Document 50K0212/003

CHAMBRE DES REPRÉSENTANTS DE BELGIQUE BELGISCHE KAMER VAN VOLKSVERTEGENWOORDIGERS 245 DOC 50 0212/003 DOC 50 0212/003 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E 1999 2000 PROJET DE LOI WETSONTWERP 3 november 1999 3 novembre 1999 AMENDEMENTS AMENDEMENTEN betreffende steunmaatregelen ten gunste van landbouwbedrijven getroffen door de dioxinecrisis relatif à des mesures d’aide en faveur d’entreprises agricoles touchées par la crise de la dioxine Documents précédents : Doc 50 212/ (1999/2000): 001 : Projet de loi. 002 : Annexe. Voorgaande documenten : Doc 50 212/ (1999/2000): 001 : Wetsontwerp. 002 : Bijlage. N° 1 DE MM. LETERME ET ANSOMS ET MME PIETERS Art. 2 Remplacer le 2° par le texte suivant: «2° «entreprise agricole»: toute entreprise dont l’ac- tivité consiste en l’élevage de volaille, porcs ou bovins et/ou en la production d’oeufs ou de lait et/ou en la pro- duction de plantes;». JUSTIFICATION Le projet de loi vise à accorder une aide fédérale aux entre- prises agricoles qui ont subi un dommage à cause de la crise de la dioxine. Nr. 1 VAN DE HEREN LETERME EN ANSOMS EN MEVROUW PIETERS Art. 2 Het 2° vervangen door wat volgt : «2° «landbouwbedrijf» : elke onderneming waarvan de activiteit bestaat in de teelt van pluimvee, varkens of runderen en/of de productie van eieren of melk en/of de teelt van gewassen,». VERANTWOORDING Het wetsontwerp beoogt federale steunverstrekking aan landbouwbedrijven om de schade te dekken die zij hebben geleden tengevolge van de dioxinecrisis. 2 0212/003 DOC 50 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E 1999 2000 Le dommage peut, conformément à l’exposé des motifs du projet de loi, consister en une perte de revenus occasionnée par la saisie ou la destruction d’animaux ou de produits ou en une perte occasionnée par la déstabilisation des marchés concernés. Rien ne justifie que les mesures d’aide soient réservées à une catégorie précise d’entreprises agricoles, que les entre- prises mixtes doivent faire l’objet d’une assimilation par la voie d’un arrêté royal pour être éligibles au bénéfice d’une aide et que les entreprises ayant pour activité la céréaliculture ou l’hor- ticulture soient exclues a priori de toute mesure d’aide. Il convient que les entreprises qui ont subi un dommage en raison de la crise de la dioxine soit dédommagées, quelles que soient la nature ou l’importance de leur activité agricole. Toute autre option, y compris une assimilation par la voie d’un arrêté d’exécution, serait contraire au principe d’égalité. N° 2 DE MM. LETERME ET ANSOMS ET MME PIETERS Art. 3 Supprimer le 2°. JUSTIFICATION Voir l’amendement n° 1 à l’article 2 concernant la définition de la notion d’»entreprise agricole». N° 3 DE MM. LETERME ET ANSOMS ET MME PIETERS Art. 3 Supprimer le 3°. JUSTIFICATION La signification de cette disposition n’est pas claire et celle- ci n’apparaît du reste plus dans la suite du projet de loi. N° 4 DE MM. LETERME ET ANSOMS ET MME PIETERS Art. 4 À l’alinéa 1er, remplacer les mots «l’État peut ac- corder des aides à des entreprises agricoles en vue de couvrir tout ou partie du dommage subi» par les mots «l’État accorde des aides à des entreprises agricoles en vue de couvrir l’intégralité du dommage subi ». Deze schade kan, volgens de memorie van toelichting, zo- wel bestaan uit inkomensverlies als gevolg van blokkering of vernietiging van dieren of producten als uit verlies tengevolge van destabilisering van relevante markten. Er is geen enkele reden waarom de steunmaatregelen ex- clusief zouden worden voorbehouden aan één bepaalde ca- tegorie van landbouwbedrijven, waarom gemengde bedrijven slechts na gelijkstelling via KB in aanmerking kunnen komen en akkerbouw- of tuinbouwbedrijven a priori van enige steun zouden worden uitgesloten. In de mate dat landbouwbedrijven, welke ook de aard of het gewicht van hun landbouwactiviteit weze, schade hebben geleden tengevolge van de dioxinecrisis, dienen zij voor deze schade te worden vergoed. Enige andere optie, zelfs een ge- lijkstelling per uitvoeringsbesluit, is strijdig met het gelijkheids- beginsel. Nr. 2 VAN DE HEREN LETERME EN ANSOMS EN MEVROUW PIETERS Art. 3 Het 2° weglaten. VERANTWOORDING Zie amendement nr. 1 op artikel 2 inzake de definitie van «landbouwbedrijf». Nr. 3 VAN DE HEREN LETERME EN ANSOMS EN MEVROUW PIETERS Art. 3 Het 3° weglaten. VERANTWOORDING De betekenis van deze bepaling is onduidelijk en komt trou- wens in de tekst van het ontwerp verder niet voor. Nr. 4 VAN DE HEREN LETERME EN ANSOMS EN MEVROUW PIETERS Art. 4 In het eerste lid, de woorden «kan de Staat steun toekennen aan landbouwbedrijven teneinde alle of een deel van de schade te dekken die» vervangen door de woorden «kent de Staat steun toe aan landbouw- bedrijven teneinde alle schade te dekken die». 3 0212/003 DOC 50 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E 1999 2000 JUSTIFICATION Le gouvernement a affirmé, à plusieurs reprises par la voix de ses ministres, que tous les dommages seraient indemni- sés. Qui plus est, il a même été déclaré publiquement que ce projet de loi vise à «replacer les entreprises agricoles dans la situation où elles se trouveraient si la crise de la dioxine n’avait jamais existé» (propos tenus par le ministre Gabriëls, le lundi 30 août 1999, au Boudewijnpark, à Bruges). L’article 4 du projet de loi, qui prévoit que les aides visent à couvrir tout ou partie du dommage, est en contradiction avec la promesse d’indemnisation intégrale et doit dès lors être adapté dans ce sens. N° 5 DE MM. LETERME ET ANSOMS ET MME PIETERS Art. 4 A l’alinéa 2, remplacer les mots «en application du Protocole ou d’une indemnité en espèces» par les mots «en application du Protocole et/ou d’une indemnité en espèces». JUSTIFICATION La formulation actuelle paraît exclure qu’un agriculteur qui a souscrit un crédit de soudure pour lequel il bénéficie d’une bonification en intérêt puisse en outre prétendre à une indem- nité en espèces pour la part du dommage qui n’est pas en- core couverte par une bonification en intérêt. Tel n’est certai- nement pas l’objectif poursuivi. Afin de permettre la combinaison d’une aide prenant la forme d’une bonification en intérêt et d’une indemnité en espèces, il convient de rem- placer le mot «ou» par les mots «et/ou». N° 6 DE MM. LETERME ET ANSOMS ET MME PIETERS Art. 4 Compléter cet article par un alinéa 3, libellé comme suit: «Les aides visées à l’alinéa 1er sont versées aux en- treprises agricoles au plus tard le 1er avril 2000. À partir du 1er avril 2000, le montant des aides non encore ver- sées sera majoré de plein droit des intérêts légaux.» VERANTWOORDING De overheid, bij monde van haar ministers, heeft herhaal- delijk gesteld dat alle schade zal worden vergoed. Meer nog, publiekelijk is zelfs expliciet gesteld dat dit wetsontwerp be- oogt dat «landbouwbedrijven in een situatie zouden worden gebracht alsof er nooit een dioxinecrisis zou zijn geweest» (minister Gabriels, maandag 30 augustus 1999, Boudewijn- park, Brugge). Artikel 4 van het ontwerp dat stelt dat de steun bedoeld is om alle of een deel van de schade te dekken, is in tegen- spraak met de belofte van volledige schadevergoeding en dient derhalve aangepast. Nr. 5 VAN DE HEREN LETERME EN ANSOMS EN MEVROUW PIETERS Art. 4 In het tweede lid de woorden «met toepassing van het protocol of van een vergoeding in contanten» ver- vangen door de woorden «met toepassing van het pro- tocol en/of van een vergoeding in contanten». VERANTWOORDING De huidige formulering lijkt uit te sluiten dat een landbou- wer die een overbruggingskrediet heeft aangegaan en hierop een intrestbonificatie ontvangt, daarenboven nog beroep zou kunnen doen op een vergoeding in contanten voor het deel van de schade dat niet reeds door de intrestbonificatie wordt gedekt. Dit is ongetwijfeld niet de bedoeling. Teneinde een combinatie van steun in de vorm van intrestbonificatie en ver- goeding in contanten mogelijk te maken dient de term «of» te worden vervangen door «en/of». Nr. 6 VAN DE HEREN LETERME EN ANSOMS EN MEVROUW PIETERS Art. 4 Dit artikel aanvullen met een derde lid, luidend als volgt : «De in het eerste lid bedoelde steun wordt aan de landbouwbedrijven uitbetaald uiterlijk op 1 april 2000. Met ingang van 1 april 2000 wordt het bedrag van de nog niet uitgekeerde steun van rechtswege vermeer- derd met de wettelijke intrest.» 4 0212/003 DOC 50 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E 1999 2000 JUSTIFICATION Eu égard à la nature et à l’ampleur des dommages, les indemnités doivent être versées aux entreprises touchées dans les délais les plus brefs. Si l’on veut donner aux entreprises des garanties quant à la période de versement des indemni- tés, garanties qui sont primordiales pour qu’elles puissent mener une politique industrielle et de redressement efficace (par exemple, en ce qui concerne les crédits nécessaires), il convient d’inscrire dans la loi même une date ultime pour le paiement, tout retard donnant lieu au paiement d’intérêts moratoires de la part des autorités. N° 7 DE MM. LETERME ET ANSOMS ET MME PIETERS Art. 5 Au 1°, supprimer le mot «direct». JUSTIFICATION Indépendamment du problème de l’administration de la preuve, l’obligation de prouver l’existence d’un lien de causa- lité «direct» entre le dommage et la crise de la dioxine risque d’exclure toute possibilité d’indemnisation de dommages indi- rects (perte de parts de marché). Or, il ressort tant de l’exposé des motifs que des promes- ses et déclarations faites en public par le(s) ministre(s) compétent(s) que l’objectif est indubitablement d’indemniser les entreprises pour les dommages résultant de la perte de parts de marché. N° 8 DE MM. LETERME ET ANSOMS ET MME PIETERS Art. 5 Au 2°, remplacer les mots «et de toutes les indem- nités qu’elle a reçues ou auxquelles elle a droit en vertu de polices d’assurances ou à titre de dommages-inté- rêts du chef de la responsabilité contractuelle ou extra- contractuelle de tiers» par les mots «et de toutes les indemnités qu’elle a reçues en vertu de polices d’assu- rances ou à titre de dommages-intérêts du chef de la responsabilité contractuelle ou extra-contractuelle de tiers». VERANTWOORDING Gezien de aard en omvang van de schade, moet de scha- devergoeding aan de getroffen bedrijven binnen de kortst mogelijke tijd worden uitbetaald. Teneinde aan de bedrijven zekerheid te verschaffen over de periode van uitbetaling, ze- kerheid die met het oog op het voeren van een efficiënt bedrijfs- en herstelbeleid in hun onderneming (bv. met betrekking tot de noodzakelijke kredietwijzen) van essentieel belang is, dient in de wet zelf een uiterste datum van betaling te worden inge- schreven. Laattijdige betaling geeft daarbij aanleiding tot het betalen van nalatigheidsintresten in hoofde van de overheid. Nr. 7 VAN DE HEREN LETERME EN ANSOMS EN MEVROUW PIETERS Art. 5 In 1° het woord «rechtstreeks» weglaten. VERANTWOORDING Onafgezien van de bewijsproblematiek, dreigt door de eis van het bewijs van het «rechtstreeks» oorzakelijk verband tus- sen de schade en de dioxinecrisis, elke vergoeding van on- rechtstreekse schade (marktschade) uitgesloten te worden. Nochtans blijkt zowel uit de bewoordingen van de memorie van toelichting als uit de publieke toezeggingen en uitlatingen van de bevoegde minister(s) dat het uitdrukkelijk de bedoeling is ook deze marktschade te vergoeden. Nr. 8 VAN DE HEREN LETERME EN ANSOMS EN MEVROUW PIETERS Art. 5 In 2°, de woorden «en met de vergoedingen die het heeft verkregen of waarop het recht heeft krachtens verzekeringspolissen of bij wege van schadevergoeding ingevolge contractuele of buitencontractuele aansprakeljkheid van derden» vervangen door de woorden «en met de vergoedingen die het heeft ver- kregen krachtens verzekeringspolissen of bij wege van schadevergoeding ingevolge contractuele of buiten- contractuele aansprakeljkheid van derden». 5 0212/003 DOC 50 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E 1999 2000 JUSTIFICATION La formulation actuelle implique, ainsi que le Conseil d’État le souligne à juste titre, que les aides prévues dans le cadre de la crise de la dioxine ne pourront être octroyées que lors- que le demandeur saura avec certitude à quel montant s’élè- veront les autres indemnités (publiques et privées). Il va de soi que la détermination de ce montant peut prendre des mois, voire des années, en particulier si des procédures judiciaires sont engagées, ce qui est inacceptable et va à l’encontre de toutes les promesses de versement rapide des indemnités. Il convient en outre d’observer que cette disposition est éga- lement contraire au principe du contrôle a posteriori, tel qu’il est énoncé à l’article 17 du projet. Aussi convient-il d’adapter la formulation de l’article 5, 2°, de manière telle qu’il ne soit tenu compte que des indemnités déjà perçues (qu’il s’agisse d’aides publiques ou d’autres in- demnités) pour l’égibilité aux aides prévues dans le cadre du projet de loi à l’examen. Le contrôle définitif doit être exercé a posteriori, en application des articles 17 à 19 du projet. N° 9 DE MM. LETERME ET ANSOMS ET MME PIETERS Art. 6 Remplacer le § 2 par ce qui suit: «§ 2. Sans préjudice du droit qu’a l’entreprise agri- cole de prouver le dommage qu’elle a effectivement subi, le dommage subi à cause de la crise de la dioxine peut être déterminé sur une base forfaitaire à partir d’indica- teurs objectifs, sauf dans le cas d’entreprises agricoles liées par des contrats comportant des prix d’achat ga- rantis pour des animaux qu’elles élèvent ou engrais- sent ou pour des produits d’origine animale qu’elles pro- duisent, pour ce qui concerne la part de l’activité concernant les contrats comportant des prix d’achat garantis.» JUSTIFICATION Il doit être précisé clairement que le dommage peut être déterminé sur une base forfaitaire, mais que chaque entre- preneur (et pas seulement ceux qui sont liés par contrat) a toujours le droit d’introduire un dossier d’indemnisation indivi- duel basé sur des chiffres non forfaitaires. Conformément à l’observation du Conseil d’État, il faut en outre permettre à une entreprise exerçant une activité mixte, c’est-à-dire produisant en partie sur la base de contrats com- portant des prix d’achat garantis et en partie en dehors de toute base contractuelle, d’introduire un dossier d’indemnisa- tion combiné: VERANTWOORDING De huidige formulering impliceert dat de dioxinesteun, zo- als de Raad van State terecht opmerkt, slechts kan worden toegekend nadat de aanvrager met zekerheid weet hoeveel de andere vergoedingen (van overheid en particuliere bron) bedragen. Het is duidelijk dat dit, zeker wanneer gerechtelijke procedures werden ingeleid, maanden, zoniet jaren kan du- ren. Dit is onaanvaardbaar en druist in tegen alle beloften van een snelle uitbetaling van de vergoedingen. Daarenboven dient gesteld dat dit tevens strijdig is met het principe van de a posteriori controle, zoals vervat in artikel 17 van het ontwerp. Daarom is het noodzakelijk de formulering van artikel 5, 2°, zodanig aan te passen dat bij de beoordeling van deze steun- aanvraag enkel rekening wordt gehouden met de reeds ont- vangen vergoedingen (zowel overheidssteun als andere ver- goedingen). De definitieve toets dient te gebeuren ex post in toepassing van de artikelen 17 tot en met 19. Nr. 9 VAN DE HEREN LETERME EN ANSOMS EN MEVROUW PIETERS Art. 6 Paragraaf 2 vervangen door wat volgt : «§ 2. - Onverminderd het recht van het landbouw- bedrijf om de reële schade aan te tonen, kan de schade geleden tengevolge van de dioxinecrisis forfaitair wor- den bepaald op grond van de objectieve indicatoren behalve in het geval van landbouwbedrijven gebonden door contracten met gegarandeerde afnameprijzen voor dieren die zij fokken of vetmesten, of voor producten van dierlijke oorsprong die zij produceren voor het ge- deelte van de activiteit die betrekking heeft op de con- tracten met gegarandeerde afnameprijzen». VERANTWOORDING Het moet duidelijk zijn dat de schade forfaitair kan worden begroot maar dat alle individuele ondernemer (en niet enkel zij met contracten) steeds het recht hebben een individueel schadedossier op basis van niet-forfaitaire cijfers in te dienen. Daarnaast moet, conform de opmerking van de Raad van State, mogelijk worden gemaakt dat een bedrijf met een ge- mengde activiteit, zijnde een gedeelde productie op basis van prijsgarantiecontracten en een gedeelte daarbuiten, een ge- combineerd schadedossier indient : 6 0212/003 DOC 50 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E 1999 2000 - un dommage estimé à titre individuel pour ce qui con- cerne la partie du chiffre d’affaires réalisées dans le cadre de contrats; - une estimation du dommage sur base forfaitaire pour la partie du chiffre d’affaires réalisée en dehors de ces contrats. N° 10 DE MM. LETERME ET ANSOMS ET MME PIETERS Art. 7 Supprimer cet article. JUSTIFICATION Si l’article 4, alinéa 1er, est maintenu dans sa formulation actuelle («tout ou partie du dommage»), il convient de suppri- mer l’article 7. N° 11 DE MM. LETERME ET ANSOMS ET MME PIETERS Art. 12 À l’alinéa 1er, remplacer les mots «imposer à des catégories objectivement définies d’entreprises relevant du secteur agricole et à des fournisseurs et clients di- rects et indirects de telles entreprises une cotisation de solidarité au profit du Fonds» par les mots «imposer à des catégories objectivement définies d’entreprises, pour autant qu’elles soient responsables de la présence de dioxines ou de PCB dans la chaîne alimentaire, une cotisation de solidarité au profit du Fonds». JUSTIFICATION Le libellé proposé permet à la fois d’élargir considérable- ment la portée de la disposition (pour ce qui est de la respon- sabilité concernant la présence de dioxines et de PCB dans l’environnement) et de la restreindre sensiblement (en ce sens que seuls les acteurs qui portent une responsabilité réelle en la matière seront tenus au versement de la cotisation). D’autres, comme les exploitations agricoles, doivent être incités, notam- ment par une indemnisation rapide et complète, à adhérer vo- lontairement à un mouvement de solidarité. - een individueel begrote schade van wat betreft het ge- deelte onder contract; - een schaderaming op basis van forfaits van de productie zonder contract. Nr. 10 VAN DE HEREN LETERME EN ANSOMS EN MEVROUW PIETERS Art. 7 Dit artikel weglaten. VERANTWOORDING Dit artikel dient geschrapt in de mate dat artikel 4, eerste lid, in zijn huidige formulering (alle of een deel van de schade) wordt behouden. Nr. 11 VAN DE HEREN LETERME EN ANSOMS EN MEVROUW PIETERS Art. 12 In het eerste lid de woorden «aan objectief bepaalde categorieën van ondernemingen in de landbouwsector en rechtstreekse en onrechtstreekse leveranciers en afnemers van dergelijke ondernemingen een solidariteitsbijdrage ten bate van het Fonds opleggen » vervangen door de volgende zinsnede : «aan objec- tief bepaalde categorieën van ondernemingen, voor zover ze verantwoordelijk zijn voor de aanwezigheid van dioxines of PCB’s in de voedselketen, een solidariteits- bijdrage ten bate van het Fonds opleggen». VERANTWOORDING Met deze formulering wordt de reikwijdte van de bepaling tegelijk gevoelig uitgebreid (qua verantwoordelijkheid voor dioxines en PCB’s in het leefmilieu) én versmald (d.w.z. enkel degenen die een echte verantwoordelijkheid terzake dragen, vallen onder toepassing van de verplichte bijdrage). Anderen zoals bv. de landbouwbedrijven dienen ondermeer via een snelle én volledige schadeloosstelling gestimuleerd te wor- den tot vrijwillige solidariteit. 7 0212/003 DOC 50 C H A M B R E 2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E 1999 2000 N° 12 DE MM. LETERME ET ANSOMS ET MME PIETERS Art. 12 À l’alinéa 2, deuxième phrase, remplacer les mots «n’est pas» par le mot «est». JUSTIFICATION La cotisation obligatoire doit être déductible à titre de frais professionnels. Nr. 12 VAN DE HEREN LETERME EN ANSOMS EN MEVROUW PIETERS Art. 12 In het tweede lid, tweede zin het woord «niet» weg- laten. VERANTWOORDING De verplichte bijdrage dient aftrekbaar te zijn als beroeps- kost. Yves LETERME (CVP) Trees PIETERS (CVP) Jos ANSOMS (CVP) Centrale drukkerij van de Kamer - Imprimerie centrale de la Chambre