Inhoud
8915
DOC 53 3452/003
DOC 53 3452/003
C H A M B R E 5 e S E S S I O N D E L A 5 3 e L É G I S L A T U R E
K AMER 5e Z ITTING VAN DE 53e Z ITTING S P E RIO DE
2013
2014
CHAMBRE DES REPRÉSENTANTS
DE BELGIQUE
BELGISCHE KAMER VAN
VOLKSVERTEGENWOORDIGERS
4 april 2014
4 avril 2014
NAMENS DE COMMISSIE
VOOR DE FINANCIËN EN DE BEGROTING
UITGEBRACHT DOOR
MEVROUW Muriel GERKENS
FAIT AU NOM DE LA COMMISSION
DES FINANCES ET DU BUDGET
PAR
MME Muriel GERKENS
VERSLAG
RAPPORT
PROJET DE LOI
WETSONTWERP
houdende wijziging van de wet van
21 februari 2003 tot oprichting
van een Dienst voor alimentatievorderingen
bij de FOD Financiën en tot wijziging
van het Gerechtelijk Wetboek, met het
oog op een effectieve invordering van
onderhoudsschulden
modifiant la loi du 21 février 2003 créant
un Service des créances alimentaires au sein
du SPF Finances et le Code judiciaire, en
vue d’assurer le recouvrement effectif des
créances alimentaires
tot wijziging van de wet van
21 februari 2003 tot oprichting van een
Dienst voor alimentatievorderingen bij de
FOD Financiën
modifiant la loi du 21 février 2003
créant un Service des créances alimentaires
au sein du SPF Finances
PROPOSITION DE LOI
WETSVOORSTEL
tot wijziging van het Wetboek
van strafvordering en de wet
van 21 februari 2003 tot oprichting
van een Dienst voor alimentatievorderingen
bij de FOD Financiën, wat de oprichting
van een nationaal register
van de rechterlijke beslissingen betreft
modifiant le Code d’instruction criminelle
et la loi du 21 février 2003
créant un Service
des créances alimentaires
au sein du SPF Finances,
relative à la création d’un Registre national
des décisions judiciaires
PROPOSITION DE LOI
WETSVOORSTEL
2
3452/003
DOC 53
C H A M B R E 5 e S E S S I O N D E L A 5 3 e L É G I S L A T U R E
K AMER 5e Z ITTING VAN DE 53e Z ITTINGS P E RIO DE
2013
2014
Abréviations dans la numérotation des publications:
DOC 53 0000/000: Document parlementaire de la 53e législature, suivi
du n° de base et du n° consécutif
QRVA:
Questions et Réponses écrites
CRIV:
Version Provisoire du Compte Rendu intégral
CRABV:
Compte Rendu Analytique
CRIV:
Compte Rendu Intégral, avec, à gauche, le
compte rendu intégral et, à droite, le compte rendu
analy tique traduit des interventions (avec les an-
nexes)
PLEN:
Séance plénière
COM:
Réunion de commission
MOT:
Motions déposées en conclusion d’interpellations
(papier beige)
Publications officielles éditées par la Chambre des représentants
Commandes:
Place de la Nation 2
1008 Bruxelles
Tél. : 02/ 549 81 60
Fax : 02/549 82 74
www.lachambre.be
courriel : publications@lachambre.be
Les publications sont imprimées exclusivement sur du papier certifi é FSC
Officiële publicaties, uitgegeven door de Kamer van volksvertegenwoordigers
Bestellingen:
Natieplein 2
1008 Brussel
Tel. : 02/ 549 81 60
Fax : 02/549 82 74
www.dekamer.be
e-mail : publicaties@dekamer.be
De publicaties worden uitsluitend gedrukt op FSC gecertifi ceerd papier
N-VA
:
Nieuw-Vlaamse Alliantie
PS
:
Parti Socialiste
MR
:
Mouvement Réformateur
CD&V
:
Christen-Democratisch en Vlaams
sp.a
:
socialistische partij anders
Ecolo-Groen
:
Ecologistes Confédérés pour l’organisation de luttes originales – Groen
Open Vld
:
Open Vlaamse liberalen en democraten
VB
:
Vlaams Belang
cdH
:
centre démocrate Humaniste
FDF
:
Fédéralistes Démocrates Francophones
LDD
:
Lijst Dedecker
MLD
:
Mouvement pour la Liberté et la Démocratie
INDEP-ONAFH
:
Indépendant-Onafhankelijk
Afkortingen bij de nummering van de publicaties:
DOC 53 0000/000:
Parlementair document van de 53e zittingsperiode +
basisnummer en volgnummer
QRVA:
Schriftelijke Vragen en Antwoorden
CRIV:
Voorlopige versie van het Integraal Verslag
CRABV:
Beknopt Verslag
CRIV:
Integraal Verslag, met links het defi nitieve integraal verslag
en rechts het vertaald beknopt verslag van de toespraken
(met de bijlagen)
PLEN:
Plenum
COM:
Commissievergadering
MOT:
Moties tot besluit van interpellaties (beigekleurig papier)
Composition de la commission à la date de dépôt du rapport/
Samenstelling van de commissie op de datum van indiening van het verslag
Président/Voorzitter: Georges Gilkinet
A. — Titulaires / Vaste leden:
B. — Suppléants / Plaatsvervangers:
N-VA
Peter Dedecker, Jan Jambon, Steven Vandeput,
Veerle Wouters
Karolien Grosemans, Peter Luykx, N, Karel Uyttersprot, Bert Wollants
PS
Olivier Henry, Christophe Lacroix, Alain Mathot,
Christiane Vienne
Laurent Devin, Isabelle Emmery, Yvan Mayeur, Franco Seminara, Eric
Thiébaut
CD&V
Carl Devlies, Kristof Waterschoot
Jenne De Potter, Raf Terwingen, Jef Van den Bergh
MR
Olivier Destrebecq, Damien Thiéry
David Clarinval, Luc Gustin, Marie-Christine Marghem
sp.a
Karin Temmerman
Dirk Van der Maelen, Peter Vanvelthoven
Ecolo-Groen
Georges Gilkinet
Meyrem Almaci, Muriel Gerkens
Open Vld
Luk Van Biesen
Patrick Dewael, Gwendolyn Rutten
VB
Hagen Goyvaerts
Gerolf Annemans, Barbara Pas
cdH
Benoît Drèze
Christian Brotcorne, Catherine Fonck
C. — Membre sans voix délibérative / Niet-stemgerechtigd lid:
LDD
Jean Marie Dedecker
3
3452/003
DOC 53
C H A M B R E 5 e S E S S I O N D E L A 5 3 e L É G I S L A T U R E
K AMER 5e Z ITTING VAN DE 53e Z ITTING S P E RIO DE
2013
2014
INHOUD
I. Inleidende uiteenzettingen ....................................
II. Algemene bespreking ...........................................
III. Artikelsgewijze bespreking en stemmingen ..........
SOMMAIRE
I. Exposés introductifs .............................................
II. Discussion générale .............................................
III. Discussion des articles et votes ............................
3
8
16
4
8
16
Blz.
Pages
Documents précédents:
Doc 53 3452/ (2013/2014):
001:
Projet transmis par le Sénat.
002:
Amendements.
Doc 53 0491/ (2010/2011):
001:
Proposition de loi de Mme Gerkens et consorts.
Doc 53 1962/ (2011/2012):
001:
Proposition de loi de Mme Gerkens et consorts.
Voorgaande documenten:
Doc 53 3452/ (2013/2014):
001:
Ontwerp overgezonden door de Senaat.
002:
Amendementen.
Doc 53 0491/ (2010/2011):
001:
Wetsvoorstel van mevrouw Gerkens c.s.
Doc 53 1962/ (2011/2012):
001:
Wetsvoorstel van mevrouw Gerkens c.s.
4
3452/003
DOC 53
C H A M B R E 5 e S E S S I O N D E L A 5 3 e L É G I S L A T U R E
K AMER 5e Z ITTING VAN DE 53e Z ITTINGS P E RIO DE
2013
2014
MESDAMES, MESSIEURS,
Votre commission a examiné le présent projet de loi
transmis par le Sénat au cours de ses réunions des
24 et 25 mars 2014.
Les propositions suivantes ont été jointes à la discus-
sion du projet de loi:
— proposition de loi modifiant la loi du 21 fé-
vrier 2003 créant un Service des créances alimentaires
au sein du SPF Finances (DOC 53 491/001);
— proposition de loi modifi ant le Code d’instruction
criminelle et la loi du 21 février 2003 créant un Service
des créances alimentaires au sein du SPF Finances,
relative à la création d’un Registre national des déci-
sions judiciaires (DOC 53 1962/001).
I. — EXPOSÉS INTRODUCTIFS
A.
Projet de loi modifiant la loi du
21 février 2003 créant un Service des créances
alimentaires au sein du SPF Finances
et le Code judiciaire, en vue d’assurer le
recouvrement effectif des créances alimentaires
(DOC 53 3452/001)
M. Koen Geens, ministre des Finances, chargé de la
Fonction publique, rappelle que le Service des créances
alimentaires (ci-après SECAL) a été institué par la loi du
21 février 2003 créant un Service des créances alimen-
taires au sein du SPF Finances, dans le but de remédier
au problème des créances alimentaires impayées et de
favoriser l’exécution des décisions judiciaires.
En ce qui concerne la contribution alimentaire due
aux enfants, le SECAL octroie des avances au créancier
d’aliments lorsque le débiteur d’aliments s’est soustrait
à l’obligation de paiement en tout ou en partie, pour
deux termes consécutifs ou non, au cours des douze
mois qui précèdent la demande. Le montant de chacune
des avances est égal à celui de la pension alimentaire
indexée, avec un maximum de 175 euros par mois et par
créancier d’aliments. L’obligation alimentaire doit avoir
été fi xée dans une décision judiciaire exécutoire ou un
acte authentique. Le SECAL octroie son intervention si
le créancier d’aliments est domicilié en Belgique.
DAMES EN HEREN,
Uw commissie heeft dit door de Senaat overgezonden
wetsontwerp besproken tijdens haar vergaderingen van
24 en 25 maart 2014.
Aan de bespreking van het wetsontwerp werden de
volgende wetsvoorstellen toegevoegd:
— wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 21 febru-
ari 2003 tot oprichting van een Dienst voor alimentatie-
vorderingen bij de FOD Financiën (DOC 53 491/001);
— wetsvoorstel tot wijziging van het Wetboek van
strafvordering en de wet van 21 februari 2003 tot op-
richting van een Dienst voor alimentatievorderingen bij
de FOD Financiën, wat de oprichting van een nationaal
register van de rechterlijke beslissingen betreft (DOC
53 1962/001).
I. — INLEIDENDE UITEENZETTINGEN
A. Wetsontwerp houdende wijziging van de wet
van 21 februari 2003 tot oprichting van een Dienst
voor alimentatievorderingen bij de FOD Financiën
en tot wijziging van het Gerechtelijk Wetboek,
met het oog op een effectieve invordering van
onderhoudsschulden (DOC 53 3452/001)
De heer Koen Geens, minister van Financiën, belast
met Ambtenarenzaken, herinnert eraan dat de Dienst
Alimentatievorderingen (hierna afgekort tot DAVO) werd
opgericht bij de wet van 21 februari 2003 tot oprichting
van een Dienst voor Alimentatievorderingen bij de FOD
Financiën, om antwoord te bieden op het vraagstuk van
de onbetaalde alimentatievorderingen en om de uitvoe-
ring van de gerechtelijke uitspraken te bespoedigen.
Met betrekking tot het onderhoudsgeld dat aan de
kinderen verschuldigd is, kent DAVO aan de onder-
houdsgerechtigde voorschotten op het onderhoudsgeld
toe wanneer de onderhoudsplichtige zich in de loop
van de twaalf maanden die aan de aanvraag vooraf-
gaan gedurende twee — al dan niet opeenvolgende
— termijnen, geheel of ten dele onttrokken heeft aan
de verplichting om het onderhoudsgeld te betalen. Het
bedrag van de voorschotten is gelijk aan het bedrag van
het geïndexeerde onderhoudsgeld, met een maximum
van 175 euro per maand en per onderhoudsgerechtigde.
De onderhoudsplicht moet zijn vastgesteld in een uit-
voerbare gerechtelijke beslissing of in een authentieke
akte. DAVO verleent haar tegemoetkoming indien de
onderhoudsgerechtigde zijn woonplaats in België heeft.
5
3452/003
DOC 53
C H A M B R E 5 e S E S S I O N D E L A 5 3 e L É G I S L A T U R E
K AMER 5e Z ITTING VAN DE 53e Z ITTING S P E RIO DE
2013
2014
En outre, il est précisé que le créancier d’aliments
ne peut avoir droit à une avance que si ses ressources
mensuelles ne sont pas supérieures au montant visé
à l’article 1409, § 1er, alinéa 1er, du Code judiciaire, en
ce qui concerne les plafonds en matière de saisie sur
salaire. Le plafond de ressources est lié à l’article 1409,
§ 1er, alinéa 1er, du Code judiciaire qui fi xe les limites
de saisissabilité du salaire. Ce plafond est donc fi xé à
1 300 euros, majoré d’un montant de 65 euros par enfant
à charge. Ceci a pour conséquence que de nombreux
parents célibataires ayant une activité professionnelle ne
sont actuellement pas dans les conditions pour pouvoir
recourir au système d’avances.
Lorsqu’un créancier d’aliments fait appel au SECAL,
ce dernier agit pour le compte et au nom du créancier
d’aliments. Lorsque ce service a payé des avances sur
pensions alimentaires, il est subrogé de plein droit au
créancier d’aliments, à concurrence du montant des
avances, pour la perception et le recouvrement de la
créance alimentaire.
Sous la précédente législature, la HIVA — KULeuven
a réalisé une étude sur le SECAL (“Impact budgétaire
de l’octroi d’avances par le Service des créances
alimentaires SECAL”, professeur Pacolet et M. De
Wispelaere) visant à analyser les possibilités d’améliorer
le recouvrement et de calculer le coût de l’élargissement
du système des avances à des tranches de revenus
supérieures. Plusieurs recommandations ont alors été
formulées.
Ces recommandations ont entraîné l’inscription du
passage suivant dans l’accord de gouvernement du
1er décembre 2011: “Pour venir en aide aux familles
confrontées à la défaillance du débiteur d’aliments, le
gouvernement entend améliorer l’action du Fonds de
créances alimentaires (SECAL), notamment en optimi-
sant les récupérations des avances auprès du parent
débiteur et en informant encore mieux la population sur
les services proposés par le SECAL.”.
Plusieurs parlementaires estimaient également
qu’une modification législative était nécessaire.
Plusieurs propositions de loi ont dès lors été déposées,
tant à la Chambre des représentants qu’au Sénat.
Elles ont abouti, au Sénat, au projet de loi qui est pré-
senté aujourd’hui. Le ministre en rappelle les éléments
principaux:
— le plafond de revenus pour pouvoir recourir au
système d’avances est porté à 1 800 euros (montant
de base non indexé);
Tevens wordt bepaald dat de onderhoudsgerechtigde
slechts recht kan hebben op een voorschot indien zijn
maandelijkse bestaansmiddelen niet hoger zijn dan het
bedrag dat wordt bepaald in artikel 1409, § 1, eerste
lid, van het Gerechtelijk Wetboek, wat de grenzen voor
het loonbeslag betreft. Het bestaansmiddelenplafond
wordt gekoppeld aan artikel 1409, § 1, eerste lid, van
het Gerechtelijk Wetboek, dat de grenzen voor de
beslagbaarheid van het loon bepaalt. In dit verband
wordt dit plafond bepaald op 1 300 euro, verhoogd met
65 euro per kind ten laste. Dit heeft tot gevolg dat heel
wat alleenstaande ouders met een beroepsactiviteit
momenteel niet aan de voorwaarden voldoen om een
beroep te kunnen doen op de voorschotregeling.
Wanneer een onderhoudsgerechtigde een beroep
doet op DAVO, treedt DAVO op in naam en voor reke-
ning van de onderhoudsgerechtigde. Wanneer DAVO
voorschotten op onderhoudsgeld heeft betaald, treedt
deze dienst daarom ten belope van de voorschotten
van rechtswege in de plaats van de onderhouds-
gerechtigde voor de inning en invordering van de
alimentatievordering.
Onder de vorige regeerperiode werd een studie over
DAVO uitgevoerd door HIVA — KULeuven (“Budgettaire
impact van de toekenning van de voorschotten door de
Dienst voor alimentatievorderingen DAVO”, professor
Pacolet en de heer De Wispelaere), teneinde de moge-
lijkheden tot verbetering van de invordering te analyse-
ren en de kostprijs te berekenen van de uitbreiding van
het voorschottensysteem tot hogere inkomensgenieters.
Er werden een aantal aanbevelingen geformuleerd.
Deze aanbevelingen gaven aanleiding tot opname
in het regeerakkoord van 1 december 2011 van vol-
gende passage: “Om gezinnen te helpen waar de
onderhoudsplichtige in gebreke blijft, wil de regering
de werking van de Dienst voor alimentatievorderingen
(DAVO) verbeteren door onder andere de recuperatie
van de voorschotten bij de onderhoudsplichtige ouder
te optimaliseren en de bevolking beter te informeren
over de dienstverlening van DAVO.”
Ook heel wat parlementsleden waren de mening
toegedaan dat de wetgeving moet worden gewijzigd.
Zowel in de Kamer als in de Senaat werden derhalve
verschillende wetsvoorstellen ingediend. Deze voorstel-
len hebben in de Senaat geleid tot het wetsontwerp dat
thans ter bespreking voorligt. De minister overloopt de
belangrijkste aspecten ervan:
— de inkomensgrens om een beroep te kunnen
doen op de voorschotregeling wordt opgetrokken tot
1 800 euro (niet-geïndexeerd basisbedrag);
6
3452/003
DOC 53
C H A M B R E 5 e S E S S I O N D E L A 5 3 e L É G I S L A T U R E
K AMER 5e Z ITTING VAN DE 53e Z ITTINGS P E RIO DE
2013
2014
— la majoration pour les enfants à charge de
65 euros par enfant est maintenue, et est doublée pour
les enfants handicapés ayant droit à des allocations
familiales majorées;
— une simplifi cation administrative est prévue lors
de la demande d’une avance au SECAL. A l’avenir, le
demandeur ne devra plus présenter un avertissement-
extrait de rôle des impôts sur les revenus car le SECAL
pourra demander cette information directement auprès
du Service public fédéral Finances;
— la participation du créancier d’aliments aux frais
de fonctionnement du SECAL, aujourd’hui de 5 %, est
mise à charge du débiteur d’aliments. La participation
du débiteur sera dorénavant de 13 %. Il est porté à 13 %
et non à 15 % car ce pourcentage est suffisant pour
couvrir les frais de fonctionnement du SECAL;
— l’article 16 de la loi sur le SECAL empêchait jusqu’à
présent le recouvrement sous le montant du revenu
d’intégration. Le projet à l’examen confère au SECAL
des droits de perception et de recouvrement identiques
à ceux du créancier d’aliments. Concrètement, cela
signifi e que le recouvrement pourra porter sur le montant
inférieur à la limite du revenu d’intégration, ce qui n’est
pas possible aujourd’hui pour le SECAL. Si la société
estime que le bien-être de ses enfants relève de l’intérêt
général, nous devons alors en tant que société prendre
nos responsabilités;
— si le débiteur d’aliments n’a pas de domicile connu
en Belgique ni à l’étranger, la notifi cation est adressée
au procureur du Roi de Bruxelles. Les intérêts de retard
sont calculés à partir de cette notifi cation;
— il est institué auprès du SPF Justice un fi chier cen-
tral des jugements, arrêts et actes allouant une pension
alimentaire, ainsi qu’un comité de surveillance;
— la modifi cation apportée à la loi hypothécaire
réside dans l’introduction d’un privilège général sur les
biens meubles pour les dettes alimentaires. Ce privilège
occupe un rang favorable pour le créancier d’aliments
et se limite à 15 000 euros;
— une modifi cation apportée au Code pénal permet
au juge de sanctionner l’infraction de l’abandon de
famille en infl igeant une peine de déchéance du droit
de conduire.
— de verhoging voor kinderen ten laste, ten belope
van 65 euro per kind, wordt behouden en wordt verdub-
beld voor kinderen met een handicap die recht hebben
op verhoogde kinderbijslag;
— de bij DAVO in te dienen voorschotaanvraag wordt
administratief vereenvoudigd. In de toekomst zal de aan-
vrager geen aanslagbiljet van zijn inkomstenbelasting
meer moeten voorleggen, aangezien DAVO die gege-
vens direct bij de FOD Financiën zal kunnen opvragen;
— de bijdrage van de onderhoudsgerechtigde aan
de werkingskosten van DAVO, die momenteel 5 %
bedraagt, wordt ten laste gelegd van de onderhouds-
plichtige; de bijdrage van de onderhoudsplichtige zal
voortaan 13 % bedragen. De bijdrage bedraagt geen
15, maar 13 %, omdat dit percentage volstaat om de
werkingskosten van DAVO te dekken;
— artikel 16 van de DAVO-wet voorzag tot nog toe
in een beperking van de invorderingsmogelijkheden tot
aan het bedrag van het leefl oon. Het ontwerp voorziet
dat DAVO over dezelfde innings- en invorderingsrech-
ten beschikt als de onderhoudsgerechtigde. Concreet
komt dit erop neer dat onder de grens van het leefl oon
zal kunnen worden ingevorderd, wat DAVO vandaag
niet kan. Als onze maatschappij zijn kinderen écht als
van openbaar belang beschouwt, dan moeten we als
maatschappij onze verantwoordelijkheid nemen;
— voor onderhoudsplichtigen die in België noch
het buitenland een gekende woonplaats hebben
wordt kennisgeving gedaan bij de procureur des
Konings te Brussel. Vanaf deze kennisgeving lopen de
nalatigheidsinteresten;
— binnen de FOD Justitie wordt een Centraal bestand
van vonnissen, arresten en akten houdende toekenning
van een onderhoudsuitkering opgericht, alsook een
toezichtscomité;
— de wijziging van de hypotheekwet betreft de invoe-
ring van een algemeen voorrecht op roerende goederen
voor de onderhoudsschulden. Dit voorrecht bekleedt
een voor de onderhoudsgerechtigde gunstige rang en
beperkt zich tot 15 000 euro;
— het strafwetboek wordt gewijzigd door de moge-
lijkheid te voorzien voor de rechter om het misdrijf van
familieverlating te bestraffen met “het verval van het
recht tot sturen”.
7
3452/003
DOC 53
C H A M B R E 5 e S E S S I O N D E L A 5 3 e L É G I S L A T U R E
K AMER 5e Z ITTING VAN DE 53e Z ITTING S P E RIO DE
2013
2014
L’amélioration des possibilités de recouvrement a
pour but de compenser le coût budgétaire de 8 millions
d’euros résultant de l’augmentation du plafond du
salaire pour pouvoir recourir au système d’avances. Le
projet de loi est donc établi dans une perspective neutre
d’un point de vue budgétaire.
Enfi n, le ministre souhaite rappeler à la commission
que le SPF Finances s’engage ainsi, par le truchement
du SECAL, en faveur de l’avenir de nos enfants. C’est
par là que commence la lutte contre la pauvreté.
B. Proposition de loi modifiant la loi du
21 février 2003 créant un Service des créances
alimentaires au sein du SPF Finances (DOC
53 491/001)
Mme Muriel Gerkens (Ecolo-Groen) rappelle que
son groupe suit cette problématique depuis de nom-
breuses années. Elle rappelle que l’objectif du SECAL
est de permettre à tout parent de percevoir les créances
alimentaires nécessaires à l’éducation des enfants
et d’obtenir des avances sur créances alimentaires.
Toutefois, la loi du 21 février 2003 a prévu des plafonds
limitant de fait l’intervention du SECAL.
L’intervenante a donc déposé en octobre 2010, avec
Mmes Meyrem Almaci et Zoé Genot (Ecolo-Groen),
une proposition de loi en vue de supprimer le plafond
que les créanciers d’aliments ne peuvent dépasser
pour pouvoir bénéfi cier de l’accès aux avances sur
créances non payées. En effet, il convient de ne pas
perdre de vue que les obligations des deux parents,
lorsqu’ils se séparent, consistent à garantir un niveau
de vie de qualité à leurs enfants et de fournir à ceux-ci
un niveau de vie le plus proche de celui qu’ils avaient
avant la séparation. En outre, toute politique relative au
paiement des créances alimentaires doit être guidée
par le principe du droit. Par conséquent, la proposition
de loi vise à supprimer ce plafond de revenus afi n de
permettre l’accès aux avances pour toute personne à
qui un jugement à accordé le droit à une contribution
alimentaire au profi t de ces enfants.
De betere invorderingsmogelijkheden dienen als
compensatie voor het budgettair prijskaartje van 8 mil-
joen euro dat vasthangt aan de verhoging van de inko-
mensbovengrens om een beroep te kunnen doen op de
voorschotregeling. Het wetsontwerp is dus budgettair
gezien neutraal.
Tot slot herinnert de minister de commissie eraan dat
de FOD Financiën aldus, via DAVO, volop inzet op de
toekomst van onze kinderen. Daar begint immers de
strijd tegen armoede.
B. Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van
21 februari 2003 tot oprichting van een Dienst voor
alimentatievorderingen bij de FOD Financiën (DOC
53 491/001)
Mevrouw Muriel Gerkens (Ecolo-Groen) geeft aan
dat haar fractie dit thema al vele jaren volgt. Ze herin-
nert eraan dat DAVO tot doel heeft ervoor te zorgen dat
iedere ouder de voor de opvoeding van de kinderen
noodzakelijke alimentatievorderingen ontvangt en recht
heeft op voorschotten op alimentatievorderingen. De wet
van 21 februari 2003 heeft echter inkomensdrempels
ingesteld waardoor de interventie van DAVO feitelijk
beperkt wordt.
Daarom heeft de spreekster in oktober 2010, samen
met de dames Meyrem Almaci en Zoé Genot (Ecolo-
Groen), een wetsvoorstel ingediend dat ertoe strekte de
inkomensdrempel waarboven de onderhoudsgerech-
tigde geen aanspraak kan maken op voorschotten op
onbetaald onderhoudsgeld, af te schaffen. Men mag
immers niet uit het oog verliezen dat gescheiden ouders
hun kinderen een kwaliteitsvolle levensstandaard dienen
te waarborgen, die zo dicht mogelijk aansluit bij die van
vóór de scheiding. Bovendien moet elk beleid inzake de
betaling van alimentatie vorderingen worden gestuurd
door het beginsel van de naleving van het recht. Dit
wetsvoorstel heeft dan ook tot doel die inkomensboven-
grens af te schaffen, zodat eenieder aan wie een vonnis
het recht heeft verleend op onderhoudsgeld voor de
kinderen, aanspraak kan maken op die voorschotten.
8
3452/003
DOC 53
C H A M B R E 5 e S E S S I O N D E L A 5 3 e L É G I S L A T U R E
K AMER 5e Z ITTING VAN DE 53e Z ITTINGS P E RIO DE
2013
2014
C. Proposition de loi modifi ant le Code d’instruction
criminelle et la loi du 21 février 2003 créant un
Service des créances alimentaires au sein du
SPF Finances, relative à la création d’un Registre
national des décisions judiciaires (DOC 53 1962/001)
Mme Muriel Gerkens (Ecolo-Groen) souligne qu’une
des missions du SECAL consiste dans le recouvrement
des pensions et contributions alimentaires et ce en
application des décisions judiciaires.
Une précédente évaluation du fonctionnement du
SECAL a toutefois mis en lumière la nécessité pour
celui-ci de disposer d’une liste des décisions judiciaires
et des actes authentiques en matière de pensions ali-
mentaires. A cette fi n, la création d’un registre national
permettra de simplifi er le travail administratif du SECAL
et d’uniformiser les méthodes de travail lors de la consti-
tution et du suivi des dossiers traités par le SECAL;
l’objectif fi nal étant le raccourcissement des délais de
recouvrement.
Mme Gerkens rappelle que son groupe a donc
déposé une proposition de loi visant à créer un tel
registre auquel tant le SECAL que la commission des
contributions alimentaires aura accès.
II. — DISCUSSION GÉNÉRALE
A. Questions des membres
Mme Muriel Gerkens (Ecolo-Groen) souligne une
nouvelle fois que le relèvement du plafond de revenus
pour bénéfi cier de l’accès aux avances sur créances
non payées constitue certes une avancée en soi mais
demeure toujours discriminatoire et n’a pas réellement
de sens. En effet, ce plafond continue d’exclure de fait
de nombreux parents alors que, comme d’autres, ils bé-
néfi cient d’une décision judiciaire ou d’un acte authen-
tique qui fi xe le montant de la contribution alimentaire
destinée à leurs enfants et que le débiteur d’aliments
ne remplit manifestement pas ces obligations.
L’intervenante annonce dès lors qu’elle déposera
un amendement en vue de supprimer purement et
simplement ce plafond. Elle se réfère pour le surplus à
l’exposé de sa proposition n° 491/001.
En ce qui concerne la création au sein du SPF Justice
d’un registre dénommé “fi chier central des jugements,
arrêts et actes allouant une pension alimentaire” consul-
table par le SECAL, Mme Gerkens soutient naturel-
lement cette mesure car le SECAL est régulièrement
C. Wetsvoorstel tot wijziging van het
Wetboek van strafvordering en de wet van
21 februari 2003 tot oprichting van een Dienst voor
alimentatievorderingen bij de FOD Financiën, wat
de oprichting van een nationaal register van de
rechterlijke beslissingen betreft (DOC 53 1962/001)
Mevrouw Muriel Gerkens (Ecolo-Groen) geeft aan
dat een van de opdrachten van de DAVO erin bestaat
onderhoudsgeld en alimentatiebijdragen te vorderen,
op grond van rechterlijke beslissingen.
Uit een vorige evaluatie van de werking van de DAVO
is evenwel gebleken dat deze Dienst over een lijst moet
beschikken van de rechterlijke beslissingen en van de
authentieke akten inzake onderhoudsgeld. Het aan-
leggen van een nationaal register zal in dat verband
het administratief werk van DAVO vereenvoudigen en
zorgen voor uniforme werkmethodes wat de opmaak en
de opvolging van de door DAVO behandelde dossiers
betreft; de uiteindelijke doelstelling is een inkorting van
de vorderingstermijnen.
Mevrouw Gerkens wijst erop dat haar fractie bijgevolg
een wetsvoorstel indient dat ertoe strekt een dergelijk re-
gister aan te leggen waar zowel DAVO als de commissie
voor onderhoudsbijdragen toegang toe zullen hebben.
II. — ALGEMENE BESPREKING
A. Vragen van de leden
Mevrouw Muriel Gerkens (Ecolo-Groen) beklemtoont
nogmaals dat de verhoging van de inkomensbovengrens
om in aanmerking te komen voor voorschotten op niet-
betaalde vorderingen, op zich weliswaar een stap vooruit
is, maar nog steeds een discriminatie inhoudt en weinig
zoden aan de dijk brengt. Die inkomensdrempel blijft
namelijk heel wat ouders uitsluiten terwijl zij, net zoals
anderen, een rechterlijke beslissing of een authentieke
akte in handen hebben waarin het bedrag van de voor
hun kinderen bestemde onderhoudsbijdrage is vast-
gesteld, en de onderhoudsplichtige zijn verplichtingen
duidelijk niet nakomt.
De spreekster kondigt bijgevolg aan dat ze een
amendement zal indienen om die inkomens bovengrens
simpelweg af te schaffen. Voor het overige verwijst ze
naar de toelichting bij haar wetsvoorstel nr. 491/001.
In verband met de oprichting, binnen de FOD Justitie,
van een register genaamd “centraal bestand van von-
nissen, arresten en akten houdende toekenning van
een onderhouds uitkering” dat door DAVO kan worden
geraadpleegd, is mevrouw Gerkens die maatregel
9
3452/003
DOC 53
C H A M B R E 5 e S E S S I O N D E L A 5 3 e L É G I S L A T U R E
K AMER 5e Z ITTING VAN DE 53e Z ITTING S P E RIO DE
2013
2014
confronté à des parents ne disposant plus d’une copie
de leur jugement ou arrêt.
Elle se demande toutefois si le ministre s’est inter-
rogé sur l’avantage de loger ce registre au sein du SPF
Justice en lieu et place du SPF Finances.
Mme Veerle Wouters (N-VA) concède que le projet
de loi comprend des mesures visant à améliorer le
recouvrement des créances alimentaires par le SECAL
notamment par l’instauration d’un nouveau plafond. Ce
projet de loi reste toutefois incomplet et comporte des
imprécisions.
L’intervenante pointe le fait que l’essentiel des
dispositions de ce projet concerne des modifi cations
relatives au Code judiciaire et au Code pénal: création
d’un fi chier central des décisions judiciaires allouant
une pension alimentaire, création d’un comité de
gestion et de surveillance de ce fi chier central, retrait
du permis de conduire comme nouvelle sanction en
cas de non-paiement des contributions alimentaires.
Dès lors, elle estime opportun de demander des avis
circonstanciés au ministre de la Justice ou à défaut à
la commission de la Justice de la Chambre sur la fai-
sabilité de ces mesures. Dans le même ordre d’idées,
l’oratrice s’interroge sur l’opportunité de créer une
nouvelle sanction alors que les sanctions actuelles ne
sont pas exécutées. Ne faudrait-il pas mettre l’accent
sur l’exécution des peines prononcées? Le retrait d’un
permis ne risque-t-il pas de compliquer le travail ou la
recherche de travail du débiteur d’aliments, ce qui ne
fera qu’aggraver le problème?
La création du fi chier central des décisions judiciaires
allouant une pension alimentaire pose également ques-
tion puisque certains documents contiendront forcément
des éléments confi dentiels. Qui pourra consulter ledit
fi chier? La Commission de la protection de la vie privée
(CPVP) s’est-elle prononcée sur ce point précis?
Enfi n, la note adressée par l’Orde van Vlaamse
Balies (OVB) conforte l’intervenante dans l’idée que le
texte de ce projet de loi doit être amélioré. Différentes
remarques dont celles relatives au droit de plainte du
SECAL ou à la transaction amiable sont constructives
et méritent d’être examinées. L’oratrice suggère donc
de demander un avis de la commission de la Justice
sur le présent projet de loi.
uiteraard genegen, omdat DAVO geregeld te maken
krijgt met ouders die geen kopie meer bezitten van hun
vonnis of arrest.
Zij wil evenwel weten of de minister zich terdege
heeft afgevraagd wat het voordeel ervan is dit register
onder te brengen bij de FOD Justitie in plaats van bij
de FOD Financiën.
Mevrouw Veerle Wouters (N-VA) erkent dat dit wets-
ontwerp maatregelen bevat die het DAVO makkelijker
moeten maken de verschuldigde onderhoudsuitkeringen
in te vorderen, meer bepaald door te voorzien in een
nieuw maximumbedrag. Dit wetsontwerp is echter nog
altijd onvolledig en op bepaalde punten onnauwkeurig.
De spreekster merkt onder meer op dat het meren-
deel van de bepalingen betrekking heeft op wijzigingen
van het Gerechtelijk Wetboek en het Strafwetboek: de
oprichting van een centraal bestand met alle rechtspraak
waarbij een onderhoudsuitkering wordt toegekend, de
oprichting van een beheers- en toezichtscomité voor
dat centraal bestand, de intrekking van het rijbewijs
als nieuwe straf bij niet-betaling van de verschuldigde
onderhoudsuitkeringen. Zij acht het dan ook wenselijk
de minister van Justitie of anders de Kamercommissie
voor de Justitie om uitvoerig advies te vragen over
de haalbaarheid van die maatregelen. Aansluitend
daarop heeft de spreekster vragen bij de wenselijkheid
van een nieuwe sanctie, ermee rekening houdend dat
de bestaande sancties niet worden toegepast. Moet
niet de nadruk worden gelegd op de uitvoering van
de uitgesproken straffen? Dreigt de intrekking van het
rijbewijs het voor de onderhoudsplichtige niet moeilijker
te maken naar het werk te gaan of werk te zoeken, wat
het probleem alleen maar zal verergeren?
De oprichting van het centraal bestand met recht-
spraak waarbij een onderhoudsuitkering wordt toege-
kend, doet eveneens vragen rijzen, aangezien sommige
documenten onvermijdelijk vertrouwelijke gegevens
zullen bevatten. Wie zal dat bestand mogen raadple-
gen? Heeft de Commissie voor de bescherming van de
persoonlijke levenssfeer (CBPL) zich over dat concreet
punt uitgesproken?
Ten slotte sterkt de nota van de Orde van Vlaamse
Balies (OVB) de spreekster in haar overtuiging dat
de tekst van dit wetsontwerp moet worden verbeterd.
Verscheidene opmerkingen, onder meer aangaande
het recht voor DAVO om een klacht in te dienen, of de
minnelijke schikking, zijn constructief bedoeld en dienen
van naderbij te worden bekeken. De spreekster stelt
dus voor om de commissie voor de Justitie om advies
te vragen over dit wetsontwerp.
10
3452/003
DOC 53
C H A M B R E 5 e S E S S I O N D E L A 5 3 e L É G I S L A T U R E
K AMER 5e Z ITTING VAN DE 53e Z ITTINGS P E RIO DE
2013
2014
M. Carl Devlies (CD&V) rappelle que le projet de loi à
l’examen a été déposé par tous les partis de la majorité
au Sénat. Ce texte se base sur une proposition de loi
déposée sous la précédente législature. Il a été amé-
lioré à l’issue de plusieurs auditions organisées par la
commission des Finances et des affaires économiques
du Sénat. Ce projet vise, d’une part, à améliorer les
possibilités de recouvrement du Service des créances
alimentaires (SECAL) et, d’autre part, à relever le pla-
fond de revenus pris en compte pour l’intervention du
SECAL. En outre, il restreint la possibilité de remise de
dettes alimentaires.
Il est absolument nécessaire de modifi er la législation
en vigueur. Le SECAL a été créé en 2003 afi n de pouvoir
répondre à la problématique des créances alimentaires
impayées et de l’exécution des décisions judiciaires.
Dans l’état actuel de la législation, trois problèmes
se posent.
Premièrement, le plafond de revenus pris en compte
pour déterminer qui peut bénéfi cier du régime des
avances du SECAL est trop bas. À l’heure actuelle, le
créancier d’aliments n’a droit à une avance que si ses
ressources ne dépassent pas 1 373 euros, ce montant
étant majoré de 65 euros par enfant à charge. Dès
lors, de nombreux parents isolés exerçant une activité
professionnelle sont exclus du droit de bénéfi cier d’une
avance. Les femmes peu qualifi ées qui ont de jeunes
enfants, qui ont une expérience du travail limitée voire
inexistante sont les plus touchées.
Deuxièmement, le créancier d’aliments doit lui-même
contribuer aux frais de fonctionnement du SECAL. Or,
il ne se justifi e pas que le créancier d’aliments doive
supporter des frais parce qu’un débiteur d’aliments se
soustrait à son obligation d’entretien.
Troisièmement, le SECAL est confronté à l’imper-
fection du recouvrement des créances alimentaires et
des avances. Lorsqu’un créancier d’aliments fait appel
au SECAL, ce dernier agit pour le compte et au nom
du créancier d’aliments. Lorsque le SECAL a payé des
avances sur pensions alimentaires, il est subrogé de
plein droit au créancier d’aliments, à concurrence du
montant des avances, pour la perception et le recou-
vrement de la créance alimentaire. Au niveau du recou-
vrement des avances payées et des arriérés, il s’avère
toutefois que le SECAL bute sur certains obstacles
légaux l’empêchant de recouvrer ces montants d’une
façon efficace.
Le projet de loi à l’examen offre une solution à ces
trois problèmes.
De heer Carl Devlies (CD&V) herinnert eraan dat het
voorliggende wetsontwerp werd ingediend door alle
meerderheidspartijen in de Senaat. De tekst is geba-
seerd op een wetvoorstel uit de vorige zittingsperiode
en werd verbeterd na verscheidene hoorzittingen in de
commissie voor de Financiën en Economische aange-
legenheden van de Senaat. Het wetsontwerp heeft tot
doel om enerzijds de invorderingsmogelijkheden van de
Dienst voor alimentatievorderingen (DAVO) te verbete-
ren en anderzijds het inkomensplafond om beroep te
doen op DAVO, te verhogen. Daarnaast wordt het ook
moeilijker om onderhoudsschulden kwijt te schelden.
Het is absoluut noodzakelijk dat er een aanpassing
komt aan de huidige wetgeving. DAVO werd in 2003 op-
gericht om een antwoord te kunnen bieden op de pro-
blematiek van de onbetaalde alimentatievorderingen en
de uitvoering van gerechtelijke uitspraken.
In de huidige stand van de wetgeving zijn er drie
knelpunten.
Ten eerste is de inkomensgrens die bepaald wie
beroep kan doen op de voorschotregeling van DAVO
te laag. Op dit moment heeft de onderhoudsgerech-
tigde slechts recht op een voorschot wanneer zijn of
haar netto bestaansmiddelen 1 373 euro bedraagt, en
dit verhoogd met 65 euro per kind ten laste. Dit heeft
als gevolg dat heel wat beroepsactieve alleenstaande
ouders uit de boot vallen om te kunnen genieten van
een voorschotregeling. Voornamelijk laaggeschoolde
vrouwen met jonge kinderen, die geen of slechts een be-
perkte werkervaring hebben, worden hierdoor getroffen.
Ten tweede moet een onderhoudsgerechtigde zelf
fi nancieel bijdragen aan de werking van DAVO. Het is
niet rechtvaardig dat de onderhoudsgerechtigde kosten
moet betalen omdat de onderhoudsplichtige zich ont-
trekt aan zijn onderhoudsverplichting.
Ten derde kampt DAVO met een gebrekkige in-
vordering van onderhoudsschulden en voorschotten.
Wanneer een onderhoudsgerechtigde beroep doet op
de DAVO treedt de DAVO op in naam en voor rekening
van de onderhoudsgerechtigde. Wanneer de DAVO
voorschotten op onderhoudsgeld heeft betaald, dan
treedt deze dienst ten belope van de voorschotten van
rechtswege in de plaats van de onderhoudsgerechtigde
voor de inning en invordering van de alimentatievorde-
ring. Bij het invorderen van de betaalde voorschotten
en de achterstallen blijkt echter dat de DAVO bepaalde
wettelijke hindernissen ondervindt om deze bedragen
op een efficiënte wijze in te vorderen.
Het voorliggend wetsontwerp biedt een oplossing
voor de drie knelpunten.
11
3452/003
DOC 53
C H A M B R E 5 e S E S S I O N D E L A 5 3 e L É G I S L A T U R E
K AMER 5e Z ITTING VAN DE 53e Z ITTING S P E RIO DE
2013
2014
Tout d’abord, le plafond de revenus pour pouvoir
faire appel au SECAL est porté à 1 800 euros par mois.
Cela augmentera sensiblement le nombre d’enfants
par ménage qui entreront en ligne de compte pour une
avance. Il s’agit de 6733 enfants de plus, soit la moitié
(52 %) en plus. Cette modifi cation va faire reculer la
pauvreté infantile.
En deuxième lieu, le créancier d’aliments ne devra
plus payer de contribution destinée à couvrir les frais de
fonctionnement du SECAL. Pour maintenir la neutralité
budgétaire de ces mesures, la contribution du débiteur
d’aliments est augmentée. Deux exemples:
— en cas d’adresse inconnue, la notifi cation est
adressée au procureur du Roi de Bruxelles. Ainsi,
les débiteurs d’aliments qui changent régulièrement
d’adresse ou qui habitent à l’étranger, ne pourront plus
se soustraire à leurs obligations alimentaires;
— le SECAL peut lui-même interrompre la pres-
cription. Il n’est ainsi plus nécessaire de recourir aux
services d’un huissier de justice. Cela simplifi era le
fonctionnement du SECAL et permettra de réaliser des
économies.
L’adoption du projet de loi à l’examen est très impor-
tante en vue de préserver les enfants de parents divor-
cés de la précarité et de faire respecter les obligations
du débiteur d’aliments. Le CD&V estime inadmissible
que des dettes alimentaires ne soient pas payées. Le
débiteur d’aliments doit être mis face à ses responsabi-
lités. Grâce au projet de loi à l’examen, il y aura moins
d’enfants qui grandiront dans la précarité.
Mme Meyrem Almaci (Ecolo-Groen) indique qu’elle
suit cette problématique depuis la création du SECAL.
Parmi les missions de ce Service, le recouvrement des
créances alimentaires reste une mission primordiale car
elle contribue indirectement à combattre la pauvreté.
L’intervenante rappelle que les statistiques dé-
montrent que les femmes isolées avec au moins un
enfant à charge courent un risque plus élevé de tom-
ber sous le seuil de pauvreté. En 2011, ce risque était
estimé à 22,2 % et près de 38 % de ces femmes sont
créancières d’arriérés de pensions alimentaires.
Pour ces raisons, l’intervenante souligne, à l’instar
de Mme Gerkens, que son groupe plaide depuis long-
temps pour la suppression du plafond; ce qui permettra
d’élargir le panel de bénéfi ciaires.
Ten eerste wordt de inkomensgrens om beroep te
doen op DAVO verhoogd tot 1800 euro per maand.
Hierdoor zal het aantal kinderen in de gezinnen die in
aanmerking komen voor een voorschot sterk stijgen.
Het gaat om 6733 kinderen meer of de helft (52 %)
meer kinderen. Deze aanpassing zal de kinderarmoede
verminderen.
Ten tweede zal de onderhoudsgerechtigde niet langer
een bijdrage moeten betalen voor de werkingskosten
van DAVO. Om deze maatregelen budgetneutraal te
houden wordt de bijdrage van de onderhoudsplichtige
verhoogt. Twee voorbeelden:
— indien geen adres gekend is, wordt de kennisge-
ving gedaan aan de procureur des Konings te Brussel.
Hierdoor zullen onderhoudsplichtige die regelmatig van
adres wijzigen of in het buitenland wonen, niet langer
ontkomen aan hun alimentatieverplichtingen;
— DAVO kan verjaring zelf stuiten. Hierdoor is het
niet langer nodig om via een deurwaarder te werken.
Dit zal de werking van DAVO vereenvoudigen en het
zal kosten besparen.
De goedkeuring van het wetsontwerp is zeer belang-
rijk om kinderen van gescheiden ouders uit de armoede
te houden en om de plichten van de onderhoudsschul-
dige te doen nakomen. CD&V vindt het onaanvaard-
baar dat alimentatieschulden niet worden betaald. De
onderhoudsplichtige dient te worden gewezen op zijn
verantwoordelijkheden. Door het voorliggend wetsont-
werp zullen minder kinderen in armoede opgroeien.
Mevrouw Meyrem Almaci (Ecolo-Groen) geeft te
kennen dat zij dit onderwerp al volgt sinds de oprichting
van DAVO. Onder de taken van die dienst blijft de in-
ning van alimentatievorderingen een primaire opdracht,
omdat daardoor indirect tot armoedebestrijding wordt
bijgedragen.
De spreekster wijst erop dat uit de statistieken blijkt
dat alleenstaande vrouwen met ten minste één kind ten
laste een hoger risico lopen om onder de armoedegrens
terecht te komen. In 2011 werd dat risico op 22,2 %
geraamd en bijna 38 % van die vrouwen wachten op
achterstallige alimentatie.
Om die redenen beklemtoont de spreekster, net als
mevrouw Gerkens, dat haar fractie al lang pleit voor de
afschaffing van de inkomensbovengrens, waardoor het
aantal begunstigden zal kunnen toenemen.
12
3452/003
DOC 53
C H A M B R E 5 e S E S S I O N D E L A 5 3 e L É G I S L A T U R E
K AMER 5e Z ITTING VAN DE 53e Z ITTINGS P E RIO DE
2013
2014
Le présent projet de loi ne propose qu’un relèvement
duit plafond pour le porter à un montant de 1 800 €.
Dans ce cas, quel est le pourcentage supplémentaire
de personnes qui pourront bénéfi cier d’une interven-
tion du SECAL?
L’intervenante s’interroge également quant à l’origine
et à l’effectivité de la nouvelle sanction prévue à l’article
12 du projet de loi; soit la prononciation de la déchéance
du droit de conduire un véhicule. Elle comprend qu’il
s’agit d’un moyen de pression à l’encontre du débiteur
d’aliments mais le ministre a-t-il examiné l’opportunité
et la faisabilité de cette sanction?
Enfi n, Mme Almaci demande quelle est l’infl uence
de la création de chambres de médiation au sein du
tribunal de la famille sur d’éventuels accords amiables
de remboursement d’arriérés conclus par le SECAL
avec le débiteur d’aliments ?
Mme Karin Temmerman (sp.a) souligne également
l’importance d’un fonctionnement optimal du SECAL
afi n de lutter de manière effective contre la pauvreté. Car
s’agissant de la pauvreté, les enfants sont fi nalement
les premiers touchés. Elle se réjouit donc que le projet
de loi prévoit:
— un relèvement du plafond jusqu’à 1 800 €, ce qui
permettra à plus de 70 % des créanciers d’aliments,
essentiellement des femmes, de bénéfi cier dorénavant
des avances du SECAL;
— le paiement de la contribution aux frais de fonc-
tionnement du SECAL à charge du débiteur d’aliments;
— différentes modalités en vue d’un recouvrement
plus effectif.
L’intervenante est donc en faveur de ce projet de loi.
M. Benoît Drèze (cdH) s’interroge sur les capacités
du SECAL à traiter à les nouveaux dossiers qui seront
générés du fait d’un relèvement du plafond à 1.800 €.
Des moyens humains ou fi nanciers supplémentaires
sont-ils prévus?
Mme Christiane Vienne (PS) indique que la mesure
phare de ce projet de loi réside dans le relèvement
du plafond de revenus que le créancier d’aliments ne
peut dépasser pour bénéfi cier de l’aide du SECAL. Elle
rappelle que le non-paiement des pensions alimentaires
contribue à approfondir la pauvreté et la précarité des
familles dite monoparentales, c’est-à-dire dans sa
grande majorité, des femmes avec enfants à charge et
qui les élèvent seules. Or, le présent projet tend à opti-
maliser le recouvrement des arriérés de contributions
Dit wetsontwerp voorziet alleen maar in een optrek-
king van het genoemd maximumbedrag tot 1 800 euro.
Welk extra percentage gerechtigden zal dan op een
DAVO-tegemoetkoming aanspraak kunnen maken?
De spreekster stelt zich ook vragen over de oorsprong
en de doeltreffendheid van de nieuwe sanctie in artikel
12 van het wetsontwerp: het verval van het recht tot
besturen van een motorvoertuig. Zij begrijpt dat dit een
pressiemiddel is tegen de onderhoudsplichtige, maar
heeft de minister de wenselijkheid en haalbaarheid van
die maatregel onderzocht?
Tot slot vraagt de spreekster wat de invloed is van de
oprichting in de familierechtbank van bemiddelingska-
mers over eventuele minnelijke schikkingen tot terug-
betaling die door DAVO met de onderhoudsplichtige
worden gesloten?
Mevrouw Karin Temmerman (sp.a) legt ook de nadruk
op het belang van een optimale werking van DAVO om
de armoede effectief te kunnen bevechten. Bij armoede
worden de kinderen immers het eerst getroffen. Het
verheugt haar dan ook dat het wetsontwerp voorziet in:
— een optrekking van de inkomensbovengrens tot
1 800 euro, waardoor meer dan 70 % van de onder-
houdsgerechtigden — vooral vrouwen — voortaan baat
zullen hebben van de DAVO-voorschotten;
— de betaling van de bijdrage in de DAVO-
werkingskosten ten laste van de onderhoudsplichtigen;
— verschillende nadere regels met het oog op een
doeltreffender terugvordering.
De spreekster is dus voorstander van het wetsontwerp.
De heer Benoît Drèze (cdH) plaatst vraagtekens bij
het vermogen van DAVO om de nieuwe dossiers als
gevolg van het optrekken van het plafond tot 1800 euro
te kunnen behandelen. Is voorzien in extra personele
of fi nanciële middelen?
Volgens mevrouw Christiane Vienne (PS) is de be-
langrijkste maatregel van dit wetsontwerp de verhoging
van de inkomensbovengrens die de onderhoudsge-
rechtigde niet mag overschrijden om op DAVO-bijstand
recht te hebben. Zij herinnert eraan dat de armoede
en de bestaans onzekerheid van de zogenaamde een-
oudergezinnen, dat wil zeggen voor het grootste deel
alleenstaande moeders, toeneemt als onderhouds-
uitkeringen niet worden uitbetaald. Dit wetsontwerp
strekt er echter toe de invordering van achterstallige
13
3452/003
DOC 53
C H A M B R E 5 e S E S S I O N D E L A 5 3 e L É G I S L A T U R E
K AMER 5e Z ITTING VAN DE 53e Z ITTING S P E RIO DE
2013
2014
alimentaires. C’est donc avec conviction que le PS
votera ce projet.
M. Georges Gilkinet (Ecolo-Groen) soutient comme
ses collègues ce projet mais souhaite obtenir des pré-
cisions quant à l’implémentation du registre dénommé
“fi chier central des jugements, arrêts et actes allouant
une pension alimentaire”. L’intervenant rappelle que
l’informatisation du SPF Justice reste défi ciente et
que les budgets alloués à ce SPF sont très restreints.
Le ministre peut-il confi rmer qu’il a reçu de la part du
ministre de la Justice la confi rmation que des moyens
suffisants seront libérés pour effectivement traduire
dans les faits cette mesure?
A. Réponses du ministre
M. Koen Geens, ministre des Finances, chargé de
la Fonction publique, souhaite apporter les précisions
suivantes:
— le relèvement du plafond des ressources du créan-
cier d’aliments à 1 800 € a été fi xé en tenant compte
d’un objectif de neutralité budgétaire;
— s’il n’est pas possible à ce stade de supprimer ledit
plafond, ledit relèvement ouvrira le droit à des avances
sur pension alimentaire à un nombre plus grand de
bénéfi ciaires (70 % des créanciers d’aliments);
— la ministre de la Justice n’a pas d’objections à
la mise en place du registre prévu à l’article 9 du pro-
jet, de sorte qu’il ne devrait pas y avoir de difficultés
particulières;
— compte tenu de la densité des débats qui ont eu
lieu au Sénat où une audition a été organisée avec les
acteurs de terrain, le ministre estime qu’il n’est pas
opportun de demander des avis supplémentaires et en
particulier aux représentants des barreaux;
— en ce qui concerne les sanctions, la déchéance
du droit de conduire peut dans certains cas être une
sanction plus indiquée qu’une privation de liberté par
exemple. Il faut à cet égard faire confi ance à la justice
quant au choix des sanctions à prononcer. D’autres pays
prévoient d’ailleurs également le retrait du passeport
international;
— la phase de médiation est déjà dépassée. Le
SECAL intervient dans la phase de recouvrement à un
moment où la contribution alimentaire est fi xée dans un
titre exécutoire par le juge et le notaire;
onderhoudsbijdragen te optimaliseren. De PS zal dit
wetsontwerp dus met overtuiging steunen.
Zoals zijn collega’s, steunt de heer Georges Gilkinet
(Ecolo-Groen) dit wetsontwerp, maar hij wenst meer
duidelijkheid over de oprichting van het zogenaamde
“centraal bestand van vonnissen, arresten en akten
houdende toekenning van een onderhoudsuitkering”.
Hij herinnert eraan dat de informatisering van de FOD
Justitie een zorgenkind blijft en dat de budgetten voor
die FOD heel krap zijn. Kan de minister bevestigen dat
hij van zijn collega van Justitie het akkoord heeft ont-
vangen dat er voldoende middelen worden vrijgemaakt
om deze maatregel daadwerkelijk in praktijk te brengen?
B. Antwoorden van de minister
De heer Koen Geens, minister van Financiën, be-
last met Ambtenarenzaken, verstrekt de de volgende
inlichtingen:
— de verhoging van de inkomensbovengrens van de
alimentatiegerechtigde tot 1 800 euro is vastgesteld met
inachtneming van de budgettaire neutraliteit;
— als het in dit stadium niet mogelijk is het “plafond”
weg te nemen, zal de genoemde verhoging het recht
op voorschotten op een uitkering tot onderhoud ope-
nen voor een groter aantal begunstigden (70 % van de
onderhoudsgerechtigden);
— de minister van Justitie heeft geen bezwaar tegen
de invoering van het in artikel 9 van het wetsontwerp
bepaalde centraal bestand, zodat er geen bijzondere
problemen zouden mogen zijn;
— gelet op de intensiteit waarmee de debatten
werden gevoerd in de Senaat, waar een hoorzitting
werd gehouden met sectoren uit het veld, is de minister
van oordeel dat het niet opportuun is om bijkomende
adviezen te vragen, in het bijzonder aan de vertegen-
woordigers van de balies;
— wat de sancties aangaat, kan het verval van het
recht tot sturen in sommige gevallen een meer aange-
wezen straf zijn dan bijvoorbeeld vrijheidsbeneming. In
dat opzicht moet men vertrouwen stellen in het gerecht
wat de keuze van de uit te spreken sancties betreft.
Andere landen voorzien trouwens ook in de intrekking
van het internationaal paspoort;
— de bemiddelingsfase is al lang achter de rug,
DAVO treedt op in de invorderingsfase, op het ogenblik
dat het onderhoudsgeld door de rechter of de notaris is
vastgesteld in een uitvoerbare titel;
14
3452/003
DOC 53
C H A M B R E 5 e S E S S I O N D E L A 5 3 e L É G I S L A T U R E
K AMER 5e Z ITTING VAN DE 53e Z ITTINGS P E RIO DE
2013
2014
— il existe aujourd’hui près de 180 000 personnes
créancières d’aliments dont 10 % sont confrontés à un
non-paiement. Dans ce dernier groupe, près de 50 %
ont des revenus inférieurs au plafond fi xé par la loi;
— le SECAL dispose du personnel suffisant pour
traiter l’éventuelle augmentation du nombre de dossiers;
— en ce qui concerne le registre central de juge-
ments, il n’appartient pas au ministre des Finances de
centraliser l’ensemble des décisions judiciaires allouant
une pension alimentaire. Cette compétence appartient
à la ministre de la Justice.
C. Répliques
Mme Muriel Gerkens (Ecolo-Groen) espère effec-
tivement que le montant des avances allouées par le
SECAL sera compensé à terme par le montant total
des recouvrements. Cette problématique a d’ailleurs
été examinée dans une étude de l’HIVA-KULeu¬ven
fi n 2012 qui a tenté de chiffrer les conséquences de
différentes augmentations de plafond. La question
demeure toutefois de savoir si le montant du recouvre-
ment n’aura pas tendance à augmenter si on supprime
le plafond et qu’on inclut désormais parmi les bénéfi -
ciaires des personnes qui ont des revenus supérieurs à
la moyenne. On ne peut en effet affirmer que le SECAL
sera d’office défi citaire si cette catégorie de personnes
bénéfi cient désormais d’avances car le non-paiement
de contributions alimentaires est le fait essentiellement
de personnes insolvables ou dont les revenus sont trop
faibles. Cette réfl exion a-t-elle été menée?
En ce qui concerne la médiation, l’intervenante
estime que le SECAL doit pouvoir la proposer mais
doit se limiter aux modalités de remboursement. Il ne
s’agit pas de renégocier le montant dû par le débiteur
d’aliments. Il importe en effet que le SECAL dispose
des moyens d’actions les plus larges pour faciliter le
recouvrement des créances alimentaires.
Enfi n, l’oratrice indique que la Ligue des Familles
a également pointé le fait que les mêmes difficultés
existent en matière de pensions alimentaires dues entre
ex-conjoints. Un élargissement des compétences du
SECAL peut-il être envisagé?
Mme Meyrem Almaci (Ecolo-Groen) prend note du
fait que le nouveau plafond de revenus porté à 1 800 €
permettra à près de 70 % des créanciers d’aliments de
bénéfi cier d’une intervention du SECAL. Elle s’interroge
— momenteel zijn er bijna 180 000 onderhoudsge-
rechtigden, van wie 10 % wordt geconfronteerd met
niet-betaling. In laatstgenoemde groep heeft bijna
50 % een inkomen dat lager ligt dan het wettelijk vast-
gelegde maximum;
— DAVO beschikt over voldoende personeel om
een eventuele toename van het aantal dossiers aan
te kunnen;
— wat het centraal bestand met vonnissen aangaat,
komt het de minister van Financiën niet toe alle gerech-
telijke beslissingen te centraliseren waarbij een uitkering
tot onderhoud wordt toegekend. Dat is een bevoegdheid
van de minister van Justitie.
C. Replieken
Mevrouw Muriel Gerkens (Ecolo-Groen) hoopt in-
derdaad dat het bedrag van de door DAVO toegekende
voorschotten op termijn zal worden gecompenseerd
door het totale invorderingsbedrag. Dat vraagstuk werd
eind 2012 trouwens onderzocht in een studie van de
HIVA-KULeuven, waarin is geprobeerd de gevolgen
van verschillende verhogingen van het maximumbe-
drag te becijferen. Niettemin blijft de vraag overeind
of het invorderingsbedrag geen stijgende tendens zal
vertonen als het maximumbedrag wordt afgeschaft en
als tot de begunstigden voortaan ook mensen zullen
behoren met een hoger dan gemiddeld inkomen. Er mag
immers niet worden gesteld dat DAVO hoe dan ook in
de rode cijfers zal komen indien die mensen voortaan
aanspraak maken op een voorschot, want niet-betaling
van uitkeringen tot onderhoud is hoofdzakelijk te wijten
aan insolvente personen of mensen wier inkomen te
laag ligt. Is daarover nagedacht?
De spreekster vindt dat DAVO weliswaar bemiddeling
moet kunnen voorstellen, maar dat die beperkt moet
zijn tot de nadere terugbetalingsregels. Het is niet de
bedoeling opnieuw te onderhandelen over het door
de onderhoudsplichtige verschuldigde bedrag. Het is
namelijk belangrijk dat DAVO over zo ruim mogelijke
middelen beschikt om de invordering van de uitkeringen
tot onderhoud te vergemakkelijken.
De spreekster meldt tot slot dat de Ligue des Familles
erop heeft gewezen dat dezelfde moeilijkheden rijzen in
verband met de tussen gewezen echtgenote verschul-
digde onderhoudsuitkeringen. Kan een uitbreiding van
de bevoegdheden van DAVO worden overwogen?
Mevrouw Meyrem Almaci (Ecolo-Groen) neemt er
nota van dat als gevolg van het nieuwe inkomensplafond
van 1 800 euro, nagenoeg 70 % van de alimentatiege-
rechtigden een voorschot zal kunnen krijgen van DAVO.
15
3452/003
DOC 53
C H A M B R E 5 e S E S S I O N D E L A 5 3 e L É G I S L A T U R E
K AMER 5e Z ITTING VAN DE 53e Z ITTING S P E RIO DE
2013
2014
malgré tout sur le coût supplémentaire qu’engendrerait
une suppression du plafond car il y aura encore 30 %
de créanciers d’aliments qui ne pourront pas s’adresser
au SECAL. Il s’agit d’une question d’équité
Sur le retrait du permis de conduire comme nouvelle
sanction, le ministre peut-il préciser si un pays applique
déjà cette sanction et si, par analogie avec le retrait
du passeport international, des résultats signifi catifs
peuvent être attendus de cette mesure?
Mme Veerle Wouters (N-VA) regrette une nouvelle
fois que le projet de loi ne soit pas assez complet et
n’apporte pas d’éclaircissements aux questions soule-
vées par l’OVB. Elle insiste dès lors pour que la com-
mission demande l’avis de la commission de la Justice
sur ce projet de loi.
La proposition de Mme Wouters de recueillir l’avis
de la commission de la Justice est rejetée par 10 voix
contre une et une abstention.
Le ministre précise que l’étude de l’HIVA-KULeuven
contient de nombreuses données. Il appert notamment
que la plupart du temps les conjoints ou cohabitants
sont issus d’une même catégorie sociale. Le montant
de la contribution alimentaire tient d’ailleurs compte des
revenus du débiteur d’aliments. Dès lors, avec l’aug-
mentation du plafond, les chances du recouvrement
augmentent davantage; raison pour laquelle l’étude
de l’HIVA-KULeuven prévoit que la mesure proposée
permettra d’atteindre environ 70 % des créanciers
d’aliments.
Pour ce qui concerne la problématique du recouvre-
ment des pensions alimentaires entre époux, le ministre
précise que les services du SECAL contribuent déjà
au recouvrement des pensions alimentaires mais ne
peuvent pas accorder des avances en raison du budget
important que cela nécessiterait.
Enfi n, le ministre communiquera à la commission
une étude comparative des sanctions existantes en la
matière dans d’autres pays. A titre indicatif, le retrait du
permis comme sanction existe déjà au Royaume Uni.
Toch heeft zij vragen bij de bijkomende kosten die een
afschaffing van het plafond met zich zou brengen. 30 %
van de alimentatiegerechtigden kan immers nog steeds
geen beroep doen op DAVO. Het is een kwestie van
billijkheid.
Kan de minister in verband met de intrekking van het
rijbewijs als nieuwe sanctie preciseren of die sanctie al
door een ander land wordt toegepast en of, naar ana-
logie van de intrekking van het internationaal paspoort,
signifi cante resultaten mogen worden verwacht van die
maatregel?
Mevrouw Veerle Wouters (N-VA) betreurt nogmaals
dat het wetsontwerp niet volledig genoeg is en dat het
geen duidelijkheid schept over de vragen van de OVB.
Zij dringt er dan ook op aan dat de commissie over
dit wetsontwerp het advies van de commissie voor de
Justitie inwint.
Het voorstel van mevrouw Wouters om het advies
te vragen van de commissie voor de Justitie wordt
verworpen met 10 stemmen tegen 1 en 1 onthouding.
De minister geeft aan dat het onderzoek van de
HIVA-KULeuven tal van gegevens bevat. Daaruit blijkt
onder meer dat de echtgenoten of de samenwonenden
meestal tot eenzelfde sociale categorie behoren. Het
bedrag van de onderhoudsbijdrage houdt trouwens
rekening met de inkomsten van de alimentatieplichtige.
Door de optrekking van het plafond nemen de kansen
op invordering toe. Daarom zal volgens het onderzoek
van de HIVA-KULeuven de voorgestelde maatregel de
mogelijkheid bieden ongeveer 70 % van de alimenta-
tiegerechtigden te bereiken.
Wat de problematiek van de invordering van de
onderhoudsuitkeringen tussen echtgenoten betreft,
stipt de minister aan dat de diensten van de DAVO al
bijdragen tot de invordering van de onderhoudsgelden,
maar dat ze geen voorschotten kunnen verlenen door
het aanzienlijke budget dat dit zou vereisen.
Tot slot zal de minister een vergelijkend onderzoek
van de in andere landen terzake bestaande sancties ter
hand stellen van de commissieleden. Als aanwijzing kan
worden gezegd dat de intrekking van het rijbewijs als
sanctie al bestaat in het Verenigd Koninkrijk.
16
3452/003
DOC 53
C H A M B R E 5 e S E S S I O N D E L A 5 3 e L É G I S L A T U R E
K AMER 5e Z ITTING VAN DE 53e Z ITTINGS P E RIO DE
2013
2014
III. — DISCUSSION DES ARTICLES
ETVOTES
Article 1er
Cet article précise le fondement constitutionnel
en matière de compétence et ne suscite pas de
commentaire.
*
* *
L’article 1er est adopté à l’unanimité.
Art. 2
Mme Muriel Gerkens et M. Georges Gilkinet (Ecolo-
Groen) déposent l’amendement n° 1 (DOC 53 3452/002)
qui vise à supprimer le plafond de revenus afi n que
le droit au paiement des créances alimentaires soit
reconnu comme un droit universel, juste et équitable.
Les auteurs renvoient à leurs interventions respec-
tives lors de la discussion générale.
*
* *
L’amendement n° 1 est rejeté par 11 voix contre une.
L’article 2 est adopté par 11 voix et une abstention.
Art. 3 à 13
Ces articles n’appellent pas d’observations.
*
* *
Les articles 3 à 13 sont successivement adoptés par
11 voix et une abstention.
*
* *
L’ensemble du projet de loi est adopté sans modifi -
cations par 11 voix et une abstention.
III. — ARTIKELSGEWIJZE BESPREKING EN
STEMMINGEN
Artikel 1
Dit artikel bepaalt de grondwettelijke bevoegdheids-
grondslag. Over dit artikel worden geen opmerkin-
gen gemaakt.
*
* *
Artikel 1 wordt eenparig aangenomen.
Art. 2
Mevrouw Muriel Gerkens en de heer Georges
Gilkinet (Ecolo-Groen) dienen amendement nr. 1 (DOC
53 3452/002) in, dat tot doel heeft het inkomensplafond
af te schaffen zodat het recht op betaling van de ali-
mentatievorderingen als een universeel, rechtvaardig
en billijk recht wordt erkend.
De indieners verwijzen naar hun respectieve betogen
tijdens de algemene bespreking.
*
* *
Amendement nr. 1 wordt verworpen met 11 stem-
men tegen 1.
Artikel 2 wordt aangenomen met 11 stemmen en
1 onthouding.
Art. 3 tot 13
Over deze artikelen worden geen opmerkingen gemaakt.
*
* *
De artikelen 3 tot 13 worden achtereenvolgens aan-
genomen met 11 stemmen en 1 onthouding.
*
* *
Het hele wetsontwerp wordt ongewijzigd aangeno-
men met 11 stemmen en 1 onthouding.
17
3452/003
DOC 53
C H A M B R E 5 e S E S S I O N D E L A 5 3 e L É G I S L A T U R E
K AMER 5e Z ITTING VAN DE 53e Z ITTING S P E RIO DE
2013
2014
Les propositions de loi jointes nos 491 et 1962 de-
viennent par conséquent sans objet.
Le rapporteur,
Le président,
Muriel GERKENS
Georges GILKINET
Dispositions qui nécessitent une mesure d’exécution
(art.78,2, du Règlement de la Chambre):
— en application de l’article 105 de la Constitution:
articles 9 et 13, alinéa 4;
— en application de l’article 108 de la Constitution: nihil.
Bijgevolg vervallen de toegevoegde wetsvoorstellen
nrs. 491 en 1962.
De rapporteur,
De voorzitter,
Muriel GERKENS
Georges GILKINET
Bepalingen die een uitvoeringsmaatregel vereisen
(art. 78,2, van het Reglement van de Kamer):
— met toepassing van artikel 105 van de Grondwet:
artikelen 9 en 13, vierde lid;
— met toepassing van artikel 108 van de
Grondwet: nihil.
Centrale drukkerij – Imprimerie centrale