voor de diamanthandelaars als voor de fi scus. De eindeloze discussies over de correcte belastbare basis zullen dus tot het verleden behoren. Het zal ook de controles voor de fi scus eenvoudiger maken. Met betrekking tot mogelijke illegale staatsteun merkt de spreekster op dat de Commissie vooral nakijkt of de regeling geen kost is lastens het overheidsbudget en of er geen oneerlijke concurrentie is. De meeropbrengst van 50 miljoen euro kan moeilijk beschouwd worden als een kost lastens het staatsbudget. Daarenboven is Antwerpen het enige diamantcentrum in de Europese Unie waardoor er bezwaarlijk sprake kan zijn van on- eerlijke concurrentie. De kans dat de Commissie de diamanttaks zal beoordelen als illegale staatssteun is volgens mevrouw Wouters dan ook miniem. Ten slotte geeft de spreekster nog aan dat de dia- manttaks zeer belangrijk maar is voor het behoud van de werkgelegenheid in Antwerpen. De heer Olivier Maingain (FDF) wijst erop dat de mi- nister die volstrekt afwijkende regeling verantwoordt met de moeilijkheden die naar verluidt rijzen inzake de fi scale controle in die sector. De spreker acht die uitleg ietwat kort door de bocht, want die sector is onderworpen aan een vrij strikte traceerbaarheidscontrole. In de memorie van toelichting wordt trouwens het volgende gesteld: “de Belgische diamantsector kenmerkt zich door een streng regelgevend kader bestaande uit maatregelen ter bestrijding van de handel in confl ictdiamanten (het zgn. “Kimberley Process Certifi cation Scheme”) en anti-witwasregels die op sommige punten strenger zijn dan de communautaire vereisten vastgesteld door de Europese Richtlijnen” (DOC 54 1125/001, blz. 74-75). De spreker begrijpt dus niet welke concrete moeilijk- heden de belastingadministratie heeft in verband met de controles op die sector. Voorts voorziet het “diamantstelsel” erin dat bepaalde categorieën van in die sector werkzame handelaren al En outre, le champ d’application de la nouvelle taxe est restreint. La taxe ne s’applique qu’aux commerçants en diamants enregistrés qui s’occupent spécifi quement du commerce des diamants. Tous les commerçants qui ne relèvent pas de la taxe diamant sont soumis à l’impôt ordinaire des personnes physiques ou des sociétés. Un impôt forfaitaire n’est pas une nouveauté, on travaille déjà avec une base imposable forfaitaire dans d’autres secteurs d’activité. Le grand avantage du nouveau système réside dans le fait qu’une sécurité juridique est fi nalement établie tant pour les commerçants en diamants que pour le fi sc. Les discussions interminables concernant la base imposable correcte feront dès lors partie du passé. Les contrôles seront également plus simples pour le fi sc. Concernant l’éventuelle aide d’État illégale, l’interve- nante signale que la Commission examine notamment si le système ne représente pas un coût à la charge du budget public et s’il n’y a pas de concurrence déloyale. Les recettes supplémentaires de 50 millions d’euros peuvent difficilement être considérées comme un coût à la charge du budget de l’État. Par ailleurs, Anvers est le seul centre diamantaire dans l’Union européenne à propos duquel on peut difficilement faire état d’une concurrence déloyale. Mme Wouters estime par consé- quent que le risque de voir la Commission juger la taxe diamant comme une aide d’État illégale est minime. Pour conclure, l’intervenante ajoute que la taxe dia- mant revêt une importance cruciale pour le maintien de l’emploi à Anvers. M.  Olivier Maingain (FDF) relève que le ministre justifi e ce régime totalement dérogatoire par la diffi- culté d’opérer des contrôles fi scaux dans ce secteur. L’intervenant juge cette explication est un peu courte car ce secteur est soumis à un contrôle de traçabilité assez strict. L’exposé des motifs énonce d’ailleurs que “le secteur du diamant belge se caractérise par un cadre normatif sévère qui se compose de mesures destinées à lutter contre le commerce de diamants issus de confl its (dénommé le “Kimberley Process certifi cation Scheme”) et de mesures contre le blanchiment d’argent qui, sur certains points, sont plus sévères que les exi- gences communautaires établies par les Directives européennes” (Doc 54 1125/001, p.74) L’intervenant ne comprend donc pas les difficultés concrètes rencontrées par l’administration fi scale pour le contrôle dans ce secteur. D’autre part, le régime “diamant” prévoit que cer- taines catégories de commerçants actifs dans ce 39 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 dan niet voor dat fi scaal stelsel kunnen kiezen, terwijl andere categorieën er automatisch aan zullen worden onderworpen. In die uitzondering op het “diamantstelsel” (dat zelf een afwijking van de gewone belastingregeling is) is voorzien bij artikel 68, § 2, van het ontwerp van pro- grammawet, dat betrekking heeft op een geregistreerd diamanthandelaar “die ruwe diamanten verhandelt die voortkomen uit de eigen uitbating van een diamantmijn of eigen winning van alluviale diamant”. Die categorie zou bij de indiening van de aangifte van de vennoot- schapsbelasting de mogelijkheid hebben om voor het “diamantstelsel” te opteren. Een dergelijke optie geldt voor een vaste periode van drie opeenvolgende aan- slagjaren. Volgens de heer Maingain is niet alleen het begrip zelf “eigen uitbating” voor interpretatie vatbaar, ook vindt hij die nieuwe uitzondering juridisch niet te verantwoorden. Kan de minister daarover nadere toe- lichting verstrekken? De verantwoording die de minister voor die uitzon- dering zal verstrekken, is des te belangrijker omdat de hele regeling zal worden beoordeeld in het licht van de gelijkheids- en non-discriminatiecriteria, zodat het belangrijk is dat de terminologie nauwkeurig is. Vervolgens gaat de spreker meer ten gronde in op het op de omzet geheven belastingtarief van 0,55 % om de belastbare winst te bepalen. De spreker heeft zijn twijfels, want op basis van de door de minister naar voren geschoven gegevens (1 700 betrokken onderne- mingen, een omzet van ongeveer 30 miljard euro en een verwachte opbrengst van 50 miljoen euro) komt men voor 2015 uit bij een effectief belastingtarief van 0,16 %. Hij betwijfelt of dit effectief belastingtarief wel degelijk kan worden verantwoord door de zogezegd moeilijke controleerbaarheid van de diamantsector. Tot slot moet de bewering worden genuanceerd dat de regels inzake de vennootschapsbelasting onverkort van toepassing blijven na de bepaling van de belastbare grondslag. In de memorie van toelichting wordt immers gepreciseerd dat “het uit de boekhouding voortvloeiend netto resultaat verbonden aan de diamanthandel (…) [wordt] vervangen door het forfaitair berekende resul- taat. Technisch leidt dit tot volgende verrichtingen. Is het gerealiseerde resultaat lager dan het forfaitair vastge- stelde resultaat dan wordt ten belope van dit verschil een belastbare verworpen uitgave in aanmerking genomen. Is het gerealiseerde resultaat hoger dan het forfaitair vastgestelde resultaat dan leidt dit boekhoudkundig tot een verhoging van de (belaste) reserves of van de uit- gekeerde winst, die fi scaal gecorrigeerd wordt middels een verhoging van de begintoestand van de (belaste) reserves” (DOC 54 1125/001, blz. 73). Dat betekent dat de vennootschapsbelasting wordt berekend op basis van de forfaitaire belastbare grondslag van 0,55 %; secteur peuvent faire choix ou non du régime “diamant” alors que d’autres catégories y seront soumis automa- tiquement. Cette exception au régime “diamant” (lui -même dérogatoire au régime de taxation commun) est prévu à l’article 68§ 2 du projet de loi et vise le com- merçant en diamants enregistré qui commercialise des diamants bruts provenant de l’exploitation propre d’une mine de diamants ou d’une zone d’extraction alluviale propre de diamants. Cette catégorie aurait la faculté d’opter pour le régime “diamant” au moment de l’intro- duction de la déclaration à l’impôt des sociétés. Une telle option vaut pour une période fi xe de trois exercices d’imposition successifs. Outre la critique qui peut être portée sur la notion même d’exploitation propre sujette à interprétation, M. Maingain considère cette nouvelle exception comme injustifi able sur le plan juridique. Le ministre peut-il en dire davantage? La justifi cation qui sera donnée par le ministre à cette exception est d’autant plus importante que l’ensemble du dispositif sera évalué au regard des critères d’égalité et de non-discrimination de sorte que la précision des termes est importante. Plus fondamentalement sur la question du taux de 0,55 % applicable au chiffre d’affaires pour la détermina- tion du bénéfi ce imposable, l’intervenant est dubitatif. Si l’on tient compte des données avancées par le ministre (1700  entreprises concernées, un chiffre d’affaires d’environ de 30  milliards d’euros et un rendement escompté de 50 millions d’euros) on aboutit donc pour 2015 à un taux d’imposition effectif de 0,16 %. Il doute que ce pourcentage d’imposition effectif soit dûment justifi able au nom de la difficulté d’opérer des contrôles dans le secteur diamantaire. Enfi n, il faut nuancer l’affirmation selon laquelle les règles concernant les impôts sur le revenu restent intégralement d’application après détermination de la base imposable. En effet, l’exposé des motifs précise que “le résultat net lié au commerce de diamants issu de la comptabilité est remplacé par le résultat calculé de manière forfaitaire. Sur le plan technique, cela aboutit aux opérations suivantes. Si le résultat réalisé est plus bas que le résultat déterminé de manière forfaitaire, alors une dépense non admise imposable est prise en considération à hauteur de cette différence. Si le résultat réalisé est plus élevé que le résultat calculé de manière forfaitaire, ceci implique sur le plan comptable une hausse des réserves (imposées) ou du bénéfi ce distribué, qui est corrigée fi scalement au moyen d’une majoration de la situation de début des réserves (impo- sées)” (Doc 541125/001,73). En d’autres termes, l’Isoc est calculé sur la base de la base imposable forfaitaire de 0,55  %; soit un impôt se situant à 33, 99  % de 40 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 bij een vennootschapsbelasting van 33,99 % op die 0,55 % komt zulks neer op een effectieve theoretische belastingheffing van 18,07 %. Dat tarief wijkt dus wel degelijk af van het gebruikelijke tarief. De spreker geeft aan dat hij nog enkele technische vragen zal stellen bij de bespreking van de artikelen. In dat verband merkt hij op dat artikel 67, 1°, van het ontwerp van programmawet inzake de defi nitie van een geregistreerd diamanthandelaar, verwijst naar artikel 1, 4°, van het koninklijk besluit van 30 april 2004 houdende maatregelen betreffende het toezicht op de diamant- sector; die defi nitie is ruimer dan die welke in dit geval wordt bedoeld, aangezien ze tevens de producenten omvat die diamant gebruiken voor de productie van toestellen. Ook die producenten komen dus in principe in aanmerking voor de “diamantregeling”. De heer Roel Deseyn (CD&V) wijst er op dat de dia- manttaks een duidelijke verbetering inhoudt ten opzichte van het huidige systeem omdat het meer opbrengt. Het bestaande systeem zorgde voor rechtsonzekerheid op het vlak van de waardering van de voorraden waardoor vele diamantbedrijven naar Dubai trokken. De nieuwe bankentaks brengt terug rechtszekerheid in het systeem zodat te verwachten valt dat er zich terug meer handels- activiteiten zullen verschuiven naar Antwerpen. Kan de minister verduidelijken hoeveel diamantbedrijven vanuit Antwerpen naar Dubai trokken? Hoeveel extra volume in de diamanthandel wordt er voorspeld door de invoering van de nieuwe diamanttaks? In het kader van de dialoog met de Europese Commissie geeft de spreker aan dat Antwerpen het enige diamantcentrum is in de Europese Unie. Het probleem van oneerlijke concurrentie kan zich dus niet stellen. Hoe verloopt de verdere procedure van aanmelding bij Commissie? Wanneer wordt er een uitspraak verwacht? In de memorie van toelichting worden enkele voor- beelden gegeven van criteria die door de belastingadmi- nistratie kunnen worden gehanteerd om aannemelijk te maken dat verrichtingen geen gebruikelijk en oprechte diamantverhandelingen zijn (DOC 54 1125/001, blz. 86- 87). Overweegt de minister een koninklijk besluit op te stellen met een niet-exhaustieve lijst met voorbeelden? Hoe is de samenwerking geregeld tussen de FOD Financiën en de FOD Economie aangaande de con- troles in de diamantsector? Beschikken de betrokken diensten over specifi eke databanken? 0,55 % ce qui revient à une taxation théorique effective de 18,07 %. C’est donc bien un taux dérogatoire au taux commun. L’intervenant annonce déjà qu’il posera encore plu- sieurs questions d’ordre technique à l’occasion de la discussion des articles. A titre d’exemple, il relève que l’article 67, 1° du projet de loi relatif à la défi nition du commerçant en diamants enregistré fait référence à l’article 1er , 4° de l’arrêté royal du 30 avril 2004 portant de mesures relatives à la surveillance du secteur du diamant; défi nition qui est plus large que celle visée en l’espèce puisqu’elle comprend également les pro- ducteurs qui utilisent le diamant lors de la fabrication d’appareils. Ces derniers pourront donc en principe bénéfi cier du régime “diamant”. M. Roel Deseyn (CD&V) souligne que la taxe diamant constitue manifestement une amélioration par rapport au système actuel, car elle rapporte plus. Le système existant génère une insécurité juridique en matière d’évaluation des stocks, ce qui a amené de nombreuses entreprises diamantaires à se délocaliser à Dubaï. La nouvelle taxe bancaire rétablit la sécurité juridique dans notre système, si bien qu’il faut s’attendre à un retour de la croissance des activités commerciales à Anvers. Le ministre peut-il préciser combien d’entreprises diaman- taires ont quitté Anvers pour s’installer à Dubaï? Dans quelle mesure l’introduction de la nouvelle taxe diamant est-elle censée relancer le commerce du diamant? Dans le cadre du dialogue avec la Commission européenne, l’intervenant indique qu’Anvers était le seul centre diamantaire de l’Union européenne. Le problème de la concurrence déloyale ne peut donc pas se poser. Comment se déroule la suite de la procédure de notifi cation auprès de la Commission? L’exposé des motifs cite quelques exemples de cri- tères utilisés par l’administration fi scale en vue d’éta- blir que l’opération concerne une opération portant sur des diamants qui n’est pas sincère et habituelle (DOC 54 1125/001, p. 86-87). Le ministre envisage- t-il de rédiger un arrêté royal contenant une liste non exhaustive d’exemples? Comment la coopération est-elle réglée entre le SPF Finances et le SPF Économie en ce qui concerne les contrôles effectués au sein du secteur diamantaire? Les services concernés disposent-ils de banques de données spécifi ques? 41 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 Ten slotte vraagt de heer Deseyn of de minister nog eens kan uitleggen hoe de opbrengst van de diamant- taks precies wordt berekend. De heer Ahmed Laaouej (PS) is van mening dat de regering met de diamanttaks slecht signaal uitzendt naar de burgers om verschillende redenen. Ten eerste houdt de diamanttaks een gunstregime in voor een bepaalde categorie van de belastingplich- tigen, namelijk voor de diamantsector die toch wel een bedenkelijke reputatie heeft op het vlak van fraude. Bovendien wijkt het regime af van de algemene princi- pes van het fi scaal recht. Het is een slag in het gezicht voor alle andere belastingplichtigen die wel eerlijk be- lastingen betalen. Ten tweede staat de taks een symbool voor het falen van de overheid. De memorie van toelichting maakt melding van de moeilijkheden die de fi scus ondervindt bij het waarderen van de voorraden van de diamant- handelaars. Omdat de fi scus geen zicht kan krijgen op de complexe, fi scale situatie van de sector, zoekt de regering haar toevlucht tot een forfaitair stelsel waarbij de belastbare basis wordt bepaald door een arbitraire coëfficiënt toe te passen op de omzet. Gaat de regering dan voor elke sector die moeilijk te controleren valt, een speciaal belastingregime uitwerken? Deze taks creëert daarom volgens de heer Laaouej gevaarlijke precedenten. Ten derde bevat de regeling een aantal schemerzo- nes. Zo is voor de bepaling van de coëfficiënt van 0,55 % rekening gehouden met het feit dat de bedrijven die kiezen voor de diamanttaks, niet mogen gebruik maken van de notionele intrestaftrek, noch van de aftrek van verliezen van voorgaande boekjaren. Hoe kan men daar anticipatief rekening mee houden? Welke methodologie is daarbij gevolgd? Waarom kunnen de bedrijven die voor de diamant- taks kiezen wel nog de dividenden, de inkomsten uit brevetten aftrekken en geen gebruik meer maken van de notionele intrestaftrek en de aftrek voor overdraagbare verliezen? Hiervoor wordt in de memorie van toelichting geen verantwoording gegeven. De spreker stelt vast dat een aantal diamantbedrijven hun diamantvoorraden effectiseren. Waaruit bestaat deze effectisering precies, welke bedragen zijn er mee gemoeid en welk doel wordt ermee beoogd? Kunnen deze effecten opnieuw worden doorverkocht? Kan de effectisering niet worden aangewend om de diamant- voorraden te waarderen? Enfi n, M. Deseyn demande si le ministre peut réex- pliquer en détail le calcul du produit de la taxe diamant. M. Ahmed Laaouej (PS) estime que le gouvernement envoie un mauvais signal aux citoyens avec la taxe diamant, et ce, pour différentes raisons. Premièrement, cette taxe comprend un régime de faveur pour une catégorie déterminée de contribuables, à savoir le secteur diamantaire, qui traîne quand même une réputation douteuse en matière de fraude. De surcroît, le régime déroge aux principes généraux du droit fi scal. Il s’agit d’un camoufl et pour tous les contri- buables honnêtes. Deuxièmement, la taxe symbolise la défaillance de l’autorité. L’exposé des motifs fait état des difficultés éprouvées par le fi sc lors de l’évaluation des stocks des diamantaires. Dès lors que le fi sc n’est pas en mesure de se faire une idée de la situation fi scale complexe du secteur, le gouvernement recourt à un système forfai- taire, la base imposable étant défi nie par l’application d’un coefficient arbitraire au chiffre d’affaires. Le gouver- nement entend-il donc élaborer un régime fi scal spécial pour tout secteur difficile à contrôler? M. Laaouej estime dès lors que cette taxe crée de dangereux précédents. Troisièmement, la réglementation comporte un certain nombre de zones d’ombre. C’est ainsi que la fi xation du coefficient de 0,55 % tient compte du fait que les entreprises qui optent pour la taxe diamant ne peuvent appliquer la déduction des intérêts notionnels ni la déduction des pertes des exercices antérieurs. Comment cela peut-il être pris en considération par anticipation? Quelle est la méthodologie appliquée en la matière? Pourquoi les entreprises optant pour la taxe diamant peuvent-elles encore déduire les dividendes et les reve- nus de brevets, mais ne plus bénéfi cier de la déduction des intérêts notionnels ni de la déduction des pertes reportables? L’exposé des motifs ne contient aucune justifi cation à ce sujet. L’intervenant constate qu’un certain nombre de socié- tés diamantaires ont procédé à la titrisation de leurs stocks de diamants. En quoi cette titrisation consiste- t-elle précisément, quels sont les montants concernés et quel est l’objectif poursuivi? Ces titres peuvent-ils à nouveau être revendus? La titrisation ne peut-elle être utilisée pour évaluer les stocks de diamants? 42 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 Bepaalde diamantbedrijven krijgen de keuze of zij aan de diamanttaks zullen worden onderworpen of niet. De fi scus zal op basis van een aantal criteria moeten vaststellen om welke bedrijven het gaat. Echter zijn deze criteria onduidelijk geformuleerd. Dit creëert volgens de heer Laaouej heel wat rechtsonzekerheid. In de memorie van toelichting wordt getracht aan te tonen dat de diamanttaks geen schending van het gelijkheidsbeginsel inhoudt omdat het gebruik maakt van een aantal objectieve criteria. De regering vergeet echter te bewijzen waarom er geen discriminatie is met bedrijven die niet actief zijn in de diamantsector maar in vergelijkbare economische omstandigheden zoals de sector van de edelstenen, parels… Ook deze laatste sector heeft te kampen met het probleem van de waar- dering van de voorraden. De kans dat de diamanttaks wordt vernietigd door het Grondwettelijk Hof wegens schending van het gelijkheidsbeginsel is volgens de heer Laaouej dan ook vrij reëel. Aan de hybride bedrijven die naast de diamanthandel nog andere activiteiten ontplooien wordt gevraagd om aparte boekhoudingen te voeren. Voor de diamant- handel zullen deze bedrijven het speciaal regime van de diamanttaks kunnen toepassen, terwijl het gemeen recht van toepassing blijft op de ander activiteiten. Dit zal volgens de spreker tot heel wat praktische moeilijk- heden leiden. Met betrekking tot de berekening van het percentage van 0,55 % vraagt de spreker zich af waarom de minister zich niet heeft gebaseerd op de mediaan van “winst voor belasting” van 0,96 %. Hoe werden de barema’s voor de referentiebezoldigingen voor de bedrijfsleiders bepaald die moeten worden afgetrokken van het brutoresultaat (DOC 54 1125/001, blz. 84-85)? De spreker heeft de indruk dat een aantal bedragen arbitrair werden vast- gesteld, wat de rechtszekerheid niet ten goede komt. De toepassing van de diamanttaks wordt beperkt tot de nettowinst behaald op grond van andere dan niet oprechte en gebruikelijke diamantverhandelingen. Dit heeft tot doel artifi ciële verrichtingen uit de toepassing te houden, waarbij gedacht wordt aan personen met malafi de intenties die de diamanthandel zouden aan- wenden met andere doelstellingen dan de gewone bona fi de diamanthandelaar (DOC 54 1125/001, blz. 86). Op basis van een aantal criteria zal de fi scus dan moeten oordelen of een verrichting kan onderworpen worden aan de diamanttaks of niet. De heer Laaouej voorspelt dat het voor de fi scus zeer moeilijk zal zijn om deze criteria in de praktijk te toetsen. Uit al deze elementen leidt de heer Laaouej af dat de rechtsbasis van de diamanttaks zeer onzeker is en veel vragen oproept. Certaines sociétés diamantaires ont la liberté de choisir si elles souhaitent être assujetties ou non à la taxe diamant. Le fi sc devra défi nir les entreprises concernées sur la base d’un certain nombre de critères. La formulation de ceux-ci manque toutefois de précision. M. Laaouej estime qu’il en résulte une grande insécurité juridique. L’exposé des motifs tente de démontrer que la taxe dimant ne viole pas le principe d’égalité, parce qu’elle repose sur un certain nombre de critères objectifs. Le gouvernement omet toutefois d’établir l’absence de dis- crimination par rapport à des entreprises qui ne sont pas actives dans le secteur diamantaire, mais se trouvent dans des conditions économiques comparables, comme le secteur des pierres précieuses, des perles, …Ce dernier secteur est également confronté au problème de l’évaluation des stocks. Selon M. Laaouej, le risque est dès lors réel que la taxe diamant soit annulée par la Cour constitutionnelle pour cause de violation du principe d’égalité. Il est demandé aux entreprises hybrides qui, en plus du commerce du diamant, exercent d’autres activités, de tenir des comptabilités séparées. En ce qui concerne le commerce du diamant, ces entreprises pourront appliquer le régime spécial de la taxe diamant, alors que le droit commun continuera à s’appliquer aux autres activités. L’intervenant pense que ce système entraînera de nombreuses difficultés pratiques. En ce qui concerne le calcul du pourcentage de 0,55 %, l’intervenant se demande pourquoi le ministre ne s’est pas basé sur la médiane du “bénéfi ce avant impôt” qui s’élève à 0,96 %. Comment ont été fi xés les barèmes pour les rémunérations de référence des diri- geants d’entreprise qui doivent être déduits du résultat brut (DOC 54 1125/001, pp. 84-85)? L’intervenant a l’impression qu’une série de montants ont été fi xés de manière arbitraire, ce qui nuit à la sécurité juridique. L’application de la taxe diamant est limitée au bénéfi ce net issu d’opérations portant sur des diamants autres que non sincères et habituelles. Le but est d’exclure du champ d’application les opérations artifi cielles réalisées par des personnes mal intentionnées, qui utiliseraient le commerce de diamants en poursuivant d’autres objec- tifs que ceux des commerçants en diamants ordinaires de bonne foi (DOC 54 1125/001, p. 86). Le fi sc devra alors évaluer, sur la base d’une série de critères, si une opération peut être soumise ou non à la taxe diamant. M. Laaouej prédit qu’il sera difficile pour le fi sc d’évaluer ces critères dans la pratique. M. Laaouej infère de tous ces éléments que la base juridique de la taxe diamant est bancale et soulève de nombreuses questions. 43 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 De heer Luk Van Biesen (Open Vld) benadrukt dat de diamanttaks enerzijds zorgt voor een duidelijke belast- bare basis en anderzijds zorgt voor een faire bijdrage van de diamantsector. Toch heeft hij enkele vragen met betrekking tot de kenmerken van de diamanttaks: — Waarom werd er voor de diamanttaks in tegenstel- ling tot de andere bestaande forfaitaire belastingstelsels geopteerd om een percentage van de omzet als belast- bare basis te nemen? Bij alle andere forfaitaire stelsels wordt de belastbare basis bepaald door de omzet na aftrek van alle kosten; — Waarop is het percentage van 0,55 % gebaseerd?; — Hoe zal de Europese Commissie op de diamant- taks reageren?; — Zal dit systeem beperkt blijven tot de diamantsector of zal het ook tot andere sectoren worden uitgebreid, bijvoorbeeld de sector van edele metalen?; — Op welke vennootschappen zal de diamanttaks juist van toepassing zijn? De taks is vooral bedoeld om rechtszekerheid te creëren voor de diamantsector zodat de werkgelegen- heid in de sector behouden blijft. In die zin betreurt de heer Van Biesen het faillissement van de Diamantbank waardoor een aantal fi nanciële transacties in het kader van de diamanthandel naar het buitenland zullen ver- huizen. Hierdoor kan zich een verdere delokalisatie van de sector plaatsvinden. De heer Robert Van de Velde (N-VA) duidt aan dat de diamanthandel een handel is in bulkgoederen waarvoor een systeem van forfaitaire belasting ideaal is. De spreker maakt de vergelijking met zand waar ook een forfaitaire belasting wordt op toegepast. De diamanttaks creëert fi scale rechtszekerheid voor de diamantsector waardoor vele diamantbedrijven zullen terugkeren naar Antwerpen met een positief effect op de werkgelegenheid. De heer Benoît Piedboeuf (MR) wenst eveneens meer toelichting bij de totstandkoming van het percen- tage van 0,55 %. De diamanttaks vormt echter wel een nieuwigheid daar ze berekend wordt op de nettowinst. Andere forfaitaire stelsels zijn altijd gebaseerd op de brutowinst. Hoe zal de nettowinst worden berekend in het geval de diamanthandelaar een natuurlijke persoon is en geen rechtspersoon? Hoe kan er in dat geval re- kening worden gehouden met de vergoeding voor de M. Luk Van Biesen (Open Vld) souligne que la taxe diamant constitue, d’une part, une base imposable claire, et d’autre part, une contribution équitable du secteur du diamant. Il se pose toutefois quelques questions concernant les caractéristiques de cette taxe: — Pourquoi avoir choisi, pour la taxe diamant, un pourcentage du chiffre d’affaires comme base impo- sable, alors que pour les autres régimes fi scaux forfai- taires existants, la base imposable est déterminée par le chiffre d’affaire après déduction de tous les frais?; — Sur quoi se base le pourcentage de 0,55 %?; — Comment la Commission européenne réagira-t- elle à la taxe diamant?; — Ce système restera-t-il limité au secteur du diamant ou bien sera-t-il étendu à d’autres secteurs, comme celui des métaux précieux?; — À quelles sociétés la taxe diamant s’appliquera- t-elle exactement? Cette taxe est surtout destinée à garantir la sécurité juridique au secteur diamantaire de manière à maintenir l’emploi dans ce secteur. En ce sens, M. Van Biesen déplore la faillite de la Banque diamantaire, qui entraî- nera le départ à l’étranger d’un certain nombre de tran- sactions dans le cadre du commerce du diamant. Avec le risque d’une poursuite de la délocalisation du secteur. M. Robert Van de Velde (N-VA) indique que le com- merce du diamant est un commerce de marchandises en vrac qui se prête idéalement à un système de taxa- tion forfaitaire. L’intervenant fait la comparaison avec le sable, pour lequel une taxation forfaitaire est également appliquée. La taxe diamant garantit une sécurité juri- dique fi scale pour le secteur diamantaire, ce qui incitera de nombreuses entreprises diamantaires à revenir à Anvers et aura donc un effet positif sur l’emploi. M. Benoît Piedboeuf (MR) souhaite également des précisions sur la manière dont on est arrivé au pour- centage de 0,55 %. La taxe diamant constitue toutefois bien une nouveauté en ce sens qu’elle est calculée sur le bénéfi ce net. Les autres régimes forfaitaires sont toujours basés sur le bénéfi ce brut. Comment calcule- ra-t-on le bénéfi ce net dans le cas où le commerçant en diamant est une personne physique et non une personne morale? Comment, dans ce cas, pourra-t-on 44 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 bedrijfsleider. Hoeveel extra omzet verwacht de regering door de invoering van deze taks? De heer Peter Vanvelthoven (sp.a) reageert op de opmerkingen van de meerderheid dat de diamanttaks veel meer zou opbrengen dan het vroegere systeem. De spreker wijst erop dat de vorige regering veel meer opbrengst haalde uit de strijd tegen de fi scale fraude waarvoor de huidige regering nog maar weinig aan- dacht heeft. Bovendien stelt de spreker zich heel wat vragen bij de verwachte positieve effecten van de diamanttaks op het vlak van werkgelegenheid en omzet. 2. Antwoorden van de minister van Financiën, belast met de Bestrijding van de fi scale fraude De heer Johan Vanovertveldt, minister van Financiën, belast met de Bestrijding van de fi scale fraude, preci- seert dat zijn administratie zeer uitvoerig heeft geant- woord op een aantal specifi eke vragen die de Raad van State heeft gesteld. Deze antwoorden zijn in detail weergegeven in de memorie van toelichting. Ondanks alle kritiek is de minister ervan overtuigd dat de diamanttaks een vooruitgang betekent ten opzichte van het bestaande systeem. In tegenstelling tot de vorige regeringen, slaagt deze regering erin de belastingen die de diamantsector zal betalen te doen stijgen met 50 miljoen euro. Vervolgens geeft de minister antwoord op een aantal specifi eke vragen. • Hoe werd het percentage van 0,55 % bepaald? Bij de beoordeling van dit percentage dient men er in de eerste plaats mee rekening te houden dat de sector waarop deze maatregel van toepassing is, deze van de diamantgroothandel is. Dit betreft een sector van tra- ders in grondstoffen, delfstoffen, commodities, waarbij grote volumes worden verhandeld met toepassing van beperkte marges. Bij het product diamant stelt de burger zich veelal de situatie van de luxueuze detailhandel en van de juwelenhandel voor. Deze wordt niet geviseerd door deze maatregel. De maatregel richt zich uitsluitend op de erkende diamanthandelaars, die actief zijn op het niveau van de groothandel in diamant zodat een vergelijking met de marges gerealiseerd bij trading en groothandel in andere sectoren waarin commodities verhandeld worden relevant is. tenir compte de la rémunération du chef d’entreprise? Quelles rentrées supplémentaires le gouvernement escompte-t-il de l’instauration de cette taxe? M. Peter Vanvelthoven (sp.a) réagit aux remarques formulées par la majorité, selon lesquelles la taxe diamant rapporterait beaucoup plus que le précédent système. L’intervenant souligne que le précédent gou- vernement a tiré beaucoup plus de revenus de la lutte contre la fraude fi scale, à laquelle le gouvernement actuel ne s’est jusqu’ici guère intéressé. En outre, le membre se pose beaucoup de questions sur les effets positifs escomptés de la taxe diamant sur l’emploi et le chiffre d’affaires. 2. Réponses du ministre des Finances, chargé de la Lutte contre la fraude fi scale M. J. Van Overtveldt, ministre des Finances, chargé de la Lutte contre la fraude fi scale, précise que son administration a répondu de façon très circonstanciée à un certain nombre de questions spécifi ques du Conseil d’État. Ces réponses sont reprises en détail dans l’exposé des motifs. En dépit de toutes les critiques, le ministre est convaincu que la taxe diamant représente un progrès par rapport au système existant. Contrairement aux précédents gouvernements, le gouvernement actuel réussit à augmenter de 50 millions d’euros le montant des impôts que le secteur diamantaire paiera. Le ministre répond ensuite à un certain nombre de questions spécifi ques. • Comment le taux de 0,55 % a-t-il été fi xé? En évaluant ce pourcentage, il s’agit tout d’abord de retenir que le secteur visé par cette mesure est le commerce de gros de diamants. C’est un secteur de traders en matières premières, ressources minérales, marchandises, les volumes traités étant considérables et les marges, réduites. En songeant au diamant, le citoyen imagine généralement la situation du commerce de détail luxueux et de la bijouterie. Ce secteur n’est pas visé par la mesure. Celle-ci vise uniquement les com- merçants en diamants agréés, actifs dans le commerce de gros de diamants, de sorte qu’une comparaison avec les marges réalisées par le trading et le commerce en gros dans d’autres secteurs dans lesquels les marchan- dises sont commercialisées est pertinente. 45 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 Indien men een aantal relevante sectoren inzake trading pan-Europees selecteert op grond van de inter- nationale Nace-codes, dan kan men vaststellen dat de “winst voor belasting” een mediaan kent van ongeveer 0,96 % met een lager kwartiel (Q1) van 0,15 % en een hoger kwartiel (Q3) van 3,09 %. Vervolgens is het relevant in aanmerking te nemen dat: — het stelsel diamant vereist dat vennootschappen een bedrag van minstens 30 000  tot 150 000  euro (in functie van de omvang van de onderneming) op jaarbasis als bezoldiging aan de bedrijfsleider moeten betalen. Deze wordt dan belast in de personenbelasting. Deze vergoeding is in essentie de aanwending van een onderdeel van de winst, en kan dan ook aanzien worden als toe te voegen aan de nettowinst berekend op basis van 0,55 % om na te gaan of dat percentage markt conform is; — vandaag de gemiddelde nettowinst marge in de sector (dit blijkt uit de rekeningen van de diamantgroot- handelaars) zich situeert in de ordegrootte van 0,11 % tot 0,37 %; — wat vennootschappen betreft, de aftrek voor risi- cokapitaal wordt uitgesloten en voor alle handelaars de aftrek van overgedragen verliezen wordt uitgesloten. Het is op grond van deze overwegingen dat een percentage van 0,55 %, dat zich situeert tussen het percentage van het lagere kwartiel en de mediaan die weerhouden kunnen worden als inschatting voor een pan-Europese trading sector benchmark, als redelijk en passend kan worden beschouwd voor de vaststelling van de gemiddelde nettowinst uit de diamanthandel. Berekeningen leren dat op deze basis de toename van de budgettaire bijdrage van de sector om en bij de 55 miljoen euro bedraagt, afhankelijk van de gebruikte parameters inzake evolutie van de omzet en de dol- larkoers zodat met een percentage van 0,55  % het door de regering in aanmerking genomen budgettair rendement van minstens 50 miljoen euro met zeer grote waarschijnlijkheid zal worden behaald. • Klopt het dat geregistreerde diamanthandelaars geen enkele verplichting meer hebben om begunstigden van betalingen en uitgaven te identifi ceren? Vermits de nettowinst die voortvloeit uit de diamant- handel vastgesteld wordt als een percentage van de omzet, is het zonder belang na te gaan of de door de handelaar gemaakte kosten al dan niet als beroeps- kosten aftrekbaar zijn. Op een passende wijze wordt in Si on sélectionne un nombre de secteurs pertinents concernant le trading paneuropéen sur la base des codes Nace internationaux, alors on peut constater que le “bénéfi ce avant impôt” a une médiane d’environ 0,96 % avec un quartile inférieur (Q1) de 0,15 % et un quartile supérieur (Q3) de 3,09 %. Ensuite, il est pertinent de prendre en considé- ration que: — le régime diamant exige que les sociétés paient un montant de minimum 30 000 à 150 000 euros (en fonction de l’ampleur de l’entreprise) sur une base annuelle comme rémunération au dirigeant d’entreprise. Cette rémunération est soumise à l’impôt des personnes physiques. Ce traitement est en essence l’utilisation d’une portion du bénéfi ce, et peut donc aussi devenir un élément à ajouter au bénéfi ce net calculé sur la base de 0,55 % pour vérifi er si ce pourcentage est conforme au marché; — aujourd’hui, la marge moyenne de bénéfi ce net (ainsi qu’il ressort des comptes des commerçants en gros de diamants) se situe dans l’ordre de grandeur de 0,11 % à 0,37 %; — la déduction pour capital à risque est exclue en ce qui concerne les sociétés et la déduction des pertes reportées est exclue pour tous les commerçants. C’est sur base de ces considérations qu’un pour- centage de 0,55 %, qui se situe entre le pourcentage du quartile inférieur et de la médiane qui peuvent être retenus comme estimation pour une référence du secteur de trading paneuropéen, peut être considéré comme raisonnable et adéquat pour la détermination du bénéfi ce net moyen issu du commerce de diamants. Il ressort des calculs que, sur cette base, l’augmen- tation de la contribution budgétaire du secteur s’élève à près de 55 millions d’euros, selon les paramètres utilisés pour l’évolution du chiffre d’affaires et le cours du dollar, de sorte que, avec un pourcentage de 0,55 %, l’objectif d’un rendement budgétaire d’au moins 50 mil- lions d’euros poursuivi par le gouvernement sera très probablement atteint. • Est-il exact que les commerçants en diamants enregistrés n’ont plus aucune obligation d’identifi er les bénéfi ciaires des paiements et des dépenses? Comme le bénéfi ce net issu du commerce du diamant est fi xé à un certain pourcentage du chiffre d’affaires, il n’est pas important de vérifi er si les frais exposés par le commerçant sont ou non déductibles en tant que frais professionnels. C’est à juste titre que le texte proposé 46 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 de voorgestelde tekst de toevoeging van de verworpen uitgaven aan het belastbaar resultaat van vennoot- schappen, voor wat specifi ek de diamanthandel betreft, buiten werking gesteld. Het is echter van groot belang te onderstrepen dat de diamanthandelaars volledig onderworpen blijven aan alle verplichtingen inzake, met name, de identifi catie van de begunstigden van betalingen en uitgaven. Indien een vennootschap actief in de diamanthandel uitgaven of betalingen verricht die ten voordele zijn van derden, bijvoorbeeld personeelsleden of de bedrijfsleider, dan zal de administratie er over waken dat deze voordelen desgevallend op een passende wijze belastbaar wor- den gesteld bij de genieter ervan. Het stelsel van de belastbare voordelen van alle aard wordt hoegenaamd niet buiten werking gesteld, en het ten laste nemen door een diamantvennootschap van kosten of uitgaven die eigen zijn aan een bezoldigde van de vennootschap zal nauwgezet gecontroleerd worden door de belas- tingadministratie met het oog op correcte taxaties van toegekende voordelen van alle aard. Trouwens, er vindt in ieder geval reeds een taxatie in de personen- belasting plaats wat betreft de door een vennootschap- diamanthandelaar aan haar bedrijfsleider toegekende minimumbezoldiging. Deze is vastgesteld op basis van een volledig jaar van activiteit en wordt desgevallend, bij aanvang en beëindiging van de activiteit, aangepast proportioneel aan het aantal maanden gedurende de- welke een activiteit plaatsvond. • Hoe kadert het diamantstelsel in het laatste rapport dat ons land kreeg van de GAFI/FATF? In dit rapport staat dat België inzake de diamantsector stappen dient te ondernemen in de strijd tegen het witwassen van geld en de fi nanciering van terrorisme. Is het diamantstelsel bijgevolg een afkoopsom voor de strijd tegen de fi scale fraude en hoe zal de minister omgaan met de strijd tegen fi scale fraude? De invoering van het diamantstelsel doet geen af- breuk aan de voortgezette inspanningen inzake een werkingskader dat de risico’s op witwassen, fraude en fi nanciering van het terrorisme minimaliseert en gericht is op een afdoende toepassing van de geldende regels door de sector. Eerst en vooral lijkt het ons aangewezen dat inzake het Rapport van de FATF (Financial Action Taskforce) het volgende wordt gesteld: — De Belgische diamantsector is de enige sector wereldwijd die een alomvattend controlemechanisme heeft voor Belgische diamantbedrijven en hun goede- renstroom (Diamond Office); neutralise l’ajout des dépenses non admises au résultat imposable des sociétés en ce qui concerne spécifi que- ment le commerce du diamant. Il est cependant très important de souligner que les commerçants en diamants restent entièrement soumis à toutes les obligations en matière d’identifi cation des bénéfi ciaires des paiements et des dépenses. Si une société active dans le commerce du diamant effectue des dépenses ou des paiements en faveur de tiers, par exemple des membres du personnel ou le dirigeant de l’entreprise, l’administration veillera à ce que ces avantages soient, le cas échéant, rendus imposables de manière appropriée dans le chef de leur bénéfi ciaire. Le régime des avantages imposables de toute nature n’est absolument pas neutralisé, et la prise en charge par une société diamantaire de frais ou de dépenses propres à un salarié de la société sera contrôlée scrupuleusement par l’administration fi scale en vue d’une taxation cor- recte des avantages de toute nature octroyés. D’ailleurs, il existe en tout cas déjà, dans le cadre de l’impôt des personnes physiques, une taxation de la rémunération minimale octroyée au dirigeant d’entreprise par une société exerçant le commerce de diamants. Cette dernière est fi xée sur la base d’une année complète d’activité et est, le cas échéant, au début et à la fi n de l’activité, adaptée proportionnellement au nombre de mois durant lesquels l’activité a eu lieu. • Comment le régime diamant s’inscrit-il dans le cadre du dernier rapport que le GAFI/FATF a adressé à la Belgique? Ce rapport indique que la Belgique doit prendre des mesures dans le secteur diamantaire pour lutter contre le blanchiment d’argent et le fi nancement du terrorisme. Le régime diamant constitue-t-il dès lors une compensation pour la lutte contre la fraude fi scale et comment le ministre va-t-il organiser la lutte contre la fraude fi scale? L’instauration du régime diamant ne porte pas préju- dice à la poursuite des efforts consentis dans le cadre de fonctionnement afi n de minimaliser les risques de blanchiment, de fraude et de fi nancement du terrorisme, et visant en outre une application adéquate des règles en vigueur par le secteur. Tout d’abord, il nous semble souhaitable d’indiquer ce qui suit à propos du rapport du Groupe d’action fi nancière (GAFI): — Le secteur diamantaire belge est le seul secteur au monde qui dispose d’un mécanisme de contrôle global pour les entreprises diamantaires belges et leurs marchandises (Diamond Office). 47 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 — Het tapport negeert bovendien de nochtans eerder door het FATF omschreven risico-verzachtende ele- menten waar deze relevant zijn voor de diamantsector zoals daar zijn: a) het bestaan en de werking van Diamond Office; b) de afwikkeling van transacties via fi nanciële instel- lingen (door het verbod op cash boven de 3 000 Euro) en; c) de duurzaamheid van zakelijke relaties, waar de Antwerpse diamantsector kan steunen op een geschie- denis van meer dan 550 jaar. — Voorts stelt het rapport dat de implementatie van antiwitwasmaatregelen en maatregelen ter bestrij- ding van de fi nanciering van terrorisme onvoldoende zijn, terwijl: a) enerzijds, (i) een Anti Money Laundering & Compliance Helpdesk werd opgezet (ii) een Client Acceptance Policy werd ontwikkeld op basis van de FATF aanbevelingen (in overleg met de FOD Economie en de CFI) en (iii) een sector specifi eke risicoanalyse werd opgesteld; en, b) anderzijds, dit zijn effect niet mist nu (i) jaar na jaar meer beroep wordt gedaan op de Anti Money Laundering & Compliance Helpdesk, (ii) de Client Acceptance Policy door het merendeel van de sector dagelijks effectief wordt gebruikt en (iii) de diamantsec- tor nog steeds de enige sector in België is die een der- gelijke sector specifi eke risicoanalyse heeft opgesteld; c) tot slot, een schrijven van FOD Economie boven- dien aangetoond heeft dat het niveau van implementatie van deze antiwitwasstandaarden zeer goed is (“of high standard”). Specifi ek voor het diamantstelsel moet worden ver- meld dat dit een eigen specifi eke bestaansreden kent. Zoals uiteengezet in de memorie van toelichting, leidt de specifi citeit van de diamanthandel, zowel op het vlak van het product diamant (waardering) als de wijze waarop die verhandeld wordt (voorraadopvolging), tot praktische problemen op het vlak van de fi scale controle van diamantbedrijven. Dit verklaart de toepassing sinds jaren van het zogenaamde Fiscaal Plan, dat een con- troletechniek is die erop gericht is net die problematiek te ondervangen en daardoor arbitraire belastingheffing te vermijden. De doelstelling van het diamantstelsel ligt volledig in deze lijn en bestaat erin de controleproblematiek te — Ce rapport ne fait en outre aucun cas des éléments atténuant les risques, pourtant défi nis antérieurement par le GAFI, où ceux-ci sont pertinents à l’égard du secteur diamantaire, par exemple: a) l’existence et le fonctionnement du Diamond Office; b) le fait que les transactions soient effectuées par des institutions fi nancières (interdiction de tout paiement en liquide supérieur à 3000 euros) et c) la durabilité des relations d’affaires, le secteur dia- mantaire anversois pouvant s’appuyer sur une histoire longue de plus de 550 ans. — En outre, ce rapport indique que la mise en œuvre de mesures de lutte contre le blanchiment et contre le fi nancement du terrorisme sont insuffisantes tandis que: a) d’une part (i) un Anti Money Laundering & Compliance Helpdesk a été mis en place et (ii) une Client Acceptance Policy a été développée sur la base des recommandations du GAFI (en concertation avec le SPF Économie et la CIF) et (iii) une analyse de risques spécifi que au secteur a été mise sur pied, et b) d’autre part, l’effet recherché est atteint étant donné qu’il est fait appel de plus en plus chaque année au (i) Anti oney Laundering & Compliance Helpdesk, (ii), que la Client Acceptance Policy est effectivement appliquée au quotidien par la majeure partie du secteur et que (iii) le secteur diamantaire est toujours le seul secteur en Belgique à avoir établi une analyse de risques spécifi que de cette nature; c) enfi n, un courrier du SPF Economie indique que le niveau de mise en œuvre de ces normes de lutte contre le blanchiment est très élevé (“of high standard”). En ce qui concerne spécifi quement le régime dia- mant, il convient de souligner que celui-ci a sa propre raison d’être. Ainsi que le précise l’exposé des motifs, la spécifi cité du commerce de diamants, à la fois en ce qui concerne le produit lui-même (valorisation) et la façon dont il est commercialisé (suivi des stocks), pose des problèmes pratiques en termes de contrôle fi scal des entreprises diamantaires. C’est pour ce motif qu’on applique depuis des années le “Plan fi scal”, une technique de contrôle visant précisément à remédier à ces problèmes et donc à éviter les taxations arbitraires. C’est dans cette optique que s’inscrit le régime diamant, dont l’objectif est de résoudre la question du 48 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 ondervangen en in de plaats daarvan een eenvoudige, efficiënte en transparante fi scale behandeling aan te reiken. Onder het diamantstelsel is de waardering en opvolging van de diamantvoorraad irrelevant voor de bepaling van het fi scale resultaat. Dit resulteert in rechts- zekerheid voor de sector en in de betaling van een faire belasting ten voordele van de overheid en de bevolking. Met betrekking tot de relatie tussen het diamantstelsel en antiwitwasmaatregelen, maatregelen ter bestrijding van fraude en fi nanciering van het terrorisme, kunnen de volgende opmerkingen worden gemaakt: — ten eerste moet het diamantstelsel gezien worden in het geheel van maatregelen die het toezicht op de sector en de goederenstroom in het bijzonder regelen. De belangrijkste troef van de sector is het Diamond Office, waarbij onafhankelijke experten ten aanzien van alle zendingen zowel de goederen als de documenten onderwerpen aan een fysieke inspectie; — het diamantstelsel is bovendien enkel van toepas- sing op geregistreerde diamanthandelaren, waarbij wordt verwezen naar de wet van 2 augustus 2002 dat het toezicht op de diamantsector regelt. Op die manier wordt het diamantstelsel enkel ter beschikking gesteld van diamanthandelaren die aantonen dat zij alle for- maliteiten hebben vervuld om het beroep te mogen uitoefenen; en — tot slot bevat het diamantstelsel ook een specifi eke antimisbruikbepaling die toelaat de toepassing van het diamantstelsel uit te sluiten in het geval verrichtingen niet marktconform zijn. Het niet voldoen door een dia- manthandelaar aan zijn reglementaire verplichtingen, waaronder de antiwitwasverplichtingen (klanten iden- tifi catie, jaarlijkse verslaggeving,..) is in het bijzonder weerhouden als één van de elementen die een aanwij- zing kunnen vormen van niet “oprechte en gebruikelijke” diamantverhandelingen. Voorts gaat de minister dieper in op het ruimer kader inzake antiwitwasmaatregelen en maatregelen ter bestrijding van fraude en fi nanciering van het ter- rorisme. Het diamantstelsel dient gezien te worden in het geheel van het bestaande Belgische regelgevend kader. Voor de volledigheid stipt de minister nog een aantal elementen aan: — Het Diamond Office bestaat sinds 1944 bestaat en verricht een fysieke verifi catie van de totale goederen- stroom binnen de sector, wat leidt tot een unieke situatie met 100 % controle op elke in- en uitvoer); — De Antwerpse diamantsector heeft een voortrek- kersrol heeft gespeeld bij de totstandkoming van het contrôle en proposant un traitement fi scal simple, effi- cace et transparent. Dans le cadre du régime diamant, la valorisation et le suivi des stocks de diamants n’entrent pas en ligne de compte dans la détermination du résultat fi scal, ce qui permet de garantir la sécurité juridique pour le secteur et le paiement d’un impôt équitable au profi t des pouvoirs publics et de la population. En ce qui concerne les rapports entre le régime dia- mant et les mesures de lutte contre le blanchiment, la fraude et le fi nancement du terrorisme, les observations suivantes peuvent être formulées: — le régime diamant doit tout d’abord être considéré parmi l’ensemble des mesures régissant le contrôle du secteur et en particulier des mouvements de biens. Le principal atout du secteur est le Diamond Office, dont les experts indépendants procèdent lors de chaque envoi à une inspection physique des biens et des documents; — le régime diamant s’applique en outre uniquement aux diamantaires enregistrés. Il est renvoyé à cet égard à la loi du 2 août 2002, qui règle le contrôle du secteur du diamant. Le régime diamant est donc uniquement mis à la disposition des diamantaires qui prouvent avoir accompli toutes les formalités pour pouvoir exercer la profession; et — enfi n, le régime diamant comporte également une disposition anti-abus spécifi que qui permet d’exclure son application en cas d’opérations non conformes au marché. Le fait pour un diamantaire de ne pas remplir ses obligations réglementaires, dont celles liées à la lutte contre le blanchiment (identifi cation des clients, rapports annuels,..), est retenu en particulier parmi les éléments susceptibles de révéler l’existence d’“opérations autres que sincères et habituelles” portant sur des diamants. Le ministre s’attarde ensuite sur le cadre élargi des mesures anti-blanchiment et des mesures de lutte contre la fraude et le fi nancement du terrorisme. Le régime diamant doit être considéré dans l’ensemble du cadre réglementaire existant en Belgique. Pour être complet, le ministre pointe encore un certain nombre d’éléments: — Le Diamond Office existe depuis 1944 et opère une vérifi cation physique du trafi c total des marchan- dises dans ce secteur, d’où une situation unique avec un contrôle à 100  % de toutes les importations et exportations; — Le secteur diamantaire anversois a joué un rôle pionnier dans la mise en place du système de 49 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 Kimberley Process Certifi cation Scheme en heeft zo bijgedragen tot het bannen van confl ictdiamant uit de diamanthandel; — De antiwitwaswetgeving is al sinds 2004 van toe- passing op de diamantsector en het koninklijk besluit van 22 oktober 2006 (laatst aangepast bij koninklijk besluit van 7 oktober 2013) bevat de Belgische implementatie voor de diamantsector die verder gaat dan dat het hui- dige Europese kader oplegt (Richtlijn 2005/60/EG) en legt de diamantsector verplichtingen gelijk aan die van toepassing voor de Belgische banken; — De diamantsector heeft een eigen sectorspecifi eke risicoanalyse opgesteld; — Diamantbedrijven moeten jaarlijks een antiwitwas- rapport indienen en zijn onderworpen aan de inspectie van de FOD Economie; — Een Anti Money Laundering & Compliance help- desk werd opgericht om de sector te ondersteunen in haar streven naar een grotere transparantie. • Is er in dit dossier sprake van staatssteun? Welke stappen onderneemt de regering? De regering heeft in dit dossier steeds open ge- communiceerd naar de Europese Commissie. Reeds vóór de maatregel werd voorgelegd aan de Raad van State werd het aanmeldingsproces bij de Europese Commissie opgestart. De regering heeft kennis genomen van de opmerkin- gen van de inspecteur van Financiën en van het advies van de Raad van State. De minister heeft alle vertrou- wen in een constructieve dialoog met de Europese Commissie en zal het oordeel van de Europese Commissie respecteren. In die zin is het dan ook logisch dat de regering de invoering van de wet afhankelijk maakt van de instemming van de Europese Commissie. • Staat het diamantstelsel toe dat de diamantairs geschillen afkopen? De minister ontkent formeel dat diamantairs via het diamantstelsel hun geschillen zouden kunnen afkopen. Op dit moment zijn er een hele reeks (kleine) hangende geschillen tussen diamanthandelaars en de fi scus. Geschillen zoals die ook tussen andere burgers of be- drijven en de fi scus bestaan. De verwachting is dat door de invoering van de karaattaks (en de rechtszekerheid) een aantal van die betrokkenen dat geschil zullen laten vallen en dus zullen opteren voor een schikking met de fi scus. De minister benadrukt dat fraude zoals voorheen certifi cation du processus de Kimberley et a ainsi contri- bué à bannir du commerce du diamant les diamants issus de zones de confl its; — La législation antiblanchiment est déjà appliquée depuis 2004 au secteur diamantaire et l’arrêté royal du 22 octobre 2006 (modifi é en dernier lieu par l’arrêté royal du 7 octobre 2013) comporte l’implémentation belge pour le secteur diamantaire, qui va plus loin que ce que l’actuel cadre européen impose (Directive 2005/60/CE) et impose au secteur diamantaire des obligations iden- tiques à celles qui sont applicables aux banques belges; — Le secteur diamantaire a élaboré une analyse de risques qui lui est spécifi que; — Les entreprises diamantaires doivent, chaque année, déposer un rapport antiblanchiment et elles sont soumises à l’inspection du SPF Économie; — Un Anti Money Laundering & Compliance helpdesk a été créé afi n de soutenir le secteur dans sa quête d’une transparence accrue. • Est-il question d’aide d’État dans ce dossier? Quelles initiatives le gouvernement prend-il? Dans ce dossier, le gouvernement a toujours com- muniqué ouvertement à destination de la Commission européenne. Déjà avant que la mesure ne soit soumise au Conseil d’État, le processus de notifi cation a été lancé auprès de la Commission européenne. Le gouvernement a pris connaissance des remarques de l’inspecteur des Finances et de l’avis du Conseil d’État. Le ministre a pleine confi ance dans un dia- logue constructif avec la Commission européenne et respectera la décision de la Commission européenne. En ce sens, il est dès lors logique que le gouvernement subordonne l’introduction de la loi à l’assentiment de la Commission européenne. • Le régime diamant permet-il aux diamantaires de se libérer d’une poursuite contre paiement? Le ministre dément formellement que les diaman- taires puissent se libérer d’une poursuite contre paie- ment grâce au régime diamant. Actuellement, une série de litiges (mineurs) sont pendants entre des commer- çants en diamants et le fi sc. Des litiges comme il en existe d’autres entre des citoyens ou des entreprises et le fi sc. L’instauration de la taxe diamant (et la sécu- rité juridique qui en découle) devrait inciter un certain nombre d’intéressés à renoncer au litige en question et à opter pour une transaction avec le fi sc. Le ministre 50 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 zal worden vervolgd. Daar verandert het diamantstelsel niets aan. • De omzet waarop het diamantstelsel is berekend, is artifi cieel hoog waardoor de opbrengst veel lager zal zijn dan geraamd. Voor de berekening van het diamantstelsel heeft de regering zich gebaseerd op de werkelijke, boekhoudkun- dige omzet van de diamanthandelaars, d.w.z. de omzet gegenereerd door de verkoop van diamant. Dit heeft de regering gedaan door de gerapporteerde omzetcijfers (neergelegde rekeningen) van alle individuele diamant- handelaars (geïdentifi ceerd via NACE-classifi catie in de BELFIRST-databank) op te tellen. In België zijn er ongeveer 1 700 diamanthandelaars geregistreerd bij de FOD Economie. Het totale omzetcijfer van de diamant- handelaars is om en bij de 30 miljard euro, zoals ook opgenomen in de memorie van toelichting. Dit omzetcijfer is de meest duidelijke en minst mani- puleerbare weerspiegeling van de reële economische activiteit van de diamanthandelaars in België. Elke winst- genererende verhandeling impliceert de realisatie van omzet. Het is de optelsom van alle uitgaande verkoop- facturen zowel verkopen op de lokale markt als export. Indien het omzetcijfer wijzigt, betekent dit dat de reële economische activiteit wijzigt. Diamantbewegingen die niet verbonden zijn aan een werkelijke verkoop die niet leiden tot omzet worden bijgevolg hoegenaamd niet in aanmerking genomen. Wanneer men spreekt van opgepompte omzet maakt men gebruik van valse documenten en facturen. Elke import en exportbeweging wordt zowel fysiek als op het vlak van begeleidende documenten en facturen geïnspecteerd in het Diamond Office door ambtenaren van de FOD Economie en Douane en Accijnzen. Elke beweging wordt dus nauwgezet opgevolgd. De minister benadrukt dat er dus geen ruimte is voor wanpraktijken. Er is inderdaad gewag gemaakt van een cijfer van 58,8 miljard US dollar als mogelijk omzetcijfer van de diamantsector terwijl in de memorie van toelichting het globale omzetcijfer geschat wordt op 30 miljard euro. Dit cijfer is géén omzetcijfer, maar de optelsom van alle geregistreerde invoer- en uitvoerbewegingen. Dit zijn registraties van bewegingen van diamanten, en geen transacties of verhandelingen. Een groot stuk van deze diamantbewegingen (geen omzet!) bestaat uit: souligne que la fraude sera poursuivie comme par le passé. Sur ce point, le régime diamant n’apporte aucun changement. • Le chiffre d’affaires sur lequel le régime diamant a été calculé est artifi ciellement élevé, de sorte que les recettes seront nettement inférieures aux estimations. Pour le calcul du régime diamant, le gouvernement s’est basé sur le chiffre d’affaires comptable réel des commerçants en diamants, c’est-à-dire sur le chiffre d’affaires généré par la vente de diamants. Pour ce faire, le gouvernement a additionné tous les chiffres d’affaires rapportés (comptes déposés) de tous les com- merçants en diamants individuels (identifi és au moyen de la classifi cation NACE dans la base de données BELFIRST). En Belgique, le SPF Économie compte environ 1 700 commerçants en diamants enregistrés. Ces derniers réalisent un chiffre d’affaires total tournant autour de 30 milliards d’euros, ainsi qu’il est indiqué dans l’exposé des motifs. Ce chiffre d’affaires est le refl et le plus clair et le moins manipulable de l’activité économique réelle des commerçants en diamants en Belgique. Toute transac- tion commerciale lucrative implique la réalisation d’un chiffre d’affaires. Il s’agit du montant total de toutes les factures de vente émises, tant les ventes sur le marché local que les exportations. Si le chiffre d’affaires varie, cela signifi e que l’activité économique réelle évolue. Les mouvements diamantaires qui ne sont pas liés à une vente effective et qui ne génèrent pas de chiffre d’affaires ne sont, par conséquent, absolument pas pris en compte. Un chiffre d’affaires “gonfl é” suppose l’utilisation de faux documents et de fausses factures. Des agents du SPF Économie et des Douanes et Accises inspectent, au sein du Diamond Office, tout mouvement d’importation ou d’exportation, tant physi- quement que sur le plan des documents d’accompa- gnement et des factures. Le moindre mouvement est donc étroitement suivi. Pour le ministre, le risque de pratiques frauduleuses est donc inexistant. Il a en effet été fait mention d’un chiffre d’affaires potentiel de 58,8 milliards de dollars pour le secteur diamantaire, alors que l’exposé des motifs estime le chiffre d’affaires global à 30 milliards d’euros. Ce chiffre ne correspond pas à un chiffre d’affaires à proprement parler, mais à la somme de tous les mouvements d’im- portation et d’exportation. Il s’agit d’enregistrements de mouvements de diamants, et non de transactions ou de ventes. Une grande partie de ces mouvements de diamants (et non du chiffre d’affaires!) est constituée: 51 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 — zendingen die naar een plaats (bv. Antwerpen) worden uitgevoerd om daar te koop gesteld te worden. Deze zendingen worden vaak in consignatie opgestuurd, waarbij de goederen dus niet van eigenaar wisselen. Niet alles wordt effectief verkocht in Antwerpen, en een deel van deze zendingen worden vaak terug uitgevoerd; — zendingen die door de diamanthandelaars uitge- voerd worden om tentoon gesteld te worden op internati- onale diamant- en juwelenbeurzen. Sommige goederen worden verkocht op de beurzen, maar de niet-verkochte goederen worden terug naar Antwerpen gebracht; — zendingen ruwe diamant die in- of uitgevoerd worden om geslepen te worden, zonder dat de stenen van eigenaar wisselen; — zendingen geslepen diamant die in Antwerpen worden ingevoerd om hier gecertifi ceerd te worden in de diamantlaboratoria; — zowel (extra-communautaire) in- als uitvoer moet verplicht via Diamond Office passeren, en deze bewe- gingen worden dus geregistreerd. Import van diamant is nooit onderdeel van de omzet van een Antwerps diamanthandelaar; Anderzijds vinden wel aankopen en verkopen plaats door de in België gevestigde diamanthandelaars op de lokale markt. De verkoop van goederen op de lokale markt is een onderdeel van de omzet van de bedrijven, maar wordt uiteraard niet opgenomen in de registraties van Diamond Office. Kortom, het gebruik van het cijfer van Diamond Office voor dit doeleinde is een regel- rechte dwaling. • De slagkracht van de antimisbruikbepaling De in de memorie van toelichting opgenomen criteria ter zake kunnen door de belastingadministratie worden gehanteerd om aannemelijk te maken dat de verrichting geen oprechte en gebruikelijke diamantverhandeling betreft. Geen van deze criteria is op zichzelf doorslag- gevend, maar zij vormen wel mogelijke elementen die in bepaalde omstandigheden gebruikt kunnen worden als aanwijzingen wat betreft de aanwezigheid van andere dan oprechte en gebruikelijke diamantverhandelingen, waarbij de betreffende handelaar steeds de mogelijk- heid heeft alsnog aan te tonen dat in concreto de ver- richtingen wel oprechte en gebruikelijke verhandelingen betreffen. — d’envois effectués vers un endroit (par exemple, Anvers) pour y être mis en vente. Ces envois sont sou- vent effectués en consignation, si bien que les biens ne changent pas de propriétaire. Tous les diamants ne sont pas effectivement vendus à Anvers, une partie des lots est souvent réexpédiée; — d’envois effectués par les commerçants en dia- mants pour être exposés lors de bourses internationales du diamant ou de la joaillerie. Certaines marchandises sont vendues dans les bourses, mais les invendus sont rapatriés à Anvers; — d’envois de diamants bruts importés ou exportés pour être taillés, sans que les pierres changent de propriétaire; — d’envois de diamants taillés, importés à Anvers pour y être certifi és dans les laboratoires de diamants; — tant les importations que les exportations (extra- communautaires) doivent obligatoirement transiter par le Diamond Office, et ces mouvements sont donc enregistrés. Les importations de diamants ne font jamais partie du chiffre d’affaires d’un commerçant en diamants anversois; Par ailleurs, les commerçants en diamants établis en Belgique vendent et achètent aussi des diamants sur le marché local. Si les ventes de biens sur le marché local participent au chiffre d’affaires des entreprises, elles ne fi gurent évidemment pas dans les registres du Diamond Office. Bref, l’utilisation du chiffre du Diamond Office dans cette optique est une grossière erreur. • La puissance de la disposition anti-fraude Les critères en la matière qui fi gurent dans l’exposé des motifs peuvent servir à l’administration fi scale pour démontrer que l’opération ne constitue pas une opéra- tion sincère et habituelle portant sur des diamants. Si aucun de ces critères n’est déterminant en soi, ils n’en constituent pas moins des éléments pouvant éven- tuellement être utilisés, dans certaines circonstances, comme indications de la présence d’opérations portant sur des diamants autres que sincères et habituelles, le commerçant concerné ayant toujours la possibilité de démontrer in concreto que les opérations sont bien sincères et habituelles. 52 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 • De uitsluiting van artikel 26 van het WIB 92 De uitsluiting van artikel 26 van het WIB 92 heeft uitsluitend betrekking op de omzet gerealiseerd in de diamanthandel door geregistreerde diamanthandelaars. Artikel 26 blijft onverminderd van toepassing op elke andere activiteit dan deze van de diamanthandel. Bij de bepaling van het percentage van 0,55 % werd uiteraard rekening gehouden met de uitsluiting van het artikel 26. 3. Replieken van de leden De heer Ahmed Laaouej (PS) wenst in eerste instan- tie van de minister te vernemen in welke mate de in de programmawet uitgewerkte regeling een verbetering be- tekent in vergelijking tot het door de voormalige minister van Financiën opgestelde voorontwerp van wet met het oog op het invoeren van een karaattaks: spreker herin- nert eraan dat FOD Financiën op 8 oktober 2013 een negatief advies had uitgebracht over dit voorontwerp. Heeft de minister de nieuwe regeling ter consultatie voorgelegd aan de FOD Financiën? Het is toch de fi s- cale administratie die de wetten moet toepassen. Voorts brengt de spreker een aantal vragen in herin- nering waarop de minister tot nog toe geen antwoord gaf: — In de memorie van toelichting wordt getracht aan te tonen dat de diamanttaks geen schending van het gelijk- heidsbeginsel inhoudt omdat het gebruik maakt van een aantal objectieve criteria. De regering vergeet echter te bewijzen waarom er geen discriminatie is ten opzichte van bedrijven die niet actief zijn in de diamantsector maar in vergelijkbare economische omstandigheden werken, zoals de sector van de edelstenen, parels… Ook deze laatste sector heeft te kampen met het pro- bleem van de waardering van de voorraden. De kans dat de diamanttaks wordt vernietigd door het Grondwettelijk Hof wegens schending van het gelijkheidsbeginsel is volgens de heer Laaouej dan ook vrij reëel. Hoe ver- rechtvaardigt de regering de voorkeursbehandeling die zij voor de diamantsector in het leven roept? — Werd er door de regering een protocolovereen- komst getekend met de diamantsector? De spreker verwijst in dit verband naar een gelijkaardige overeen- komst die werd afgesloten met de horecasector naar aanleiding van de BTW-verlaging voor deze sector: er werden toen afspraken gemaakt met betrekking tot meer transparantie vanwege de sector, tewerkstellingsobjec- tieven, enzovoort. — Voorts wenst de heer Laaouej meer duidelijkheid bij de bepalingen in artikel 71: dit artikel strekt ertoe de toepassing van het diamantstelsel te beperken tot de diamantverhandelingen verricht en de diamant • L’exclusion de l’article 26 du CIR 92 L’exclusion de l’article 26 du CIR 92 concerne exclu- sivement le chiffre d’affaires réalisé dans le commerce de diamants par des commerçants en diamants enre- gistrés. L’article 26 reste intégralement applicable à toute autre activité que le commerce de diamants. Le pourcentage de 0,55 % a évidemment été fi xé en tenant compte de l’exclusion de l’article 26. 3. Répliques des membres M. Ahmed Laaouej (PS) demande tout d’abord au ministre dans quelle mesure le dispositif élaboré dans la loi-programme représente une amélioration par rapport à l’avant-projet de loi de l’ancien ministre des Finances visant à instaurer une taxe carat: l’intervenant rappelle que le SPF Finances avait, le 8 octobre 2013, émis un avis négatif sur cet avant-projet. Le ministre a-t-il demandé l’avis du SPF Finances sur ce nouveau dispositif? Il incombe en fi n de compte à l’administration fi scale d’appliquer les lois. Le membre réitère ensuite un certain nombre de questions auxquelles le ministre n’a pas encore répondu: — Dans l’exposé des motifs, on essaie de démontrer que la taxe diamant n’implique pas une violation du principe d’égalité dès lors qu’elle fait appel à un certain nombre de critères objectifs. Le gouvernement oublie toutefois de prouver pourquoi il n’y a pas de discrimi- nation à l’égard des entreprises qui ne sont pas actives dans le secteur diamantaire mais qui travaillent dans un environnement économique comparable, comme le secteur des pierres précieuses, des perles… Ce dernier secteur doit, lui aussi, faire face au problème de la valo- risation des stocks. Le risque que la taxe diamant soit annulée par la Cour constitutionnelle pour violation du principe d’égalité est dès lors réel, estime M. Laaouej. Comment le gouvernement justifi e-t-il le traitement de faveur qu’il met en place pour le secteur diamantaire? — Le gouvernement a-t-il signé un protocole d’accord avec le secteur diamantaire? L’intervenant se réfère à cet égard à une convention similaire conclue avec le secteur horeca à l’occasion de la baisse de la TVA pour ce secteur: des accords avaient été passés à l’époque, le secteur s’engageant à une transparence accrue, sur des objectifs en matière d’emploi, etc. M. Laaouej demande par ailleurs des précisions sur les dispositions de l’article 71: cet article vise à limiter l’application du Régime Diamant aux opérations portant sur des diamants effectuées et au chiffre d’affaires lié 53 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 gerelateerde omzet gerealiseerd door bona fi de di- amanthandelaars in het kader van hun gebruikelijke diamanthandel. Er is hierbij sprake van het beperken van de toepassing van het diamantstelsel tot de netto- winst behaald op grond van “oprechte en gebruikelijke diamantverhandelingen”. Deze begrippen moeten door de minister worden verduidelijkt: de heer Laaouej is van oordeel dat het om evolutieve en zelfs zeer subjectieve begrippen gaat. Het ware wenselijk hierover meer duidelijkheid te scheppen op basis van een advies van de fi scale administratie. Ook de heer Peter Vanvelthoven (sp.a) wenst een aantal van zijn eerder gestelde vragen te herhalen om de minister een tweede kans op antwoord te bieden: Voor wat het in artikel 70 vastgelegde percentage betreft voor de forfaitaire vaststelling van het belastbaar resultaat uit de diamantsector van 0,55 % betreft, werd ter staving van dit percentage door de minister verwe- zen naar een door Deloitte uitgevoerde impactstudie. Kunnen de commissieleden deze studie inkijken? Spreker verwijst voorts naar het advies nr. 57 455/1-2- 3-4 van de Raad van State (DOC 54 1125/001, p.175) dat hierover het volgende bepaalt: “In het advies van de Inspectie van Financiën wordt opgemerkt dat het onduidelijk is of het gehanteerde percentage (0,55 %) een correcte inschatting is in vergelijking met het regu- liere stelsel.” De spreker is van oordeel dat deze onduidelijkheid blijft. Indien de commissie kennis zou kunnen nemen van de in de studie van Deloitte uitgewerkte berekenin- gen, zou er meer klaarheid kunnen worden gebracht. De heer Van Velthoven is tot nog toe eerder van oordeel dat dit percentage enkel werd vastgelegd, vertrekkende vanuit de beoogde begrotingsdoelstelling van de toe- passing van het Diamant Stelsel. Dit strookt dan niet met de in de toelichting opgenomen motivering dat het percentage een vertaling van de realiteit inhoudt, dat tot reële fi scale inkomsten zal leiden. De spreker wijst erop dat de minister de nodige transparantie kan verschaffen door de studie van Deloitte aan de commissieleden te bezorgen. Voorts stelde de heer Vanvelthoven de vraag waarom er bij de toepassing van het Diamant Stelsel geen on- derscheid wordt gemaakt tussen de sector van de ruwe diamant en de sector van de geslepen diamant. Hierop bleef de minister het antwoord schuldig. Vervolgens stelt de heer Vanvelthoven dat enkel de heer Van Biesen de intellectuele eerlijkheid heeft gehad om toe te geven dat het Diamant Stelsel wel aux diamants réalisé par des commerçants en diamants de bonne foi dans le cadre de leur commerce habituel de diamants. Il est question de limiter l’application du régime diamant au bénéfi ce net issu d’opérations por- tant sur des diamants sincères et habituelles. Ces notions doivent être précisées par le ministre: M. Laaouej estime en effet qu’il s’agit de notions évo- lutives et même très subjectives. Il serait nécessaire de faire davantage la clarté à ce sujet, et ce, sur la base d’un avis de l’administration fi scale. M.  Peter Vanvelthoven (sp.a) souhaite, lui aussi, reposer un certain nombre de questions posées pré- cédemment afi n de donner au ministre une deuxième chance d’y apporter une réponse. En ce qui concerne le pourcentage de 0,55 % utilisé pour la détermination forfaitaire du résultat imposable des entreprises du secteur diamantaire, le ministre a évoqué, afi n de justifi er ce taux, une étude d’impact réalisée par Deloitte. Les membres de la commission pourraient-ils consulter cette étude? L’intervenant fait ensuite référence à l’avis n° 57 455/1-2-3-4 du Conseil d’État (DOC 54 1125/001, p.175), dans lequel on peut lire à ce propos: “L’avis de l’inspecteur des Finances relève qu’on ne peut pas déterminer clairement si le pourcentage utilisé (0,55 %) constitue une estimation correcte par rapport au régime normal.” Selon l’intervenant, ce manque de clarté subsiste. Si la commission pouvait prendre connaissance des calculs contenus dans l’étude de Deloitte, plus d’éclair- cissements pourraient être apportés à ce sujet. Jusqu’à présent, M. Van Velthoven a plutôt l’impression que ce pourcentage a été uniquement fi xé en fonction de l’objectif budgétaire visé dans le cadre de l’application du Régime Diamant, ce qui n’est pas conforme à la motivation reprise dans l’exposé des motifs, selon laquelle ce pourcentage est la traduction de la réalité et qu’il générera des recettes fi scales réelles. L’intervenant souligne que le ministre a la possibilité de faire preuve de la transparence nécessaire en remettant l’étude de Deloitte aux membres de la commission. M. Vanvelthoven demande ensuite pourquoi, dans l’application du Régime Diamant, aucune distinction n’est faite entre le secteur du diamant brut et celui du diamant taillé. Cette question attend toujours la réponse du ministre. L’intervenant indique ensuite que seul M. Van Biesen a eu l’honnêteté intellectuelle d’admettre que le Régime Diamant constitue bel et bien un régime de faveur pour le 54 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 degelijk een gunstregime betekent voor de diamantsec- tor. Inderdaad, het gaat om een belastingverhoging ten belope van 50 miljoen euro, maar de spreker herinnert eraan dat er heel wat opbrengsten kunnen worden ge- haald uit de strijd tegen de fi scale fraude. Volgens de leden van de meerderheid betekent het Diamant Stelsel een belastingverhoging die zuurstof geeft aan de dia- mantsector, die zorgt voor meer investeringen en jobs en die zorgt voor de terugkeer van heel wat diamantairs die de wijk naar Dubai hadden genomen?! Deze laatsten zouden nu, nu ze met andere woorden zwaarder worden belast, terugkeren naar België?! De heer Van Velthoven begrijpt dergelijke kromme redenering niet. In antwoord op de opmerkingen van sommige leden van de meerderheid dat de diamantairs terugkeren omwille van de rechtszekerheid die wordt gecreëerd, repliceert de heer Van Velthoven dat deze terugkeer is ingegeven vanuit de rechtszekerheid dat de fi scale fraude niet meer zou worden vervolgd. Door verscheidene autoriteiten wordt de diamant- sector herhaaldelijk als fraudegevoelig omschreven. Binnen de sector blijkt er ook een vorm van “omerta” te bestaan, als men vaststelt dat voor de periode 2011- 2013 van de 62 000 meldingen met betrekking tot een vermoeden van witwassen van geld of fi nanciering van terrorisme, er slechts 8 uit de diamantsector kwamen. Uit eerdere tussenkomsten van de spreker en ook van collega Laaouej, is toch gebleken dat de BBI uit zijn praktijkervaringen reeds herhaaldelijk vaststelde dat de diamantsector een zeer fraudegevoelig karakter heeft en dat het niet opportuun is om binnen deze sector op systematische wijze af te stappen van de realiteit en over te gaan tot een forfaitaire berekening, zoals met de karaattaks of de diamanttaks. Waarom wordt het diamant stelsel in een aparte wet gegoten en niet geïntegreerd in het WIB 92? Op deze vraag kreeg de spreker ook nog geen antwoord. Voor andere bestaande forfaitaire stelsels is een dergelijke integratie in het WIB 92 wél voorzien. Dit betekent dat zowel alle controle- als sanctiemogelijkheden van dit wetboek van toepassing zijn. Met deze werkwijze kan de spreker niet akkoord gaan. Voor wat de abnormale en goedgunstige voordelen betreft, antwoordde de minister dat artikel 26  WIB 92 niet van toepassing is. Dit artikel bepaalt onder- meer: “ Wanneer een in België gevestigde onderne- ming abnormale of goedgunstige voordelen verleent, worden die voordelen, onverminderd de toepassing van artikel 49 en onder voorbehoud van het bepaalde in artikel 54 , bij haar eigen winst gevoegd, tenzij die voordelen in aanmerking komen voor het bepalen van de belastbare inkomsten van de verkrijger…” De heer secteur du diamant. Certes, il s’agit d’une augmentation de l’impôt à hauteur de 50 millions d’euros, mais M. Van Velthoven rappelle que le produit potentiel de la lutte contre la fraude est considérable. Selon les membres de la majorité, le Régime Diamant entraîne une hausse de l’impôt qui donnera de l’oxygène au secteur dia- mantaire, induira une croissance des investissements et de l’emploi dans ce secteur, et favorisera le retour de nombreux diamantaires qui avaient fui à Dubaï. Autrement dit, sachant qu’ils seront plus lourdement taxés, ils reviendraient en Belgique! M. Van Velthoven ne comprend pas ce genre de raisonnement tordu. Aux observations formulées par certains membres de la majorité selon lesquels les diamantaires reviennent en raison de la sécurité juridique ainsi créée, M. Van Velthoven réplique que ce retour s’explique par la certitude juridique que la fraude fi scale ne serait plus poursuivie. Différentes autorités ont à plusieurs reprises décrit le secteur diamantaire comme étant propice à la fraude. Il s’avère qu’il règne également une forme de loi du silence au sein du secteur, lorsqu’on constate qu’au cours des années 2011-2013, seuls huit des 62 000 si- gnalements de suspicion de blanchiment d’argent ou de fi nancement du terrorisme provenaient du secteur diamantaire. Il est quand même ressorti d’interventions précédentes de l’intervenant ainsi que de son collègue Laaouej que, forte de son expérience pratique, l’ISI a déjà constaté à plusieurs reprises que le secteur dia- mantaire est très sensible à la fraude et qu’il n’est pas opportun de s’éloigner systématiquement de la réalité dans ce secteur et de procéder à un calcul forfaitaire, comme la taxe carat ou la taxe diamant. Pourquoi le régime diamant fait-il l’objet d’une loi dis- tincte et n’est-il pas intégré dans le CIR92? L’intervenant n’a pas encore reçu de réponse à cette question. L’intégration d’autres régimes forfaitaires existants dans le CIR92 est bel et bien prévue. Cela implique que toutes les possibilités à la fois de contrôle et de sanction prévues par ce Code sont applicables. L’intervenant ne peut marquer son accord sur cette méthode. En ce qui concerne les avantages anormaux et bénévoles, le ministre a répondu que l’article 26 du CIR92  n’était pas d’application. Cet article dispose notamment que: “Sans préjudice de l’application de l’ar- ticle 49 et sous réserve des dispositions de l’article 54, lorsqu’une entreprise établie en Belgique accorde des avantages anormaux ou bénévoles, ceux-ci sont ajoutés à ses bénéfi ces propres, sauf si les avantages interviennent pour déterminer les revenus imposables des bénéfi ciaires.” M. Van Velthoven estime qu’il n’est 55 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 Van Velthoven verklaart het niet normaal te vinden dat artikel niet zal worden toegepast ten aanzien van de winstversluizing van Belgische ondernemingen naar een diamanthandelaar. De niet-integratie van het Diamant Stelsel in het WIB 92 vormt een groot probleem. De sp.a-fractie kan haar steun dan ook niet toezeggen voor de ontwor- pen regeling. Ook de heer Marco Van Hees (PTB-GO!) wenst van de minister meer verduidelijking met betrekking tot het 0,55 % . Het volstaat voor de spreker niet dat de minister in zijn antwoord enkel letterlijk citeert uit de memorie van toelichting. De logica achter het uitgewerkte systeem zou de minster toch duidelijker kunnen toelichten. Voorts begrijpt de heer Van Hees niet dat de minister het aandurft de regeling met betrekking tot het Diamant Stelsel ter goedkeuring aan het Parlement voor te leggen alvorens er duidelijkheid is over de instemming van de Europese Commissie dat het regime geen onverenig- bare staatssteun uitmaakt. Wat zijn de rechtsgevolgen ingeval de Europese Commissie toch van oordeel is dat het om een onverenigbare staatssteun gaat? In zijn eerste ronde antwoorden sprak de minister over het bevorderen van de dialoog tussen de Fiscus en de diamanthandelaren. Hoe moet de heer Van Hees dit interpreteren? Voorts wenst de heer Van Hees te vernemen wat de fi scale behandeling zal zijn van vennootschappen die verbonden zijn met de diamantondernemingen die forfaitair zullen worden belast. Zijn er maatregelen voorzien om te voorkomen dat dergelijke vennootschap- pen hun winst zouden overdragen aan de diamant- ondernemingen die van een gunstiger fi scaal regime zullen genieten? De heer Georges Gilkinet (Ecolo-Groen) heeft het advies van de FOD Financiën van 8 oktober 2013 be- treffende het voorontwerp van wet tot invoering van een karaattaks bestudeerd. Dit advies is, aldus reeds door andere collega’s onderlijnd, streng voor het tekst van het voorontwerp van wet. Het door de minister in het kader van de programmawet voorgestelde Diamant Stelsel zou nochtans niet veel verschillen van de tekst van het voor- ontwerp van wet betreffende de karaattaks. De spreker is van oordeel dat de minister een geactualiseerd ad- vies van de fi scale administratie zou moeten vragen. Vervolgens overloopt de spreker de belangrijkste op- merkingen van het advies van 8 oktober 2013 van de FOD Financiën: pas normal que cet article ne s’applique pas au transfert de bénéfi ces d’entreprises belges vers un diamantaire. La non-intégration du régime diamant dans le CIR92 pose réellement problème. Le groupe sp.a ne peut dès lors pas accorder son soutien à la réglemen- tation proposée. M. Marco Van Hees (PTB-GO!) demande, lui aussi, au ministre davantage d’explications en ce qui concerne les 0,55 %. Pour l’intervenant, il ne suffit pas que le ministre cite littéralement l’exposé des motifs en guise de réponse. Il pourrait tout de même expliquer plus clairement la logique qui sous-tend le système élaboré. Ensuite, M.  Van Hees ne comprend pas que le ministre ose soumettre le dispositif relatif au Régime Diamant à l’approbation du Parlement avant que l’on sache clairement si la Commission européenne est d’accord sur le fait que ce régime ne constitue pas une aide d’État incompatible. Quelles seront les consé- quences juridiques si la Commission européenne estime malgré tout qu’il s’agit d’une aide d’État incompatible? Lors de son premier tour de réponses, le ministre a évoqué une promotion du dialogue entre le fi sc et les commerçants en diamants. Comment M.  Van Hees doit-il interpréter cela? M. Van Hees demande ensuite quel sera le traitement fi scal des sociétés liées aux entreprises diamantaires qui seront imposées forfaitairement. Des mesures ont- elles été prévues pour éviter que ces sociétés trans- fèrent leurs bénéfi ces vers les entreprises diamantaires qui bénéfi cieront d’un régime fi scal plus favorable? M. Georges Gilkinet (Ecolo-Groen) a étudié l’avis du SPF Finances du 8 octobre 2013 relatif à l’avant-projet de loi visant à instaurer une taxe carat. Comme il a déjà été souligné par d’autres collègues, cet avis est sévère pour le texte de l’avant-projet de loi. Pourtant, le Régime Diamant proposé par le ministre dans le cadre de la loi-programme ne différerait pas beaucoup du texte de l’avant-projet de loi relatif à la taxe carat. L’intervenant estime que le ministre devrait demander un avis actualisé à l’administration fi scale. L’intervenant passe ensuite en revue les principales remarques de l’avis du 8 octobre 2013 du SPF Finances: 56 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 1. De diamantsector is een zeer fraudegevoelige sector. 2. De beoogde fi scale inkomsten zijn zeer ver ver- wijderd van de inkomsten die kunnen worden gehaald uit de strijd tegen de fi scale fraude; getuige hiervan het geciteerde bedrag van 150 miljoen euro van de minne- lijke schikking die het Diamantbedrijf Omega Diamonds afsloot met het Antwerpse parket. Dit bedrag is drie maal zo hoog als het beoogde budgettaire effect van de maatregel betreffende het Diamant Stelsel. 3. Het ware nuttig de Karaattaks te integreren in het WIB 92, eerder dan het ontwerpen van een ad hoc- wetgeving. Dit zou ook het werk van de fi scus vergemak- kelijken omdat sommige gelieerde vennootschappen aan de inkomstenbelastingen zullen onderworpen zijn en andere aan het forfaitair Diamant Stelsel. 4. Het blijft nuttig om testen bij wijze van steekproef op het terrein uit te voeren. 5. De introductie van een forfaitaire karaattaks moet gepaard gaan met het inschrijven van antimisbruikmaat- regelen. De heer Gilkinet verklaart dergelijke maatrege- len niet in de tekst te hebben teruggevonden. 6. Het voorontwerp van wet kent heel wat lacunes. Al deze opmerkingen doen de heer Gilkinet besluiten dat een geactualiseerd advies van de FOD Financiën zeker op zijn plaats zou zijn en hij verzoekt dat ten minste het advies van 8 oktober 2013, waaruit hij citeerde, bij het commissieverslag zou worden gevoegd. Vervolgens herinnert de heer Gilkinet aan de toch wel kritische opmerkingen van de Raad van State in zijn advies nr. 57 455/1-2-3-4 van de Raad van State (DOC 54 1125/1) met betrekking tot het onderzoek door de Europese Commissie of het Diamant Stelsel geen onverenigbare staatssteun inhoudt. De “creatieve’ op- lossing van de regering, opgenomen in artikel 72 van het ontwerp van Programmawet, loopt mank, aldus de heer Gilkinet. Immers, de regering rekent op 50 miljoen meer- inkomsten voor de Schatkist vanaf het aanslagjaar 2016, maar ondertussen bepaalt het voormelde artikel dat de inwerkingtreding van het Diamant Stelsel is voorzien op het ogenblik dat duidelijk is dat de Europese Commissie er mee instemt dat het regime geen onverenigbare staatssteun uitmaakt. Waarom heeft men de toestem- ming van de Europese Commissie niet laten voorafgaan aan de indiening van het wetsontwerp in het Parlement? Wat gebeurt er indien de Europese Commissie pas binnen twee jaar een negatieve uitspraak of een uit- spraak onder voorwaarden van wetswijziging doet? 1. Le secteur diamantaire est un secteur très sensible à la fraude. 2. Les recettes fi scales visées sont très éloignées des recettes qui peuvent être tirées de la lutte contre la fraude fi scale; pour preuve, le montant cité de 150 mil- lions d’euros de la transaction que l’entreprise dia- mantaire Omega Diamonds a conclue avec le parquet d’Anvers. Ce montant est le triple de l’effet budgétaire escompté de la mesure relative au Régime Diamant. 3. Il serait préférable d’intégrer la taxe carat dans le CIR92 plutôt que d’élaborer une législation ad hoc. Cela faciliterait également le travail du fi sc parce que certaines sociétés liées seront assujetties à l’impôt sur les revenus et d’autres, au Régime Diamant forfaitaire. 4. Il reste utile d’effectuer des tests par échantillon- nage sur le terrain. 5. L’introduction d’une taxe carat forfaitaire doit s’accompagner de l’inscription de mesures anti-abus. M. Gilkinet dit ne pas avoir trouvé de telles mesures dans le texte à l’examen. 6. L’avant-projet de texte présente de nom- breuses lacunes. Toutes ces remarques amènent M. Gilkinet à conclure qu’un avis actualisé du SPF Finances serait certaine- ment le bienvenu et il demande qu’à tout le moins, l’avis du 8 octobre 2013, dont il a cité des extraits, soit joint au rapport de la commission. Ensuite, M. Gilkinet rappelle les observations, au demeurant fort critiques, que le Conseil d’État a formu- lées dans son avis n° 57 455/1-2-3-4 (DOC 54 1125/001) sur l’examen, par la Commission européenne, de la question de savoir si le Régime Diamant ne constitue pas une aide d’État incompatible. La solution “créative” du gouvernement, fi gurant à l’article 72 du projet de loi-programme, est bancale, selon M. Gilkinet. En effet, le gouvernement compte sur 50 millions de recettes supplémentaires pour le Trésor à partir de l’exercice d’imposition 2016, mais l’article susmentionné dis- pose que l’entrée en vigueur du Régime Diamant est prévue au moment où il est certain que la Commission européenne confi rme que le régime ne constitue pas une aide d’État incompatible. Pourquoi n’a-t-on pas demandé l’autorisation de la Commission européenne préalablement au dépôt du projet de loi au Parlement? Qu’adviendra-t-il s’il faut deux ans à la Commission européenne pour rendre une décision négative ou une décision conditionnée à une modifi cation de la loi? La 57 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 De werkwijze van de regering getuigt in deze niet van behoorlijk bestuur, zo oordeelt de heer Gilkinet. De heer Gilkinet vervolgt dat hij niet anders kan dan vaststellen dat de uitgewerkte regeling betreffende het diamantstelsel is geschreven op maat van de diamant- sector zelf. Verscheidene politici hebben dit zelfs met zoveel woorden verklaard in de pers. Bovendien zijn er verscheidene elementen om dit aan te tonen, zoals het principe van de forfaitaire aanslag met dan nog de mogelijkheid ervan af te zien indien een andere normale fi scale behandeling, op basis van het WIB 92, gunstiger zou zijn. Welke rechtvaardiging geeft de minister ervoor dat dergelijk systeem optioneel zou kunnen zijn? Voorts herinnert de heer Gilkinet eraan dat de di- amantsector wereldwijd bekend staat als een fraude- gevoelige sector en ook gelinkt wordt aan bepaalde vormen van criminaliteit, uitbuiting,…. Blijkbaar is de regering zich daar toch ook van bewust, vandaar de in artikel 71 opgenomen bepaling dat de toepassing van het Diamant Stelsel wordt beperkt tot de nettowinst behaald op grond van andere dan niet oprechte en gebruikelijke diamantverhandelingen. De heer Gilkinet wenst nog meer verduidelijking bij de criteria die door de belastingadministratie zullen worden gehanteerd om aannemelijk te maken dat de verrichting een oprechte en gebruikelijke diamantverhandeling betreft. Waarom heeft men geen omkering van de bewijslast overwogen, waarbij de diamanthandelaren zelf zouden moeten aantonen dat ze bona fi de handelen en oprechte en gebruikelijke diamantverhandelingen hebben verricht? De spreker kan niet anders dan vaststellen dat er een voorkeursbehandeling voor de diamantsector wordt geïntroduceerd en hij oordeelt dat dit niet billijk is ten opzichte van andere, voor ons land minstens even of mogelijks nog belangrijkere sectoren. Hij kan niet anders dan concluderen dat de meerderheidspolitici gezwicht zijn voor de diamantlobby. De heer Benoît Piedboeuf (MR) stelt vast dat, overeenkomstig artikel 70  van het Ontwerp van Programmawet, het percentage dat gehanteerd wordt voor de forfaitaire vaststelling van het belastbaar resultaat uit de diamanthandel 0,55 % bedraagt. De totstandkoming van dit percentage wordt uitvoerig uiteengezet in de memorie van toelichting (zie DOC 54 1125/1, blz.83 e.v.). De spreker wenst van de minister nog te vernemen hoe de fi scus zal kunnen nagaan of het opgegeven zakencijfer correct is. Immers, de moeilijk- heid bij het bepalen van het zakencijfer is de waardering van de stocks. De spreker wenst dan ook te vernemen hoe de controle van de stocks zal geschieden en op welke wijze dit tot op heden gebeurt. Deelt de minister procédure suivie par le gouvernement dans ce dossier ne témoigne pas d’une bonne gouvernance, estime M. Gilkinet. M. Gilkinet poursuit en indiquant qu’il ne peut que constater que le régime diamant qui a été mis au point est taillé sur mesure pour le secteur diamantaire. Plusieurs responsables politiques l’ont d’ailleurs expli- citement déclaré dans la presse. En outre, plusieurs éléments le prouvent, comme le principe de la taxation forfaitaire assorti de la possibilité d’y renoncer si un autre traitement fi scal normal fondé sur le Code des impôts sur les revenus 1992 s’avère plus avantageux. Comment le ministre justifi e-t-il le caractère optionnel de ce régime? M. Gilkinet rappelle en outre que le secteur diaman- taire est connu, dans le monde entier, comme étant un secteur où la fraude est une question sensible et où celle-ci est liée à certaines formes de criminalité, d’ex- ploitation, etc. Le gouvernement en est manifestement également conscient, ce qui explique la limitation inscrite à l’article 71 qui vise à limiter l’application du régime diamant au bénéfi ce net issu d’opérations portant sur des diamants autres que non sincères et habituelles. M. Gilkinet demande des précisions supplémentaires au sujet des critères qui seront appliqués par l’administra- tion fi scale pour établir que les opérations portant sur les diamants sont sincères et habituelles. Pourquoi n’a-t-on pas envisagé de renverser la charge de la preuve, et donc prévu que les diamantaires devraient eux-mêmes démontrer qu’ils agissent de bonne foi et qu’ils ont effectué des opérations sincères et habituelles? L’intervenant ne peut que constater que l’on prévoit un traitement de faveur pour le secteur du diamant, et estime que cette mesure n’est pas équitable à l’égard d’autres secteurs aussi importants, voire plus impor- tants pour notre pays. Il ne peut que conclure que les responsables politiques de la majorité ont cédé au lobby des diamantaires. M.  Benoît Piedboeuf (MR) constate que l’article 70 du projet de loi-programme dispose que le pourcen- tage utilisé pour la détermination forfaitaire du résultat imposable est de 0,55 pour cent. La fi xation de ce taux est expliquée en détail dans l’exposé des motifs (DOC 54 1125/1, p. 83 et suivantes). L’intervenant demande aussi au ministre comment le fi sc pourra déterminer l’exactitude du chiffre d’affaires indiqué. En effet, lors de la détermination du chiffre d’affaires, la difficulté est l’appréciation des stocks. L’intervenant demande dès lors comment le contrôle des stocks sera effectué et comment il a été effectué jusqu’à présent. Le ministre pense-t-il également que si des irrégularités sont consta- tées lors de l’appréciation des stocks, le diamantaire 58 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 de visie dat, indien er bij de waardering van de stocks onregelmatigheden worden vastgesteld, de betreffende diamanthandelaar zou moeten kunnen worden uitgeslo- ten van de toepassing van het Diamant Stelsel? Is dit voorzien in de ontworpen bepalingen? De heer Ahmed Laaouej (PS) wijst erop dat de heer Piedboeuf met zijn opmerkingen juist de vinger op de wonde legt van het voorgestelde systeem, namelijk dat het onbillijk is en vanuit juridisch oogpunt absurd. Heel het door de regering voorgestelde ontwerp is opgebouwd vanuit het niet-aangetoonde principe dat het probleem zich schuil houdt in de waardering van de stocks. Hoewel het waarderen van stocks in het algemeen een problematische oefening is, wordt enkel voor de diamantsector hiervoor een ad hoc-wetgeving uitgewerkt, volledig losstaand van het gemeen recht. Er wordt in feite een buitensporig en geprivilegieerd sys- teem geïnstalleerd. Telkens men zich verwijdert van de economische en boekhoudkundige realiteit, installeert men privileges. De heer Laaouej kan niet anders dan vaststellen dat de regering zich zwak heeft opgesteld ten aanzien van een economische sector met zeer efficiënte lobbyisten. Het is niet aan de wetgever zich onmachtig te tonen ten aanzien van deze of gene belangengroep. De wetgever moet het algemeen belang dienen. In casu betekent dit dat éénieder zijn of haar belastingen betaalt, zoals bij wet vastgelegd. Deze beginselen zijn verankerd in de Grondwet. De heer Laaouej is van oordeel dat met het voorliggende wetsontwerp noch de letter, noch de geest van de Grondwet wordt gerespecteerd. De heer Benoît Piedboeuf (MR) repliceert dat de invoering van het Diamant Stelsel er toch toe zal leiden dat er 50 miljoen euro meerinkomsten zullen zijn voor de Schatkist ten opzichte van de huidige situatie. Is de heer Laaouej dan niet opgetogen over deze meerinkomsten voor de Schatkist? De heer Ahmed Laaouej (PS) erkent dat de vorige regeringen op dit vlak inderdaad niet beter deden, maar de spreker schrijft dit toe aan de minister van Financiën van MR-signatuur die gedurende 11  jaar deze post heeft bekleed. Bovendien, als men wil nagaan wat een sector effectief aan belastingen betaalt, dan moet men nagaan wat de sector betaalt op basis van de aangiften, maar met daarbovenop het rendement van de fi scale controles. De spreker verwijst in dit geval nogmaals naar het advies van 8 oktober 2013 van de FOD Financiën. Bovendien zijn controles op de diamantsector niet eenvoudig omdat men afhankelijk is van door het bui- tenland overgemaakte gegevens. Maar, wanneer een fraudedossier aan licht komt, zoals bijvoorbeeld met het HSBC-dossier, dan heeft de fi scus voor één dossier een meerinkomst kunnen realiseren van 150 miljoen euro! concerné devrait être privé du bénéfi ce de l’application du régime diamant? Est-ce ce que prévoient les dispo- sitions en projet? M. Ahmed Laaouej (PS) souligne que les remarques de M. Piedboeuf mettent le doigt sur le problème du système proposé, à savoir son injustice et son absurdité sur le plan juridique. L’ensemble du projet proposé par le gouvernement se fonde sur le principe non démontré que le problème se situe au niveau de la valorisation des stocks. Bien que, d’une manière générale, cette valorisation constitue un exercice problématique, le secteur du diamant est le seul à se voir proposer une législation ad hoc, totalement coupée du droit commun. Le gouvernement met en place en fait un système exhorbitant et privilégié. À chaque fois qu’on s’éloigne de la réalité économique et comptable, on instaure des privilèges. M. Laaouej est forcé de constater que le gouvernement a fait preuve de faiblesse à l’égard d’un secteur économique doté de lobbyistes très efficaces. Le législateur a tort de se montrer impuissant vis-à-vis de l’un ou l’autre groupe d’intérêts: il doit servir l’intérêt commun, ce qui signifi e, en l’espèce, que chacun paye ses impôts comme la loi le prescrit. Ces principes sont ancrés dans la Constitution. Le membre considère que le projet de loi à l’examen ne respecte ni la lettre, ni l’esprit de la Constitution. M.  Benoît Piedboeuf (MR) réplique que l’instau- ration du Régime Diamant permettra de réaliser des recettes supplémentaires de 50 millions d’euros au profi t du Trésor public par rapport à la situation actuelle. M. Laaouej n’est-il donc pas ravi par ces bénéfi ces supplémentaires pour les caisses de l’État? M. Ahmed Laaouej (PS) reconnaît que les gouver- nements précédents n’ont en effet pas fait mieux dans ce domaine, mais il en attribue la responsabilité au ministre des Finances MR qui a occupé ce poste pen- dant 11 ans. Qui plus est, si l’on veut vérifi er combien d’impôts un secteur paye réellement, il faut examiner ce qu’il paye sur la base des déclarations et y ajouter ce que rapportent les contrôles fi scaux. À cet égard, l’intervenant renvoie une fois encore à l’avis du SPF Finances du 8 octobre 2013. Il n’est de surcroît pas simple de contrôler le secteur diamantaire car les ser- vices fi scaux sont tributaires des données transmises par l’étranger. Toutefois, lorsqu’un dossier de fraude est mis au jour, comme dans l’affaire HSBC, par exemple, le fi sc peut réaliser avec un seul dossier une recette supplémentaire de 150 millions d’euros! 59 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 De heer Benoît Piedboeuf (MR) rekent er juist op dat, door het invoeren van het Diamant Stelsel, er voor de toekomst nog hogere meerinkomsten zullen kunnen worden geïnd. Dankzij de administratieve vereenvoudi- ging verwacht de spreker nog betere resultaten. De heer Benoît Dispa (cdH) repliceert op de opmer- kingen van de heer Piedboeuf dat het verhelderend zou zijn om het perscommuniqué dat de diamantsector zelf heeft verspreid naar aanleiding van het indienen van het ontwerp van programmawet in het Parlement aan het commissieverslag toe te voegen: er wordt daarin victorie gekraaid! Meer bewijs heeft de spreker niet nodig om te concluderen dat er een gunstregime voor een sector wordt geïntroduceerd, een sector die steeds geassocieerd wordt met woorden als “fi scale fraude” en “georganiseerde criminaliteit”. De heer Marco Van Hees (PTB-GO!) roept de rege- ring op om kleur te bekennen: ofwel heft ze een eerlijke belasting op de activiteiten van de diamantsector, ofwel neemt ze maatregelen ter ondersteuning van dezelfde sector. Een combinatie van beiden, kan niet, aldus de heer Van Hees. De heer Georges Gilkinet (Ecolo-Groen) herinnert er- aan dat sedert het aantreden van de heer Reynders als minister van Financiën, nu 11 jaar geleden, de slagkracht van de fi scale controlediensten stap voor stap werd uitgehold. Het vermogen van de Belgische overheden om te strijden tegen allerhande vormen van fraude, is ontoereikend. Zo werd ook reeds geconcludeerd door de Bijzondere Commissie Fiscale Fraudebestrijding. Nochtans is dit geen rationele situatie. Zeker niet waar het fi scale fraudebestrijding betreft, dat gegarandeerd voor meerinkomsten voor de Schatkist zou kunnen zorgen. De spreker wenst dan ook van de minister te vernemen hoe hoog de mankracht zal zijn die vanaf morgen zal worden ingezet om de diamantsector, waar bij de verhandelingen toch grote winsten worden gege- nereerd, op efficiënte wijze te controleren. Met ontzetting heeft de heer Gilkinet er ook kennis van genomen dat de gespecialiseerde controledienst voor de diamantsector wordt ontmanteld. Nochtans gaf de FOD Financiën in haar advies reeds aan dat een verstrengt toezicht op de diamantsector aangewezen is. De heer Gilkinet wil van de minister vernemen welke maatregelen hij in dat verband zal treffen. Voorts wenst de spreker meer duidelijkheid over de controle op de waarderingen van de stocks. Een verwij- zing naar artikel 71 van het ontwerp van programmawet volstaat in deze niet. De heer Ahmed Laaouej (PS) stelt vast dat de leden van de meerderheid, op één persoon na, weigeren toe M. Benoît Piedboeuf (MR) espère justement que l’instauration du Régime Diamant permettra de perce- voir des recettes supplémentaires encore plus élevées à l’avenir. Grâce à la simplification administrative, l’intervenant escompte des résultats encore meilleurs. En réponse aux observations de M.  Piedboeuf, M. Benoît Dispa (cdH) rétorque qu’il serait éclairant de joindre au rapport de commission le communiqué de presse que le secteur diamantaire a lui-même dif- fusé à la suite du dépôt du projet de loi-programme au Parlement: un communiqué dans lequel il crie victoire! L’intervenant n’a pas besoin de preuve supplémentaire pour conclure que l’on instaure un régime de faveur au profi t d’un secteur, un secteur qui est en permanence associé à des termes tels que “fraude fi scale” et “cri- minalité organisée”. M. Marco Van Hees (PTB-GO!) exhorte le gouver- nement à annoncer la couleur: ou bien il prélève une taxe équitable sur les activités du secteur diamantaire, ou bien il prend des mesures pour soutenir ce même secteur. Il n’est pas possible de combiner les deux, selon M. Van Hees. M.  Georges Gilkinet (Ecolo-Groen) rappelle que depuis l’entrée en fonction de M. Reynders en tant que ministre des Finances, il y a onze ans, la force de frappe des services de contrôle fi scal s’est progres- sivement érodée. La capacité des autorités belges à lutter contre toute une série de formes de fraude est insuffisante. La Commission spéciale en matière de lutte contre la fraude fi scale était déjà parvenue à la même conclusion. Pourtant, il ne s’agit pas d’une situation rationnelle, a fortiori lorsqu’il s’agit de lutte contre la fraude fi scale, qui pourrait rapporter au Trésor des recettes supplémentaires garanties. L’intervenant demande dès lors au ministre le nombre d’effectifs que l’on engagera dès demain pour contrôler efficacement le secteur diamantaire, où les transactions génèrent tout de même des montants importants. M. Gilkinet a également appris avec stupéfaction le démantèlement du service de contrôle spécialisé pour le secteur dia- mantaire. Le SPF Finances indiquait pourtant déjà dans son avis que le secteur diamantaire devait faire l’objet d’un contrôle renforcé. M. Gilkinet demande au ministre quelles mesures il prendra dans ce cadre. L’intervenant demande en outre des précisions au sujet du contrôle en matière de valorisations des stocks. Il ne suffit pas en l’occurrence de renvoyer à l’article 71 du projet de loi-programme. M. Ahmed Laaouej (PS) constate qu’à une exception près, les membres de la majorité refusent d’admettre 60 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 te geven dat de voorgestelde bepalingen een ware steun aan de diamantsector inhouden. Het is nochtans zonneklaar dat het zo is. Voorts deelt de spreker de analyse van de heer Gilkinet dat een versterking van de expertise bij controlediensten de FOD Financiën voor de diamantsector zich zeker opdringt. Dat is zeker geen nieuwe analyse. Er is momenteel immers nog altijd te veel onduidelijkheid over de reële omzetcijfers voor deze sector. Bovendien zijn er andere manieren om steun te geven aan specifi eke sectoren: spreker verwijst hierbij naar de fi scale aftrekken die in het WIB 92 worden ingeschreven. Maar dan worden algemene bepalingen voorzien waarbij eenieder die aan bepaalde criteria voldoet, van deze steunmaatregelen kan genieten. Vervolgens herinneren de heren Laaouej en Gilkinet nogmaals aan de opmerking van de Raad van State dat het voor twijfel vatbaar is of het “Diamant Stelsel” kan ontsnappen aan de kwalifi catie van staatssteunregeling. De in het artikel 72 van het ontwerp van programmawet opgenomen bepaling, die door de commissievoorzitter nog in herinnering wordt gebracht, voldoet niet, aldus beide heren en is zelfs een voorbeeld van onbehoorlijk bestuur. Immers, de eerste fi scale inkomsten van de mogelijks caduque maatregel werden, naar aanleiding van de recente begrotingscontrole, reeds ingeschreven ten belope van 50 miljoen euro. 4. Bijkomende antwoorden van de minister van Financiën, belast met de Bestrijding van de fi scale fraude en laatste replieken De heer Johan Van Overtveldt, minister van Financiën, belast met de Bestrijding van de fi scale fraude, herinnert eraan dat de fi scale opbrengst vanuit de diamantsector tot nog toe 20 miljoen euro bedroeg. Dank zij het Diamant Stelsel zal dit kunnen worden opgevoerd tot 70 miljoen euro. Voorts wijst hij erop dat het bieden van meer rechtszekerheid aan de sector, een belangrijk element betekent in de strijd tegen de fi scale fraude. Voorts onthoudt de minister uit de tussenkomsten van de sprekers dat één van de grote bekommeringen de waardering van de stocks van de diamanten betreft. Maar het Diamant Stelsel gaat als volgt: men neemt het volume van de verkoop vermenigvuldigd met de prijs. Dan heeft men het zakencijfer van de diamanthandelaar. Het is met andere woorden niet meer nodig om de stocks te waarderen bij het bepalen van de belastbare basis. Discussies over de waardering van de stocks behoren op deze manier tot het verleden. que les dispositions proposées contiennent un réel soutien au secteur diamantaire. Or, c’est l’évidence même. L’intervenant partage par ailleurs l’analyse de M. Gilkinet, qui estime qu’il s’impose assurément de renforcer l’expertise au sein des services de contrôle du SPF Finances pour le secteur diamantaire. Cette analyse n’est certainement pas neuve. À l’heure actuelle, il y a toujours trop d’imprécisions au sujet des chiffres d’affaires réels dans ce secteur. En outre, il y a d’autres manières de soutenir un secteur spécifi que: l’intervenant renvoie à cet égard aux déductions fi scales prévues dans le CIR92. Mais, dans ce cas, on prévoit des dispositions générales permettant à chacun qui répond à certains critères de bénéfi cier de ces mesures de soutien. Ensuite, MM. Laaouej et Gilkinet rappelle, une fois encore, l’observation du Conseil d’État, selon lequel il est permis de douter que le “Régime Diamant” puisse se soustraire à la qualifi cation de régime d’aides d’État. Selon les deux membres, la disposition fi gurant à l’ar- ticle 72 du projet de loi-programme, remise en mémoire par le président de la commission, ne suffit pas et est même un exemple de mal-administration. En effet, les premières recettes fi scales de la mesure potentiellement caduque ont déjà été prévues à hauteur de 50 millions d’euros lors du récent contrôle budgétaire. 4. Réponses complémentaires du ministre des Finances, chargé de la Lutte contre la fraude fi scale et dernières répliques M. Johan Van Overtveldt, ministre des Finances, chargé de la Lutte contre la fraude fi scale, rappelle que la recette fi scale provenant du secteur diamantaire s’élevait jusqu’à présent à 20 millions d’euros. Grâce au régime diamant, elle pourra être portée à 70 millions d’euros. Il fait par ailleurs observer que, dans le cadre de la lutte contre la fraude fi scale, il est important d’amé- liorer la sécurité juridique offerte au secteur. Le ministre retient ensuite des interventions des membres que l’une de leurs grandes préoccupations est l’évaluation des stocks de diamants. Cependant, le Régime Diamant prévoit ce qui suit: pour obtenir le chiffre d’affaires du commerçant en diamants, le volume de la vente est multiplié par le prix. Autrement dit, il n’est plus nécessaire d’évaluer les stocks pour défi nir la base imposable. Les discussions sur l’évaluation des stocks appartiennent dès lors au passé. 61 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 Vervolgens geeft de minister antwoord op een aan- tal specifi eke vragen, die hun oorsprong vonden in de nota van de FOD Financiën van 8 oktober 2013 aan de voormalige minister van Financiën, de heer Koen Geens. De minister benadruk dat de diamantsector een is sector die voor de Belgische economie belangrijk is: de in- en uitvoer bedraagt 58 miljard dollar, de totale omzet bedraagt 30 miljard dollar en de directe en indirecte tewerkstelling kan worden geraamd op 33 000 perso- nen. Het product diamant kan inderdaad fraudegevoelig zijn gezien de geringe omvang en de grote waarde die inherent zijn aan het product. Zoals de heer Vanvelthoven eerder aanhaalde, hadden voor de periode 2011-2013 slechts 8 van de 64 000 witwasmeldingen betrekking op de diamantsec- tor. Dit is dan maar amper 0,01 % . Bovendien heeft de performantie van het Belgische controleapparaat ertoe geleid dat criminele feiten dikwijls in België worden gedetecteerd. De oorsprong van de criminele feiten blijkt wel dikwijls in derde landen te liggen. Recent nog heeft het parket op vraag van het controleorgaan van het Diamond Office een onderzoek geopend naar een verdachte zending goederen uit de Democratische Republiek Congo (DRC) die mogelijks conflictdia- mant bevatte. De minister beklemtoont dat de Belgische diamant- sector is onderworpen aan een omvattend controle- mechanisme. De sector zelf neemt bovenop een reeks wettelijke verplichtingen maatregelen om de risico’s op fraude, witwassen en terrorismefi nanciering in te dijken. Zo werd een Anti Money Laundering & Compliance Helpdesk en een Client Acceptance Policy ontwikkeld op basis van de aanbevelingen van de Financial Action Taskforce (FATF) in overleg met de FOD Financiën en de Cel voor Financiële Informatieverwerking (CFI). Er werd eveneens een sectorspecifi eke risicoanalyse uitgewerkt. Bovendien zijn alle diamanthandelaars verplicht een antiwitwasrapport in te dienen bij de FOD Economie. Deze maatregelen zijn er gekomen in het kader van het Kimberley Process Certifi cation Scheme maar ook in toepassing van de antiwitwaswetgeving die onverkort van toepassing is op de Belgische diamant- sector sinds 2004. Een schrijven van de FOD Economie heeft duidelijk aangetoond dat het niveau van implementatie van deze standaarden zeer goed is. Op basis van de informatie waarover de minister beschikt, is hij ervan overtuigd dat het Diamond Office zeer performant werkt. Het Diamond Office bestaat al sinds 1944 en verricht een fysieke verifi catie van de totale goederenstroom binnen de sector, wat leidt tot een unieke situatie met 100 % Le ministre répond ensuite à une série de questions spécifi ques, qui trouvent leur origine dans la note du SPF Finances du 8 octobre 2013 à l’attention de l’ancien ministre des Finances, M. Koen Geens. Le ministre souligne que le secteur du diamant est un secteur important pour l’économie belge: l’importation et l’exportation se chiffrent à 58 milliards de dollars, le chiffre d’affaires total s’élève à 30 milliards de dollars et selon les estimations, le secteur emploie directement et indirectement 33 000 personnes. Le produit qu’est le diamant peut en effet être propice à la fraude, étant donné sa petitesse et sa valeur élevée. Comme M.  Vanvelthoven l’a déjà dit, sur les 64 000 déclarations de blanchiment d’argent effectuées pendant la période 2011-2013, seules 8 concernaient le secteur du diamant, soit à peine 0,01 %. En outre, grâce à la performance de l’appareil de contrôle belge, il est fréquent que les faits criminels soient détectés en Belgique. Il s’avère cependant que leur origine réside souvent dans des pays tiers. Récemment encore, le parquet a ouvert une enquête à la demande de l’organe de contrôle du Diamond Office sur un envoi suspect de marchandises depuis la République démocratique du Congo (RDC), qui pouvait contenir des “diamants de la guerre”. Le ministre souligne que le secteur belge du diamant est soumis à un mécanisme de contrôle global. En plus d’être soumis à une série d’obligations légales, le secteur prend lui-même des mesures pour réduire les risques de fraude, de blanchiment et de fi nancement du terrorisme. Ainsi, un Anti Money Laundering & Compliance Helpdesk et une Client Acceptance Policy ont été développés sur la base des recommandations du Groupe d’action fi nancière (GAFI) en concertation avec le SPF Finances et la Cellule de Traitement des Informations financières (CTIF). Une analyse des risques spécifi ques au secteur a également été éla- borée. En outre, les commerçants en diamants sont obligés de remettre un rapport anti-blanchiment au SPF Économie. Ces mesures ont été prises dans le cadre du système de certifi cation du processus de Kimberley, mais aussi en application de la législation anti-blanchi- ment qui s’applique intégralement au secteur belge du diamant depuis 2004. Une lettre du SPF Economie indique clairement que le niveau d’application de ces normes est très bon. Compte tenu des informations dont il dispose, le ministre est convaincu que le Diamond Office fonctionne très bien. Ce bureau, qui existe depuis 1944, vérifi e physiquement le fl ux total de marchandises dans ce secteur, ce qui est à l’origine d’une situation unique, le contrôle portant en effet sur 100 % des importations et 62 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 controle op elke in- en uitvoer. Twee overheidsdepartementen namelijk de FOD Financiën en de FOD Economie zijn belast met de controle op de in- en uitvoer van diamanten. Achttien beëdigde deskundigen onder toezicht van de FOD Economie controleren de zendingen op waarde, ge- wicht, klassifi catie en herkomst. Het systeem van het Diamond Office wordt wereldwijd gelauwerd, zelfs door het FATF die het systeem recentelijk beschreef als: “risi- coverlagend voor witwassen en terrorismefi nanciering”. De minister verzekert dat er met verschillende be- merkingen van de nota van de FOD Financiën van 8 oktober 2013 rekening werd gehouden bij de uitwer- king van de diamanttaks. Zo wordt thans het toepassingsgebied beter omschre- ven zonder verwijzing naar de btw-regeling. De toepas- sing van het stelsel op handelaren onderworpen aan de personenbelasting is evenwel noodzakelijk en wordt ook vereist door het grondwettelijk gelijkheidsbeginsel omdat dezelfde problemen inzake voorraadopvolging en waardering zich stellen zowel voor de natuurlijke personen als voor de vennootschappen. Zowel door een passende formulering in de tekst zelf als in een omstandige toelichting bij de wijze waarop het stelsel dient te worden toegepast zoals vermeld in de memorie van toelichting worden de toepassingsproblemen met betrekking tot de personenbelasting ondervangen. Ook de wijze waarop het stelsel technisch moet worden toe- gepast in het licht van de geëigende fi scale techniek van de vennootschapsbelasting wordt uitgebreid toegelicht in de memorie van toelichting. Door de veel preciezere technische uitwerking van het voorstel blijkt thans ook duidelijk welke sancties van toepassing zijn. Dit zijn ten eerste de gewone sanctie die zijn vermeld in het Wetboek van de inkom- stenbelastingen 1992 (WIB 92): zo blijft bijvoorbeeld de afzonderlijke aanslag vervat in artikel 219 van het WIB 92  (de aanslag op geheime commissielonen) onverkort van toepassing. In tegenstelling tot wat in de nota van de FOD Financiën wordt verondersteld, wordt in het Diamant Stelsel geen toepassing gemaakt van bestaande regelingen inzake forfaits die steeds verband houden met controlesystemen. Een invoeging van het Diamant Stelsel in artikel 342 van het WIB 92 is dan ook niet passend. Het Diamant Stelsel wordt doorgevoerd als een wettelijk taxatiestelsel dat een alternatieve forfaitaire basis aanreikt voor alle diamanthandelaars. Het is de bedoeling van de regering om de contro- lemoeilijkheden op te lossen en er over te waken dat de diamantsector haar eerlijk deel belastingen effectief betaalt. De invoering van een louter keuzesysteem laat des exportations. Deux services publics, le SPF Finances et le SPF Économie, sont chargés de contrôler l’importation et l’exportation des diamants. Dix-huit experts asser- mentés supervisés par le SPF Économie contrôlent la valeur, le poids, la classifi cation et l’origine des envois. Le Diamond Office est couvert de lauriers partout dans le monde, même par le GAFI, qui a récemment indiqué que ce système réduisait les risques de blanchiment et de fi nancement du terrorisme. Le ministre rassure en indiquant que plusieurs obser- vations de la note du SPF Finances du 8 octobre 2013 ont été prises en compte lors de l’élaboration de la taxe diamant. Par exemple, le champ d’application est mieux défi ni sans renvoi au régime TVA. L’application de ce régime aux commerçants soumis à l’impôt des personnes physiques est toutefois nécessaire et elle est égale- ment requise en vertu du principe d’égalité prévu par la Constitution car les problèmes qui se posent en ce qui concerne le suivi et l’appréciation des stocks sont identiques pour les personnes physiques et pour les sociétés. Les problèmes d’application relatifs à l’impo- sition des personnes physiques sont résolus grâce à une formulation adéquate du texte proprement dit et à des explications détaillées à propos des modalités d’application de ce régime, explications qui fi gurent dans l’exposé des motifs. L’exposé des motifs explique aussi en détail comment ce régime doit être appliqué sur le plan technique à la lumière de la technique fi scale adéquate de l’impôt des sociétés. La formulation beaucoup plus précise sur le plan technique de la proposition permet aussi aujourd’hui d’indiquer clairement les sanctions applicables. Il s’agit d’abord des sanctions ordinaires mentionnées dans le Code des impôts sur les revenus 1992. Par exemple, la cotisation distincte visée à l’article 219 du Code des im- pôts sur les revenus 1992 (applicable aux commissions secrètes) reste toujours d’application. Contrairement à ce que postule la note du SPF Finances, le régime dia- mant ne prévoit pas d’appliquer les régimes existants en matière de forfaits, qui sont toujours liés à des systèmes de contrôle. Insérer le régime diamant à l’article 342 du Code des impôts sur les revenus 1992 n’est donc pas la bonne solution. Ce régime est conçu comme un sys- tème de taxation légal qui propose une base forfaitaire alternative à tous les diamantaires. L’intention du gouvernement est de résoudre les difficultés liées au contrôle et de veiller à ce que le secteur diamantaire paie effectivement sa part d’impôts. L’instauration d’un simple système de choix ne permet 63 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 niet toe dit doel te bereiken. Voor wat betreft de controle van de gerealiseerde omzet van de diamanthandelaars kan worden verwezen naar het feit dat de erkende diamanthandelaars in het kader van het toezicht waaraan deze onderworpen zijn, ertoe gehouden zijn jaarlijks een opgave te doen van hun omzet bij de FOD Economie, dienst vergunningen in Antwerpen op het vlak van de voorraad diamant en de bedrijvigheid. De FOD Economie gaat thans reeds over tot een aantal verifi caties in dit verband. Het is daarbij duidelijk dat bij alle ondernemingen van de dia- mantsector de gerealiseerde omzet één van de meest eenvoudige elementen van de rekeningen betreft. Het wetsontwerp voorziet in een afdoende antimis- bruikbepaling doordat de administratie de toepassing ervan kan opzijschuiven indien het nuttig en passend lijkt, telkens zij wordt geconfronteerd met verrichtin- gen die niet oprecht en gebruikelijk zijn. Bijkomende mathematische grenzen of voorwaarden werden niet opgenomen om de eenvormigheid van het stelsel niet onderuit te halen. Het concept oprechte en gebruikelijke diamanthandel wordt gehanteerd als antimisbruikbe- paling om kunstmatige diamanthandel te weren zoals witwaspraktijken door malafi de nephandelaren die een diamantbedrijf opzetten waarop dan het diamantstelsel van toepassing is. Bijvoorbeeld met aanzienlijke net- towinsten ten aanzien van pas gestarte activiteiten die gedurende de korte tijd worden uitgevoerd. De minister benadrukt nogmaals de het diamantstelsel enkel kan worden gebruikt door echte, bonafi de diamantairs. Inkomen dat niet afkomstig is van een oprechte en gebruikelijke diamanthandeltransactie kan worden uitgesloten van het diamantstelsel zodat de inkom- stenbelasting van toepassing is op het daadwerkelijke bedrag van dat inkomen. De bewijslast ligt in dergelijke uitzonderlijke gevallen bij de Belgische fi scus. De me- morie van toelichting bevat een niet uitputtende lijst van belangrijkste elementen die in acht genomen worden om vast te stellen of een diamanthandelstransactie niet eerlijk en niet gebruikelijk is. In vergelijking met de situatie in 2013 waarnaar de nota van de FOD Financiën verwijst, is de regering thans wel overgegaan tot de nodige berekeningen, zijn de toegepaste percentages onderbouwd en is de budget- taire opbrengst afdoende berekend. De minister legt vervolgens nog eens uit hoe men komt tot het percentage van 0,55 %. Indien men een aantal relevante sectoren inzake trading pan-Europees selecteert op grond van de inter- nationale Nace-codes, dan kan men vaststellen dat de pas d’atteindre cet objectif. S’agissant du contrôle du chiffre d’affaires réalisé par les diamantaires, on peut renvoyer au fait que les commerçants en diamants agréés sont, dans le cadre du contrôle auquel ils sont soumis, tenus de communiquer annuellement leur chiffre d’affaires au SPF Économie, service Licences à Anvers, en ce qui concerne les stocks de diamants et l’activité. Le SPF Économie procède d’ores et déjà à un certain nombre de vérifi cations à ce propos. Il est clair à cet égard que pour toutes les entreprises du secteur diamantaire, le chiffre d’affaires réalisé est un des éléments les plus simples des comptes. La disposition anti-abus prévue dans le projet de loi à l’examen est efficace dès lors que l’administration peut en mettre l’application de côté si cela lui semble utile et pertinent, chaque fois qu’elle est confrontée à des opé- rations qui ne sont pas sincères et habituelles. On n’a pas ajouté d’autres limites ou conditions mathématiques afi n de ne pas saper l’uniformité du régime. Le concept de “commerce du diamant sincère et habituel” est utilisé comme disposition anti abus en vue de lutter contre le commerce de diamants artifi ciel, par exemple les pratiques de blanchiment par de faux commerçants qui créent une entreprise diamantaire à laquelle s’applique le régime diamant. Par exemple, en cas de plantureux bénéfi ces par rapport à des activités nouvellement lan- cées qui sont brièvement poursuivies. Le ministre sou- ligne une fois encore que le régime diamant ne peut être utilisé que par des diamantaires véritables et de bonne foi. Les revenus qui ne proviennent pas d’une transac- tion, en matière de commerce de diamants, sincère et habituelle peuvent être exclus du régime diamant, avec pour conséquence que l’impôt sur les revenus est appli- cable au montant véritable de ces revenus. Dans pareils cas exceptionnels, la charge de la preuve incombe au fi sc belge. L’exposé des motifs contient une liste non exhaustive des principaux éléments pris en compte pour déterminer si une transaction en matière de commerce de diamants n’est pas sincère et n’est pas habituelle. En comparaison avec la situation de 2013, à laquelle la note du SPF Finances fait référence, les calculs né- cessaires ont été bel et bien effectués par le gouverne- ment, les pourcentages appliqués ont été justifi és et les rendements budgétaires ont été correctement estimés. Le ministre explique ensuite une nouvelle fois com- ment le pourcentage de 0,55 % a été fi xé. Si on sélectionne, sur la base des codes Nace inter- nationaux, un certain nombre de secteurs pertinents engagés dans des activités de trading à travers toute 64 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 “winst voor belasting” een mediaan kent van ongeveer 0,96 % (afhankelijk van de wijze waarop de studie wordt uitgevoerd) met een lager kwartiel (Q1) van 0,15 % en een hoger kwartiel (Q3) van 3,09 %. Vervolgens moet men verschillende relevante ele- menten in aanmerking nemen: 1. Het diamantstelsel vereist dat vennootschappen een bedrag van minstens 30 000 tot 150 000 euro op jaarbasis als bezoldiging aan de bedrijfsleider moeten betalen. Dit bedrag zal worden onderworpen aan de personenbelasting. Deze vergoeding is in essentie de aanwending van een onderdeel van de winst, en kan dan ook aanzien worden als toe te voegen aan de net- towinst berekend op basis van 0,55 % om na te gaan of dat percentage marktconform is; 2. De gemiddelde nettowinst marge in de sector die vandaag blijkt uit de rekeningen van de diamant groot- handelaars situeert zich in de ordegrootte van 0,11 % tot 0,37 %; 3. De vennnootschappen worden uitgesloten van de aftrek voor risicokapitaal en alle handelaars worden uitgesloten van de aftrek van overgedragen verliezen. Het is op grond van deze overwegingen dat een percentage van 0,55 %, dat zich situeert tussen het percentage van het lagere kwartiel en de mediaan die weerhouden kunnen worden als inschatting voor een pan-Europese tradingsectorbenchmark, als redelijk en passend kan worden beschouwd voor de vaststelling van de gemiddelde nettowinst uit de diamanthandel (DOC 54 1125/001, blz. 83). De minister wijst erop dat de nota van de FOD Financiën vermeldt dat de invoering van het diamant- stelsel een verbetering kan uitmaken in vergelijking met de huidige situatie en dat het een mogelijk middel is om tegemoet te komen aan de noden van de administratie als de belastingplichtige wat betreft de diamantsector. De regering onderschrijft deze vaststellingen. Immers, door de invoering van het diamantregime wenst de re- gering te voldoen aan de nood aan controleerbaarheid van de sector als aan de nood aan rechtszekerheid en voorspelbaarheid op termijn voor de sector. Het diamantstelse reikt hierbij een oplossing aan zodat bijzondere en occasionele maatregelen niet meer aan de orde zijn. De sector heeft zelf voorgesteld om met de bevoegde minister een protocol uit te werken om een structureel overleg te organiseren tussen de overheden en de diamantkoepel om de risico’s op witwassen, fraude en l’Europe, on constate que le “bénéfi ce avant impôt” a une médiane d’environ 0,96 % (selon la manière dont l’étude est réalisée), avec un quartile inférieur (Q1) de 0,15 % et un quartile supérieur (Q3) de 3,09 %. Il convient ensuite de prendre en considération plu- sieurs éléments pertinents: 1. Le régime diamant exige que les sociétés payent annuellement un montant de minimum 30  000  à 150 000 euros au titre de rémunération au dirigeant d’entreprise. Ce montant sera soumis à l’impôt des personnes physiques. Cette rémunération est, par essence, l’utilisation d’une portion du bénéfi ce, et peut donc également être considérée comme un élément à ajouter au bénéfi ce net calculé sur la base du taux de 0,55 % afi n de vérifi er si ce pourcentage est conforme au marché; 2. La marge bénéfi ciaire moyenne nette qui ressort des comptes des commerçants en gros du secteur dia- mantaire se situe dans une fourchette allant de 0,11 % à 0,37 %; 3. La déduction pour capital à risque est exclue pour les sociétés, et la déduction des pertes reportées est exclue pour tous les commerçants. C’est sur la base de ces considérations qu’un pour- centage de 0,55 %, qui se situe entre le pourcentage du quartile inférieur et de la médiane pouvant être retenus comme estimation de référence pour le secteur du trading paneuropéen, peut être considéré comme rai- sonnable et adéquat pour la détermination du bénéfi ce net moyen dans le secteur du commerce de diamants (DOC 54 1125/001, p. 83). Le ministre fait observer que, selon la note du SPF Finances, l’instauration du régime diamant peut constituer une amélioration par rapport à la situation actuelle ainsi qu’un moyen éventuel de rencontrer les besoins de l’administration comme du contribuable dans le secteur diamantaire. Le gouvernement partage ces constatations. En effet, en instaurant le régime diamant, le gouvernement entend répondre à la fois au besoin de contrôlabilité du secteur et au besoin de sécurité juridique et de prévisibilité à terme pour le secteur. Le régime diamant offre une solution à cet égard, de sorte qu’il n’est plus question de mesures spéciales et occasionnelles. Le secteur même a proposé au ministre compétent d’élaborer un protocole en vue d’organiser une concer- tation structurelle entre les autorités et la coupole du secteur diamantaire afi n de mieux évaluer les risques 65 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 terrorismefi nanciering beter te kunnen inschatten en via preventieve maatregelen te kunnen voorkomen. parral- lel met de invoering van een fi scaal diamantregime zal er proactief verder worden gebouwd aan enerzijds een werkingskader dat de risico’s op witwassen, fraude en terrorismefi nanciering minimaliseert en anderzijds aan een afdoende toepassing van de geldende regels voor de sector. Wat betreft de staatssteun antwoordt de minister dat er steeds open is gecommuniceerd met de Europese Commissie. Het dossier werd enkele weken geleden formeel ingediend bij de DG Mededinging van de Europese Commissie. Het aanmeldingsproces werd reeds opgestart alvorens het advies aan de Raad van State werd gevraagd. De regering heeft kennis geno- men van de opmerkingen van de Raad van State, maar heeft er alle vertrouwen in dat de Europese Commisse het diamantstelsel zal goedkeuren. Uit voorzichtigheid bepaalt artikel 72, eerste lid van het wetsontwerp dat het diamantstelsel maar in werking treedt op voorwaarde dat uit een beslissing genomen door de Commissie blijkt dat de deze maatregel geen overenigbare staatssteun is als bedoeld in artikel 107 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie. Op de vraag of het diamantstelsel ook van toepassing is op handelaars in andere edelstenen dan diamanten antwoordt de minister dat het diamantstelsel van toepas- sing is op alle ondernemingen waarvoor de problemen en de controlemoeilijkheden die verband houden met de voorraadopvolging en —waardering zich op een iden- tieke wijze voordoen. Wat de andere edelstenen betreft is specifi ek voor de voorraadwaardering de situatie erg verschillend omdat er gepubliceerde prijslijsten bestaan die in tegenstelling tot de sector van de diamanten wel vaste en erkende prijzen inhouden. Wat de verhandeling van andere edelstenen dan diamanten betreft, is er dan ook geen aanwijzing dat de problemen zich op een iden- tieke wijze zouden stellen. Er zijn bij de FOD Financiën geen bijzondere gevallen bekend, ook vanuit de sector zelf werden er daarover geen problemen aangekaart. Voor wat de antwoorden van de minister met betrek- king tot de diamanttaks betreft, houdt de heer Peter Vanvelthoven (sp.a) eraan te herinneren dat de BBI toch wel een veel kritischere kijk heeft op de diamant- sector dan de minister: in het kader van het onderzoek “Swissleaks” bleek dat meer dan een derde van de fraudegevallen betrekking hebben op de diamantsector! Voorts interpreteert de heer Vanvelthoven het lage aan- tal witwasmeldingen vanuit de diamantsector juist als alarmerend. Alle potjes blijven blijkbaar mooi toegedekt. de blanchiment, de fraude et de fi nancement du terro- risme et de pouvoir prendre des mesures préventives. Parallèlement à l’instauration d’un régime fi scal dia- mant, des mesures proactives seront prises, d’une part, afi n de développer un cadre de travail permettant de minimiser les risques de blanchiment, de fraude et de fi nancement du terrorisme et, d’autre part, afi n d’assurer l’application efficace des règles en vigueur pour le secteur. En ce qui concerne l’aide d’État, le ministre répond qu’il a toujours été communiqué ouvertement avec la Commission européenne. Le dossier a été introduit officiellement auprès de la DG Concurrence de la Commission européenne il y a quelques semaines. La procédure de notifi cation a été entamée dès avant la demande d’avis du Conseil d’État. Le gouvernement a pris connaissance des observations du Conseil d’État, mais il est confi ant et persuadé que la Commission européenne approuvera le régime diamant. Par mesure de prévoyance, l’article 72, alinéa 1er, du projet de loi dispose que le régime diamant n’entre en vigueur qu’à condition qu’il ressorte d’une décision prise par le Commission européenne que cette mesure ne constitue pas une aide d’État incompatible visée à l’article 107 du Traité sur le fonctionnement de l’Union européenne. À la question de savoir si le régime diamant est éga- lement applicable aux commerçants en autres pierres précieuses que des diamants, le ministre répond que le régime diamant est applicable à toutes les entre- prises pour lesquelles les problèmes et les difficultés de contrôle liés au suivi et à la valorisation des stocks se posent de manière identique. S’agissant des autres pierres précieuses, la situation spécifi que relative à la valorisation des stocks est très différente, car il existe des listes de prix publiées qui, contrairement au secteur du diamant, mentionnent des prix fi xes et reconnus. Pour ce qui est de la commercialisation d’autres pierres précieuses que les diamants, rien n’indique dès lors que des problèmes se poseraient de manière identique. Le SPF Finances n’a connaissance d’aucun cas, et le secteur lui-même ne se plaint d’aucun problème à cet égard. En ce qui concerne les réponses du ministre concer- nant la taxe diamant, M. Peter Vanvelthoven (sp.a) tient à rappeler que l’ISI pose sur le secteur diamantaire un regard nettement plus critique que le ministre: l’enquête sur le scandale Swissleaks a révélé que plus d’un tiers des cas de fraude concernent le secteur du diamant! En outre, M. Vanvelthoven considère que le faible nombre de signalements émanant de ce secteur devrait nous alarmer. Toutes les affaires sont manifestement pure- ment et simplement mises sous le boisseau. 66 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 De spreker blijft van oordeel dat de argumentatie van de minister voor de verklaring van de gehanteerde 0,55 %-norm al te vaag blijft en bovendien werd deze redenering blijkbaar achteraf uitgewerkt en niet als zodanig ter analyse voorgelegd aan het Rekenhof. Het is duidelijk dat de norm enkel is vastgesteld om de vooropgestelde begrotingsdoelstelling van 50 miljoen euro te halen. De sp.a-fractie zal de diamanttaks dan ook in geen geval steunen. Wat de diamanttaks betreft blijft de heer Georges Gilkinet (Ecolo-Groen) bij zijn standpunt dat de taks gemaakt is op maat van de diamantsector. Ook stelt hij zich veel vragen bij de berekening van het percentage van 0,55 %. Het zou logischer geweest zijn om het antwoord van de Europese Commissie af te wachten alvorens het wetsontwerp in te dienen in het parlement. C. Intercommunale verenigingen 1. Inleidende uiteenzetting van de minister van Financiën, belast met Bestrijding van de fi scale fraude De minister van Financiën, belast met Bestrijding van de fi scale fraude dient de amendementen nrs. 23 tot 31 (DOC 54 1125/005) in, die ertoe strekken een hoofdstuk over de intercommunale verenigingen in te voegen. Hij licht de draagwijdte ervan toe. De programmawet van 19 december 2014 heeft artikel 180,1° WIB 1992 opgeheven. Deze bepaling voorzag erin dat intercommunale verenigingen, de samenwer- kingsverbanden (decreet Vlaamse Gemeenschap d.d. 6 juli 2001) en de projectverenigingen (decreet Waalse Gewest d.d. 19 juli 2006) uit de vennootschapsbelasting werden gesloten. Op die manier voorzag de programmawet niet enkel in de onderwerping aan de vennootschapsbelasting of de rechtspersonenbelasting van de voornoemde organisaties aan dezelfde voorwaarden als de andere rechtspersonen, tevens beantwoordde de programma- wet aan de bekommernis van het Grondwettelijk Hof dat in zijn arrest nr. 114/2014 van 17 juli 2014 oordeelde dat het niet redelijk verantwoord is om autonome gemeen- tebedrijven uit te sluiten van de vrijstelling van vennoot- schapsbelasting voor activiteiten die, wanneer zij hetzij door de gemeente zelf, hetzij door een intercommunale, een samenwerkingsverband of een projectvereniging zouden worden uitgeoefend, wél op algemene wijze van de vennootschapsbelasting zouden zijn vrijgesteld. L’intervenant continue de penser que les arguments utilisés par le ministre pour expliquer le recours à la norme 0,55 % restent trop fl ous et, du reste, ce raison- nement a été apparemment développé après-coup et n’a pas été soumis en tant que tel à la Cour des comptes pour analyse. Il est évident que la norme n’a été fi xée que dans le but d’atteindre l’objectif budgétaire fi xé de 50 millions d’euros. Le groupe sp.a ne va donc en aucun cas soutenir la taxe diamant. En ce qui concerne la taxe diamant, M. Georges Gilkinet (Ecolo-Groen) persiste à considérer que cette taxe est du “sur-mesure” pour le secteur du diamant. L’intervenant se pose également énormément de questions concernant le pourcentage de 0,55  %. Il aurait été plus logique d’attendre la réponse de la Commission européenne avant de déposer le projet de loi au parlement. C. Intercommunales 1. Exposé introductif du ministre des Finances, chargé de la Lutte contre la fraude fi scale Le ministre des Finances, chargé de la Lutte contre la fraude fi scale introduit les amendements du gou- vernement n° 23 à 31 (DOC 54 1125/005) tendant à insérer un chapitre concernant les intercommunales. Il en explique la portée. La loi-programme du 19 décembre 2014 a abrogé l’ar- ticle 180, 1°, du Code des impôts sur les revenus 1992. En vertu de cette disposition, les intercommunales, les structures de coopération (décret de la Communauté fl amande du 6 juillet 2001) et les associations de pro- jet (décret de la Région wallonne du 19 juillet 2006) n’étaient pas soumises à l’impôt des sociétés. En abrogeant cet article, non seulement la loi-pro- gramme prévoyait-elle l’assujettissement des organi- sations précitées à l’impôt des sociétés ou à l’impôt des personnes morales aux mêmes conditions que les autres personnes morales, mais elle répondait en outre à une préoccupation de la Cour constitutionnelle, laquelle estimait, dans son arrêt n° 114/2014 du 17 juillet 2014, qu’il n’est pas raisonnablement justifi é d’exclure les régies communales autonomes de l’exemption de l’impôt des sociétés pour les activités qui, lorsqu’elles sont exercées soit par la commune elle-même soit par une intercommunale, une structure de coopération ou une association de projet, sont effectivement exemptées de manière générale de l’impôt des sociétés. 67 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 Tevens ligt de voorgestelde wijziging in lijn met het in het regeerakkoord voorziene creatie van een lo- yale fi scale concurrentie tussen de privésector en de overheidssector. Het eerste amendement voorziet in het heropnemen van een vrijstelling voor activiteiten die verband houden met het uitbaten van een ziekenhuis, een andere verzor- gingsinstelling of een instelling die oorlogsslachtoffers, mindervaliden, bejaarden, beschermde minderjarigen of behoeftigen bijstaat. Een tweede en derde wijziging zorgen voor de juiste toepassing ten aanzien van autonome gemeentebe- drijven en OCMW-verenigingen. Een vijfde regelt de vrijstelling voor de dividenden ten gunste van de Staat en de staatkundige onderdelen terzake. Een vierde amendement zorgt voor een coherente toepassing van de rechtspersonenbelasting ten aanzien van voor- melde instellingen. Een zesde amendement trekt de artikelen 21 tot 23 en 25 van de programmawet van 19 december 2014 in. Een zevende amendement regelt de overgang voor de rechtspersonen die van de rechts- personenbelasting naar de vennootschapsbelasting overgaan ingevolge de wet van 19 december 2014 daar waar het achtste amendement de inwerkingtreding van de nieuwe maatregelen vastlegt. 2. Betogen van de leden De heer Alain Mathot (PS) is verbaasd dat het advies van de Raad van State betrekking heeft op an- dere amendementen dan die welke door de regering zijn ingediend. Zo gaat de Raad van State in op het vraagstuk van de waterdistributie, terwijl dat niet in de ingediende amendementen voorkomt. De spreker vraagt zich dan ook af wat de waarde van het advies van de Raad van State is. Desondanks verheugt het de heer Mathot dat de re- gering heeft beslist de vroegere reserves te beschouwen als reeds belaste reserves. Hij herinnert eraan dat de intercommunale verenigingen door de overheid in het leven zijn geroepen om bepaalde structuren binnen verschillende gemeenten samen te brengen, zodat de burgers voor water, elektriciteit of gas de beste prijzen kunnen genieten, ongeacht of zij in de stad of op de buiten wonen. De regering wil de intercommunale verenigingen belasten op basis van het beginsel van de vrije mede- dinging en om bepaalde soorten handelsactiviteiten niet te bevoordelen ten opzichte van privéondernemingen. Er moet echter een onderscheid worden gemaakt tussen La modifi cation proposée est par ailleurs conforme à la volonté, exprimée dans l’accord de gouvernement, de mettre en place une concurrence fi scale loyale entre le secteur privé et le secteur public. Le premier amendement prévoit le rétablissement d’une exonération pour les activités en rapport avec l’exploitation d’un hôpital, d’un autre établissement de soins ou d’une institution qui assiste des victimes de guerre, des handicapés, des personnes âgées, des mineurs d’âge protégés ou des indigents. Une deuxième et une troisième modifi cation visent une juste application de la concurrence fi scale à l’égard des régies communales autonomes et des associa- tions issues d’un CPAS. Une cinquième modifi cation règle l’exonération pour les dividendes en faveur de l’État et de ses subdivisions politiques. Un quatrième amendement vise à instaurer une application cohé- rente de l’impôt des personnes morales à l’égard des institutions précitées. Un sixième amendement vise à supprimer les articles 21 à 23 et 25 de la loi-programme du 19 décembre 2014. Un septième amendement règle la transition pour les personnes morales qui passent de l’impôt des personnes morales à l’impôt des sociétés en application de la loi du 19 décembre 2014, tandis que le huitième amendement fi xe la date d’entrée en vigueur des nouvelles mesures. 2. Interventions des membres M. Alain Mathot (PS) s’étonne que l’avis du Conseil d’État porte sur des amendements autres que ceux déposés par le gouvernement. Ainsi, le Conseil d’État se penche sur la problématique de la distribution d’eau alors qu’elle ne fi gure pas dans les amendements déposés. Quelle est dès lors la valeur de l’avis du Conseil d’État. M. Mathot se réjouit malgré tout que le gouvernement a décidé de considérer les réserves antérieures comme des réserves déjà taxées. Il rappelle que les intercom- munales ont été créées par les pouvoirs publics en vue de regrouper certaines structures au sein de différentes communes afi n que les citoyens puissent bénéfi cier des meilleurs prix en matière d’eau, d’électricité ou de gaz, qu’ils habitent en ville ou à la campagne. Le gouvernement veut taxer les intercommunales sur base du principe de la libre concurrence et afi n de ne pas privilégier certains types d’activités commerciales par rapport à des sociétés privées. Il s’agit toutefois de distinguer une activité commerciale d’un service public. 68 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 een handelsactiviteit en een openbare dienst. Het is positief dat de regering de volgende sectoren uit het toepassingsgebied van de door haar in uitzicht gestelde maatregel heeft gehaald: de ziekenhuizen alsook de verenigingen voor mensen met een handicap, voor oorlogsslachtoffers, voor ouderen, voor beschermde minderjarigen en voor behoeftigen. De heer Mathot vraagt of de rusthuizen (RH) en de rust- en verzorgings- tehuizen (RVT) eveneens van belasting zullen worden vrijgesteld. Hij vraagt waar voor de regering de grens ligt tussen wat onder het algemeen belang en wat onder een handelsactiviteit valt. Als voorbeeld noemt hij de intercommunale verenigingen voor ontwatering, zoals AIDE in Seraing, die ervoor trachten te zorgen dat de woningen langs een rivier bij hevige regenval niet onder water komen te staan; die intercommunale verenigingen beoefenen volgens hem geen handelsactiviteit. Zo heeft ook de intercommunale SPI, die bedrijvenzones inricht, evenmin een commercieel oogmerk. De regering wil der- gelijke intercommunale verenigingen echter belasten, terwijl zij enkel het openbaar belang of de economische ontwikkeling voor ogen hebben. De heer Mathot ontwaart enkele zorgwekkende zaken in het advies van de Raad van State, meer bepaald aangaande de kennisgeving van de vrijstellingsregeling in het kader van het Europees stelsel voor staatssteun. Zo staat er: “Bij een onterechte niet-aanmelding, dreigt immers een draconische sanctie. Niet-aangemelde staatssteun is immers per se onwettig”. De amende- menten van de regering dreigen dus onwettig te wor- den verklaard en zullen dus niet van toepassing zijn. De intercommunale verenigingen en meer bepaald de ziekenhuisintercommunales zullen opnieuw kunnen worden belast. De heer Mathot vestigt er de aandacht op dat de belasting op de intercommunale verenigingen voor de distributie van water, gas en elektriciteit integraal zal worden doorgerekend aan de bevolking. Zo zal de wa- terfactuur voor elk gezin stijgen met gemiddeld 20 euro per jaar. Idem voor de elektriciteitsfacturen. De Raad van State onderstreept echter dat het Grondwettelijk Hof het beheer van het elektriciteitsdistributienet uit- drukkelijk heeft aangemerkt als een activiteit die aan de gemeenten is voorbehouden en waarvoor er geen concurrentie met de ondernemingen van de privésector bestaat. Ook de intercommunale verenigingen voor afvalverwerking zullen door de regering worden belast. Aan het einde van de rit zal elk gezin elk jaar 100 tot 150 euro méér betalen voor water, gas, elektriciteit en afvalverwerking, die nochtans hoogstnoodzakelijke producten zijn. Aangezien het om een lineaire prijs- verhoging gaat, zullen in de eerste plaats de meest kwetsbaren worden getroffen. Il est positif que le gouvernement ait retiré du champ d’application de la mesure qu’il préconise, les secteurs suivants: les hôpitaux, les associations qui s’occupent des personnes handicapées, des victimes de guerre, des personnes âgées, des mineurs protégés et des indi- gents. M. Mathot demande si les maisons de repos (MR) et les maisons de repos et de soins (MRS) seront, elles aussi, exonérées d’impôts. Il demande quelle est, pour le gouvernement, la limite entre ce qui relève de l’intérêt général et ce qui relève d’une activité commerciale. Il cite l’exemple des intercommunales qui s’occupent des démergements, comme l’AIDE à Seraing, c’est-à-dire qui tentent d’éviter que les riverains qui habitent au bord d’une rivière ne soient submergés en temps de pluie, et qui, selon lui, ne travaillent pas dans un champ commercial. La SPI qui s’occupe de l’aménagement des zonings, n’a pas non plus de caractère commercial. Or, le gouvernement veut taxer ce type d’intercommunales alors qu’elles ne visent que l’intérêt public ou le déve- loppement économique. M. Mathot relève des choses inquiétantes dans l’avis du Conseil d’État, notamment en ce qui concerne la noti- fi cation du régime d’exemption dans le cadre du régime européen des aides d’État. Ainsi, il est stipulé que “Le risque d’encourir une sanction draconienne en cas de défaut de notifi cation injustifi é existe effectivement. En effet, une aide d’État non notifi ée est tout à fait illégale.”. Les amendements du gouvernement risquent donc d’être déclarés illégaux et ne seront pas d’application. Les intercommunales, et notamment les intercommu- nales hospitalières pourront à nouveau être taxées. M. Mathot met en évidence que la taxation des inter- communales concernant la distribution d’eau, de gaz ou d’électricité sera intégralement répercutée sur la popula- tion. Ainsi, la facture d’eau augmentera en moyenne de 20 euros par ménage par an. Il en sera de même avec les factures d’électricité. Or, le Conseil d’État souligne que “La Cour constitutionnelle a expressément consi- déré la gestion du réseau de distribution d’électricité comme une activité qui est réservée aux communes et pour laquelle il n’existe pas de concurrence avec les entreprises du secteur privé.”. De la même manière, le gouvernement va également taxer des intercommu- nales qui s’occupent de la gestion des déchets. En fi n de compte, chaque ménage paiera de 100 à 150 euros en plus par an pour l’eau, le gaz, l’électricité et les déchets qui sont des produits de première nécessité. Cette augmentation de prix étant linéaire, elle touchera en premier lieu les plus faibles. 69 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 De heer Mathot vraagt nadrukkelijk artikel 180 van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992 niet te wijzigen. Daartoe zal hij een amendement indienen. De regering zou haar huiswerk moeten overdoen en aange- ven welke intercommunale verenigingen mogelijkerwijze in concurrentie treden met de privésector. Volgens de spreker is dat niet het geval voor de sectoren van de water-, gas- en elektriciteitsdistributie. De heer Peter Vanvelthoven (sp.a) veronderstelt dat de regeringsamendementen werden overeengekomen tijdens de regeringsonderhandelingen, toen sommigen hebben geprotesteerd en geëist dat een einde zou worden gemaakt aan de oneerlijke concurrentie van de intercommunale verenigingen ten opzichte van de privéondernemingen en dat die intercommunale ver- enigingen zouden worden belast. Die beslissing werd overhaast genomen en de regering heeft niet nagedacht over de gevolgen ervan. De regering heeft erin voorzien de intercommunale verenigingen voor watervoorziening te belasten om het verschil in behandeling tussen die in- tercommunale verenigingen en de cvba De Watergroep weg te werken. Wat de gas- en elektriciteitsdistributie betreft, merkt de heer Vanvelthoven op dat bepaalde gemeenten zich niet in intercommunale verenigingen hebben georganiseerd en dus niet worden belast. Er bestaat dus een verschil in behandeling met de inter- communale verenigingen, die wél zullen worden belast. Als gevolg daarvan zullen heel wat instanties, zoals de Vereniging van Vlaamse steden en Gemeenten (VVSG), naar het Grondwettelijk Hof stappen. De openbare nutsbedrijven, zoals INFRAX, zullen de hen opgelegde belasting verrekenen op de factuur van de klant; zij heb- ben alvast een stijging aangekondigd van hun tarieven voor gas (+10 euro) en elektriciteit (+20 euro). Tot slot beklemtoont de heer Vanvelthoven dat het door de regering ingeroepen argument van oneerlijke concurrentie is tegengesproken door het Grondwettelijk Hof, dat onderstreept dat het beheer van het elektrici- teitsnet moet worden beschouwd als een voor de ge- meente voorbehouden activiteit waarvoor geen sprake is van mededinging met de ondernemingen uit de privésector. De spreker spoort de regering aan terug te keren naar de vorige situatie. Hij zal een amendement in die zin indienen. De heer Georges Gilkinet (Ecolo-Groen) kan na lec- tuur van de amendementen van de regering en van het advies van de Raad van State alleen maar vaststellen dat de regering slordig werk heeft geleverd. Dit is niet de eerste maal dat de commissie wordt geconfronteerd met koerswijzigingen van de regering die ernstige gevolgen hebben voor de burgers. M.  Mathot préconise de ne pas modifi er l’article 180 du Code des impôts sur les revenus 1992. Il dépose- ra un amendement à cet effet. Le gouvernement devrait revoir sa copie et préciser quelles sont les intercommu- nales susceptibles de concurrencer le secteur privé. Il estime que les secteurs de la distribution d’eau, de gaz et d’électricité ne sont pas des secteurs concurrentiels. M. Peter Vanvelthoven (sp.a) suppose que les amen- dements du gouvernement ont été décidés lors des négociations gouvernementales lorsque d’aucuns ont protesté et réclamé que l’on mette fi n à la concurrence déloyale des intercommunales à l’égard des entre- prises privées et qu’on les impose. Cette décision a été prise dans la précipitation et le gouvernement n’a pas réfl échi aux conséquences. Le gouvernement a prévu de taxer les intercommunales qui s’occupent de la distribution d’eau afi n de supprimer la différence de traitement entre ces intercommunales et la SCRL De Watergroep. En ce qui concerne la distribution de gaz et d’électricité, M.  Vanvelthoven fait remarquer que certaines communes ne se sont pas regroupées en intercommunales et ne sont donc pas imposées. Il existe donc une différence de traitement avec les inter- communales qui seront bien imposées. Il en résultera que de nombreuses instances, comme par exemple la VVSG (Vereniging van Vlaamse steden en Gemeenten VZW) saisiront la Cour constitutionnelle. Les entreprises d’utilité publique telles que INFRAX répercuteront leurs impôts sur la facture de leurs clients et ont déjà annoncé une augmentation de leurs tarifs pour le gaz (+10 euros) et l’électricité (+ 20 euros). Enfi n, M. Vanvelthoven souligne que l’argument de la concurrence déloyale invoqué par le gouvernement dans ses amendements a été contredit par la Cour constitutionnelle qui souligne que la gestion du réseau de distribution d’électricité doit être considérée comme une activité réservée aux communes et pour laquelle il n’existe pas de concurrence avec les entreprises du secteur privé. L’intervenant exhorte le gouvernement a en revenir à la situation antérieure. Il déposera un amendement allant dans ce sens. M.  Georges Gilkinet (Ecolo-Groen) ne peut que constater, à la lecture des amendements du gouverne- ment et de l’avis du Conseil d’État, que le gouverne- ment travaille de manière brouillonne. Ce n’est pas la première fois que la commission est confrontée à des changements d’avis du gouvernement ayant de lourdes conséquences pour les citoyens. 70 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 In verband met de intercommunale verenigingen heeft de regering beslist ideologisch te werk te gaan ten koste van de lokale openbare dienst, met als enig doel een deel van de last van de Belgische Staat op het lokale bevoegdheidsniveau af te wentelen. Zo ontdoet de regering zich bij een eventuele tariefverhoging van alle verantwoordelijkheid. Als een intercommunale een activiteit uitbouwt die de privésector beconcurreert, is het normaal dat die is onderworpen aan de vennootschapsbelasting. In ruil daarvoor moeten de echte activiteiten van openbare dienst echter worden beschermd en moeten ze een aparte fi scale status krijgen alsook het vermogen op te treden in belangrijke domeinen die in voorkomend geval niet door privéoperatoren worden geïmplementeerd. Tijdens de bespreking van de programmawet in december 2014 had de heer Gilkinet er al op gewezen dat de regering een veel te brede aanpak van de inter- communale verenigingen huldigde. De meeste daarvan doen wel degelijk aan openbaredienstverlening, en verdienen een fi scale regeling te behouden zoals is bepaald bij het Wetboek van vennootschappen. Het is echter onaanvaardbaar de door deze intercommunale verenigingen aangelegde reserves in één keer te willen belasten. Wat met name de belasting op de reserves betreft, komt de regering op haar stappen terug vóór het Grondwettelijk Hof ze daartoe dwingt. Zullen ook de intercommunale verenigingen die zich met de opvang van kleine kinderen bezighouden, wor- den vrijgesteld? De Raad van State heeft beklemtoond dat als de intercommunale verenigingen voor waterbeheer worden vrijgesteld, ook de elektriciteits- en afvalverwerkingsin- tercommunale verenigingen moeten worden vrijgesteld. Daarom heeft de regering de intercommunale vereni- gingen voor waterbeheer van de lijst van vrijgestelde intercommunale verenigingen geschrapt in plaats van de vrijstellingenlijst aan te vullen. Waarom is de regering niet ingegaan op de uitdrukkelijke suggestie van de Raad van State om een en ander zowel voor waterbe- heer, elektriciteit en afvalverwerking te doen gelden? De heer Gilkinet is ongerust na lectuur van het advies van de Raad van State, waarin wordt onderstreept dat de vrijstellingsregeling door de Europese Unie zou kunnen worden gelijkgesteld met staatssteun. Tot slot onderstreept de heer Gilkinet dat de door de regering aangebrachte correctie niet volstaat in ver- houding tot de wetswijziging waarin de programmawet van december 2014 voorzag. Zo spoedig mogelijk moet een halt worden toegeroepen aan dat mechanisme, En ce qui concerne les intercommunales, le gouver- nement a décidé de travailler de manière idéologique, au détriment du service public local, dans le seul but de reporter une partie de la charge de l’État belge sur le niveau de pouvoir local. De cette manière, le gou- vernement se dégage de toute responsabilité en cas d’augmentation des tarifs. Si une intercommunale développe une activité qui est en concurrence avec le secteur privé, il est normal qu’elle soit assujettie à l’impôt des sociétés. En contre- partie, il faut toutefois protéger les vraies activités de service public et leur donner un statut fi scal distinct ainsi qu’une capacité à agir dans des domaines essentiels qui ne seraient pas mis en œuvre par des opérateurs privés. Lors de la discussion de la loi-programme en dé- cembre 2014, M. Gilkinet avait déjà fait remarquer que le gouvernement avait une approche beaucoup trop large des intercommunales. La plupart d’entre elles sont bien de service public et méritent de conserver un régime fi scal tel que prévu dans le Code des impôts des sociétés. Toutefois, il est inacceptable de vouloir taxer en une fois les réserves constituées par ces intercom- munales. En ce qui concerne précisément la taxation des réserves, le gouvernement fait marche arrière avant d’y être contraint par la Cour constitutionnelle. Les intercommunales qui s’occupent de l’accueil de la petite enfance seront-elles également exonérées? Le Conseil d’État a souligné que si on exonérait les intercommunales de gestion de l’eau, il fallait également exonérer celles qui s’occupent de la gestion de l’élec- tricité et des déchets. Dès lors, le gouvernement a sup- primé les intercommunales de gestion de l’eau de la liste des intercommunales exonérées plutôt que d’élargir la liste des exonérations. Pourquoi le gouvernement n’a-t-il pas suivi le Conseil d’État qui lui suggérait explicitement de viser tant l’eau que électricité et les déchets? M. Gilkinet exprime sont inquiétude à la lecture de l’avis du Conseil d’État qui souligne que le régime d’exonération pourrait être assimilé par l’Europe à un régime d’aides d’État. En conclusion, M. Gilkinet souligne que la correction opérée par le gouvernement est insuffisante par rapport à la modifi cation législative prévue dans la loi-pro- gramme de décembre 2014. Il convient de stopper au plus vite l’engrenage au risque de mettre en danger des 71 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 zo niet dreigen belangrijke interventievormen van de overheid in voor de medeburgers essentiële diensten, in gevaar te komen. De heer Ahmed Laaouej (PS) vindt dat de regering beter had moeten nadenken alvorens te handelen. Om louter politieke of zelfs ideologische redenen heeft zij een belasting willen opleggen aan de intercommunale verenigingen zonder zich vragen te stellen over de economische werkelijkheid. Het is een feit dat ze een dienst verschaffen of een goed vervaardigen dat aan een behoefte tegemoetkomt, dat geen handelswaar is maar dat onder een openbare dienst ressorteert. Daarom ook heeft de wetgever ze indertijd niet aan de vennootschapsbelasting onderworpen, omdat hij heeft ingezien dat het geen handelsvennootschappen met een winstoogmerk zijn. De minister wil zijn fi scaal beleid inpassen in een economische of macro-economisch refl ectie. Hoewel de voorgestane maatregelen zonder enige twijfel een aantal bijkomende belastingontvangsten zullen gene- reren voor de Staat, zullen ze vooral het inkomen van de gezinnen verminderen. In een hele reeks sectoren zullen de bijkomende fi scale kosten namelijk op de ge- zinnen worden afgewenteld. Dat zal de binnenlandse vraag doen afnemen, aangezien de gezinnen meer geld zullen moeten uitgeven voor bepaalde basisbehoeften (water, elektriciteit, verwarming). Aan de binnenlandse vraag raken, betekent echter dat de economische groei wordt afgeremd. Bovendien zal de stijging van de prijzen de infl atie aanwakkeren, wat dan weer een impact heeft op de indexering. Vervolgens wijst de heer Laaouej op enkele onge- rijmdheden in de redenering van de regering. De spreker wijst erop dat rechtspersonen geen be- lasting moeten betalen op het totaal van hun boekhoud- kundige winst. Ze zijn onderworpen aan een belasting op de afzonderlijke elementen die afkomstig zijn uit hun roerende inkomsten en uit bepaalde huurinkomsten en op bepaalde onroerende meerwaarden op korte termijn, maar niet op de onroerende meerwaarden op lange termijn. In het kader van de vennootschapsbelasting wordt een meerwaarde op vastgoed beschouwd als een uitzonderlijke opbrengst die bijdraagt tot de opbouw van de boekhoudkundige winst die zal dienen als basis om de belastbare winst te bepalen (door aftrek van de notionele intrest of door toevoeging van de niet- aanvaarde uitgaven). De meerwaarden die bijdragen tot de uitzonderlijke opbrengst en tot de opbouw van de boekhoudkundige winst worden belast op basis van het verschil tussen de restwaarde (de historische modes d’intervention importants des pouvoirs publics dans des services essentiels pour les concitoyens. M. Ahmed Laaouej (PS) est d’avis que le gouver- nement aurait dû mieux réfl échir avant d’agir. Pour des raisons politiciennes, voire idéologiques, il a voulu assujettir les intercommunales sans s’interroger sur les réalités économiques qu’elles couvrent. Certes, elles produisent un service ou un bien, qui répond à un besoin, qui n’est pas mercantile mais qui relève d’un service public. C’est la raison pour laquelle le législa- teur de l’époque ne les a pas assujetties à l’impôt des sociétés car il avait compris qu’elles n’étaient pas des sociétés commerciales dont l’objectif est de dégager des bénéfi ces. Le ministre veut inscrire sa politique fi scale dans une réfl exion économique ou macro-économique. Bien que les mesures préconisées vont sans aucun doute dégageront quelques recettes fi scales supplémentaires pour l’État, elle vont surtout amoindrir le revenu des ménages. En effet, dans toute une série de secteurs, le surcoût fi scal sera répercuté dans la facture des ménages. Cela va faire reculer la demande intérieure étant donné que les ménages devront consacrer plus d’argent à certains besoins de base (eau, électricité, chauffage). Or, toucher à la demande intérieure, c’est ralentir la croissance économique. En outre, l’augmentation des prix engendrera un effet infl atoire avec ses effets sur l’indexation. M. Laaouej relève ensuite quelques aberrations dans le raisonnement du gouvernement. Il rappelle que les personnes morales ne sont pas soumises à un impôt sur leurs bénéfi ces comptables agrégés. Elles sont soumises à un impôt sur les élé- ments épars tirés des revenus mobiliers, de certains re- venus locatifs et sur certaines plus-values immobilières à court terme mais pas sur les plus-values immobilières à long terme. Dans le cadre de l’impôt des sociétés, une plus-value sur un immeuble est considéré comme un produit exceptionnel qui concourt à la formation du bénéfi ce comptable qui servira de base à la détermi- nation du bénéfi ce imposable (en retirant les intérêts notionnels ou en ajoutant les dépenses non admises). S’agissant des plus-values qui concourent au produit exceptionnel et à la formation du bénéfi ce comptable, la taxation s’effectue sur base de la comparaison entre la valeur résiduelle (le coût historique moins les amortis- sements) et la valeur de revente. La comparaison entre 72 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 kostprijs min de afschrijvingen) en de verkoopwaarde. Het verschil tussen die beide waarden is de meerwaarde die zal worden belast. Bij de belastingheffing wordt vooraf rekening gehouden met de afschrijvingen. Het spreekt vanzelf dat de aan de vennootschapsbelasting onderworpen vennootschap zal worden belast op de meerwaarde, maar dat ze de afschrijvingen vooraf in mindering zal hebben kunnen brengen. Wat zal er gebeuren wanneer een intercommu- nale vereniging wordt overgeheveld van het stelsel van de rechtspersonenbelasting naar dat van de ven- nootschapsbelasting, en ze een meerwaarde op een vastgoed verwezenlijkt? In dat geval zal de vereniging wel op de meerwaarde worden belast, maar zal ze de afschrijvingen niet in mindering hebben kunnen brengen (de meerwaarden op korte termijn zijn immers niet belastbaar in het stelsel van de rechtspersonenbe- lasting). Dat betekent dat de overgang van het stelsel van de rechtspersonenbelasting naar dat van de ven- nootschapsbelasting, wat de belastingheffing op de meerwaarden op vastgoed betreft, voor een discrimi- natie zal zorgen tussen de aan de vennootschapsbe- lasting onderworpen vennootschappen die altijd belast zijn geweest, en de intercommunale verenigingen die vroeger rechtspersonenbelasting betaalden en die nu overschakelen naar de vennootschapsbelasting. Als die ongerijmdheid niet wordt weggewerkt, dreigen beroepen te worden ingesteld op grond van de niet-inachtneming van het gelijkheidsbeginsel. De regering streeft weliswaar een budgettair doel na, maar het argument inzake de concurrentie houdt geen steek gelet op de realiteit van de intercommunale verenigingen. De regering heeft duidelijk oog gehad voor de gezondheidszorg, de gehandicaptenzorg, de bejaardenzorg enzovoort. De Raad van State geeft echter aan dat die uitzonderingen de wetsbepalingen ondergraven, met name ten opzichte van het Europees primair recht inzake staatssteun. Volgens de heer Laaouej is het voor de regering nog niet te laat om haar plan om de intercommunale verenigingen te onderwerpen aan de vennootschaps- belasting in te trekken, temeer daar een van de politieke argumenten luidde dat naar een rationalisering van de sector van de intercommunale verenigingen moest worden gestreefd. Met haar amendementen zal de regering de intercom- munale verenigingen ertoe dwingen over te gaan tot fi scale optimalisatie, zich op te delen of op te splitsen, gebruik te maken van de fi scale niches, voorafgaande beslissingen te vragen enzovoort. ces deux termes va donner la plus-value qui sera taxée. Au moment où elle sera taxée, il y aura une prise en considération anticipative des amortissements. Bien sûr, la société soumise à l’impôt des sociétés sera taxée sur sa plus-value mais elle aura pu précédemment déduire les amortissements. Que se passera-t-il lorsqu’une intercommunale va passer du régime de l’impôt des personnes morales à celui de l’impôt des sociétés et qu’elle va réaliser une plus-value sur un immeuble? Elle sera taxée sur la plus-value mais elle n’aura pas pu déduire les amor- tissements (étant donné que les plus-values à court terme ne sont pas imposées dans la régime de l’impôt des personnes morales). Cela signifi e que le passage du statut de l’impôt des personnes morales à celui de l’impôt des sociétés, en ce qui concerne la taxation des plus-values sur immeubles, va créer une discrimination entre, d’une part, les assujettis à l’impôt des sociétés qui ont toujours été taxés et, d’autre part, les intercommu- nales qui passeront de l’impôt des personnes morales à celui de l’impôt des sociétés. Si cette aberration n’est pas corrigée, des recours risquent d’être introduits au nom du respect du principe d’égalité. Si l’objectif du gouvernement est d’ordre budgétaire, l’argument de la concurrence ne tient pas en raison des réalités liées aux intercommunales. Le gouvernement a visiblement été sensible au secteur des soins de santé, de l’aide aux personnes handicapées, aux personnes âgées, … Toutefois, le Conseil d’État indique que ces dérogations engendrent une fragilisation du dispositif législatif au regard notamment du droit primaire euro- péen des aides d’État. M. Laaouej estime qu’il est encore temps pour le gouvernement de retirer son projet d’assujettissement des intercommunales à l’impôt des sociétés d’autant plus que l’un des arguments politiques était de dire qu’il fallait aller vers une rationalisation du secteur des intercommunales. Par ses amendements, le gouvernement va pousser les intercommunales à faire de l’optimalisation fi scale, à faire du démembrement, à se scinder, à profi ter des niches fi scales, à demander des décisions anticipées, … 73 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 De heer Laaouej stelt voor om de wet betreffende de onderwerping van de intercommunale verenigingen aan de vennootschapsbelasting simpelweg in te trekken. De heer Luk Van Biesen (Open Vld) betwist dat de factuur voor de gezinnen zal stijgen, want het is de winst van de intercommunale verenigingen die zal worden belast. Als ze winst maken, betekent dit dat ze te hoge tarieven hanteren. De factuur zal in het begin dalen, omdat de intercommunale verenigingen aan fi scale optimalisatie gaan doen. De tariefverlaging is een trend die zelfs op middel- lange termijn zal worden voortgezet. Veel intercommunale verenigingen beschikken over enorme reserves die in de eerste belastingaangifte niet zullen moeten worden vermeld. Dat betekent dat die reserves in de toekomst zullen moeten afnemen. Als winst gemaakt wordt door activa te verkopen, is het logisch dat die winst toekomt aan de burgers en niet aan de bestuurders. De tarieven die thans worden gehanteerd, zijn te hoog en de intercommunale vereni- gingen leggen te grote reserves aan. De heer Alain Mathot (PS) is het met die interpre- tatie oneens. Hij geeft als voorbeeld de Compagnie Intercommunale Liégeoise des Eaux (CILE), die geen winst maakt. Zelfs als ze dat doet, moet ze die winst opnemen in het budget voor het jaar daarop. Hij herin- nert eraan dat de regulatoren over de tarieven oordelen. De reserves zijn uiteraard belangrijk, niet om divi- denden te verdelen maar om te herinvesteren in de infrastructuur. Toen intercommunale verenigingen werden opgericht met meer landelijke steden en gemeenten, werd een eenheidsprijs voor alle burgers vastgesteld. De maat- regelen van de regering dreigen die solidariteit in het gedrang te brengen. De heer Peter Vanvelthoven (sp.a) vestigt de aan- dacht van de regering op alle aangevoerde argumenten om haar te waarschuwen voor het risico op ontsporingen dat haar maatregelen inhouden. Hij herinnert eraan dat de prijzen door de regulatoren worden bepaald. De winsten die de intercommunale verenigingen boeken, alsmede hun reserves dienen om te worden geïnvesteerd en om de uitgaven van noodzakelijke vernieuwingen van de infrastructuur te bekostigen. M. Laaouej préconise d’abroger tout simplement la loi prévoyant l’assujettissement des intercommunales à l’impôt des sociétés. M. Luk Van Biesen (Open Vld) conteste que la fac- ture des ménages va augmenter car c’est le bénéfi ce des intercommunales qui sera taxé. Cela signifi e que si elles réalisent des bénéfi ces, c’est qu’elles pratiquent des tarifs trop élevés. Dans un premier temps, la fac- ture va diminuer car les intercommunales vont faire de l’optimalisation fi scale. Cette tendance à la baisse des tarifs se poursuivra même à moyen terme. Beaucoup d’intercommunales disposent d’énormes réserves qui ne devront pas être mentionnées dans la première déclaration fi scale. Cela signifi e qu’à l’avenir, ces réserves devront diminuer. Si l’on fait des bénéfi ces en vendant des actifs, il est logique que ces bénéfi ces reviennent aux citoyens et non aux administrateurs. Actuellement, les tarifs prati- qués sont trop élevés et les intercommunales constituent des réserves trop importantes. M. Alain Mathot (PS) s’insurge contre cette inter- prétation. Il en veut pour preuve que l’intercommunale CILE (Compagnie intercommunale liégeoise des Eaux) ne fait pas de bénéfi ces et même si elle en fait, elle doit les réinjecter l’année suivante. Il rappelle que ce sont les régulateurs qui jugent des tarifs. Les réserves sont évidemment importantes non pas en vue de distribuer des dividendes mais bien de réin- vestir dans l’infrastructure. Lorsqu’on a constitué des intercommunales avec villes et des communes plus rurales, on a fi xé un prix unique pour tous les citoyens. Les mesures du gouver- nement risquent de mettre à mal cette solidarité. M.  Peter Vanvelthoven (sp.a) attire l’attention du gouvernement sur tous les arguments avancés pour le mettre en garde contre les risques de dérives de ses mesures. Il rappelle que ce sont les régulateurs qui fi xent les prix. Les bénéfi ces engrangés par les intercommunales et leurs réserves servent à investir et à faire face aux dépenses pour renouveler les infrastructures lorsque cela est nécessaire. 74 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 De heer Ahmed Laaouej (PS) bevestigt dat de re- gulatoren de fi scale kosten mogen doorrekenen via de factuur van de afnemers. Hij wijst erop dat wat de prijs voor gas in Brussel betreft, de door de regering in uitzicht gestelde maatregelen de jaarlijkse factuur 4 tot 5 % duur- der zullen maken. De maatregelen zijn onaanvaardbaar, niet alleen wat de fi scale rechtvaardigheid betreft, maar ook op economisch vlak. Terwijl de regering op het punt staat maatregelen te nemen waarbij het verbruik wordt belast, is het ongepast daarbovenop te voorzien in een indirecte factuurtoeslag voor gas en elektriciteit. 3. Antwoorden van de minister van Financiën, belast met de Bestrijding van de fi scale fraude en replieken De minister van Financiën, belast met de Bestrijding van de fi scale fraude feliciteert de heer Laaouej, die heeft begrepen dat een zelfde maatregel tegelijkertijd defl atie én infl atie in de hand kan werken. Hij bevestigt dat de maatregelen er louter op gericht zijn winst te belasten. Willen de intercommunale ver- enigingen dat voorkomen, dan zullen zij hun prijsbeleid moeten aanpassen. Het winstvolume is afhankelijk van het beleid dat de intercommunale verenigingen voeren. De minister legt vervolgens uit dat de amendementen werden gewijzigd in het licht van de opmerkingen van de Raad van State. • Waarom werd de wet aangepast? Door de aanpassing van de programmawet per de- cember 2014 werden bepaalde openbare ziekenhuizen, voornamelijk ziekenhuizen die ingevolge een Waals decreet verplicht een commerciële vennootschaps- vorm dienden aan te nemen, enkel omwille van die commerciële rechtsvorm, geacht te zijn opgericht om een winstgevende activiteit uit te oefenen en vallen zij voortaan onder de vennootschapsbelasting. Dit geldt niet voor privéziekenhuizen die — indien zij aan de voorwaarden voldoen — onder de rechtspersonenbe- lasting ressorteren. Er dient immers over gewaakt te worden dat in het bijzondere domein van de uitbating van een ziekenhuis, de toepassingsvoorwaarden van een loyale fi scale concurrentie tussen de privé en de overheidssector beschermd wordt. Dit wetsontwerp is onder andere daar op gericht. Alle intercommunale verenigingen met uitzondering van de uitgesloten categorie zijn niet noodzakelijk auto- matisch aan de vennootschapsbelasting onderworpen. M. Ahmed Laaouej (PS) confi rme que les régulateurs peuvent répercuter les coûts fi scaux dans la facture des usagers. Il signale qu’en ce qui concerne le prix du gaz à Bruxelles, les mesures du gouvernement entraîneront une augmentation de 4 à 5 % de la facture annuelle. Les mesures sont inacceptables non seulement en ce qui concerne la justice fi scale mais également au niveau économique. Alors que le gouvernement s’apprête à prendre des mesures pour imposer la consommation, il est inopportun d’instaurer en plus une surfacturation indirecte du gaz et de l’électricité. 3. Réponses du ministre des Finances, chargé de la Lutte contre la fraude fi scale et répliques Le ministre des Finances, chargé de la Lutte contre la fraude fi scale félicite M. Laaouej qui a compris qu’une même mesure peut avoir des effets défl atoires et simul- tanément infl atoires. Il confi rme que les mesures visent uniquement à taxer des profi ts. Si les intercommunales veulent éviter ces effets, elles devront ajuster leur politique de prix. Le volume des profi ts dépend de la politique menée par les intercommunales. Le ministre explique ensuite que les amende- ments ont été modifi és en fonction des remarques du Conseil d’État. • Pourquoi la loi a-t-elle été adaptée? À la suite de l’adaptation de la loi-programme en décembre 2014, certains hôpitaux publics, principale- ment des hôpitaux qui, à la suite d’un décret wallon, ont été obligés de prendre la forme d’une société com- merciale, sont censés, par le seul fait d’avoir adopté cette forme juridique, avoir été créés en vue d’exercer une activité lucrative et relèvent désormais de l’impôt des sociétés. Il n’en va pas de même pour les hôpitaux privés qui, s’ils réunissent les conditions nécessaires, ressortissent à l’impôt des personnes morales. Il faut en effet veiller à protéger, dans le domaine particulier de l’exploitation d’un hôpital, les conditions d’application d’une concurrence fi scale loyale entre le secteur privé et le secteur public. Le présent projet de loi poursuit notamment cet objectif. Toutes les intercommunales, à l’exception de la catégorie exclue, ne sont pas nécessairement automa- tiquement soumises à l’impôt des société. 75 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 Concreet wordt de uitdrukkelijke uitsluiting van de vennootschapsbelasting voor intercommunale vereni- gingen uit de wet geschrapt. Daarmee zijn intercom- munale verenigingen niet automatisch onderworpen aan de vennootschapsbelasting, maar kan geval per geval onderzocht worden of de criteria voor onderwerping aan de vennootschapsbelasting voldaan zijn, net zoals dat het geval is voor andere rechtspersonen. Zo wordt een intercommunale alleen nog aan de rechtspersonenbe- lasting onderworpen wanneer zij geen onderneming exploiteert of zich niet met verrichtingen van winstge- vende aard bezig houdt. • Waarom worden ziekenhuizen, verzorgingsinrich- tingen en —instellingen anders behandeld dan andere intercommunale verenigingen? Met de onderwerping van de intercommunale vereni- gingen, samenwerkingsverbanden, projectverenigingen en de autonome gemeentebedrijven aan de rechtsperso- nenbelasting wil men de discriminatie die was ontstaan door de programmawet van 19 december 2014 wegwer- ken en zodoende wordt bereikt dat de publieke zieken- huizen en verzorgingsinstellingen niet anders behandeld worden dan de privéziekenhuizen. Er is immers geen enkele objectieve reden om een intercommunale, op- gericht onder de vorm van een handelsvennootschap en een private vereniging zonder winstoogmerk die beide identieke activiteiten bestaande uit het uitbaten van een al naargelang het geval een publiek of privaat ziekenhuis, op fi scaal vlak verschillend te behandelen. Maakt de betrokken maatregel ten voordele van de ziekenhuizen e.a. staatssteun uit? Neen. Het vraagstuk van de staatsteun kan zich ten andere niet stellen aange- zien door deze maatregel het nét zo is dat publiekelijke ziekenhuizen e.a. zich op dezelfde leest geschoeid zien als de private ziekenhuizen e.a. die wél de vrij- heid hebben om zich te organiseren zodat zij onder de rechtspersonenbelasting kunnen ressorteren. Indien in hoofde van de private ziekenhuizen-VZW’s het element van de exploitatie van een onderneming ontbreekt, en zij zich niet bezighouden met verrichtingen van winst- gevende aard, dan ressorteren zij onder de rechtsper- sonenbelasting. Indien ook publiekelijke ziekenhuizen aan deze voorwaarden voldoen, is het niet meer dan normaal dat zij aan diezelfde rechtspersonenbelasting onderworpen worden. Dát is wat dit wetsontwerp tracht te bewerkstellingen. • Wat gebeurt er met een terugname van een eerder, onder het regime van de rechtspersonenbelasting ge- boekte meer of minderwaarde eens de intercommunale onderworpen is aan de vennootschapsbelasting? Concrètement, l’exclusion explicite de l’impôt des sociétés applicable aux intercommunales est supprimée de la loi. Les intercommunales ne sont pas pour autant automatiquement assujetties à l’impôt des sociétés, mais on peut examiner au cas par cas si les critères d’assujettissement à l’impôt des sociétés sont réunis, comme c’est le cas pour les autres personnes morales. Ainsi, une intercommunale n’est plus soumise à l’impôt des personnes morales que lorsqu’elle n’exploite pas d’entreprise ou qu’elle ne se livre pas à des opérations de caractère lucratif. • Pourquoi les hôpitaux, les établissements de soins et les institutions de soins sont-ils traités autrement que les autres intercommunales? L’assujettissement des intercommunales, des struc- tures de coopération, des associations de projet et des régies communales autonomes à l’impôt des personnes morales entend pallier la discrimination qui était apparue à la suite de la loi-programme du 19 décembre 2014, et faire en sorte que les hôpitaux et les établissements de soins publics ne soient pas traités différemment des hôpitaux privés. II n’y a aucune raison objective de trai- ter différemment sur le plan fi scal une intercommunale constituée sous la forme d’une société commerciale et une association sans but lucratif de droit privé exerçant l’une comme l’autre des activités identiques consistant à exploiter un hôpital public ou privé selon le cas. La mesure en question constitue-t-elle une aide d’État au bénéfi ce des hôpitaux et autres structures? La réponse est non. La question de l’aide publique ne se pose pas, étant donné que la mesure vise précisément à faire en sorte que les hôpitaux et autres structures de droit public soient traitées sur un pied d’égalité par rap- port aux hôpitaux et autres structures de droit privé qui, eux, sont libres de s’organiser de manière à pouvoir rele- ver de l’impôt des personnes morales. Si, dans le chef des hôpitaux-ASBL privés, l’élément de l’exploitation d’une entreprises est absent, et qu’ils ne se livrent pas à des opérations de caractère lucratif, ils ressortissent à l’impôt des personnes morales. Si des hôpitaux de droit public réunissent les mêmes conditions, il est tout à fait normal qu’ils soient soumis au même impôt des personnes morales. Voilà précisément ce que tente de réaliser le projet de loi à l’examen. • Qu’advient-il de la reprise d’une plus-value ou d’une moins-value précédemment réalisée sous le régime de l’impôt des personnes morales, une fois que l’intercommunale est assujettie à l’impôt des sociétés? 76 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 De in aanmerking te nemen afschrijvingen, min- of meerwaarden op activa worden bepaald alsof de intercommunale, het samenwerkingsverband of de projectvereniging altijd aan de vennootschapsbelasting onderworpen is geweest. Wanneer bij het onderzoek van de boekhouding over een belastbaar tijdperk waarvoor de intercommunale (e.a.) aan de vennootschapsbelasting onderworpen is, onderwaarderingen van activa of overwaarderingen van passiva worden vastgesteld, worden deze niet geacht deel uit te maken van de winst van het boekjaar op voorwaarde dat de intercommunale (e.a.) aantoont dat deze hun oorsprong vinden tijdens een belastbaar tijdperk voor hetwelk zij aan de rechtspersonenbelasting was onderworpen. De heer Alain Mathot (PS) herinnert eraan dat de winst van de intercommunale verenigingen niet in de zakken van de bestuurders terechtkomt, maar aan de gemeenten wordt uitgekeerd. De maatregelen zullen niet leiden tot een beter beheer van de intercommunale verenigingen, maar alleen tot hogere kosten. Hij vraagt zich af of de rusthuizen en de rust- en verzorgingstehuizen (RVT’s) door die maatregelen worden beoogd. Moeten de aangepaste amendementen niet opnieuw aan de Raad van State worden voorgelegd? Heeft de minister een aanmelding gedaan van het amendement in het kader van de Europese staats- steunregeling? Als Europa van mening is dat het om staatssteun gaat, dreigen de ziekenhuizen die te moeten terugbetalen. De minister van Financiën antwoordt met het voorle- zen van amendement nr. 24 (DOC 54 1125/005) van de regering, waarin staat dat de intercommunale verenigin- gen die aan de rechtspersonenbelasting onderworpen blijven, die zijn die, in het kader van hun maatschappelijk doel, in hoofdzaak werkzaam zijn in een instelling die hulp biedt aan oorlogsslachtoffers, personen met een handicap, bejaarden, beschermde minderjarigen of behoeftigen. Hij preciseert nog dat Europa werd geraadpleegd en dat uit die raadpleging blijkt dat het niet om staats- steun gaat. Er moet in dat opzicht dan ook geen enkele bijzondere maatregel worden genomen. De heer Ahmed Laaouej (PS) vraagt of de meerwaar- den op aandelen van particulieren ook zullen worden belast. Winst kan worden gemaakt door de vzw’s die zich bezighouden met personen met een handicap Les amortissements, moins-values ou plus-values à prendre en considération sur les actifs sont déterminés comme si l’intercommunale, la structure de coopération ou l’association de projet avait toujours été assujettie à l’impôt des sociétés. Lorsque l’examen de la comptabilité d’une période imposable pour laquelle l’intercommunale (et autres structures) fait apparaître des sous-estimations d’élé- ments de l’actif ou des surestimations d’éléments du passif, celles-ci ne sont pas considérées comme des bénéfi ces de l’année comptable, à condition que l’inter- communale (et autres structures) apporte la preuve qu’elles trouvent leur origine au cours d’une période imposable pour laquelle elle était assujettie à l’impôt des personnes morales. M. Alain Mathot (PS) rappelle que le profi t réalisé par les intercommunales n’aboutit pas dans les poches des administrateurs mais est redistribué aux communes. Les mesures n’entraîneront pas une meilleure gestion des intercommunales mais seulement une augmentation des coûts. L’intervenant demande si les maisons de repos et les maisons de repos (MR) et de soins (MRS) sont visées par les mesures. Ne faudrait-il pas soumettre les amendements modi- fi és à nouveau au Conseil d’État? Le ministre a-t-il notifi é l’amendement dans le cadre du régime européen des aides d’État? Si l’Europe juge qu’il s’agit d’une aide d’État, les hôpitaux risquent de devoir rembourser. Le ministre des Finances répond à M. Mathot en citant l’amendement n°24 (DOC 54 1125/005) du gou- vernement qui stipule que les intercommunales qui restent soumises à l’impôt des personnes morales sont celles qui, dans le cadre de leur objet social, à titre prin- cipal exploitent une institution qui assiste des victimes de guerre, des handicapés, des personnes âgées, des mineurs d’âge protégés ou des indigents. Il précise que l’Europe a été consultée et qu’il ressort de cette consultation qu’il ne s’agit pas d’une aide de l’État. Il n’y a donc aucune mesure particulière à prendre à cet égard. M. Ahmed Laaouej (PS) demande si les plus-values sur action réalisées par des personnes physiques seront, elles aussi, taxées. Des profi ts peuvent être réalisés par les ASBL qui s’occupent de personnes handicapées ou 77 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 of door ngo’s of vzw’s, zodra hun ontvangsten hoger zijn dan hun uitgaven. Daarom moet men nog niet de beleidskeuze maken die winst te belasten. Winst is een boekhoudkundige realiteit, die deel uitmaakt van een economische realiteit waarvan de aard kan verschillen. Men kan een mercantiele economische activiteit niet vergelijken met een economische activiteit die dat niet is. Het is verkeerd om te denken dat alle economische activiteiten mercantiel zijn. Een economische activiteit bestaat erin goederen en diensten te produceren om aan behoeften te voldoen. Daarna rijst de vraag of die activiteit erop gericht is een algemeen belang te dienen of particuliere aandeelhouders te bezoldigen. In dat opzicht vergeet de regering dat alle winsten niet dezelfde zijn; alles hangt af van de economische realiteit achter de doelstellingen van de economische speler. De minister heeft verklaard dat het zal volstaan dat de regulatoren hun tariefbeleid aanpassen naar gelang van de fi scale kosten, met een infl atoir en defl atoir effect. We bevinden ons echter niet in een gedereguleerde zone waar de markt de prijzen bepaalt op basis van vraag en aanbod. De spreker benadrukt dat de exploitanten in de gas- en elektriciteitssector geen andere keuze zullen hebben dan de fi scale meerkosten van de belasting van de intercommunale verenigingen af te wentelen via de factuur van de gebruikers. De aanpak van de regering is een ideologische bena- dering die de economische realiteit niet in acht neemt. De heer Peter Vanvelthoven (sp.a) betreurt dat de re- gering het belangrijker vindt de intercommunale vereni- gingen te belasten dan de diamantsector. Het argument van de regering bij het begin van de bespreking was om oneerlijke concurrentie te bestrijden, maar vastgesteld moet worden dat daar nu geen sprake meer van is en dat de regering ervan spreekt de winst te belasten. De spreker merkt op dat de intercommunale vereni- gingen taken van de overheidssector vervullen, taken die de gemeenten al lang op zich nemen en waarin de privésector niet betrokken is. Met het oog op efficiëntie hebben de gemeenten zich in intercommunale vereni- gingen gegroepeerd en de regering heeft nu beslist die te belasten, terwijl de gemeenten die dergelijke taken alleen uitvoeren, niet zullen worden belast. De heer Georges Gilkinet (Ecolo-Groen) merkt op dat de maatregelen aanvankelijk de intercommunale verenigingen beogen die niet optimaal werken. De intercommunale verenigingen realiseren aanzienlijke encore des ONG ou des ASBL, à partir du moment où leurs recettes dépassent leurs dépenses; ce n’est pas pour autant que l’on doit faire le choix politique de taxer ces profi ts. Le profi t est une réalité comptable; il s’inscrit dans une réalité économique dont la nature peut varier. On ne peut pas comparer une activité économique mercantile et une activité économique qui ne l’est pas. Il est faux de penser que toute activité économique est mercantile. Une activité économique consiste à produire des biens et des services pour rencontrer des besoins. Ensuite, se pose la question de savoir si cette activité vise à rencontrer un intérêt général ou vise à rémunérer des actionnaires privés. À cet égard, le gouvernement oublie que tous les profi ts ne sont pas les mêmes; tout dépend de la réalité économique sous jacente des objectifs poursuivis par l’acteur économique. Le ministre a déclaré que les régulateurs n’auront qu’à adapter leur politique tarifaire en fonction du coût fi scal, avec effet infl ateur et défl ateur. Or, on ne se trouve pas dans une zone dérégulée où c’est le marché qui fi xe les prix en fonction de l’offre et de la demande. M. Laaouej met en évidence que les opérateurs dans le secteur du gaz et de l’électricité n’auront pas d’autre choix que de répercuter le surcoût fi scal de la taxation des intercommunales sur la facture des usagers. L’approche du gouvernement est une approche idéo- logique qui ne respecte pas les réalités économiques. M. Peter Vanvelthoven (sp.a) déplore que le gouver- nement estime plus important de taxer les intercommu- nales que le secteur du diamant. Alors que l’argument avancé par le gouvernement au début de la discussion était de lutter contre la concurrence déloyale, force est de constater qu’actuellement il n’en est plus question et que le gouvernement parle de taxer les profi ts. L’intervenant fait remarquer que les intercommunales remplissent des tâches du secteur public, des tâches que les communes assument depuis longtemps et dans lesquelles le secteur privé n’intervient pas. Dans un souci d’efficacité, les communes se regroupent au sein d’intercommunales que le gouvernement a décidé d’imposer alors que les communes qui assument seules ces tâches ne seront pas imposées. M. Georges Gilkinet (Ecolo-Groen) fait remarquer que les mesures visent au départ les intercommunales qui ne travaillent pas de manière optimale. Les inter- communales réalisent des investissements importants 78 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 investeringen in naam van de gemeenschap en stellen daartoe reserves samen; zij fi nancieren hun werken niet altijd met een lening. Het was mogelijk specifi ek in te grijpen in de sectoren waar er sprake is van oneerlijke concurrentie, niet ver- antwoorde overheidsactiviteit in het actieveld van privé- sector. Daartoe moest men de activiteiten beschermen die echt activiteiten van openbare dienstverlening zijn. Met die amendementen zal de regering in de toekomst de overheidsactoren verhinderen om essentiële taken van openbare dienstverlening uit te voeren, met als gevolg minder dienstverlening voor de burgers. De maatregelen zullen een verhoging met zich bren- gen van de bijdrage van de burgers en een lastenver- schuiving naar het lokale niveau. Als de belastingen op federaal niveau niet verhogen, zullen de gemeentelijke opcentiemen stijgen. D. Maatregelen voor startende ondernemingen (art. 48 tot 66) 1. Vragen van de leden De heer Ahmed Laaouej (PS) maakt zich grote zor- gen of met de voorgestelde tax shelter voor startende ondernemingen — een maatregel die bij een eerste kennismaking erg aantrekkelijk lijkt — geen nieuwe mogelijkheden tot fi scale optimalisatie worden gecre- eerd. Zelfs de gespecialiseerde fi scale pers spreekt over een ontwerp met dergelijke lacunes en ruime interpretatiemogelijkheden dat de fi scale optimalisatie wel om de hoek moet loeren, waardoor deze wetgeving tot onbedoelde gevolgen aanleiding zal geven. Ook de Raad van State gaf blijk van het nodige wan- trouwen, getuige het volgende citaat: “Dergelijke fi scale novums verdienen een grondig onderzoek, gelet op hun groot maatschappelijk en juridisch belang. De Raad van State, afdeling Wetgeving, betreurt dan ook ten zeerste dat deze nieuwe fi scale regelingen zijn ondergebracht in een programmawet waarover een advies binnen een termijn van vijf werkdagen wordt gevraagd. Doordat met een dergelijke spoed moet worden geadviseerd, kan de Raad van State onmogelijk zijn rol van juridisch raadgever van de regering en van het parlement op bevredigende wijze vervullen, terwijl dat zeker voor der- gelijke belangrijke regelingen nochtans uiterst belangrijk is.” (DOC 54 1125/001, p. 160) Het wetsontwerp bevat bij nader inzien weinig beperkende nadere bepalingen die misbruik van de au nom de la collectivité et constituent des réserves à cette fi n; elles ne fi nancent pas toujours leurs travaux via l’emprunt. Il était possible d’agir spécifi quement sur les secteurs dans lesquels ils existe une concurrence déloyale, une activité publique non justifi ée dans le champ du privé. Pour ce faire, il fallait protéger les activités qui sont réellement de service public. Avec ces amendements, le gouvernement va empêcher à l’avenir des acteurs publics de mettre en œuvre des missions essentielles de service public avec pour conséquences de moindres services aux citoyens. Les mesures entraîneront une augmentation de la contribution des citoyens et un report de charges vers le niveau local. Si les impôts n’augmentent pas au niveau fédéral, les additionnels communaux vont grimper. D. Mesures pour des entreprises qui débutent (art. 48 à 66) 1. Questions des membres M.  Ahmed Laaouej (PS) s’inquiète beaucoup de savoir si le tax shelter proposé pour les entreprises qui débutent — mesure qui semble très attrayante de prime abord — ne crée pas de nouvelles possibilités d’opti- misation fi scale. Même la presse fi scale spécialisée évoque un projet présentant de telles lacunes et marges d’interprétation que les possibilités d’optimisation fi s- cale doivent bien exister, de sorte que cette législation entraînera des effets pervers. Le Conseil d’État a, lui aussi, fait montre de la mé- fi ance qui s’impose, comme en témoigne le passage suivant: “Pareils dispositifs fi scaux novateurs méritent un examen approfondi, eu égard à leur intérêt social et juridique considérable. Le Conseil d’État, section de législation, déplore dès lors vivement que ces nouveaux régimes fi scaux soient insérés dans une loi-programme qui fait l’objet d’une demande d’avis dans un délai de cinq jours ouvrables. L’avis devant être rendu dans un délai aussi bref, il n’est pas possible pour le Conseil d’État de remplir son rôle de conseiller juridique du gouvernement et du Parlement de manière satisfaisante, alors qu’il est crucial qu’il puisse le faire, certaine- ment pour des régimes d’une telle importance.” (DOC 54 1125/001, p. 160) À y regarder de plus près, le projet de loi contient peu de modalités restrictives qui pourraient limiter les 79 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 maatregel zouden inperken. Het volstaat om geld in een vennootschap te stoppen om van de vermindering van de personenbelasting gebruik te kunnen maken. Er wordt niet gesproken over productieve investeringen of over de creatie van werkgelegenheid bijvoorbeeld. Het wetsontwerp verbiedt evenmin dat meerdere gezinsle- den tegelijk van de maatregel gebruik maken, waarbij bijvoorbeeld zowel de echtgenoot als de kinderen van een bedrijfsleider geld in de vennootschap brengen, en dit zelfs voor meerdere vennootschappen tegelijk. In feite kan alles, zolang de vennootschap het eerste jaar geen dividenden uitkeert en, in het geval van een startersfonds, de belastingplichtige de aandelen en rechten van deelneming vier jaar aanhoudt. Dit alles zal niet weggelegd zijn voor de gewone ster- veling, die geen weet heeft van startende vennootschap- pen die op zoek zijn naar vers kapitaal. Hier wordt met andere woorden een fi scaal voordeel uitgewerkt voor de ingewijden van de ondernemerswereld. Daarnaast vreest de heer Laaouej voor fi scale op- timalisatie met betrekking tot vastgoed. De bijhorende memorie van toelichting bij het ontwerp van program- mawet stelt wel dat vennootschappen met als statutair hoofddoel of als voornaamste activiteit de oprichting, de verwerving, het beheer, de verbouwing, de verkoop of de verhuur van vastgoed niet in aanmerking komen voor de maatregel, doch nergens wordt in de ontwor- pen artikelen uitgesloten dat een vennootschap deze kenmerken zou krijgen na de kapitaalinbreng die tot de fi scale voordelen aanleiding geeft. Nergens wordt immers expliciet gesteld dat de toegekende belas- tingvermindering achteraf kan worden herroepen. Het risico voor een latere statutenwijziging is dus reëel. Dit zou niets anders zijn dan een “superwoonbonus’ voor vermogende personen. Het verontrust de spreker bovendien dat het eigenlijke wetsontwerp, in tegenstelling tot de memorie van toe- lichting nergens spreekt over geldbetalingen. Betalingen in natura worden met andere woorden niet uitgesloten door deze wettekst. Het wetsontwerp stelt dat vennootschappen die divi- denden uitkeren buiten het toepassingsgebied van de maatregel vallen. De facto geldt dit echter slechts voor het eerste jaar volgend op de kapitaalinbreng. Immers, de belastingplichtige moet slechts voor het belastbare tijdperk waarin de betaling is gedaan in zijn aangifte in de personenbelasting de stukken overleggen die staven dat aan de wettelijk gestelde voorwaarden is voldaan om in aanmerking te komen voor de belastingvermin- dering. Wat garandeert dan nog dat de daaropvolgende jaren de wettelijk gestelde voorwaarden nog gerespec- teerd worden? recours abusifs à la mesure. Il suffit d’investir de l’argent dans une société pour pouvoir bénéfi cier de la réduction de l’impôt des personnes physiques. Ainsi n’est-il, par exemple, pas question d’investissements productifs ou de création d’emplois. Le projet de loi n’interdit pas non plus que plusieurs membres d’une même famille bénéfi cient simultanément de la mesure, si bien que tant l’épouse que les enfants d’un chef d’entreprise peuvent investir dans la société, voire simultanément dans plu- sieurs sociétés. En fait, tout est possible, pourvu que la société ne distribue pas de dividendes la première année et, en cas de fonds starters, que le contribuable conserve les actions ou parts pendant quatre ans. Cela ne sera pas à la portée du commun des mortels, qui ignore tout des nouvelles sociétés qui débutent et qui cherchent des capitaux frais. En d’autres termes, cette disposition crée un avantage fi scal pour les initiés du monde de l’entreprise. M. Laaouej redoute par ailleurs l’optimalisation fi scale dans le domaine de l’immobilier. L’exposé des motifs joint au projet de loi-programme indique bien que cette mesure ne s’applique pas aux sociétés dont l’objet social principal ou l’activité principale est la construc- tion, l’acquisition, la gestion, l’aménagement, la vente, ou la location de biens immobiliers mais les articles en projet n’excluent nullement la possibilité que les sociétés aient ces caractéristiques après l’apport en capital qui donne lieu à ces avantages fi scaux. En effet, il n’est indiqué explicitement nulle part que la réduction d’impôt accordée peut être révoquée ultérieurement. Le risque de modifi cations statutaires ultérieures est donc réel. Il s’agirait purement et simplement d’un “super bonus logement” pour les personnes aisées. L’intervenant s’inquiète en outre que le projet de loi proprement dit n’aborde nullement la question des paiements en numéraire, contrairement à l’exposé des motifs. En d’autres termes, le projet de loi à l’examen n’exclut pas les paiements en nature. Le projet de loi indique que la mesure ne s’applique pas aux sociétés qui distribuent des dividendes. Cette disposition ne s’applique toutefois qu’à la première année qui suit l’apport en capital. En effet, ce n’est que pour la période imposable au cours de laquelle l’apport en capital a lieu que le contribuable doit joindre à sa déclaration à l’impôt des personnes physiques les pièces justifi catives établissant que les conditions légales permettant de bénéfi cier de la réduction d’impôt sont bien remplies. Qu’est-ce qui garantit ensuite que les conditions prévues par la loi seront encore remplies au cours des années suivantes? 80 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 Evenmin uitgesloten is een vorm van wederkerigheid. Een belastingplichtige geniet geen belastingverminde- ring voor de aankoop van aandelen in een vennoot- schap waarin de belastingplichtige rechtstreeks of onrechtstreeks een bedrijfsleider is. Wat indien twee bedrijfsleiders aandelen van elkaars vennootschap ko- pen? Evenmin wordt uitgesloten dat een vennootschap speciaal met het oog op deze belastingvermindering zich artifi cieel opsplitst. Weliswaar verbiedt het ontwerp van programmawet een in het kader van een fusie of splitsing opgerichte vennootschap, maar er bestaan nog andere mogelijkheden zoals de inbreng van activi- teiten in een nieuwe bedrijfstak. Er worden met andere woorden veel openingen gelaten voor nieuwe vormen van fi scale optimalisatie. Mevrouw Sophie Wilmès (MR) herinnert de com- missie aan de doelstellingen van deze maatregelen ter ondersteuning van de startende ondernemingen. Kleine en middelgrote ondernemingen verdienen steun in hun zoektocht naar de nodige fondsen. Dergelijke onderne- mingen zijn op Europese schaal goed voor 85 % van de creatie van arbeidsplaatsen. Maatregelen zoals in het voorliggende ontwerp van programmawet zijn in feite nodig, omdat de kredietinstellingen spijtig genoeg de hun toegewezen rol onvoldoende opnemen. Teveel ondernemingen, zelfs deze met goede be- drijfsplannen, ondervinden immers moeilijkheden om de nodige kredieten langs deze weg op te halen. Studies halen cijfers aan tot 66 % van de Belgische startende ondernemingen die in 2014 moeilijkheden ondervon- den hebben om een lening van een kredietinstelling te verkrijgen. Met deze maatregelen wordt bovendien een stap gezet naar de mobilisatie van het vele spaar- geld ter ondersteuning van de reële economie. Bij diverse investeringsmogelijkheden wordt voorzien in een belastingvermindering. Om recht te hebben op de belastingvermindering, zal de belastingplichtige moeten aantonen dat de aandelen of rechten van deelneming in een erkend startersfonds die hij heeft verworven voldoen aan de voorwaarden van de belastingvermindering. Hij zal ook moeten kunnen aantonen dat hij de aandelen of rechten van deelneming in een erkend startersfonds gedurende een periode van vier jaar in zijn bezit heeft gehouden. Dit is teneinde de betrokken vennootschappen de nodige stabiliteit te garanderen. Dient het startersfonds dan ook vier jaar zijn aandelen in de vennootschap aan te houden? Kan er nadere uitleg worden gegeven over wat nog dient te worden geregeld bij koninklijk besluit? Met betrekking tot de vrijstelling van interesten uit leningen aan startende ondernemingen vraagt mevrouw Wilmès of de vrijstelling van roerende voorheffing op Une forme de réciprocité n’est pas non plus à exclure. Un contribuable ne bénéfi cie pas d’une ré- duction d’impôt pour l’acquisition d’actions dans une société dont il est, directement ou indirectement, chef d’entreprise. Qu’advient-il si deux chefs d’entreprise s’achètent mutuellement des actions de leurs sociétés respectives? Il n’est pas non plus exclu qu’une société se scinde artifi ciellement, spécialement en vue de bénéfi cier de cette réduction fi scale. Certes, le projet de loi-programme à l’examen interdit une société créée dans le cadre d’une fusion ou d’une scission, mais il y a encore d’autres possibilités tel l’apport d’activités dans une nouvelle branche d’activité. En d’autres termes, on laisse grande ouverte la porte à de nouvelles formes d’optimalisation fi scale. Mme Sophie Wilmès (MR) rappelle à la commission les objectifs de ces mesures de soutien aux entreprises qui débutent. Les petites et moyennes entreprises mé- ritent d’être soutenues dans leur quête des fonds dont elles ont besoin. Au niveau européen, ces entreprises assurent 85 % de la création d’emplois. Les mesures contenues dans le projet de loi-programme à l’examen sont en fait nécessaires parce que les organismes de crédit ne remplissent malheureusement pas suffisam- ment le rôle qui leur est dévolu. Trop d’entreprises, même celles disposant de bons plans d’entreprise, ont en effet des difficultés à trouver par ce canal les crédits dont elles ont besoin. Des études avancent des chiffres allant jusqu’à 66 % des entre- prises belges qui débutent qui ont, en 2014, éprouvé des difficultés à obtenir un prêt d’un organisme de crédit. Ces mesures sont en outre une avancée vers la mobilisation de l’épargne, élevée, en faveur du soutien de l’économie réelle. Une réduction d’impôt est prévue pour diverses possibilités d’investissements. Pour avoir droit à la réduction d’impôt, le contribuable devra prouver que les actions ou droits de participation dans un fonds starters agréé qu’il détient remplissent les conditions liées à la réduction d’impôt. Il devra éga- lement pouvoir démontrer qu’il a détenu pendant quatre ans les actions ou droits de participation dans un fonds starters agréé. Ce, afi n de garantir la stabilité nécessaire aux sociétés concernées. Le fonds starter doit-il dès lors conserver pendant quatre ans ses actions dans la société? Des précisions peuvent-elles être apportées sur ce qui doit encore être réglé par arrêté royal? En ce qui concerne l’exonération applicable aux intérêts générés par des prêts à des entreprises qui débutent, Mme  Wilmès demande si l’exonération 81 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 intresten binnen de schijf van 15 000 euro geldt voor de volledige looptijd van de lening. Het ontwerp van pro- grammawet stelt: “Om die eerste schijf van 15 000 euro te berekenen, moet bij elke interestbetaling rekening worden gehouden met het totaal van de beoogde leningen die nog niet afgelopen zijn en die in de loop van de vier vorige jaren werden afgesloten. Vermits er geen maximumduur van de leningen is vastgelegd, moet deze berekening in de loop van de tijd verschuiven telkens op basis van een periode van vier jaar.” (DOC 54 1125/001, p. 66) Een lening wordt vier jaar later dus niet meer opgenomen voor de berekening van de eerste schijf van 15 000 euro? De heer Luk Van Biesen (Open Vld) wijst op de opeenvolgende maatregelen die diverse regeringen, met diverse politieke samenstellingen, in de recent af- gelopen legislaturen hebben ondernomen om startende ondernemingen te ondersteunen. Zo is er met de wet van 12 januari 2010 tot wijziging van het Wetboek van vennootschappen en tot vaststelling van de modaliteiten van de besloten vennootschap met beperkte aanspra- kelijkheid “Starter” werk gemaakt van de startersven- nootschap (s-bvba). Deze specifi eke vennootschaps- vorm heeft echter tot dusver niet het verhoopte succes gekend. Met de wet van 25 april 2014 houdende diverse bepalingen is er in de vorige legislatuur een wetgevend kader voor de zogenaamde crowdfunding gekomen. Met de voorliggende maatregelen komen er fi scale stimuli om alternatieve fi nancieringsmiddelen voor star- tende ondernemingen, naast de klassieke leningen bij de kredietsector, aan te moedigen. De heer Van Biesen is in het bijzonder tevreden met de toepassing van de idee van de tax shelter, een fi nancieringsmethode die zijn succes in de fi lmsector ondertussen al bewezen heeft, bij startende onderne- mingen. De Europese Commissie heeft trouwens zijn goedkeuring verleend aan de aan het einde van de vorige legislatuur hervormde originele tax shelter voor de fi lmsector. Ook deze tax shelter zal een succes wor- den. Een goede kapitaalsstructuur voor een startende onderneming is immers onontbeerlijk. Het eigen vermo- gen van de vennootschap dient voldoende groot te zijn, om zo een te grote afhankelijkheid van bankleningen te vermijden. Ten slotte hoopt de spreker dat met name de universiteiten van deze maatregelen gebruik zullen maken om nieuwe innovatieve spin-offs op te richten. De heer Roel Deseyn (CD&V) vindt het logisch dat het ontwerp van programmawet heel wat voorwaarden vermeldt die een oneigenlijk gebruik van de belastingen- vermindering vermijden. Het valt hem echter op dat bij de vrijstelling van doorstorting van bedrijfsvoorheffing de précompte mobilier sur les intérêts afférents à la première tranche de 15 000 euros vaut pour toute la durée du prêt. Le projet de loi-programme stipule en effet: “Pour le calcul de cette première tranche de 15 000 euros prêtés, on doit prendre en compte, au moment de chaque paiement d’intérêts, l’ensemble des prêts visés, non encore échus et conclus depuis quatre années. Comme les prêts n’ont pas de durée maximum, ce calcul doit glisser sur l’échelle de temps sur une base de quatre ans.” (DOC 54 1125/001, p. 66). Est-ce à dire qu’après quatre ans, un prêt n’est plus pris en compte dans le calcul de la première tranche de 15 000 euros? M. Luk Van Biesen (Open Vld) évoque les mesures successives que divers gouvernements — de compo- sition politique diverse — ont prises lors des dernières législatures en vue de soutenir les entreprises qui débutent. C’est ainsi notamment que la loi modifi ant le Code des sociétés et prévoyant des modalités de la société privée à responsabilité limitée “Starter” a créé la société starter (SPRL-S). Toutefois, jusqu’à présent, cette forme de société spécifi que n’a pas connu le suc- cès espéré. De son côté, la loi du 25 avril 2014 portant des dispositions diverses, adoptée sous la législature précédente, a créé un cadre législatif pour ce qu’on appelle le “crowdfunding”. Quant aux mesures à l’exa- men, elles créent des incitants fi scaux visant à stimuler les moyens de fi nancement alternatifs pour les entre- prises qui démarrent, en plus des emprunts classiques contractés auprès du secteur du crédit. M.  Van Biesen est particulièrement satisfait de l’application aux entreprises qui débutent du concept tax shelter, une méthode de fi nancement qui a déjà prouvé son efficacité dans le secteur du cinéma. La Commission européenne a d’ailleurs approuvé le tax shelter original applicable au secteur du cinéma qui a été réformé à la fi n de la législature précédente. Selon l’intervenant, cette nouvelle forme du tax shelter sera également une réussite. Une bonne structure du capital est en effet un élément indispensable pour une entreprise qui débute. Les fonds propres de la société doivent être suffisamment importants, afi n d’éviter une trop grande dépendance à l’égard des prêts bancaires. L’intervenant espère enfi n que les universités profi te- ront, parmi d’autres, de ces mesures afi n de créer de nouvelles spin-offs innovantes. Pour M. Roel Deseyn (CD&V), il est logique que le projet de loi-programme mentionne une longue série de conditions pour éviter que la réduction d’impôts soit uti- lisée abusivement. Il s’étonne toutefois de constater que la dispense de versement du précompte professionnel et 82 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 en de vrijstelling voor interesten uit leningen aan star- tende ondernemingen dergelijke randvoorwaarden niet worden opgenomen. Zou eenzelfde voorzichtigheid niet aangewezen zijn? De fi scus moet de naleving van de voorwaarden ook kunnen controleren. De spreker is gewonnen voor de fi scale innovaties waar dit ontwerp van programmawet mee uitpakt. In hoeverre zijn al deze nieuwigheden te combineren met de fi scale aftrek voor de aankoop van nieuwe aandelen? Overweegt de mi- nister nog een apart wetgevend initiatief met betrekking tot crowdfunding? In hoeverre kunnen buitenlandse kapitalen van deze fi scale maatregelen gebruik maken? De heer Benoît Piedboeuf (MR) vraagt waarom ondernemingen in moeilijkheden expliciet worden uitgesloten van het toepassingsgebied van de belas- tingvermindering in het kader van de tax shelter voor startende ondernemingen. Het zijn immers vaak star- tende ondernemingen die moeite hebben om kapitalen aan te trekken. Mevrouw Griet Smaers (CD&V) stelt vast dat de toe- kenning van de belastingvermindering in het kader van de tax shelter voor startende ondernemingen afhankelijk is van de naleving van alle in het door dit wetsontwerp gewijzigde artikel 14526 van het WIB 92 vermelde voor- waarden. Het risico op misbruik van de maatregel lijkt de spreker dan ook ondervangen en de belastingplichtige beschikt tegelijk over de nodige rechtszekerheid. Het ontwerp van programmawet spreekt eveneens over de micro-ondernemingen. Zijn er in de toekomst nog andere fi nanciële en fi scale hervormingen voor deze vennootschapsvorm te verwachten, naast de her- vormingen die zijn aangekondigd door de minister van Werk, Economie en Consumentenzaken? De vrijstelling voor interesten uit leningen aan startende ondernemingen is bedoeld voor nieuwe, innoverende ondernemingen. Dit vertoont gelijkenis- sen met elementen uit het plan van de minister van Ontwikkelingssamenwerking, Digitale Agenda, Telecom en Post voor de ontwikkeling van de digitale economie. Hebben de maatregelen uit het ontwerp van program- mawet een algemene draagwijdte of zijn ze specifi ek gericht op digitale startende ondernemingen? Waarom wordt bij de vrijstelling van doorstorting van bedrijfsvoorheffing voor startende ondernemingen in het ontwerp van programmawet niet gesproken over managementvennootschappen? Wordt misbruik van de maatregel uitgesloten? Is het voorliggende verenigbaar met de eerdere maatregelen uit het competitiviteitpact, met name de wet van 15 mei 2014 houdende uitvoering l’exonération pour des intérêts de prêts à des entreprises qui débutent ne soient pas assorties de pareilles condi- tions. Les mêmes précautions ne s’imposent-elles pas? Le fi sc doit aussi pouvoir contrôler le respect des condi- tions. L’intervenant souscrit aux innovations fi scales que propose le projet de loi-programme à l’examen. Dans quelle mesure toutes ces innovations s’articulent-elles avec la déduction fi scale pour l’acquisition de nouvelles actions? Le ministre envisage-t-il encore une initiative législative distincte en ce qui concerne le crowdfunding? Les capitaux étrangers peuvent-ils bénéfi cier de ces mesures fi scales? M. Benoît Piedboeuf (MR) demande pourquoi les entreprises en difficulté sont explicitement exclues du champ d’application de la réduction d’impôts dans le cadre du tax shelter pour les entreprises qui débutent. Ce sont en effet souvent les entreprises qui débutent qui ont des difficultés à attirer des capitaux. Mme Griet Smaers (CD&V) constate que l’octroi de la réduction d’impôt dans le cadre du tax shelter pour les entreprises qui débutent dépend du respect de toutes les conditions mentionnées dans l’article 14526 du CIR 92 modifi é par le projet de loi à l’examen. L’intervenante considère dès lors que le risque d’abus est sous contrôle et que le contribuable dispose, dans le même temps, de la sécurité juridique nécessaire. Le projet de loi de loi-programme évoque également les micro-entreprises. Doit-on encore s’attendre, à l’avenir, à d’autres réformes fi nancières et fi scales pour ce type d’entreprises, mis à part les réformes annon- cées par le ministre de l’Emploi, de l’Économie et des Consommateurs? L’exonération pour des intérêts de prêts à des entreprises qui débutent est destinée aux nouvelles entreprises innovantes. Cette mesure présente des similitudes avec le plan du ministre de la Coopération au développement, de l’Agenda numérique, des Télécommunications et de la Poste en faveur du déve- loppement de l’économie numérique. Les mesures du projet de loi-programme ont-elles une portée générale ou s’adressent-elles spécifi quement aux entreprises numériques qui débutent? Pourquoi le projet de loi-programme ne mentionne- t-il pas les sociétés de management dans le cadre de la dispense de versement de précompte professionnel pour les entreprises qui débutent? Les abus sont-ils exclus? La mesure à l’examen est-elle compatible avec les autres mesures du pacte de compétitivité, notam- ment la loi du 15 mai 2014 portant exécution du pacte de 83 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 van het pact voor competitiviteit, werkgelegenheid en re- lance en de steun aan de ontwrichte zones uit de wet van 24 maart 2015 houdende de aanpassing van titel 3 van de wet van 15 mei 2014 houdende uitvoering van het pact voor competitiviteit, werkgelegenheid en relance en van de artikelen 2758 en 2759 van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992 aan de Verordening (EU) nr. 651/2014 van de Commissie van 17 juni 2014 waarbij bepaalde categorieën steun op grond van de artikelen 107 en 108 van het Verdrag met de interne markt ver- enigbaar worden verklaard? Is een dubbele vrijstelling van doorstorting met andere woorden mogelijk voor startende ondernemingen in een ontwrichte zone? Welke zijn ten slotte de geschatte budgettaire gevol- gen van deze ingrepen voor het begrotingsjaar 2016? 2. Antwoorden van de minister van Financiën, belast met de Bestrijding van de fi scale fraude en replieken De minister van Financiën, belast met de Bestrijding van de fi scale fraude antwoordt dat het wetsontwerp in drie pistes voorziet voor steun bij investeringen in startende ondernemingen: verwerven van aandelen via een erkend starterfonds, een rechtstreekse investering in een startende onderneming en ten slotte via aandelen van een door de FSMA erkend crowdfunding fonds. De investering kan maximaal 250 000 euro bedragen, met een belastingvermindering die maximaal 30  % van het geïnvesteerde kapitaal bedraagt. De betalin- gen voor het verwerven van nieuwe aandelen komen voor de belastingvermindering in aanmerking tot een bedrag van 100 000 euro per belastbaar tijdperk per belastingplichtige. Het wetsontwerp vermeldt welke soorten ven- nootschappen van de maatregel worden uitgesloten: beleggings-, fi nancierings- of thesaurievennootschap- pen, patrimoniumvennootschappen, managementven- nootschappen, ondernemingen in moeilijkheden en vennootschappen die eerder dividenden uitkeerden of kapitaalverminderingen doorvoerden. De inbreng kan niet in natura gebeuren. Nieuw artikel 14526, § 2, vierde lid, van het WIB 92 stelt immers: “De rechten van deelneming in een erkend startersfonds komen enkel voor de vermindering in aanmerking wan- neer op 31 december van een jaar volgend op het jaar tijdens hetwelk de belastingplichtige zijn inbreng in dat fonds heeft betaald betaald, blijkt dat de door het erkend startersfonds opgehaalde sommen zijn geïnvesteerd” (DOC 54 1125/001, p 209) compétitivité, d’emploi et de relance, et avec l’aide aux zones franches prévue par la loi du 24 mars 2015 visant l’adaptation du titre 3 de la loi du 15 mai 2014 portant exécution du pacte de compétitivité, d’emploi et de relance et des articles 2758 et 2759 du Code des impôts sur les revenus 1992 au Règlement (UE) n° 651/2014 de la Commission du 17 juin 2014 déclarant certaines caté- gories d’aides compatibles avec le marché intérieur en application des articles 107 et 108 du Traité? En d’autres termes, une double dispense de versement est-elle possible pour des entreprises qui débutent dans une zone franche? Quelles sont enfi n les conséquences budgétaires estimées de ces mesures pour l’année budgétaire 2016? 2. Réponses du ministre des Finances, chargé de la Lutte contre la fraude fi scale et répliques Le ministre des Finances, chargé de la Lutte contre la fraude fi scale répond que le projet de loi prévoit trois pistes pour l’aide aux investissements dans les entreprises qui débutent: l’acquisition d’actions ou parts d’un fonds starters agréé, des investissements directs dans une entreprise qui débute et, enfi n, via des actions d’un crowdfunding reconnu par la FSMA. L’investissement ne peut excéder 250 000 euros, avec une réduction d’impôt qui s’élève à 30 % maximum du capital investi. Les sommes affectées à la libération de nouvelles actions ou parts ne sont prises en considé- ration pour la réduction d’impôt qu’à concurrence d’un montant de 100 000 euros par période imposable et par contribuable. Le projet de loi indique quels sont les types de socié- tés exclues de la mesure: les sociétés d’investissement, de fi nancement ou de trésorerie, les sociétés patrimo- niales, les sociétés de management, les entreprises en difficulté et les sociétés qui ont précédemment distribué des dividendes ou opéré une diminution de capital. L’apport ne peut pas être en nature. Le nouvel article 14526, § 2, alinéa 4, du CIR 92 énonce en effet: “Les parts dans un fonds starters agréé sont seulement prises en considération pour la réduction lorsqu’il apparaît, au 31 décembre d’une année qui suit l’année dans laquelle le contribuable a payé son apport dans ce fonds, que les sommes récoltées par le fonds starters agréé ont été investies” (DOC 54 1125/001, p 209). 84 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 De maatregel betreft de uitgifte van nieuwe aande- len bij een oprichting of een kapitaalverhoging uiterlijk vier jaar na de oprichting van de vennootschap. De datum van inschrijving op de aandelen en niet van de storting is bepalend. Wanneer niet zou voldaan zijn aan de opgesomde voorwaarden is het artikel 344 van het WIB 92 onverminderd van toepassing. De belas- tingvermindering wordt behouden mits staving door de belastingplichtige in de vier volgende belastbare tijdperken van het aanhouden van de aandelen, tenzij bij een overlijden. Overdracht binnen 48 maanden na aanschaffing, behalve bij overlijden, betekent een pro rata belastingvermeerdering. De verdere modaliteiten voor de fi scale controles zullen verder worden uitgewerkt in samenwerking met de fi scale administratie. Er is een voorontwerp van koninklijk besluit in ontwikkeling met betrekking tot de modaliteiten bij de rechtstreekse investering in een ven- nootschap. Voor onrechtstreeks investeringen, hetzij via een startersfonds hetzij via crowdfunding, moet nog een regelgevend kader worden uitgewerkt met de FSMA. Een startersfonds moet zich houden aan de volgende verdeling: maximaal 20 % aanhouden in contanten en 80 % van het kapitaal investeren in vennootschappen. De berekening van de eerste schijf van 15 000 euro houdt geen rekening met leningen die dateren van vóór de inwerkingtreding van deze wetgeving. De periode van vier jaar zal dus voor het eerst eindigen in 2019, voor intresten die betaald zullen worden in 2020. De voorliggende maatregelen zijn compatibel met deze voor de ontwrichte zones. De minister wijst op de in het wetsontwerp vermelde vereisten voor de defi nitie van een micro-vennootschap: het balanstotaal bedraagt niet meer dan 350 000 euro; de omzet exclusief de belasting over de toegevoegde waarde bedraagt niet meer dan 700 000 euro en het gemiddelde personeels- bestand gedurende het jaar bedraagt niet meer dan 10. Aan minstens twee van deze drie voorwaarden moet worden voldaan. De budgettaire raming van de vrijstelling van door- storting van bedrijfsvoorheffing voor startende onder- nemingenvoor 2015 bedraagt 23 miljoen euro en de kost van de vrijstelling voor interesten uit leningen aan startende ondernemingen voor 2016 wordt geschat op 1,9 miljoen euro. Cette mesure concerne l’émission de nouvelles actions ou parts à l’occasion de la constitution d’une société ou d’une augmentation de capital dans les quatre ans suivant sa constitution. C’est la date de la souscription aux parts ou actions qui est déterminante, et non celle du versement. Si les conditions énumérées ne sont pas réunies, l’article 344 du CIR 92 reste entière- ment d’application. Le maintien de la réduction d’impôt est subordonné à la condition que le contribuable pro- duise durant les quatre périodes imposables suivantes la preuve qu’il est encore en possession des actions ou parts, sauf en cas de décès. Lorsque les actions ou parts font l’objet d’une cession, autre qu’à l’occasion d’une mutation par décès, au cours des 48 mois suivant leur acquisition, une augmentation d’impôt proportionnelle est appliquée. Les modalités des contrôles fi scaux seront dévelop- pées plus avant en collaboration avec l’administration fi scale. Un avant-projet d’arrêté royal réglant les moda- lités à suivre en cas d’investissement direct dans une société est en cours d’élaboration. En ce qui concerne les investissements indirects, soit par le biais d’un fonds starters, soit par le biais du crowdfunding, un cadre réglementaire doit encore être mis en place en concertation avec la FSMA. Les fonds starters doivent se conformer à la répar- tition suivante: détenir maximum 20 % en liquidités et investir 80 % du capital dans des sociétés. Le calcul de cette première tranche de 15 000 euros ne tient pas compte des prêts antérieurs à l’entrée en vigueur de cette législation. La période de quatre ans arrivera donc pour la première fois à échéance en 2019, pour des intérêts qui seront payés en 2020. Les mesures à l’examen sont compatibles avec celles concernant les zones franches. Le ministre met l’accent sur les conditions liées à la défi nition d’une micro entreprise dans le projet de loi: le total du bilan n’est pas supérieur à 350 000 euros; le chiffre d’affaires, hors taxe sur la valeur ajoutée, n’est pas supérieur à 700 000 euros, et la moyenne des travailleurs occupés pendant l’année n’est pas supérieure à 10. Une micro- entreprise doit répondre à au moins deux de ces trois conditions. L’estimation budgétaire de la dispense de versement du précompte professionnel pour les entreprises qui débutent s’élève à 23 millions d’euros pour 2015 et le coût de l’exonération pour des intérêts de prêts à d’entreprises qui débutent est estimé à 1,9  million d’euros pour 2016. 85 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 Een startende vennootschap die zich binnen de vier jaar na de oprichting omvormt tot een patrimoniumven- nootschap kan niet langer in aanmerking komen voor de belastingvermindering: “Als de belastingplichtige de aandelen of rechten van deelneming in een erkend startersfonds binnen een termijn van vier jaar ver- vreemdt, zal de belastingvermindering deels worden teruggenomen. Deze terugname gebeurt onder de vorm van een federale belastingvermeerdering.” (DOC 54 1125/001, p. 62) De heer Ahmed Laaouej (PS) reageert dat het niet volstaat dat de minister bij de bespreking van het wets- ontwerp in commissie antwoordt dat de belastingvermin- dering zal worden teruggenomen door de fi scus indien een vennootschap naderhand van statutair hoofddoel verandert. Er moet een wettelijke basis hiervoor in het wetsontwerp worden opgenomen. Zonder wettelijke ba- sis in het WIB 92 voor de terugname, is de toegekende belastingvermindering immers defi nitief. E. Kredietinstellingen en verzekeringsonderne- mingen (“bankentaks”) 1. Inleidende uiteenzetting van de minister van Financiën, belast met de Bestrijding van de fi scale fraude De minister van Financiën, belast met de Bestrijding van de fi scale fraude preciseert dat de “bankentaks” door middel van de amendementen nrs. 32 tot 37 (DOC 54 1125/005) in de programmawet ingevoegd wordt. Hij benadrukt dat deze maatregel die, net zoals an- dere fi scale maatregelen die binnen de programmawet besproken worden, niet dient om de begroting in even- wicht te brengen maar reeds een uitvoering is van de eerste tax shift van deze regering. Een belangrijk deel van die eerste tax shift komt uit belastingen op kapitaal, zoals uit de vennootschapsbelasting, bijvoorbeeld via de hogere bijdrage voor de fi nanciële sector. Met deze extra bijdrage en de geplande verhoging volgend jaar stijgen de belastingen van de fi nanciële sector richting 1,4 miljard euro op jaarbasis. Daarmee neigen deze belastingen naar de limiet van wat in deze sector haalbaar kan zijn en is er relatief weinig of geen marge om in deze sector nog nieuwe belastingverho- gingen door te voeren, gelet op de uitdagingen, onder andere inzake rendabiliteit en internationale regelgeving, waarmee de sector de komende jaren gepaard gaat. Banken en verzekeringsinstellingen dienen, in ver- gelijking met andere vennootschappen, aan strengere Une société qui débute et qui, quatre ans après sa création, se transforme en société patrimoniale, ne peut plus entrer en ligne de compte pour la réduction d’impôt: “Si le contribuable aliène les actions ou parts ou les parts d’un fonds starters agréé au cours d’une période de quatre ans, la réduction d’impôt sera reprise en partie. Cette reprise s’effectue sous la forme d’une augmenta- tion d’impôt fédérale.” (DOC 54 1125/001, p. 62) M. Ahmed Laaouej (PS) réplique qu’il ne suffit pas que le ministre réponde, lors de l’examen du projet de loi en commission, que la réduction d’impôt sera reprise par le fi sc si une société change d’objet statutaire principal par après. Il faut prévoir une base légale à cet effet dans le projet de loi. Si l’on ne confère pas une base légale à cette reprise dans le CIR92, la réduction d’impôt octroyée sera en effet défi nitive. E. Établissements de crédit et entreprises d’assurance (“taxe bancaire”) 1. Exposé introductif du ministre des Finances, chargé de la Lutte contre la Fraude fi scale Le ministre des Finances, chargé de la Lutte contre la fraude fi scale précise que la “taxe bancaire” est insérée dans la loi-programme par la voie des amendements nos 32 à 37 (DOC 54 1125/005). Il souligne qu’à l’instar des autres mesures fi scales examinées dans le cadre de la loi-programme, cette mesure ne sert pas à assurer l’équilibre budgétaire, mais est déjà l’exécution du premier tax shift de ce gouvernement. Une part importante de ce premier tax shift provient des impôts sur le capital, tels que l’impôt des sociétés, par exemple par l’augmentation de la contribution du secteur fi nancier. Grâce à cette contribution supplémentaire et à l’aug- mentation prévue l’année prochaine, les impôts du secteur fi nancier s’approchent de 1,4 milliard d’euros sur une base annuelle. Ces impôts s’approchent ainsi de la limite des possibilités de ce secteur et il n’y a plus guère ou plus de marge pour procéder à d’autres augmentations d’impôts dans ce secteur, compte tenu des défi s, notamment au niveau de la rentabilité et de la réglementation internationale, auquel il sera confronté au cours des années à venir. Par rapport à d’autres sociétés, les banques et les entreprises d’assurance doivent remplir des conditions 86 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 vereisten te voldoen met betrekking tot eigen vermo- gen. Deze vereisten zijn nog verstrengd door Bazel III (banken) en Solvency II (verzekeringondernemingen) akkoorden. Hierdoor hebben ze een structureel hogere kapitaalsbasis dan andere vennootschappen waar- door ze kunnen genieten van een hogere aftrek voor risicokapitaal. Om de fi scale behandeling van banken en verzekeringsinstellingen op dit vlak meer in lijn te brengen met die van andere vennootschappen, heeft de regering beslist om een vorm van compensatie op te leggen. Omdat de fi scale situatie van de banken en ver- zekeraars erg veranderlijk is en sterk kan verschillen van instelling tot instelling, heeft de regering naar een relatief eenvoudige maatregel gezocht die gemakkelijk te implementeren is. De voorliggende maatregel draagt trouwens ook de voorkeur van de sector. Er werd dus overleg gepleegd met de sector. De bankentaks die de regering wilt opleggen is dan ook uitgewerkt in functie van een aantal evenwichten. Zo is het belangrijk dat alle fi nanciële spelers bijdragen, ook bijvoorbeeld buitenlandse banken die hier een bijkantoor hebben. Verder zorgt de maatregel voor een evenwichtige verdeling tussen grote banken en kleine banken. De grote banken nemen ongeveer 2/3 van de bankenheffing voor zich. 2. Vragen en opmerkingen van de leden De heer Luk Van Biesen (Open Vld) vindt het logisch dat de bankensector thans bijdraagt aan de fi nanciering van de overheidsfi nanciën. Gezien de maatregelen die sinds de bankencrisis van 2008 ten gunste van de bankensector werden aangeno- men, vindt de spreker de door de regering voorgestelde regeling redelijk en billijk. Niettemin had het lid liever gezien dat de bepaling een onderscheid had gemaakt tussen de banken die staatssteun hebben gekregen en die welke de crisis zonder enige overheidshulp hebben moeten door- komen, omdat ze over een steviger fi nanciële basis beschikten of omdat ze minder blootgesteld waren aan “toxische” producten. Hij begrijpt dat zulks technisch niet mogelijk was, maar hij stelt desondanks voor dat de banken die gesteund, respectievelijk gered werden door de overheid (Belfi us en BNP Paribas, waarvan de Staat aandeelhouder is) een extra inspanning leveren. In dat verband stelt hij voor dat de voormelde banken, plus strictes en termes de fonds propres. Ces conditions ont encore été renforcées par les accords de Bâle III (banques) et Solvency  II (entreprises d’assurance). Les banques et entreprises d’assurance ont ainsi une base de capital qui est structurellement plus élevée que celle des autres sociétés et peuvent dès lors bénéfi cier d’une déduction plus importante pour capital à risque. Afi n d’harmoniser davantage le traitement fi scal des banques et des entreprises d’assurance et celui d’autres sociétés sur ce plan, le gouvernement a décidé d’impo- ser une certaine compensation. Étant donné que la situation fi scale des banques et des assureurs est très variable et peut être différente d’un établissement à l’autre, le gouvernement a cherché une mesure relativement simple et facile à mettre en œuvre. La mesure proposée emporte au demeurant la préférence du secteur. Il y a donc eu une concertation avec le secteur. La taxe bancaire que le gouvernement entend impo- ser a dès lors été élaborée en fonction d’un certain nombre d’équilibres. Ainsi importe-t-il que tous les acteurs fi nanciers contribuent, y compris les banques étrangères, par exemple, ayant une succursale en Belgique. La mesure veille également à une répartition équilibrée entre les petites et les grandes banques. Les grandes banques prennent environ 2/3 de la taxe bancaire à leur compte. 2. Questions et observations des membres M. Luk Van Biesen (Open Vld) estime logique que le secteur bancaire contribue aujourd’hui au fi nancement du Trésor public. L’intervenant estime que la mesure proposée par le gouvernement est raisonnable et équitable en raison des mesures adoptées en faveur de ce secteur depuis la crise bancaire de 2008. L’intervenant aurait cependant préféré que le dis- positif tienne compte d’une différentiation entre les banques qui ont reçu une aide de l’État et celles qui ont dû traverser la crise sans aucune aide d’État dès lors qu’elles étaient fi nancièrement plus solides ou moins exposées à des produits “toxiques”. Il comprend que ce n’était techniquement pas possible mais suggère toutefois qu’un effort supplémentaire soit fourni par les banques qui ont été aidées voire sauvées par l’État (Belfi us et BNP Paribas dont l’État est actionnaire). Aussi, il propose qu’en plus de la “taxe bancaire” qui sera demandée au secteur, les banques précitées 87 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 bovenop de bankentaks die de sector zal worden op- gelegd, een deel van hun winst zouden herverdelen in de vorm van dividend. De heer Peter Vanvelthoven (sp.a) deelt de mening van de vorige spreker. Volgens hem had men aan de indertijd door de Staat gesteunde banken een hogere bijdrage moeten vragen. Hoewel de depositobanken de fi nanciële crisis niet hebben veroorzaakt en niet of nau- welijks overheidssteun hebben gekregen, moeten ook zij nu die bankentaks betalen, net als de grote banken. De spreker citeert in dat verband de reactie van een enkele directeurs van depositobanken: “We wisten dat er een belastingverhoging zat aan te komen, maar we hadden gehoopt dat men meteen ook het hele systeem zou hervormen. Op die manier zou- den de kleinere banken die zich vooral met spaargeld fi nancieren en minder op de fi nanciële markten actief zijn, ontzien worden. Nu draaien we mee op voor een extra factuur, zonder garantie dat de heffingsbasis ooit aangepast wordt. Ik vind dat toch een beetje concur- rentievervalsing. De grootbanken halen hun slag thuis.” (Luc Versele, ceo Crelan, Trends.be, 4 maart 2015); “Deze maatregel zal een grotere impact hebben op het rendement op eigen vermogen van de spaar- en depositobanken dan van de grote universele banken. Dit is een gemiste kans” (Dirk Wouters, ceo van Bank van Breda, Trends.be, 4 maart 2015 ). Hoewel de minister aangeeft dat hij de bankensector heeft geraadpleegd, betwijfelt de spreker op grond van de voormelde reacties dat hij met de vertegenwoordi- gers van de depositobanken heeft gesproken. Kan nu nog worden voorzien in een billijker spreiding van de bijdrage, op grond van het soort van bank? De heer Ahmed Laaouej (PS) benadrukt dat het ad- vies van de Raad van State interessant is omdat het de weergave is van de redenering en de motivatie van de regering bij het instellen van die bijdrage ten laste van de fi nanciële sector. Zo wordt duidelijk dat de belangrijkste beweegreden van de regering steunde op het feit dat er geen bijzondere reden is om het voordeel van de aftrek voor risicokapitaal toe te passen op het prudentieel ka- pitaal van de banken en verzekeringsmaatschappijen, envisagent de redistribuer une partie de leurs bénéfi ces sous forme de dividendes. M.  Peter Vanvelthoven (sp.a) partage l’avis du préopinant et considère qu’il aurait fallu demander une contribution plus importante aux banques pour lesquelles l’État a dû intervenir. Aujourd’hui, alors que les banques de dépôt n’ont pas été à l’origine de la crise fi nancière et n’ont pas ou peu été aidées par les pouvoirs publics, elles doivent également s’acquitter de cette taxe bancaire de la même manière que les grandes banques. L’intervenant cite à cet égard la réaction de plusieurs dirigeants de banques de dépôt: “Nous savions qu’une augmentation d’impôt était en préparation, mais nous espérions que l’ensemble du système serait d’emblée réformé. Cela aurait per- mis de ménager les petites banques, qui se fi nancent essentiellement au moyen de l’épargne et sont moins actives sur les marchés fi nanciers. Maintenant, on nous met également à contribution pour une facture supplémentaire, sans garantie que la base imposable soit jamais adaptée. Pour ma part, c’est un peu une distorsion de concurrence. Les grandes banques sont parvenues à leurs fi ns.” (traduction) (Luc Versele, ceo Crelan, Trends.be, 4 mars 2015); “Cette mesure aura davantage d’incidence sur le rendement sur fonds propres des banques d’épargne et de dépôt que des grandes banques universelles. Il s’agit d’une occasion manquée.” (traduction) (Dirk Wouters, CEO Bank van Breda, Trends.be, 4 mars 2015). Si le ministre affirme avoir consulté le secteur ban- caire, l’intervenant doute, à la lumière des réactions précitées, qu’il s’est entretenu avec les représentants des banques de dépôt. Est-il encore possible de tenir compte d’une répar- tition plus équitable de la contribution selon le type de banque? M.  Ahmed Laaouej (PS) souligne que l’avis du Conseil d’État est intéressant car il retrace la réfl exion et la motivation du gouvernement dans le montage de cette contribution du secteur fi nancier. Il relève ainsi que la motivation première du gouvernement reposait sur le fait qu’il n’y pas de raison particulière d’accorder le bénéfi ce de la déduction pour capital à risque sur les capitaux prudentiels des banques et des compagnies d’assurances dès lors qu’elles étaient soumises à des 88 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 aangezien ze onderworpen waren aan de solvabiliteits- ratio’s die voortvloeien uit de internationale regelgeving (Bazel III en Solvency II). Wanneer we echter de volledige memorie van toe- lichting lezen, stellen we vast dat de regering twee verschillende berekeningsgrondslagen in aanmerking neemt om te bepalen wat niet als risicokapitaal kan worden afgetrokken: — voor de banken gaat het om de schulden ten aanzien van de klanten; — voor de verzekeringsmaatschappijen is dat het bedrag van de technische provisies. Met andere woorden, het deel van het eigen vermo- gen wordt niet meer vastgesteld, wat nochtans wordt opgelegd door Bazel III; wel wordt een nieuwe bereke- ningsgrondslag ingesteld, waarvan de relevantie door de Raad van State wordt betwist (zie advies nr.57.260/3 van 24 april 2015). Er bestaat geen verband meer tussen enerzijds, de rechtvaardiging van de regering en an- derzijds, de berekeningsmethode voor de verminderde aftrek voor risicokapitaal. De Raad van State stelt dat het uitzonderingsstelsel voor de kredietinstellingen en de verzekeringsonder- nemingen dan wel redelijk gegrond is vanwege de prudentiële eisen inzake eigen middelen; dat veron- derstelt evenwel dat de berekeningsmethode van de verminderde aftrek voor risicokapitaal inderdaad in verhouding staat tot het wettelijk vereiste niveau van het prudentieel kapitaal voor de kredietinstellingen en de verzekeringsondernemingen (advies nr. 57.260/3 van 24 april 2015, 12). Dat is echter niet meer het geval indien dat uitzonde- ringsstelsel de schulden ten aanzien van de klanten als berekeningsmethode hanteert; dat kan immers leiden tot een grotere of kleinere aftrek. Voorts is de regeling juridisch zwak omdat de bere- keningsgrondslag van de betreffende bijdrage wordt gewijzigd, waardoor de aftrek van bepaalde posten in de belastingaangifte van de vennootschappen en de verzekeringsmaatschappijen beperkt wordt. Er wordt immers een berekeningsgrondslag vastgesteld (ofwel de schulden ten aanzien van de klanten, ofwel de technische provisies) waarop een percentage wordt toegepast; zo verkrijgt men een verminderde aftrek in de vennootschapsbelasting (risicokapitaal, uitgestelde verliezen, aftrekbare dividenden) waarbij de aanreke- ningsvolgorde ook vragen oproept. ratios de solvabilité induites par des règles internatio- nales (Bâle III et Solvency II). Toutefois, une lecture complète de l’exposé des motifs démontre que pour déterminer ce qui ne pourra pas être déduit au titre de déduction pour capital à risque, le gouvernement retient deux bases de calcul différentes, à savoir: — pour les banques, le volume des dettes à l’égard des clients; — pour les compagnies d’assurances, le montant des provisions techniques. En d’autres termes, on ne détermine plus la partie des capitaux propres qui est rendue obligatoire par appli- cation des règles de Bale III mais on fi xe de nouvelles bases dont la pertinence est contestée par le Conseil d’État (avis n°57 260/3 du 24 avril 2015). Il n’y a donc plus de corrélation entre la justifi cation avancée par le gouvernement et la méthode de calcul pour la réduction de la déduction pour capital à risque. Le Conseil d’État affirme que si le régime dérogatoire concernant les établissements de crédit et les entre- prises d’assurances est raisonnablement justifi é en raison des exigences prudentielles de fonds propres, “cela suppose toutefois que la méthode de calcul de la déduction réduite pour capital à risque soit effective- ment proportionnée au niveau légalement requis des capitaux prudentiels pour les établissements de crédit et les entreprises d’assurances (avis n°57 260/3 du 24 avril 2015, 12). Or, ce n’est plus le cas si ce régime dérogatoire prend comme méthode de calcul le volume des dettes envers la clientèle qui peut conduire à une déduction plus importante ou moins importante. Par ailleurs, le dispositif est juridiquement fragile en raison du changement de la base de calcul de ladite contribution, ce qui aboutira à une limitation de la déduc- tion de certains postes dans la déclaration à l’impôt des sociétés et des compagnies d’assurances. Car on détermine une base de calcul (soit les dettes clients soit les provisions techniques) auquel on applique un pour- centage qui va induire une réduction des déductions à l’impôt des sociétés (capital à risques, pertes reportées, dividendes déductibles) et dont l’ordre d’imputation pose également question. 89 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 Algemeen betwist de spreker zeker niet dat een bij- drage ten laste van de fi nanciële sector moet worden ingesteld, maar hij vindt dat het niet om een maatregel mag gaan die onder de door de regering aangekondigde tax shift valt. Tot slot kan de heer Laaouej zich niet van de indruk ontdoen dat de regering een technische regeling instelt die afwijkt van de hoofdreden van de regering om een vooraf bepaalde begrotingsdoelstelling te halen. Hij waarschuwt de regering al voor de talrijke proce- dures die tegen deze maatregel zouden kunnen worden ingesteld; de Raad van State geeft immers onder meer aan dat er andere gereglementeerde fi nanciële instel- lingen bestaan die ook aan vergelijkbare prudentiële vereisten inzake eigen middelen moeten voldoen, maar op wie deze bankenbelasting niet van toepassing is. 3. Antwoorden van de minister van Financiën, belast met de Bestrijding van de fi scale fraude De minister van Financiën, belast met de Bestrijding van de fi scale fraude bevestigt dat momenteel bespre- kingen worden gevoerd over de eventuele aanvullende bijdrage in de vorm van dividenden ten laste van de banken die staatssteun hebben gekregen. Wat de berekeningsmethode van de bijdrage betreft, geeft de minister aan dat verschillende pistes werden bestudeerd in overleg met de banken- en verzekerings- sector. Het was de bedoeling om voor de betreffende sectoren een zo eenvoudig mogelijke regel op te stel- len, ongeacht de rechtsvorm van de onderneming (vennootschap of bijkantoor) en waarbij rekening wordt gehouden met de in 2011 ingestelde bijdrage voor de fi nanciële stabiliteit. Wat de opmerkingen van de Raad van State betreft, is er ook een grote bekommernis geweest vanuit de regering om met deze bankentaks geen bijkomende hin- derpaal te creëren of een nadelig invloed uit te oefenen op de fi nanciering van de economie en de gezinnen. Dat had een risico kunnen zijn indien de regering had gekozen werd voor een maatregel die rechtstreeks verbonden zou zijn met het eigen vermogen van de betrokken instellingen en ondernemingen. Daarom is ervoor gekozen om de nieuwe bankenbijdrage te laten doorwerken als een beperking die kan worden toegepast op drie fi scale aftrekken met name de aftrekken inzake defi nitief belaste inkomsten, overgedragen verliezen en voor risicokapitaal (notionele intrestaftrek). De manière générale, l’intervenant ne conteste cer- tainement pas l’instauration d’une contribution à charge du secteur fi nancier mais estime qu’il ne peut s’agir là d’une mesure relevant du glissement fi scal annoncé par le gouvernement. Enfi n, M. Laaouej ne peut se départir de l’idée que le gouvernement a mis en place un dispositif technique qui s’éloigne de la motivation première du gouvernement pour atteindre un objectif budgétaire prédéfi ni. Il met déjà en garde le gouvernement contre de mul- tiples recours dirigés contre cette mesure puisque le Conseil d’État relève par exemple qu’il existe d’autres établissements fi nanciers réglementés qui sont égale- ment soumis à des exigences prudentielles de fonds propres comparables mais qui ne sont pas visés par la présente taxe bancaire. 3. Réponses du ministre des Finances, chargé de la Lutte contre la fraude fi scale En ce qui concerne une éventuelle contribution sup- plémentaire sous forme de dividendes à charge des banques ayant bénéfi cié d’une aide de l’État, le ministre des Finances, chargé de la Lutte contre la fraude fi scale confi rme que des pourparlers sont en cours. En ce qui concerne la méthode de calcul de la contri- bution, le ministre confi rme que plusieurs pistes ont été étudiées en concertation avec le secteur bancaire et le secteur des assurances. L’objectif était d’aboutir à une règle la plus simple possible pour lesdits secteurs tout en veillant à ne pas opérer de distinction selon la forme juridique de l’entreprise (société ou succursale) et en tenant compte de l’existence de la contribution de stabilité de fi nancière instaurée en 2011. En ce qui concerne les observations du Conseil d’État, le gouvernement s’est fort soucié, en imposant cette taxe bancaire, de ne pas créer d’obstacle sup- plémentaire ou de ne pas exercer d’effet négatif sur le fi nancement de l’économie et des ménages. Ce risque aurait pu exister si le gouvernement avait opté pour une mesure qui serait directement associée aux fonds propres des établissements et entreprises concernés. Aussi a-t-il été décidé de faire opérer la nouvelle contribution bancaire au moyen d’une limita- tion qui peut être appliquée à trois déductions fi scales, à savoir la déduction des revenus défi nitivement taxés, la déduction des pertes reportées et la déduction pour capital à risque (déduction des intérêts notionnels). 90 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 Anders dan wat de Raad van State in zijn advies van 24 april 2015 vooropstelt, gaat deze maatregel niet over een vermindering van de aftrek voor risicokapitaal op zich, maar wel over een beperking van enkele fi scale voordelen, waarvan de aftrek voor risicokapitaal er één is. De voorgestelde compenserende maatregel behoudt nog wel een zekere link met het fi scale voordeel ver- bonden aan het eigen vermogen. Met name wordt het bedrag van de voorgestelde beperking van de fi scale aftrekken mee bepaald door het tarief van de aftrek voor risicokapitaal. F. Liquidatiereserve (art. 77 tot 83) 1. Inleidende uiteenzetting van de minister van Financiën, belast met de Bestrijding van de fi scale fraude De regeling inzake liquidatiereserve als ingevoegd door het ontwerp van programmawet is van toepassing op twee aanslagjaren 2013 en 2014 en stelt momenteel als voorwaarde dat voor beide aanslagjaren de liquida- tiereserve enkel mag worden aangelegd als de jaarreke- ningen van de beide aan die aanslagjaren verbonden boekjaren zijn neergelegd op uiterlijk 30 maart 2015. Gevolg gevend aan een aantal praktische onwenselijk gevolgen die verband houden met de verplichting tot neerlegging van de jaarrekening voor aanslagjaren 2013 en 2014 tegen uiterlijk 30 maart 2015 wordt er een amendement opgesteld (DOC 54 1125/005) dat ertoe strekt de tekst en de gevolgen van de regeling beter in lijn te brengen met het beoogde doel van de maatregel. De minister herinnert eraan dat de programmawet voorziet in de mogelijkheid voor de kleine vennootschap- pen bedoeld in artikel 15 van het Wetboek van vennoot- schappen om over te gaan tot een anticipatieve heffing van 10 pct. in 2015 op de boekhoudkundige winst na belasting verwezenlijkt in de loop van boekjaar 2012 en in 2016 voor wat de boekhoudkundige winst na belasting verwezenlijkt in de loop van boekjaar 2013 betreft, in de mate waarin de winsten in kwestie zullen worden op- genomen in een bijzondere liquidatiereserve. Bij latere liquidatie zullen deze reserves vervolgens belastingvrij kunnen worden uitgekeerd. Aanvankelijk stelde de ontwerptekst als voorwaarde dat de jaarrekeningen met betrekking tot zowel boekjaar 2012 als boekjaar 2013 moeten worden neergelegd of ingediend met de aangifte in de vennootschapsbelas- ting om de liquidatiereserve voor een van deze jaren te kunnen genieten. Deze onlogische voorwaarde wordt geschrapt. Voortaan moet enkel de jaarrekeningen voor Contrairement à ce que le Conseil d’État postule dans son avis du 24 avril 2015, cette mesure ne consiste pas à réduire comme telle la déduction pour capital à risque, mais à instaurer une limitation de certains avantages fi scaux, dont la déduction pour capital à risque. La mesure compensatoire proposée présente cependant encore un certain rapport avec l’avantage fi scal lié aux capitaux propres. Ainsi, le montant de la limitation des déductions fi scales qui est proposée est aussi déterminé par le taux de la déduction pour capital à risque. F. Réserve de liquidation (art. 77 à 83) 1. Exposé introductif du ministre des Finances, chargé de la Lutte contre la fraude fi scale La réglementation relative à la réserve de liquida- tion insérée par la loi-programme en projet s’applique aux exercices d’imposition 2013 et 2014. Elle prévoit aujourd’hui la condition que, pour ces deux exer- cices d’imposition, la réserve de liquidation ne peut être constituée que si les comptes annuels relatifs aux exercices comptables se rattachant à ces deux exercices d’imposition ont été déposés au plus tard le 30 mars 2015. Un amendement est rédigé pour remé- dier à certains effets indésirables, sur le plan pratique, de l’obligation de déposer les comptes annuels relatifs aux exercices comptables 2013 et 2014 au plus tard le 30 mars 2015 (DOC 54 1125/005). Cet amendement tend à mieux aligner le texte et les effets de la régle- mentation sur les objectifs de la mesure. Le ministre rappelle que la loi-programme prévoit la possibilité pour les petites sociétés visées à l’article 15 du Code des sociétés de procéder à un prélèvement anticipatif de 10 p.c. en 2015 sur le bénéfi ce comptable après impôt réalisé au cours de l’exercice comptable 2012 et en 2016 sur le bénéfi ce comptable après impôt réalisé au cours de l’exercice comptable 2013, dans la mesure où les bénéfi ces en question seront repris dans une réserve de liquidation spéciale. Si ces réserves sont distribuées ultérieurement, elles bénéfi cieront de l’exonération d’impôt. La condition initialement prévue par le texte en projet était que les comptes annuels relatifs aux exercices comptables 2012 et 2013 devaient être déposés ou introduits avec la déclaration à l’impôt des sociétés pour que le bénéfi ce de la réserve de liquidation puisse être accordé pour l’une de ces années. Cette condition illogique est supprimée. Désormais, seuls les comptes 91 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 het boekjaar waarin de reserves tot uiting komen en die als basis dienen voor de liquidatiereserve worden neergelegd. Voor de aanleg van de liquidatiereserve met betrek- king tot aanslagjaar 2014 stelde zich een bijkomend probleem voor wanneer vennootschappen hun boekjaar tussen 1 september en 31 december afsluiten. Deze vennootschappen mogen conform artikel 98 van het Wetboek van de vennootschappen hun jaarrekeningen tot zeven maanden na de datum van afsluiting van het boekjaar neerleggen. De tekst van het ontworpen artikel 541,§2, 9° van het WIB 92 verplichtte echter reeds een neerlegging van de jaarrekeningen uiterlijk op 30 maart 2015. Dit wordt nu aangepast. Ten slot,wordt de uiterste datum van neerleg- ging op 31 maart 2015 vastgelegd in plaats van op 30 maart 2015. 2. Vragen van de leden De heer Roel Deseyn (CD&V) heeft vragen bij het samengaan van de specifi eke regeling betreffende de roerende voorheffing op de dividenden van de kmo’s en de regeling in verband met de liquidatiereserve. Hoe zal concreet te werk worden gegaan? De minister geeft in dit verband aan dat hij later een antwoord zal bezorgen; dit antwoord kan bij het verslag worden gevoegd. De heer Ahmed Laaouej (PS) herhaalt dat hij princi- pieel gekant is tegen deze maatregel, die automatisch zal leiden tot een daling van de ontvangsten van de roe- rende voorheffing in de komende jaren. De geraamde ontvangst van 256 miljoen euro kan in ieder geval niet als een structurele ontvangst worden beschouwd. Terwijl zich een consensus aftekent over het feit dat alternatieve belastinggrondslagen voor de belasting op arbeid moe- ten worden gezocht en dat het kapitaal wat meer moet bijdragen, doet de regering het omgekeerde. Ook de door de regering ingestelde terugwerkende kracht is voor kritiek vatbaar, omdat die maatregel de overheidsfi nanciën meer zal kosten. Een forfaitaire belasting van 10 % van de gereser- veerde winsten komt volgens de spreker tegemoet aan de wens van een klein deel van de bevolking, maar dit getuigt van een reëel gebrek aan politieke visie inzake belastingen. annuels relatifs à l’exercice comptable où les réserves apparaissent et qui servent de base à la réserve de liquidation doivent être déposés. Un problème supplémentaire se posait pour la consti- tution de la réserve de liquidation relative à l’exercice d’imposition 2014 pour les entreprises qui clôturent leur exercice comptable entre le 1er septembre et le 31 décembre. Conformément à l’article 98 du Code des sociétés, ces sociétés peuvent déposer leurs comptes annuels au plus tard sept mois après la date de clôture de l’exercice comptable. Or, le texte de l’article 541, § 2, 9°, du Code des impôts sur les revenus 1992 imposait déjà le dépôt des comptes annuels pour le 30 mars 2015 au plus tard. Cette disposition est à présent modifi ée. Enfin, la date ultime de dépôt est fixée au 31 mars 2015 au lieu du 30 mars 2015. 2. Questions des membres M. Roel Deseyn (CD&V) s’interroge quant au cumul du régime particulier relatif au précompte mobilier sur les dividendes des PME et le dispositif “réserve de liqui- dation”. Quelles modalités pratiques seront prévues? Le ministre indique à cet égard qu’il fournira une réponse ultérieurement; réponse qui pourra être jointe au rapport. M. Ahmed Laaouej (PS) réitère son opposition de principe à cette mesure qui entraînera automatiquement une baisse des recettes du précompte mobilier pour les années à venir. En tout état de cause, la recette esti- mée de 256 millions d’euros ne peut être considérée comme une recette structurelle. Alors qu’un consensus se dessine pour rechercher des assiettes alternatives à l’impôt sur le travail et faire contribuer un peu plus le capital, le gouvernement fait l’inverse. Par ailleurs, la rétroactivité mise en œuvre par le gouvernement est également critiquable puisqu’elle accentuera le coût de cette mesure pour les fi nances publiques. Pour l’intervenant, une imposition forfaitaire de 10 % des bénéfi ces mis en réserve répond à une demande d’une franche de la population mais témoigne d’un réel manque de vision politique en matière fi scale. 92 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 IV. — ARTIKELSGEWIJZE BESPREKING EN STEMMINGEN TITEL 4 Financiën HOOFDSTUK 1 Aanslagstelsel dat van toepassing is op de juridische constructies als bedoeld in artikel 2, § 1, 13°, van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992 Artikel 38 De heren Vanvelthoven(sp.a) en Laaouej (PS) dienen amendement nr. 12 in (DOC 54 1125/005), dat ertoe strekt in het punt 2 het voorgestelde punt 13/1, e) te doen vervallen. De indieners zijn van oordeel dat het niet aangewezen is om een uitsluitingsbepaling te voorzien in het ontwerp. De heer Georges Gilkinet (Ecolo-Groen) dient voorts amendement nr. 49 (DOC 54 1125/006) in, dat ertoe strekt te bepalen dat de CFC-regels moeten worden toegepast, op grond waarvan de belasting die betaald wordt in het land met het gunstigste regime afgetrokken wordt van de in België verschuldigde belasting, zodat het saldo effectief in België zal moeten worden betaald. De indiener meent immers dat met een aanslagvoet van 15 % in de betrokken Staat die bevrijdend wordt voor het betalen van de belasting in België, een situatie van niet-gerechtvaardigde oneerlijke concurrentie tussen België en de betrokken Staat in stand wordt gehouden. Amendement nr. 12 wordt verworpen met 9 tegen 2 stemmen. Amendement nr. 49 wordt verworpen met 9 stemmen en 2 onthoudingen. Artikel 38 wordt aangenomen met 10 stemmen tegen 1. Artikel 39 De heer Ahmed Laaouej (PS) c.s. dient de amende- menten nrs. 9 tot 11 (DOC 54 1125/005) in, die ertoe strekken de fi ctie als bepaald bij artikel 39 van het wetsontwerp (toepassing van de Belgische fi scale regels voor offshore-bedrijven) weg te werken en het mogelijk te maken het toepassingsveld van de transparantietaks te verkleinen. IV. — DISCUSSION DES ARTICLES ET VOTES TITRE 4 Finances CHAPITRE 1ER Le régime de taxation applicable aux constructions juridiques visées à l’article 2,§ 1er, 13° du Code des impôts sur les revenus 1992 Article 38 MM. Vanvelthoven (sp.a) et Laaouej (PS) présentent l’amendement n°12 (DOC 54 1125/005) tendant à sup- primer le point 13/1, e), proposé dans le point 2. Les auteurs estiment qu’il n’est pas judicieux de prévoir une disposition d’exception dans le projet. M. Georges Gilkinet (Ecolo-Groen) présente égale- ment l’amendement n°49 (DOC 54 1125/006) qui tend à prévoir l’application des règles CFC selon lesquelles l’impôt payé dans le pays au régime le plus avantageux est déduit de l’impôt à acquitter en Belgique de sorte que le solde devra effectivement être payé en Belgique. L’auteur estime en effet que la fi xation d’un taux d’imposition de 15  % dans l’État concerné comme libératoire du paiement de l’impôt en Belgique maintient une situation de concurrence déloyale non justifi ée entre la Belgique et l’État concerné. L’amendement n°12 est rejeté par 9 voix contre 2. L’amendement n°49  est rejeté par 9  voix et 2 abstentions. L’article 38 est adopté par 10 voix contre 1. Article 39 M. Ahmed Laaouej (PS) et consorts déposent les amendements n°s 9 à 11 (DOC 54 1125/005) qui visent à écarter la fi ction prévue à l’article 39 du projet (appli- cation des règles fi scales belges à la société offshore) et permettent de resserrer le champ d’application de la taxe de transparence. 93 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 De indiener verwijst voor het overige naar de schrif- telijke verantwoording van die amendementen. De heer Georges Gilkinet (Ecolo-Groen) dient de amendementen nrs. 50 en 51 (DOC 54 1125/006) in, waarmee beoogd wordt de gevolgen van een deloka- lisatie van de winsten in offshore-structuren te voorko- men. Voor het overige verwijst hij naar de schriftelijke verantwoording van die amendementen. De amendementen nrs. 9 tot 11 worden achtereen- volgens verworpen met 9 tegen 2 stemmen. De amendementen nrs. 50 en 51 worden achtereen- volgens verworpen met 9 stemmen en 2 onthoudingen. Artikel 39 wordt aangenomen met 9 stemmen en 2 onthoudingen. Artikelen 40 tot 43 Over deze artikelen worden geen opmerkin- gen gemaakt. De artikelen 40 tot 43 worden achtereenvolgens aan- genomen met 10 stemmen en 1 onthouding. Artikel 44 De heer Georges Gilkinet (Ecolo-Groen) dient amen- dement nr. 52 (DOC 54 1125/006) in, dat ertoe strekt voor het niet aangeven van het bestaan van een off- shore-structuur aan de rechts personenbelasting, in een administratieve sanctie te voorzien van 50 tot 250 euro. Amendement nr. 52 wordt verworpen met 9 stemmen en 2 onthoudingen. Artikel 44 wordt aangenomen met 10 stemmen en 1 onthouding. Artikelen 45 tot 47 Over deze artikelen worden geen opmerkin- gen gemaakt. De artikelen 45 tot 47 worden achtereenvolgens aan- genomen met 10 stemmen en 1 onthouding. L’auteur se réfère pour le surplus à la justifi cation écrite de ces amendements. M.  Georges Gilkinet (Ecolo-Groen) présente les amendements n°s 50 et 51 (DOC 54 1125/006) visant à neutraliser les effets d’une délocalisation des profi ts dans des structures offshores. Il renvoie pour le surplus à la justifi cation écrite desdits amendements. Les amendements nos 9 à 11 sont successivement rejetés par 9 voix contre 2. Les amendements nos 50 et 51 sont successivement rejetés par 9 voix et 2 abstentions. L’article 39 est adopté par 9 voix et 2 abstentions. Articles 40 à 43 Ces articles ne donnent lieu à aucune observation. Les articles 40 à 43 sont successivement adoptés par 10 voix et une abstention. Article 44  M. Georges Gilkinet (Ecolo-Groen) présente l’amen- dement n°52 (DOC 54 1125/006) visant à assortir le défaut de déclaration à l’impôt des personnes morales de l’existence d’une structure offshore d’une sanction administrative de 50 à 250 euros. L’amendement n°52  est rejeté par 9  voix et 2 abstentions. L’article 44 est adopté par 10 voix et 1 abstention. Articles 45 à 47 Ces articles ne donnent lieu à aucune observation. Les articles 45 à 47 sont successivement adoptés par 10 voix et une abstention. 94 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 HOOFDSTUK 2 Maatregelen voor startende ondernemingen Afdeling 1 Tax shelter voor startende ondernemingen Artikel 48 De heer Benoît Dispa (cdH) dient de amendementen nrs. 38 tot 41 (DOC 54 1125/006) in, alsook de amen- dementen nrs. 43 en 46 (DOC 54 1125/006), teneinde wijzigingen aan te brengen in de door de regering voorgestelde tax shelterregeling. Deze amendementen strekken er onder meer toe: • de vennootschappen die zijn opgericht door de in- breng van een bedrijfstak en de vennootschappen die eigen aandelen hebben ingekocht, uit te sluiten van het toepassingsveld van die regeling; • zich ervan te vergewissen dat de vennootschap de middelen die recht geven op de belastingvermindering, niet gebruikt om vastgoed aan te kopen gedurende een periode van vier jaar; • de vennootschap te verhinderen dat ze in de eerste vier boekjaren een dividend uitkeert, aandelen verwerft, eigen aandelen inkoopt of een lening toestaat; • de toekenning van de belastingvermindering te be- perken tot louter de inbreng in geld, met uitsluiting van de inbreng in natura, via een quasi-inbreng. Voor het overige verwijst de spreker naar de schrif- telijke verantwoording van de door hem ingediende amendementen. De heer Ahmed Laaouej (PS) verduidelijkt dat er inderdaad maatregelen moeten worden aangenomen om de fi nanciering van de kmo’s te ondersteunen. Hij betreurt evenwel dat er nog steeds onzekerheden zijn die fi scale optimalisatie mogelijk maken. Voorts werd geen duidelijk antwoord gegeven op de vraag inzake de terugstorting van het fi scaal voordeel. Daarom zal de fractie van de spreker zich onthouden bij de stemming over dit artikel. De amendementen nrs. 38 tot 41, 43 en 46 worden achtereenvolgens verworpen met 9 tegen 2 stemmen. Artikel 48 wordt aangenomen met 9 stemmen en 3 onthoudingen. CHAPITRE 2 Mesures pour des entreprises qui débutent Section 1re tax shelter pour entreprises qui débutent Article 48 M. Benoît Dispa (cdH) dépose les amendements nos 38 à 41 (DOC 54 54 1125/006) ainsi que les amen- dements nos 43 et 46 (DOC 54 54 1125/006) en vue d’apporter des modifi cations au régime de tax shelter proposé par le gouvernement. Ces amendements visent notamment à: • exclure du champ d’application les sociétés consti- tuée par un apport de branche d’activité et celles qui ont procédé à un rachat d’actions propres; • s’assurer que la société n’utilise pas les fonds qui donnent droit à la réduction d’impôt pour acquérir des immeubles et ce sur une période de quatre ans; • exclure la possibilité pour la société de procéder au cours des quatre premiers exercices à une dis- tribution de dividendes, une acquisition d’action ou parts, un rachat d’actions propres ou à consentir un quelconque prêt; • limiter l’octroi de la réduction d’impôt aux seuls apports en numéraires en excluant les apports en nature via un quasi-apport. L’auteur se réfère pour le surplus à la justifi cation écrite de ses amendements. M.  Ahmed Laaouej (PS) précise qu’il convient effectivement d’adopter des mesures pour soutenir le fi nancement des PME mais regrette qu’il subsiste des incertitudes qui rendent possible l’optimalisation fi scale. Par ailleurs, aucune réponse précise n’a été apportée à la question de la rétrocession de l’avantage fi scal. Aussi, le groupe PS s’abstiendra lors du vote de cet article. Les amendements nos 38 à 41, 43 et 46 sont respec- tivement rejetés par 9 voix contre 2. L’article 48 est adopté par 9 voix et 3 abstentions. 95 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 Artikel 48/1 (nieuw) De heer Benoît Dispa (cdH) dient amendement nr. 42 (DOC 54 1125/006) in, tot invoeging van een artikel 48/1 (nieuw), teneinde uitdrukkelijk te voorzien in een tegen- prestatie voor de toegekende belastingvermindering. Amendement nr. 42 wordt verworpen met 9 tegen 3 stemmen. Artikelen 49 tot 66 Over deze artikelen worden geen opmerkingen gemaakt. De artikelen 49 tot 66 worden achtereenvolgens aan- genomen met 10 stemmen en 2 onthoudingen. HOOFDSTUK 3 Belastingstelsel dat van toepassing is op ondernemingen uit de diamantsector Artikelen 67 tot 70 Over deze artikelen worden geen opmerkin- gen gemaakt. De artikelen 67 tot 70 worden achtereenvolgens aangenomen met 9 tegen 3 stemmen. Artikel 71 De heer Georges Gilkinet (Ecolo-Groen) dient amen- dement nr. 53 (DOC 54 1125/006) in, dat ertoe strekt de begunstigden van het “diamantstelsel” ertoe te ver- plichten aan de belastingadministratie te bewijzen dat de procedures voor de aankoop van de diamanten correct en overeenkomstig de marktpraktijken verlopen zijn. Amendement nr. 53 wordt verworpen met 9 tegen 3 stemmen. Artikel 71 wordt aangenomen met 9 tegen 3 stemmen. Artikel 72 Over dit artikel worden geen opmerkingen gemaakt. Het wordt aangenomen met 9 tegen 3 stemmen. Article 48/1 (nouveau) M.  Benoît Dispa (cdH) dépose l’amendement n°42 (DOC 54 54 1125/006) visant à insérer un nouvel article 48/1 en vue de prévoir explicitement une contre- partie à la réduction d’impôt octroyée. L’amendement n°42 est rejeté par 9 voix contre 3. Articles 49 à 66 Ces articles ne donnent lieu à aucune observation. Les articles 49 à 66 sont successivement adoptés par 10 voix et 2 abstentions. CHAPITRE 3 Régime de taxation applicable aux entreprises du secteur diamantaire Articles 67 à 70 Ces articles ne donnent lieu à aucune observation. Les articles 67 à 70 sont successivement adoptés par 9 voix contre 3. Article 71  M. Georges Gilkinet (Ecolo-Groen) présente l’amen- dement n° 53 (DOC 54 1125/006) visant à imposer aux bénéfi ciaires du régime “diamant” d’apporter la preuve à l’administration fi scale que les opérations de négoce de diamants ont été réalisées correctement et confor- mément aux pratiques du marché. L’amendement n°53 est rejeté par 9 voix contre 3. L’article 71 est adopté par 9 voix contre 3. Article 72 Cet article n’appelle pas d’observations. Il est adopté par 9 voix contre 3. 96 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 HOOFDSTUK 4 Diverse bepalingen Afdeling 1 Investeringsaftrek voor digitale investeringen Artikelen 73 tot 76 Over deze artikelen worden geen opmerkin- gen gemaakt. De artikelen 73 tot 76 worden achtereenvolgens aan- genomen met 9 stemmen en 3 onthoudingen. Afdeling 2 Liquidatiereserve Artikelen 77 tot 81 Over deze artikelen worden geen opmerkin- gen gemaakt. De artikelen 77 tot 81 worden achtereenvolgens aangenomen met 9 tegen 3 stemmen. Artikel 82 De regering dient amendement nr. 22 (DOC 54 1125/ 005) in, dat strekt tot aanpassing van de voorwaarde voor het indienen van de jaarrekeningen op een vast- gestelde datum om een liquiditeitsreserve te kunnen aanleggen. Voortaan zal het volstaan dat de jaarrekeningen over het boekjaar dat betrekking heeft op het aanslagjaar 2013, ofwel zijn ingediend op 31 maart 2015, ofwel wat de in artikel 97 van het Wetboek van de vennootschap- pen bedoelde vennootschappen betreft, zijn goedge- keurd door de algemene vergadering overeenkomstig artikel 92 van hetzelfde Wetboek en samen met de aangifte in de vennootschapsbelasting zijn ingediend voor het betrokken aanslagjaar. Voor het aanslagjaar 2014 wordt in een gelijkaardige bepaling voorzien. Amendement nr. 22 wordt aangenomen met 9 tegen 3 stemmen. Artikel 82, zoals geamendeerd wordt aangenomen met 9 tegen 3 stemmen. CHAPITRE 4 Dispositions diverses Section 1re Déduction pour investissement pour les investissements numériques Articles 73 à 76 Ces articles ne donnent lieu à aucune observation. Les articles 73 à 76 sont successivement adoptés par 9 voix et 3 abstentions. Section 2 Réserve de liquidation Articles 77 à 81 Ces articles ne donnent lieu à aucune observation. Les articles 77 à 81 sont successivement adoptés par 9 voix contre 3. Article 82 Le gouvernement présente l’amendement n°22 (DOC 54 1125/005) visant à adapter la condition imposant le dépôt des comptes annuels à une date déterminée pour pouvoir constituer une réserve de liquidation. Désormais, il suffira que les comptes annuels rela- tifs à l’exercice comptable se rattachant à l’exercice d’imposition 2013, soit ont été déposés à la date du 31 mars 2015, soit en ce qui concerne les sociétés visées à l’article 97  du Code des sociétés ont été approuvées par l’assemblée générale conformément à l’article 92 du même Code et introduits avec la décla- ration à l’impôt des sociétés pour l’exercice concerné. Un dispositif similaire est prévu pour l’exercice d’impo- sition 2014. L’amendement n°22  est adopté rejeté par 9 voix contre 3. L’article 82, tel qu’amendé,  est adopté par 9 voix contre 3. 97 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 Artikel 83 Over dit artikel worden geen opmerkingen gemaakt. Het artikel wordt aangenomen met 9 tegen 3 stemmen. Afdeling 3 Wijziging aan artikel 289ter/1 van het Wetboek van de inkomstenbelastingen Artikel 84 Over dit artikel worden geen opmerkingen gemaakt. Het wordt eenparig aangenomen. Artikelen 84/1 en 84/2 (nieuw) De heer Alain Mathot (PS) dient de amendementen nrs. 44 en 45 (DOC 54 1125/006) in, die ertoe strekken de impact van de verlaging van de inkomensgarantie- uitkering te beperken, die op onrechtvaardige wijze eenoudergezinnen treffen. Dezelfde aanpassing wordt toegepast in verband met de alleenstaanden die voor een familielid ten laste zorgen. De indiener verwijst voor het overige naar de schrif- telijke verantwoording van zijn amendementen. De amendementen nrs. 44 en 45 worden achtereen- volgens verworpen met 9 tegen 3 stemmen. Artikel 85 Over dit artikel worden geen opmerkingen gemaakt. Het wordt eenparig aangenomen. Afdeling 4 Intercommunales (nieuw) Artikelen 85/1 tot 85/8 (nieuw) De regering dient amendement nr. 23 (DOC 54 1125/005) in, dat ertoe strekt een nieuwe afdeling 4, “Intercommunales”, in te voegen. Amendement nr. 24 (DOC 54 1125/005) ingediend door de regering, strekt ertoe gedeeltelijk artikel 180, 1°, WIB 92, opgeheven bij de programmawet van 19 december 2014, te herstellen. De intercommunales, Article 83 Cet article n’appelle pas d’observations. Il est adopté par 9 voix contre 3. Section 3 Modifi cation à l’article 289ter/1 du Code des impôts sur les revenus 1992 Article 84 Cet article n’appelle pas d’observations. Il est adopté à l’unanimité. Articles 84/1 et 84/2 (nouveaux) M. Alain Mathot (PS) présente les amendements nos 44 et 45 (DOC 54 1125/006) visant à réduire l’impact des diminutions de l’allocation de Garantie de Revenu qui touchent de manière injuste les familles monoparen- tales. La même correction est apportée pour les isolés s’occupant d’un proche dont ils ont la charge. L’auteur se réfère pour le surplus à la justifi cation écrite de ses amendements. Les amendements nos 44 et 45 sont successivement rejetés par 9 voix contre 3. Article 85 Cet article n’appelle pas d’observations. Il est adopté à l’unanimité. Section 4 Intercommunales (nouvelle) Articles 85/1 à 85/8 (nouveaux) Le gouvernement présente l’amendement n°23 (DOC 54 1125/005) qui tend à insérer une nouvelle section 4 “Intercommunales”. L’amendement n° 24 (DOC 54 1125/005), déposé par le gouvernement, vise à rétablir partiellement l’article 180, 1° CIR 92 abrogé par la loi-programme du 19 décembre 2014. Dès lors, une intercommunale, une 98 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 samenwerkingsverbanden, projectverenigingen, auto- nome gemeentebedrijven of verenigingen uitgaand van een OCMW, die in het kader van een sociaal oogmerk, als hoofdactiviteit een ziekenhuis of een instelling uitbaten, waar oorlogsslachtoffers, gehandicapten, ouderen, beschermde minderjarigen of behoeftigen worden verzorgd, worden dus vrijgesteld van de ven- nootschapsbelasting, ongeacht hun rechtsvorm. De amendementen nrs. 25 tot 31 (DOC 54 1125/005), ingediend door de regering, brengen wijzigen aan in het WIB 92 vanwege de gedeeltelijke herstelling van artikel 180, 1°, WIB 92 en beogen ook elke niet- gerechtvaardigde ongelijke fi scale behandeling tussen de overheidssector en de privésector te voorkomen. De minister verwijst voor het overige naar zijn inlei- dende uiteenzetting en de schriftelijke verantwoording van de amendementen. De amendementen nrs. 23 tot 31 worden ach- tereenvolgens aangenomen met 9 stemmen en 3 onthoudingen. HOOFDSTUK 5 Kredietinstellingen en verzekeringsondernemingen (nieuw) Artikelen 85/9 tot 85/13 (nieuw) De regering dient amendement nr. 32 (DOC 54 1125/005) in, dat ertoe strekt een nieuw hoofdstuk 5 in te voegen, met als opschrift “Kredietinstellingen en verzekeringsondernemingen”. De amendementen nrs. 33 tot 37 (DOC 54 1125/005) van de regering strekken ertoe het “buffervermogen” dat de kredietinstellingen en verzekeringsondernemingen als eigen vermogen moeten aanhouden krachtens res- pectievelijk Verordening (EU) nr. 575/2013 en Richtlijn 2013/36/EU (voor de kredietinstellingen) en Richtlijn 2009/138/EG (voor de verzekeringsondernemingen), gedeeltelijk uit te sluiten van de daadwerkelijk toege- paste aftrek van de belastbare winst, van de aftrek voor risicokapitaal en van de aftrek van vorige beroepsver- liezen in de vennootschapsbelasting. Daartoe wijzigen de voornoemde amendementen de artikelen 205, § 3, 205novies, 207, 239/1 en 536 van WIB92. De minister verwijst voor het overige naar zijn inlei- dende uiteenzetting ter zake. structure de coopération, une association de projet, une régie communale autonome ou une association issue d’un CPAS qui, dans le cadre de son objet social, s’occupe à titre principal d’un hôpital ou d’une institution qui assiste des victimes de la guerre, des handicapés, des personnes âgées, des mineurs d’âge protégés ou des indigents, est exonérée de l’impôt des sociétés, indépendamment de sa forme juridique. Les amendements nos 25 à 31 (DOC 54 1125/005), déposés par le gouvernement, apportent des modifi ca- tions au CIR 92 nécessités par le rétablissement partiel de l’article 180, 1° CIR 92 et visent également à éviter toute discrimination fi scale non justifi ée entre le secteur public et le secteur privé. Le ministre renvoie pour le surplus à son exposé introductif et la justifi cation écrite des amendements. Les amendements nos 23 à 31 sont successivement adoptés par 9 voix et 3 abstentions. CHAPITRE 5 Établissements de crédit et entreprises d’assurances (nouveau) Articles 85/9 à 85/13 (nouveaux) Le gouvernement présente l’amendement n°32 (DOC 54 1125/005) qui tend à insérer un nouveau chapitre 5 intitulé “Établissements de crédit et entreprises d’assurances”. Les amendements nos 33 à 37 (DOC 54 1125/005), déposés par le gouvernement visent à exclure partielle- ment de la déduction du bénéfi ce imposable effective- ment appliquée, de la déduction pour capital à risque, et de la déduction de pertes professionnelles antérieures à l’impôt des sociétés, les coussins de fonds propres que les établissements de crédit et les entreprises d’assurances doivent détenir en capitaux propres en vertu respectivement, du règlement (UE) n°575/2013 et de la directive 2013/36/UE pour les établissements et de la directive 2009/138/Ce pour les entreprises d’assurances. A cet effet, les amendements précités modifi ent les articles 205,§ 3, 205novies, 207, 239/1 et 536 du CIR92. Le ministre se réfère pour le surplus à son exposé introductif en la matière. 99 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 De amendementen nrs. 32 tot 37 worden achtereen- volgens eenparig aangenomen. HOOFDSTUK 5 Intercommunale verenigingen (nieuw) Artikelen 85/1 tot 85/3 en artikel 85/8 (nieuw) De heer Benoît Dispa (cdH) dient de amendementen nrs. 1 tot 4 (DOC 54 1125/003) in, die ertoe strekken een nieuw hoofdstuk 5 in te voegen, met als opschrift “Intercommunale verenigingen”, teneinde artikel 180, 1°, WIB 92 gedeeltelijk te herstellen. De heer Alain Mathot (PS) c.s. dient de amende- menten nrs. 5 tot 8 (DOC 54 1125/004) in, alsook de amendementen nrs. 47 en 48 (DOC 54 1125/005) die ertoe strekken de intercommunale verenigingen die tot doel hebben te werken in non-profi tsectoren en/ of sectoren van gemeentelijk belang van de vennoot- schapsbelasting uit te sluiten en een zekere “fi scale neutraliteit” te behouden. De heren Peter Vanvelthoven (sp.a) en Alain Mathot (PS) dienen amendement nr. 21 (DOC 54 1125/005) in, dat een soortgelijke strekking heeft als de voornoemde amendementen. Gelet op de aanneming van de door de regering inge- diende amendementen nrs. 23 tot 31, tot invoeging van een nieuwe afdeling 4 “Intercommunales”, vervallen de amendementen nrs. 1 tot 8, 21, 47 en 48. HOOFDSTUK 5 Belasting op de meerwaarden (nieuw) Artikelen 85/1 tot 85/5 (nieuw) De heren Peter Vanvelthoven (sp.a) en Ahmed Laaouej (PS) dienen amendement nr. 13 (DOC 54 1125/005) in, dat ertoe stekt een nieuw hoofdstuk 5 in te voegen, met als opschrift “Belasting op de meerwaarden”. De hoofdindiener verklaart dat met dit hoofdstuk wordt voorzien in een hoger bijdrage van de inkomsten uit kapitaal door de invoering van een belasting op de meerwaarden van aandelen. De amendementen nrs. 14 tot 18 (DOC 54 1125/005), van dezelfde indieners, nemen gedeeltelijk de tekst over van het wetsvoorstel houdende een verschuiving van de Les amendements nos 32 à 37 sont successivement adoptés à l’unanimité. CHAPITRE 5 Intercommunales (nouveau) Articles 85/1 à 85/3 et article 85/8 (nouveaux) M. Benoît Dipsa (cdH) présente les amendements nos1 à 4 (DOC 54 1125/003) visant à insérer un nouveau chapitre 5 intitulé “Intercommunales” en vue de rétablir partiellement l’article 180, 1° CIR 92. M. Alain Mathot (PS) et consorts déposent également les amendements nos 5 à 8 (DOC 54 1125/004) ainsi que les amendements nos 47 et 48 ((DOC 54 1125/005) afi n d’exclure de l’Impôt des sociétés (isoc) les intercom- munales qui ont pour objet d’œuvrer dans des secteurs non-marchand et/ou d’intérêt communal et à préserver une “neutralité fi scale”. MM.  Peter Vanvelthoven (sp.a) et Alain Mathot (PS) présentent encore un amendement n°21 (DOC 54 1125/005) dont l’objectif est similaire aux amende- ments précités. Compte tenu de l’adoption des amendements du gouvernement nos 23 à 31 insérant une nouvelle section 4 “Intercommunales”, les amendements nos 1 à 8, 21, 47 et 48 deviennent sans objet. CHAPITRE 5 Taxation des plus-values (nouveau) Articles 85/1 à 85/5 (nouveaux) MM. Peter Vanvelthoven (sp.a) et Ahmed Laaouej (PS) présentent l’amendement n°13 (DOC 54 1125/005) qui tend à insérer un nouveau chapitre 5 intitulé “Taxation des plus-values”. L’auteur principal explique que l’objet de ce chapitre est de prévoir une meilleure contribution des revenus du capital par l’instauration d’une taxation sur plus-values d’actions. Les amendements nos 14 à 18 (DOC 54 1125/005) présentés par les mêmes auteurs, reprennent partielle- ment le texte de la proposition de loi visant à réorienter 100 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 belastingdruk, teneinde de inkomsten uit arbeid minder en die uit kapitaal meer te belasten (DOC 54 0380/001). Zij strekken ertoe te voorzien in een belasting op de meerwaarden die worden gegenereerd door de verkoop van aandelen en van alle derivaten met een fi nanciële of materiële onderliggende waarde. Om geen voor de economie destabiliserend gedrag te stimuleren, wordt voorgesteld de speculatieve meerwaarden nog meer te belasten. De heer Vanvelthoven verwijst voor het overige naar de schriftelijke verantwoording van de amendementen. De amendementen nrs. 13 tot 18 worden achtereen- volgens verworpen met 9 tegen 3 stemmen. HOOFDSTUK 6 Blokkering van de afgevlakte gezondheidsindex op de huurprijzen (nieuw) Artikel 85/6 (nieuw) De heer Peter Vanvelthoven (sp.a) dient amende- ment nr.19 in (DOC 54 1125/005), dat ertoe strekt de huurprijzen te koppelen aan de tijdelijk geblokkeerde afgevlakte gezondheidsindex. Voor het overige verwijst de indiener naar de schrif- telijke verantwoording bij zijn amendement. Amendement nr. 19 wordt verworpen met 9 stem- men tegen 3. HOOFDSTUK 7 Inperking van de verruimde minnelijke schikking (nieuw) Artikel 85/7 (nieuw) De heer Peter Vanvelthoven (sp.a) dient amen- dement nr.20 in (DOC 54 1125/005), dat ertoe strekt dossiers van ernstige fi scale fraude van de minnelijke schikking uit te sluiten. Deze dossiers zouden altijd moe- ten leiden tot vervolging en fi naal een uitspraak van een rechter. Een snelle en gedegen fi scale onderhandeling van grote fraudezaken door Justitie is noodzakelijk om het rechtvaardigheidsgevoel bij de burger te herstellen en om een ontradend effect te hebben op potentiële fraudeurs. Voor het overige verwijst de indiener naar de schrif- telijke verantwoording bij zijn amendement. la taxation des revenus du travail vers les revenus du capital (DOC 54 380/001). Ils tendent à prévoir une impo- sition des plus-values générées par la vente de parts, de toutes les actions et de tous les instruments dérivés dont un sous-jacent est fi nancier ou physique. Afi n de ne pas encourager les comportements déstabilisateurs pour l’économie, il est décidé de taxer de manière plus importante les plus-values spéculatives. M. Vanvelthoven se réfère pour le surplus à la justi- fi cation écrite des amendements. Les amendements nos 13 à 18 sont successivement rejetés par 9 voix contre 3. CHAPITRE 6 Le blocage de l’indice santé lissé appliqué aux loyers (nouveau) Article 85/6 (nouveau) M. Peter Vanvelthoven (sp.a) présente l’amendement n° 19 (DOC 54 1125/005), qui tend à lier les loyers à l’indice santé lissé temporairement bloqué. Pour le surplus, l’auteur renvoie à la justifi cation écrite de son amendement. L’amendement n° 19 est rejeté par 9 voix contre 3. CHAPITRE 7 Réduction du champ d’application de la transaction étendue (nouveau) Article 85/7 (nouveau) M. Peter Vanvelthoven (sp.a) présente l’amende- ment n° 20 (DOC 54 1125/005) qui tend à exclure les dossiers de fraude fi scale grave de la transaction. Ces dossiers devraient toujours donner lieu à des poursuites débouchant sur une sentence prononcée par un juge. Un traitement judiciaire rapide et sérieux des grandes affaires de fraude est nécessaire pour rétablir le senti- ment d’équité chez les citoyens, tout en ayant un effet dissuasif sur les fraudeurs potentiels. Pour le surplus, l’auteur renvoie à la justifi cation écrite de son amendement. 101 1125/009 DOC 54 2014 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 4 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G VA N DE 5 4 e ZIT T IN GSP ERIOD E 2015 Amendement nr.20 wordt verworpen met 9 stem- men tegen 3. * * * Op verzoek van de heren Laaouej en Vanvelthoven wordt de bespreking van wetsontwerp nr. 1125 (artikelen 38 tot 85) onderworpen aan de toepassing van artikel 83 van het Reglement (tweede lezing). Voorts heeft de commissie beslist om een wetge- vingstechnische nota te vragen. De rapporteurs, De voorzitter, Ahmed LAAOUEJ Eric VAN ROMPUY Sophie WILMÈS Lijst van de bepalingen die een uitvoeringsmaatregel vergen (artikel 78.2 van het Reglement): In toepassing van artikel 105 van de Grondwet: nihil In toepassing van artikel 108 van de Grondwet: — Art. 38, 1°, tweede lid: artikel 2, § 1, 13°, tweede lid, WIB 92: besluit vastgesteld na overleg in de Ministerraad en te bekrachtigen bij wet; — Art. 38, 1°, derde lid: artikel 2, § 1, 13°, derde lid, WIB 92: besluit vastgesteld na overleg in de Ministerraad; — Art. 48, § 6, eerste lid: art. 14526, § 6, eerste lid, WIB 92: KB niet te overleggen in Ministerraad; — Art. 48, § 6, tweede lid: art. 14526, § 6, tweede lid, WIB 92: KB niet te overleggen in Ministerraad; — Art. 58, laatste lid: art. 27510, WIB 92: KB niet te overleggen in Ministerraad; — Art. 74: art. 77, eerste lid, eerste gedachtestreepje, WIB 92: besluit vastgesteld na overleg in de Ministerraad en te bekrachtigen bij wet; — Art. 74: art. 77, eerste lid, tweede gedachtestreepje, WIB 92: besluit vastgesteld na overleg in de Ministerraad en te bekrachtigen bij wet; — Art. 82: art. 541, § 4, CIR 92: KB niet te overleggen in Ministerraad. L’amendement n° 20 est rejeté par 9 voix contre 3. * * * À la demande de MM.  Laaouej et Vanvelthoven, l’examen du projet de loi n° 1125 (articles 38 à 85) est soumis à l’application de l’article 83  du Règlement (deuxième lecture). Par ailleurs, la commission a décidé de demander une note de légistique. Les rapporteurs, Le président, Ahmed LAAOUEJ Eric VAN ROMPUY Sophie WILMÈS Dispositions qui nécessitent des mesures d’exécution (art. 78.2 du Règlement de la Chambre): En application de l’article 105 de la Constitution: nihil En application de l’article 108 de la Constitution: — Art. 38, 1°, alinéa 2: article 2, § 1er, 13°, alinéa 2, CIR 92: arrêté délibéré en Conseil des ministres et à confi rmer par une loi; — Art 38, 1°, alinéa 3: article 2, § 1er, 13°, alinéa 3, CIR 92: arrêté délibéré en Conseil des ministres; — Art. 48, § 6 , alinéa 1er: art. 14526, § 6, alinéa 1er, CIR 92 : AR à ne pas délibérer en Conseil des ministres; — Art. 48, § 6 , alinéa 2: art. 14526, § 6, alinéa 2, CIR 92: AR à ne pas délibérer en Conseil des ministres; — Art. 58, dernière alinéa: art. 27510, CIR 92: AR à ne pas délibérer en Conseil des ministres; — Art. 74: art. 77, alinéa 1er, premier tiret, CIR 92: arrêté délibéré en Conseil des ministres et à confi rmer par une loi; — Art. 74: art. 77, alinéa 1er, deuxième tiret, CIR 92: arrêté délibéré en Conseil des ministres et à confi rmer par une loi; — Art. 82: art. 541, § 4, CIR 92: AR à ne pas délibérer en Conseil des ministres. Centrale drukkerij – Imprimerie centrale