Inhoud
CHAMBRE DES REPRÉSENTANTS
DE BELGIQUE
BELGISCHE KAMER VAN
VOLKSVERTEGENWOORDIGERS
308
DOC 50 0212/007
DOC 50 0212/007
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
16 november 1999
16 novembre 1999
PROJET DE LOI
WETSONTWERP
betreffende steunmaatregelen ten gunste
van landbouwbedrijven getroffen door
de dioxinecrisis
relatif à des mesures d’aide
en faveur d’entreprises agricoles
touchées par la crise de la dioxine
VERSLAG
NAMENS DE COMMISSIE VOOR HET
BEDRIJFSLEVEN, HET WETENSCHAPSBELEID,
HET ONDERWIJS, DE NATIONALE WETENSCHAPPE-
LIJKE EN CULTURELE INSTELLINGEN,
DE MIDDENSTAND EN DE LANDBOUW
UITGEBRACHT
DOOR DE HEER Jacques CHABOT
RAPPORT
COMMISSION DE L’ÉCONOMIE, DE
LA POLITIQUE SCIENTIFIQUE, DE
L’ÉDUCATION, DES INSTITUTIONS
SCIENTIFIQUES ET CULTURELLES
NATIONALES, DES CLASSES MOYENNES
ET DE L’AGRICULTURE
PAR
M. Jacques CHABOT
SOMMAIRE
I.
Exposé introductif du Ministre de l’Agriculture
et des Classes moyennes . . . . . . . . . 3
II.
Exposé du commissaire du
gouvernement . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4
III. Discussion générale . . . . . . . . . . . . . . 4
A. Observations des membres
B. Réponses du ministre
C. Répliques
D. Auditions
IV. Discussion des articles . . . . . . . . . . 39
V. Votes . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66
Documents précédents :
Doc 50 0212/ (1999-2000) :
001 : Projet de loi.
002 : Annexe.
003 : Amendements.
004 : Erratum.
005 et 006 : Amendements.
Voir aussi :
008 : Texte adopté par la commission.
Voorgaande documenten :
Doc 50 0212/ (1999-2000) :
001 : Wetsontwerp.
002 : Bijlage.
003 : Amendementen.
004 : Erratum.
005 en 006 : Amendementen.
Zie ook :
008 : Tekst aangenomen door de commissie.
INHOUDSOPGAVE
I.
Inleiding door de Minister van Landbouw
en Middenstand . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
II. Uiteenzetting door de Regerings-
commissaris . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4
III. Algemene bespreking . . . . . . . . . . . . . 4
A. Opmerkingen van de leden
B. Antwoorden van de minister
C. Replieken
D. Hoorzittingen
IV. Artikelsgewijze bespreking . . . . . . . . 39
V. Stemmingen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66
2
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
Abréviations dans la numérotation des publications :
DOC 50 0000/000 : Document parlementaire de la 50e
législature, suivi du n° et du n° consécutif
QRVA
: Questions et Réponses écrites
HA
: Annales (Compte Rendu Intégral)
CRA
: Compte Rendu Analytique
PLEN
: Séance plénière
COM
: Réunion de commission
Afkortingen bij de nummering van de publicaties :
DOC 50 0000/000:
Parlementair document van de 50e zittingsperiode +
het nummer en het volgnummer
QRVA
:
Schriftelijke Vragen en Antwoorden
HA
:
Handelingen (Integraal Verslag)
BV
:
Beknopt Verslag
PLEN
:
Plenum
COM
:
Commissievergadering
Publications officielles éditées par la Chambre des représentants
Commandes :
Place de la Nation 2
1008 Bruxelles
Tél. : 02/ 549 81 60
Fax : 02/549 82 74
www.laChambre.be
e-mail : aff.generales@laChambre.be
Officiële publicaties, uitgegeven door de Kamer van volksvertegenwoordigers
Bestellingen :
Natieplein 2
1008 Brussel
Tel. : 02/ 549 81 60
Fax : 02/549 82 74
www.deKamer.be
e-mail : alg.zaken@deKamer.be
AGALEV-ECOLO
:
Anders gaan leven / Ecologistes Confédérés pour l’organisation de luttes originales
CVP
:
Christelijke Volkspartij
FN
:
Front National
PRL FDF MCC
:
Parti Réformateur libéral - Front démocratique francophone-Mouvement des Citoyens pour le Changement
PS
:
Parti socialiste
PSC
:
Parti social-chrétien
SP
:
Socialistische Partij
VLAAMS BLOK
:
Vlaams Blok
VLD
:
Vlaamse Liberalen en Democraten
VU&ID
:
Volksunie&ID21
A. — Vaste leden / Membres titulaires
VLD
Yolande Avontroodt, Pierre Lano, Arnold Van
Aperen.
CVP
Jos Ansoms, Simonne Creyf, Trees Pieters.
Agalev-Ecolo
Muriel Gerkens, Leen Laenens.
PS
Jacques Chabot, Bruno Van Grootenbrulle.
PRL FDF MCC
Anne Barzin, Philippe Collard.
Vlaams Blok
Roger Bouteca, Jaak Van den Broeck.
SP
Henk Verlinde.
PSC
Richard Fournaux.
VU-ID
Frieda Brepoels.
B. — Plaatsvervangers / Membres uppléants
Guy Hove, Georges Lenssen, Hugo Philtjens, Kathleen van der
Hooft.
Stefaan De Clerck, Greta D’Hondt, Dirk Pieters, Paul Tant.
Martine Dardenne, Michèle Gilkinet, Simonne Leen.
Claude Eerdekens, Guy Larcier, Charles Picqué.
Robert Denis, Eric van Weddingen, Michel Wauthier.
Gerolf Annemans, Koen Bultinck, Hagen Goyvaerts.
Magda De Meyer, Daan Schalk.
Raymond Langendries, Luc Paque.
Dany Pieters, Karel Van Hoorebeke.
Samenstelling van de commissie op datum van indiening van het verslag/
Composition de la commission à la date du dépôt du rapport :
Voorzitter / Président : Jos Ansoms
Regeringsleden / Membres du gouvernement :
Guy Verhofstadt, eerste minister / premier ministre
Jacques Gabriëls, minister van Landbouw en Middenstand / ministre de l’Agriculture et des Classes moyennes
3
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
I. EXPOSE INTRODUCTIF DU MINISTRE DE L’AGRI-
CULTURE ET DES CLASSES MOYENNES
Le ministre de l’Agriculture et des Classes moyennes,
M. Jacques Gabriëls, expose que les «tests PCB»
établissent que 0,8% des échantillons analysés sont
contaminés et que 25% parmi ceux-ci révèlent un taux
de PCB supérieur aux normes admises par
l’Organisation Mondiale de la Santé. Ces données
chiffrées démontrent que la crise de la dioxine est
désormais sous contrôle.
Le gouvernement précédent a pris un certain nombre
de mesures visant à indemniser les producteurs de
viandes bovines, porcines et de volaille sous forme
d’avances récupérables.
Par décision du 13 octobre 1999, la Commission
européenne a autorisé la conversion de ces avances
en indemnités définitives qui ne préjugent pas des
compléments d’indemnités alloués à la suite de
l’introduction de demandes individuelles fondées
notamment sur le préjudice économique encouru par
les entreprises agricoles.
L’octroi d’une aide fédérale destinée à compenser les
dommages encourus par les entreprises agricoles se
fonde sur les prix réels moyens des produits en cause
pratiqués par les pays voisins au moment de la crise.
En outre, il convient de tenir compte du préjudice
résultant du temps d’élevage prolongé durant la crise.
Le Conseil d’Etat n’a formulé aucune objection de
principe à l’égard du projet de loi à l’examen et les
Régions l’ont approuvé.
Les arrêtés royaux pris en exécution du projet de loi,
de nature organisationnelle par essence, seront
communiqués au parlement. Ils devront permettre
d’indemniser les entreprises agricoles touchées par la
crise à partir de la fin de l’année.
I. INLEIDING DOOR DE MINISTER VAN LANDBOUW
EN MIDDENSTAND
Minister van Landbouw en Middenstand de heer
Jacques Gabriëls geeft aan dat volgens PCB-tests 0,8
% van de ontlede stalen wijzen op besmetting; het PCB-
gehalte van 25 % van die stalen overschrijden de nor-
men die door de Wereldgezondheidsorganisatie wor-
den toegestaan. Die cijfergegevens tonen aan dat de
dioxinecrisis voortaan bedwongen is.
De vorige regering heeft een aantal maatregelen
genomen om de producenten van rundvlees, varkens-
vlees en pluimvee te vergoeden via terugvorderbare
voorschotten.
Bij beschikking van 13 oktober 1999 heeft de Euro-
pese Commissie ingestemd met de omzetting van die
voorschotten in definitieve schadevergoedingen zonder
vooruit te lopen op individuele claims die voortvloeien
uit de economische schade die door de landbouw-
bedrijven werden geleden.
Als berekeningsbasis voor de toekenning van fede-
rale steun ter compensatie van de door de landbouw-
bedrijven opgelopen schade gelden de echte gemid-
delde prijzen van de producten in kwestie, zoals die op
het tijdstip van de crisis in de buurlanden gehanteerd
werden.
Daarnaast moet rekening worden gehouden met de
schade die werd geleden omdat tijdens de crisis langer
moest worden gefokt.
De Raad van State heeft geen principieel bezwaar
gemaakt tegen het ter bespreking voorliggende wets-
ontwerp; de gewesten hebben er zich niet tegen verzet.
De koninklijke besluiten genomen tot uitvoering van
het wetsontwerp, die per definitie van organisatorische
aard zijn, zullen worden meegedeeld aan het parlement.
Op grond van die besluiten moet het mogelijk zijn de
landbouwbedrijven die te lijden hadden van de
dioxinecrisis, vanaf eind dit jaar schadeloos te stellen.
4
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
II. EXPOSE DU COMMISSAIRE DU
GOUVERNEMENT
Le commissaire du gouvernement, M. Freddy Willockx
déclare que le projet de loi à l’examen a été notifié à la
Commission européenne, le 25 octobre dernier.
Les arrêtés d’exécution de la loi à venir feront l’objet
d’une concertation entre le gouvernement et les
Régions et seront communiqués aux autorités
européennes.
L’objectif du gouvernement est d’obtenir l’approbation
de la Commission européenne au sujet de ces arrêtés
dans les prochaines semaines.
La Commission européenne ayant admis que la crise
de la dioxine était assimilable à un événement extra-
ordinaire au sens de l’article 87, (3), (c) du traité de
Rome, l’indemnisation des opérateurs économiques
lésés est susceptible de s’élever à 100% du préjudice
encouru.
L’impact budgétaire global à l’échelon fédéral de la
crise est actuellement évalué à 25 milliards de francs.
Ce montant sera réévalué en fonction des stocks qui
ont été réellement bloqués à l’intérieur des frontières
de même que des effets macro-économiques sur les
recettes de l’Etat. La Banque nationale estime ces
derniers à environ 0,6% du produit intérieur brut. Cet
impact sera imputé sur le budget 1999.
Le projet de loi en discussion renforce la base légale
du régime des rachats. Le Conseil d’Etat a admis que
les rachats effectués dans le cadre de la crise de la
dioxine s’imposent pour des motifs de santé publique et
a dès lors reconnu la compétence des autorités
fédérales en cette matière.
III. DISCUSSION GENERALE
A. Observations des membres
M. Yves Leterme (CVP) précise d’emblée que son
parti contribuera à l’examen rapide du projet de loi eu
égard aux circonstances difficiles vécues par les
entreprises agro-alimentaires. L’objectif du projet en
discussion doit, en tout état de cause, tendre à allouer
une indemnisation complète à tous les opérateurs
économiques préjudiciés du fait de la contamination à
la dioxine.
II. UITEENZETTING DOOR DE
REGERINGSCOMMISSARIS
Regeringscommissaris de heer Freddy Willockx ver-
klaart dat het ter bespreking voorliggende wetsontwerp
op 25 oktober 1999 de Europese Commissie ter kennis
werd gebracht.
De toekomstige uitvoeringsbesluiten van de wet,
waarover de regering en de gewesten overleg zullen
plegen, zullen worden meegedeeld aan de Europese
instanties.
Het is de vaste wil van de regering dat de Europese
Commissie die besluiten nog voor het jaareinde goed-
keurt.
Aangezien diezelfde Commissie het ermee eens is
dat de dioxinecrisis kan worden gelijkgesteld met een
«buitengewone gebeurtenis» in de zin van artikel 87,
(3), (c), van het Verdrag van Rome, zou de schadeloos-
stelling van de benadeelde economische operatoren
kunnen oplopen tot 100 % van de geleden schade.
De weerslag van de dioxinecrisis op de federale be-
groting wordt momenteel op 25 miljard frank geraamd.
Dat bedrag zal worden bijgestuurd, afhankelijk van de
voorraden die binnen de grenzen werkelijk geblokkeerd
werden en van de macro-economische gevolgen voor
de ontvangsten. Die gevolgen, welke de Nationale Bank
op circa 0,6 % van het BBP raamt, komen ten laste van
de begroting voor 1999.
Dit wetsontwerp versterkt de wettelijke basis van de
opkoopregeling. De Raad van State is het ermee eens
dat de in het raam van de dioxinecrisis verrichte opko-
pen om redenen van volksgezondheid noodzakelijk zijn;
de Raad heeft terzake de bevoegdheid van de federale
overheid erkend.
III. ALGEMENE BESPREKING
A. Opmerkingen van de leden
De heer Yves Leterme (CVP) preciseert om te be-
ginnen dat zijn partij zal bijdragen tot een snelle be-
spreking van het wetsontwerp, gelet op de moeilijke si-
tuatie waarin de bedrijven uit de landbouw- en
voedingssector verkeren. Het ter bespreking voorlig-
gende wetsontwerp moet er in ieder geval toe strekken
een volledige schadeloosstelling toe te kennen aan alle
economische operatoren die schade hebben geleden
als gevolg van de dioxinebesmetting.
5
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
Il conviendrait que les commissaires disposent du
protocole conclu entre l’Etat et l’Association belge des
banques réglant les modalités des crédits de soudure
octroyés aux entreprises agricoles préjudiciées de
même qu’un tableau récapitulatif relatif au nombre de
dossiers d’indemnisation introduits à ce jour et aux
montants réclamés.
L’intervenant s’interroge sur les lignes de force et la
teneur des arrêtés d’exécution des dispositions à
l’examen dès lors que les premiers remboursements
sont prévus avant la fin de l’année 1999.
En principe, toute intention de mettre en place un
régime d’aides doit être notifié à la Commission
européenne. Comment s’organise dans la pratique la
procédure de concertation entre le gouvernement et la
Commission? De quelle manière la position de la
Commission s’exprimera-t-elle au sujet des arrêtés
d’exécution? Quid si cette instance s’oppose à l’un ou
l’autre volet des arrêtés d’exécution?
Il conviendrait de disposer d’une vue d’ensemble des
mesures d’aides adoptées ou envisagées par les entités
fédérées aux fins de vérifier leur compatibilité avec cel-
les envisagées sur le plan fédéral.
Il importe de souligner que le projet de loi à l’examen
esquive la problématique de la responsabilité.
Toutefois, il serait intéressant de connaître, par
secteurs économiques, le nombre d’actions en
réparation introduites devant les juridictions contre l’Etat
belge.
Etant favorable à une indemnisation intégrale de
chaque dommage subi (dommages directs et indirects)
par les opérateurs lésés, l’orateur s’oppose à la
formulation de l’article 4 du projet en ce qu’il prévoit une
indemnisation totale ou partielle du dommage subi par
les entreprises agricoles. A cet égard, il y lieu de se
référer à la déclaration du ministre de l’Agriculture et
des Classes moyennes selon laquelle les
indemnisations seront intégrales, de sorte que les opéra-
teurs dédommagés puissent considérer que «la crise
de la dioxine n’a pas eu lieu».
Dès lors, les indemnités ne doivent pas être
seulement octroyées aux entreprises dont l’activité prin-
cipale consiste en l’élevage de volaille, porcs ou bovins
ou en la production d’oeufs ou de lait. Dans quelle mes-
ure les entreprises mixtes sont-elles fondées à former
une demande en réparation?
De commissieleden zouden moeten kunnen beschik-
ken over het protocol dat werd afgesloten tussen de
Staat en de Belgische Vereniging van Banken en dat de
nadere regels vaststelt inzake de overbruggings-
kredieten die worden toegekend aan de getroffen
landbouwbedrijven, alsmede over een overzicht van de
schadevergoedingsdossiers die tot op heden zijn inge-
diend en van de gevorderde bedragen.
De spreker heeft vragen bij de krachtlijnen en de in-
houd van de uitvoeringsbesluiten van de besproken
bepalingen aangezien de eerste terugbetalingen vóór
eind 1999 zouden plaatsvinden.
In principe moet de Europese Commissie in kennis
worden gesteld van elk voornemen om een steun-
regeling in het leven te roepen. Hoe verloopt de proce-
dure van overleg tussen de regering en de Commissie
in de praktijk ? Hoe zal de Commissie haar standpunt
over de uitvoeringsbesluiten bekend maken ? Quid in-
dien zij zich tegen een of ander onderdeel van de
uitvoeringsbesluiten verzet ?
De commissie zou moeten kunnen beschikken over
een algemeen overzicht van de steunmaatregelen die
de deelgebieden hebben goedgekeurd of die ze over-
wegen, teneinde na te gaan of ze bestaanbaar zijn men
die welke op federaal niveau worden gepland.
Feit is overigens ook dat in het wetsontwerp het vraag-
stuk van de verantwoordelijkheid niet aan bod komt.
Het ware echter interessant te weten hoeveel vorde-
ringen tot schadeloosstelling tegen de Belgische Staat
bij de rechtbanken werden ingesteld, per economische
sector.
Aangezien de spreker voorstander is van een volle-
dige vergoeding van elke (rechtstreekse en onrecht-
streekse) schade die de operatoren hebben geleden, is
hij gekant tegen de formulering van artikel 4 van het
wetsontwerp omdat het voorziet in een volledige of ge-
deeltelijke schadeloosstelling van de schade die de
landbouwbedrijven hebben geleden. Er dient terzake te
worden verwezen naar de verklaring van de minister
van Landbouw en Middenstand, die heeft gezegd dat
de schadeloosstellingen volledig zullen zijn, dat wil zeg-
gen «als zou de dioxinecrisis niet hebben plaatsgehad».
De schadeloosstellingen moeten derhalve niet alleen
worden toegekend aan de bedrijven die hun activiteit
toespitsen op het fokken van pluimvee, varkens of run-
deren, of op de productie van eieren of melk. In hoe-
verre mogen de gemengde bedrijven een eis om scha-
devergoeding indienen ?
6
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
L’intervenant met en exergue la difficulté pour le Roi
de définir les cas dans lesquels plusieurs entités ou
unités d’exploitation doivent être considérées comme
une seule entreprise agricole et met en garde contre le
risque du non respect du principe d’égalité.
L’aide européenne octroyée directement aux
entreprises agricoles est-elle ou non comprise dans
l’énumération des aides publiques fédérales et
régionales visées à l’article 5 du projet de loi?
Le droit de subrogation conféré à l’Etat vise-t-il à la
fois la responsabilité contractuelle et extra-contractuelle?
S’agissant des irrégularités visées à l’article 5, 3°, du
projet, le ministre peut-il préciser l’autorité compétente
pour les constater? Quels sont les recours prévus?
La notion d’«aide fédérale reçue en ordre
chronologique inverse» visée à l’article 19 peut-elle être
précisée au moyen d’exemples concrets?
Un timing est-il déjà prévu concernant le dépôt du
projet de loi adaptant le budget 1999 suite à l’impact de
cette crise?
Qu’en est-il de régime imposable des diverses aides
publiques octroyées aux entreprises concernées?
Dans quelle mesure l’octroi des aides est-il lié à la
réduction progressive du cheptel porcin?
Quelles sont les modalités de l’accord conclu entre
le ministre de l’Agriculture et la Banque Nationale en ce
qui concerne le paiement des indemnités aux opéra-
teurs intéressés?
M.Richard Fournaux (PSC) souhaite disposer d’un
bilan provisoire des demandes d’indemnisation
introduites à ce jour afin de vérifier la praticabilité de la
procédure imposée aux entreprises concernées, eu
égard à la rigueur des conditions auxquelles ces
entreprises doivent satisfaire.
L’intervenant craint qu’un certain nombre
d’entreprises (les entreprises de première
transformation, par exemple) ne puissent recourir à
aucun type d’aide qu’elles soient régionales ou
fédérales.
Dès lors, il y a lieu d’organiser une concertation avec
les Régions afin de s’assurer que les aides soient
équitablement réparties.
De spreker wijst op de moeilijkheid voor de Koning
om de gevallen te bepalen waarin verscheidene exploi-
tatie-afdelingen of -eenheden moeten worden be-
schouwd als een enkel landbouwbedrijf; hij waarschuwt
voor het gevaar van schending van het gelijkheids-
beginsel.
Maakt de Europese steun die rechtstreeks aan de
landbouwbedrijven werd toegekend, deel uit van de in
artikel 5 van het wetsontwerp bedoelde «federale en
regionale overheidssteun» ?
Heeft het aan de Staat verleende recht van indeplaats-
stelling betrekking op zowel de contractuele als de
buitencontractuele verantwoordelijkheid ?
Kan de minister preciseren welke instantie bevoegd
is om de in artikel 5, 3°, van het wetsontwerp bedoelde
onregelmatigheden vast te stellen ? Wat zijn de beroeps-
mogelijkheden ?
Kan het in artikel 19 opgenomen begrip «federale
steun in omgekeerde chronologische volgorde» worden
verduidelijkt aan de hand van concrete voorbeelden ?
Is reeds bepaald wanneer het wetsontwerp zal wor-
den ingediend om de begroting voor 1999 aan te pas-
sen als gevolg van die crisis ?
Hoe staat het met de fiscale regeling voor de diverse
vormen van overheidssteun die aan de betrokken be-
drijven worden toegekend ?
In hoeverre is de toekenning van steun gekoppeld
aan de geleidelijke inkrimping van de varkensstapel ?
Wat zijn de bepalingen van het akkoord tussen de
minister van Landbouw en Middenstand en de Natio-
nale Bank in verband met de betaling van de vergoe-
dingen aan de betrokken operatoren ?
De heer Richerd Fournaux (PSC) wenst te beschik-
ken over een voorlopige balans van de thans ingediende
aanvragen om schadeloosstelling, teneinde de
haalbaarheid na te gaan van de aan de betrokken be-
drijven opgelegde procedure, gelet op de strenge voor-
waarden waaraan moet worden voldaan.
De spreker vreest dat een aantal bedrijven (bijvoor-
beeld de bedrijven voor eerste verwerking) geen en-
kele steun kunnen krijgen, noch van de gewesten, noch
van de federale overheid.
Er dient derhalve overleg te worden gepleegd met
de gewesten om zich ervan te vergewissen dat de steun
billijk wordt verdeeld.
7
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
Les critères imposés en ce qui concerne notamment
l’indépendance économique et financière sont
susceptibles de réduire assez sensiblement le nombre
d’entreprises en difficulté suite à cette crise. Il
conviendrait toutefois que le projet de loi consacre le
principe d’une indemnisation intégrale et non à
concurrence de 80% du préjudice réel.
Enfin, l’intervenant n’est pas favorable au principe
d’une deuxième cotisation de solidarité perçue au sein
de la chaîne alimentaire dès lors que certaines
entreprises alimentaires devraient l’acquitter sans
pouvoir bénéficier d’aucune aide.
Mme Muriël Gerkens (Agalev-Ecolo) fait observer que
les entreprises agricoles de première tranformation sont
en principe indemnisées par les autorités régionales.
Ces entreprises sont-elles, d’une manière ou d’une
autre, visées par le projet de loi à l’examen? Quels sont
les critères précis permettant de déterminer
l’indépendance des entreprises?
De quel type d’aide les entreprises intégrées pourront-
elles bénéficier? Seront-elles dédommagées sur la base
d’un forfait ou du prix réel convenu avec les entreprises
cocontractantes?
L’exposé des motifs indique que l’aide est
subordonnée à une subrogation de l’Etat dans les droits
des entreprises à l’égard de leurs cocontractants au cas
où les dommages auraient pu être évités par une
application correcte du contrat. L’intervenante souhaite
des précisions sur les hypothèses dans lesquelles
pareille subrogation pourra s’appliquer.
Une assistance est-elle prévue au bénéfice des
agriculteurs afin de les aider à remplir les formalités
prescrites?
Mme Trees Pieters (CVP) fait observer que l’exposé
des motifs énonce que des accords de coopération
devront, en cas de besoin, être conclus entre le gouver-
nement et les Régions en vue d’assurer une bonne
coordination des actions fédérales et régionales.
Il convient de prêter une attention particulière aux
risques de cumul d’indemnités.
L’intervenante demande que ces accords soient
communiqués aux membres du parlement. Il en va de
même pour les arrêtés royaux d’exécution, eu égard à
l’important pouvoir d’habilitation conféré au Roi.
Door de criteria die met name worden opgelegd op
het vlak van de economische en financiële onafhanke-
lijkheid, kan het aantal bedrijven dat door deze crisis in
moeilijkheden te verkeert, vrij sterk afnemen. Het wets-
ontwerp zou een volledige schadeloosstelling als be-
ginsel moeten opnemen - en niet ten belope van 80 %.
De spreker is het niet eens met het beginsel van een
tweede solidariteitsbijdrage ten laste van de voedsel-
productieketen, want bepaalde bedrijven zouden dan
moeten bijdragen zonder ook op maar enige steun aan-
spraak te kunnen maken.
Mevrouw Muriël Gerkens (Agalev-Ecolo) merkt op dat
de landbouwbedrijven die zich met de eerste verwer-
king bezighouden in principe door de gewestelijke over-
heid schadeloos worden gesteld. Slaat het ter bespre-
king voorliggende wetsontwerp ook op die bedrijven ?
Op grond van welke precieze criteria kan de onafhan-
kelijkheid van de bedrijven worden bepaald ?
Op wat voor steun zullen de geïntegreerde bedrijven
kunnen rekenen ? Wordt dat een forfaitair bedrag, dan
wel een vergoeding op grond van een reële prijs die
met de medecontracterende bedrijven werd over-
eengekomen?
In de memorie van toelichting staat te lezen dat de
steun afhankelijk wordt gemaakt van een indeplaats-
stelling van de Staat in de rechten van de ondernemin-
gen ten aanzien van hun medecontractanten, ingeval
de schade had kunnen worden voorkomen door een
correcte toepassing van de overeenkomst. De spreek-
ster had graag geweten in welke gevallen die inde-
plaatsstelling precies zal kunnen worden toegepast.
Zullen de landbouwers de nodige bijstand krijgen om
de voorgeschreven procedure tot een goed einde te
brengen?
Mevrouw Trees Pieters (CVP) merkt op dat volgens
de memorie van toelichting zo nodig samenwerkings-
akkoorden moeten worden gesloten tussen de federale
regering en de gewesten, teneinde een vlotte coördina-
tie tussen de federale en de gewestelijke initiatieven te
waarborgen.
Daarbij moet er scherp op worden toegezien dat er
geen vergoedingen worden samengevoegd. De spreek-
ster vraagt dat die akkoorden aan de parlementsleden
zouden worden meegedeeld. Hetzelfde zou moeten
gebeuren met de koninklijke besluiten tot uitvoering van
de wet, gelet op de omvangrijke machtigingsbe-
voegdheid waarover de Koning beschikt.
8
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
La notion d’indépendance économique doit être
interprétée à la lumière d’un décret adopté par la Région
flamande et se réfère à la notion d’entreprise agricole
familiale ou d’entreprise familiale d’élevage. La législation
à l’examen étant de nature fédérale, l’on peut se
demander si pareil renvoi est pertinent.
Le gouvernement fonde les taux des indemnisations
sur les prix réels du marché pratiqués avant la
survenance de la crise de la dioxine. Toutefois, il y a lieu
de constater que le secteur porcin se trouvait en difficulté
à l’époque et que les prix pratiqués ne reflétaient pas la
valeur marchande réelle. Cette circonstance sera-telle
prise en considération?
Les indemnisations seront différenciées selon que
les entreprises agricoles sont indépendantes ou
intégrées. Le ministre peut-il donner des précisions à
ce sujet?
L’intervenante souhaite que le ministre précise de
manière exhaustive les dispositions relatives à la
description du Fonds de solidarité de même que les
notions de contributions volontaires et obligatoires.
Des guichets seront-ils créés en vue d’assister les
entreprises concernées?
Le rééquilibrage budgétaire prévu en 1999 dérogera-
t-il au pacte de stabilité?
M. Frieda Brepoels (VU&ID) constate que le projet
comporte trois grands volets :
- crédits de soudure suivant protocole;
- indemnisation;
- fonds dioxine.
Le texte du protocole doit encore être joint aux
documents.
Le protocole avec les banques a été approuvé dès le
25 août 1999. Les crédits de soudure ont toujours été
proposés en attendant les indemnités prévues dans le
cadre de l’indemnisation intégrale suivant le régime
encore à élaborer.
L’on peut s’interroger sur les raisons pour lesquelles
le gouvernement n’a pas repris plus tôt le protocole
précité dans un projet de loi, puisque les dossiers pour
la demande de crédit doivent être introduits auprès de
la banque dès avant le 1er décembre. On sème une
grande confusion dans les rangs des agriculteurs, ainsi
que l’atteste le nombre de demandes : 37 dossiers pour
un montant de 77 millions, alors qu’il est prévu un maxi-
mum de 25 milliards.
Het begrip «economische onafhankelijkheid» moet
worden ingevuld met inachtneming van een door het
Vlaams Gewest uitgevaardigd decreet en refereert aan
de begrippen «gezinslandbouwbedrijf» of «gezins-
veeteeltbedrijf». Aangezien het ter bespreking voor-
liggende wetsontwerp een federale aangelegenheid
regelt, kan men zich afvragen of een dergelijke verwij-
zing wel zin heeft.
De regering baseert de omvang van de vergoedin-
gen op de reële marktprijzen van vóór de dioxinecrisis.
Terzake dient evenwel te worden opgemerkt dat de
varkenssector toentertijd al in moeilijkheden verkeerde
en dat de toenmalige prijzen niet de rele waarde van de
producten weerspiegelden.
De vergoedingen zullen worden aangepast, naarge-
lang het om onafhankelijke of geïntegreerde landbouw-
bedrijven gaat. Kan de minister een en ander nader toe-
lichten?
De spreekster had graag van de minister uitgebreid
toelichting gekregen bij de bepalingen waarin het
Solidariteitsfonds wordt beschreven, alsook bij de be-
grippen «vrijwilige» en «verplichte» bijdragen.
Zullen er aanspreekpunten worden opgericht, om de
betrokken bedrijven bij te staan?
Zal de in 1999 geplande budgettaire aanpassing een
afwijking van het stabiliteitspact vereisen?
Mevrouw Frieda Brepoels (VU&ID) stelt vast dat het
ontwerp uiteenvalt in drie grote delen :
- overbrugginskredieten via protocol;
- schaderegeling;
- dioxinefonds.
De tekst van het protocol dient nog toegevoegd te
worden aan de documenten.
Het protocol met de banken werd reeds goedgekeurd
op 25 augustus 1999; deze overbruggingskredieten
werden steeds voorgesteld in afwachting van de uitke-
ringen voor de nog uit te werken regeling van de inte-
grale schadevergoeding.
Het is de vraag waarom de regering dat protocol niet
vroeger in een wetsontwerp heeft opgenomen, vermits
de dossiers voor de kredietaanvraag reeds vóór 1 de-
cember moeten ingediend worden bij de bank. Men
creeërt veel onduidelijkheid bij de landbouwers, dit be-
wijzen het aantal aanvragen : 37 dossiers voor een be-
drag van 77 miljoen terwijl er maximaal 25 miljard is
voorzien.
9
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
Quel est l’état d’avancement des négociations entre
l’Etat et les compagnies d’assurance?
L’oratrice indique que le projet de loi à l’examen cons-
titue la dixième version par rapport au texte originaire.
La version qui fut transmise aux Régions diffère de
celle examinée par les commissaires. Il conviendrait que
la commission de l’Economie dispose de cette version
de même que des procès-verbaux relatifs à la confé-
rence interministérielle en ce que ceux-ci reflètent les
souhaits des Régions au sujet des arrêtés d’exécution
à élaborer dès lors qu’ils sont susceptibles d’avoir une
incidence sur leur politique agricole.
Quelle version du projet de loi a-t-elle été notifiée à la
Commission européenne le 13 septembre 1999?
L’intervenante est d’avis qu’un accord de coopéra-
tion devra en tout état de cause être conclu entre le
gouvernement fédéral et les régions aux fins d’assurer
une bonne coordination des action fédérales et régio-
nales singulièrement dans le cadre des recouvrements
d’excédents d’aides publiques perçues par les entre-
prises.
L’on doit observer que 13 articles du projet doivent être
exécutés par arrêté royal ou par arrêté ministériel. Il con-
viendra d’analyser lors de la discussion des articles si le
pouvoir réglementaire conféré au Roi et au ministre entre
dans la sphère normale de leur compétence.
Le projet de loi doit conférer un fondement juridique,
en particulier par le biais de l’article 16, à une série de
décisions prises par le Conseil des ministres visant à
octroyer des avances et indemnités aux entreprises agri-
coles. Cet article entrera en vigueur avec effet rétroactif
au 1er juillet 1999.
L’intervenante craint que les entreprises lésées ne
puissent bénéficier de remboursements à court terme
en raison de la rigueur des conditions imposées.
Apporter la preuve d’un lien de causalité direct entre
la crise de la dioxine et le dommage encouru est relati-
vement complexe.
En outre, ces entreprises doivent démontrer que l’aide
demandée n’excède pas en équivalent-subvention le
dommage subi compte tenu de toute autre forme d’aide,
y compris celle perçue au titre de polices d’assurance
privée.
L’article 7 , lu en combinaison avec l’article 5 du pro-
jet de loi ne permet pas de garantir un choix libre entre
la solution consistant à accepter les aides d’Etat et celle
consistant à intenter une action en dommages-intérêts
Hoe staat het met de onderhandelingen tussen de
Staat en de verzekeringsmaatschappijen?
De spreekster stipt aan dat het ter bespreking voor-
liggende wetsontwerp ten opzichte van de oorspronke-
lijke tekst al aan zijn tiende versie toe is.
De tekst die aan de gewesten werd bezorgd, verschilt
van die welke de commissieleden thans bespreken. Het
ware aangewezen dat de commissie voor het Bedrijfs-
leven over die versie beschikt, alsook over de notulen
van de interministeriële conferentie. Die notulen maken
immers gewag van de desiderata van de gewesten in
verband met de op te stellen uitvoeringsbesluiten, want
die kunnen een weerslag hebben op hun landbouw-
beleid.
Welke versie van het wetsontwerp werd op 13 sep-
tember 1999 naar de Europese Commissie verzonden?
Volgens de spreekster moeten de federale regering
en de gewesten hoe dan ook een samenwerkings-
akkoord sluiten, teneinde te zorgen voor een goede
coördinatie tussen de federale en de gewestelijke initia-
tieven, met name op het stuk van de teruginning van
overheidssteun die de ondernemingen te veel zouden
hebben gekregen.
Er zij op gewezen dat de tenuitvoerlegging van dertien
artikelen van het ontwerp een koninklijk of een ministeri-
eel besluit vereist. Tijdens de artikelsgewijze bespreking
zal moeten worden nagegaan of die aan de Koning en
aan de minister verleende regelgevende macht wel bin-
nen hun normale bevoegdheidsdomein valt.
Het wetsontwerp, en inzonderheid artikel 16, moet
een juridische grondslag geven aan een reeks beslis-
singen die de Ministerraad heeft genomen met het oog
op de toekenning van voorschotten en schadeloosstel-
lingen aan de landbouwbedrijven. Dat artikel zal met
terugwerkende kracht ingaan op 1 juli 1999.
De spreekster vreest dat de benadeelde bedrijven
wegens de strenge voorwaarden op korte termijn geen
aanspraak op schadeloosstelling zullen kunnen maken.
Het ligt niet eenvoudig om een direct oorzakelijk ver-
band tussen de dioxinecrisis en het opgelopen nadeel
te bewijzen.
Bovendien moeten de betrokken bedrijven aantonen
dat de gevraagde steun in subsidie-equivalent niet ho-
ger ligt dan de schade die werd geleden, rekening hou-
dend met elke andere vorm van steun, inclusief die welke
via privé-verzekeringspolissen werd ontvangen.
Wie artikel 7 van het wetsontwerp naast artikel 5 legt,
komt tot de vaststelling dat eerstgenoemd artikel geen
waarborgen biedt inzake de vrije keuze tussen het aan-
vaarden van staatssteun en het instellen van een vor-
10
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
contre l’Etat. En effet , au moment du renoncement irré-
vocable à toute action contre l’Etat ou à l’instant du dé-
sistement d’instance, les intéressés n’auront à leur dis-
position aucune estimation précise quant à l’importance
de l’aide qui leur sera allouée. De quel délai dispose-
ront les intéressés pour opérer leur choix?
L’oratrice estime que solliciter l’effort de solidarité
auprès du secteur agricole au sens large à raison de 10
à 15% de la contribution globale est injustifié .d’autant
plus que le montant total des indemnisations ne peut à
ce jour être évalué avec précision.
La conversion des avances récupérables en indem-
nités définitives opère-t-elle avec effet rétroactif? Ces
indemnités représentent-elles 80% ou100% des avan-
ces?
Les avances sans intérêts peuvent elles être con-
verties en indemnités définitives?
A l’initiative de quelle autorité publique ces conver-
sions interviendraient-elles?
Quelle autorité indemnisera les coûts des analyses
PCB visées par l’arrêté ministériel du 4 octobre 1999
de même que les frais liés à l’abattage de porcs néces-
sité par ces analyses?
Quelles sont les mesures concrètes qui ont été pri-
ses en faveur d’entreprises en aval du secteur agricole
en ce qui concerne les coûts de transport, de stockage
et de destruction de certaines denrées alimentaires d’ori-
gine animale ?
Enfin , l’oratrice souhaite connaître les dernières pré-
visions par secteur en ce qui concerne les nouvelles
dépenses effectuées à partir du 1er octobre 1999 .
M. Peter Vanhoutte (AGALEV-ECOLO) fait observer
que la mise au point d’un régime d’indemnisation dans
le cadre de la crise de la dioxine est une tâche difficile
en raison de l’urgence commandée par la situation par-
ticulièrement pénible que connaissent certaines entre-
prises.
Cette situation justifie pleinement la méthode de tra-
vail appliquée jusqu’à présent par le gouvernement. L’in-
tervenant préconise dès lors de poursuivre sur la même
voie.
Il se félicite par ailleurs des divers aspects retenus
dans le projet de loi et qui annoncent les intentions du
gouvernement quant à la future politique agricole.
dering tot schadevergoeding tegen de Staat. Zodra de
betrokkene namelijk onherroepelijk afziet van iedere
vordering tegen de Staat, dan wel afstand doet van ge-
ding, belandt hij in een situatie waarin hij zelfs bij bena-
dering niet kan te weten komen op hoeveel steun hij zal
kunnen rekenen. Binnen welke termijn zullen de betrok-
kenen hun keuze moeten maken?
De spreekster vindt het ongeoorloofd dat aan de
landbouwsector in de ruime zin van het woord een
solidariteitsbijdrage ten belope van 10 à 15 procent van
de totale bijdrage wordt gevraagd, temeer daar vandaag
nog niet nauwkeurig kan worden vastgelegd hoe hoog
het totaalbedrag van de schadeloosstellingen zal liggen.
Zal de omzetting van de terugvorderbare voorschot-
ten in definitieve schadeloosstellingen met terugwer-
kende kracht geschieden? Zullen die schadeloosstel-
lingen 80 of 100 procent van de voorschotten bedragen?
Zijn de renteloze voorschotten omzetbaar in defini-
tieve schadeloosstellingen?
Welke overheidsinstantie zal het initiatief nemen om
die omzettingen te maken?
Welke overheidsinstantie zal de op grond van het
ministerieel besluit van 4 oktober 1999 uitgevoerde PCB-
tests vergoeden, alsook de kosten die gepaard zijn ge-
gaan met het slachten van varkens voor die tests?
Welke concrete maatregelen werden genomen ten
behoeve van ondernemingen die in de productieketen
na de landbouwsector komen, met name inzake de kos-
ten voor transport, opslag en vernietiging van bepaalde
eetwaren van dierlijke oorsprong?
Tot slot had de spreekster graag een laatste stand
van zaken gekregen in verband met de nieuwe uitga-
ven die sinds 1 oktober 1999 per sector werden ge-
daan.
Dhr. Peter Vanhoutte (AGALEV-ECOLO) stelt dat het
uitwerken van een regeling inzake schadevergoeding
in het kader van de dioxinecrisis een moeilijke opgave
is, rekening houdend met de tijdsdruk die uitgaat van
de bijzondere slechte situatie waarin sommige bedrij-
ven verkeren.
Dit verantwoordt meteen de tot nu toe gehanteerde
werkwijze van de regering. Hij is er dan ook voorstan-
der van die te blijven volgen.
Overigens is hij tevreden met de verschillende as-
pecten die in het wetsontwerp terug te vinden zijn en
11
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
C’est ainsi que l’article 4 du projet de loi à l’examen
prévoit que la totalité du dommage ne sera pas auto-
matiquement indemnisée. Le secteur concerné assume
en effet une part non négligeable de responsabilité. L’in-
tervenant estime d’ailleurs que c’est à juste titre que le
projet de loi à l’examen vise l’indemnisation des entre-
prises familiales. Il attache également une grande im-
portance au principe du lien direct de causalité. Les dif-
férents acteurs ont une responsabilité collective et il
n’appartient dès lors pas à l’autorité d’intervenir à tout
propos pour aider un secteur donné à survivre.
M. Pierre Lano (VLD) estime que, compte tenu de la
gravité de la situation, il faut régler le plus rapidement
possible la question de l’indemnisation des entreprises
touchées par la crise. Le projet de loi à l’examen est
dès lors d’une importance capitale pour le secteur con-
cerné. Au demeurant, ce secteur n’est pas le seul à avoir
souffert, la crise ayant en effet frappé l’ensemble de
l’économie belge. Une certaine solidarité est dès lors
de mise. Il s’est du reste avéré entre-temps que la res-
ponsabilité de la crise n’incombe pas à une seule per-
sonne, à une seule entreprise ni à un seul organisme,
mais qu’elle est due à la mauvaise communication de
l’information à tous les niveaux, et ce, dans toutes les
directions. Au demeurant, la Commission européenne
porte aussi sa part de responsabilité; étant donné qu’elle
n’est pas intervenue au moment où il était possible d’agir.
Cet aspect sera abordé lors de la création de l’agence
fédérale ( ). Vu la technicité du projet à l’examen, l’inter-
venant pose les questions suivantes:
1. Comment déterminera-t-on de manière précise le
dommage subi?
2. Un montant de 25 milliards est prévu pour l’indem-
nisation. Qu’adviendra-t-il s’il s’avère que ce montant
est insuffisant? Comment calculera-t-on le montant de
l’indemnité, qu’adviendra-t-il, d’une part, des sommes
déjà versées à ce moment et, d’autre part, du dommage
qui doit encore être indemnisé?
M. Dirk Van der Maelen (SP) constate que certains
secteurs, et en particulier le secteur laitier, avaient im-
posé une diminution de prix aux agriculteurs dès le dé-
but de la crise. Ce secteur a ainsi réalisé en fin de compte
des bénéfices supplémentaires, du moins sur le mar-
ché intérieur. Les éleveurs de vaches laitières pourraient
également prétendre, en vertu de l’article 2 du projet de
loi à l’examen, à une indemnisation non négligeable.
Mais le secteur laitier pourrait, lui aussi, bénéficier d’une
indemnisation en vertu de l’article 3 dudit projet. Sur la
die een voorafspiegeling zijn van de intenties van de
regering inzake het toekomstig landbouwbeleid.
Zo voorziet artikel 4 van het voorliggend wetsontwerp
dat niet automatisch alle schade ten volle zal worden
vergoed. De betrokken sector draagt immers een niet
te verwaarlozen verantwoordelijkheid. De spreker meent
overigens dat het voorliggend wetsontwerp terecht de
schadevergoeding van de gezinsgebonden bedrijven op
het oog heeft. Voorts hecht hij groot belang aan het prin-
cipe van het rechtstreeks oorzakelijk verband. Er is im-
mers een gezamenlijke aansprakelijkheid van verschei-
dene actoren en het is dan ook niet aan de overheid om
te pas en te onpas bij te springen teneinde een bepaalde
sector overeind te houden.
Dhr. Pierre Lano (VLD) is de mening toegedaan dat
men, gezien de ernst van de situatie, zo snel mogelijk
werk moet maken van de regeling tot schadevergoe-
ding voor de getroffen bedrijven. Het voorliggend wets-
ontwerp is dan ook uiterst belangrijk voor de betrokken
sector. Overigens heeft niet alleen die sector, maar de
gehele Belgische economie, zwaar geleden. Enige soli-
dariteit is dan ook gepast. Het is trouwens ondertussen
duidelijk geworden dat de verantwoordelijkheid van de
crisis niet bij één persoon, één bedrijf, noch één instel-
ling te vinden is maar wel te zoeken is in een gebrek-
kige communicatie op alle niveau’s en dit in alle richtin-
gen. Overigens gaat de Europese Commissie ook niet
geheel vrijuit, zij is immers niet tussengekomen op een
moment dat dit mogelijk was. Toch moeten diegenen
die aan de basis van de crisis liggen ook voor hun ver-
antwoordelijkheid worden geplaatst. Dit aspect zal ter
sprake komen bij de oprichting van het federaal agent-
schap ( ). Ingaand op de techniciteit van het ontwerp
stelt de spreker volgende vragen:
1. Hoe zal de schade precies worden bepaald?
2. Voor de schadevergoeding wordt een bedrag uit-
getrokken van 25 miljard. Quid indien blijkt dat dit be-
drag onvoldoende is? Hoe zal de schadevergoeding
dan worden verrekend, wat met de op dat moment reeds
uitbetaalde sommen enerzijds en de schade die nog te
vergoeden is anderzijds.
Dhr. Dirk Van der Maelen (SP) stelt vast dat bepaalde
sectoren, in het bijzonder de zuivelsector, reeds van bij
het begin van de crisis een prijsverlaging hadden opge-
legd aan de boer. Zo heeft die sector zelf uiteindelijk,
althans op de binnenlandse markt, een bijkomende winst
opgestreken. De melkveehouders zouden ingevolge de
toepassing van art. 2 van het voorliggend ontwerp ook
aanspraak kunnen maken op een niet onbelangrijk be-
drag aan schadevergoeding. Maar terzelfdertijd zou ook
12
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
base de chiffres bruts, cette indemnisation s’élèverait à
400 millions de francs. L’intervenant estime dès lors que
si le secteur laitier peut prétendre à une indemnisation,
le montant de celle-ci devrait être déduit de la somme à
laquelle le secteur laitier a droit.
Le commissaire du gouvernement précise que l’arti-
cle 3 du projet de loi à l’examen vise uniquement les
entreprises dont l’activité première est exercée par l’agri-
culteur même, par exemple, celles où l’on produit du
beurre ou du yoghourt. L’industrie laitière n’est donc pas
concernée en l’occurrence. Celle-ci relève d’ailleurs de
la compétence des régions.
L’intervenant réplique que l’on doit en tout cas pou-
voir imputer d’une manière ou d’une autre l’indemnité
de 400 millions de francs provenant de recettes fisca-
les, qu’il s’agisse d’une matière régionale ou fédérale.
Il s’intéresse également à la disposition qui prévoit
que les entreprises pratiquant des prix d’achat contrac-
tuels seront toujours tenues de prouver leur dommage
réel et que dans certains cas, une aide ne sera accor-
dée que moyennant subrogation de l’Etat dans les droits
de l’entreprise concernée à l’égard de son co-contrac-
tant. L’intervenant se rallie à cet égard à l’avis du Con-
seil d’Etat et préconise d’inscrire explicitement l’obliga-
tion de subrogation dans la loi. Enfin, il formule une
observation concernant le cumul des indemnités.
Des indemnités seront en effet versées tant au ni-
veau fédéral qu’au niveau régional, ainsi que par des
compagnies d’assurances privées. Il n’est dès lors pas
exclu que des personnes indélicates se fassent éven-
tuellement indemniser deux fois pour le même dom-
mage. L’intervenant propose dès lors que le législateur
crée, au sein du ministère de l’Agriculture, un point de
signalement pour toutes les indemnités qui seront ver-
sées dans le cadre de la crise de la dioxine.
M. Robert Denis (PRL-FDF-MCC) soutient, au nom
de son groupe, le projet de loi à l’examen, notamment
parce qu’il permet de procéder rapidement aux indem-
nisations rendues nécessaires par la crise de la dioxine
et qu’il vient donc en aide à un secteur sinistré. Il appré-
cie d’autant plus cette initiative du gouvernement que
celui-ci, sans laisser s’écouler un temps précieux à at-
tendre les résultats de la commission d’enquête
«Dioxine», fait montre de sa fermeté et de sa réelle vo-
lonté d’aider un secteur gravement touché.
de zuivelsector, ingevolge de toepassing van art. 3 van
het ontwerp, recht hebben op schadevergoeding. Op
basis van ruwe gegevens zou dit neerkomen op een
bedrag van 400 miljoen frank. De spreker meent dan
ook dat indien de zuivelsector aanspraak kan maken
op schadevergoeding, dit bedrag zou moeten worden
afgetrokken van de som waarop de melksector recht
heeft.
De regeringscommissaris verduidelijkt dat men in art.
3 van het ontwerp enkel bedrijven bedoeld waar de eer-
ste activiteit van de boer zelf wordt verricht, bvb. waar
boter of yoghurt wordt gemaakt. Hierbij wordt de zuivel-
industrie dus niet betrokken. Overigens ressorteert de
zuivelnijverheid onder de bevoegdheid van de gewes-
ten.
De spreker repliceert dat men hoe dan ook de ver-
goeding van 400 miljoen, afkomstig van belastingsgeld,
op de één of andere wijze moet kunnen verrekenen, of
het nu om een gewestelijke materie of een federale aan-
gelegenheid gaat.
Een andere vraag betreft de regeling die voorziet dat
bedrijven die werken met contractuele afnameprijzen
steeds hun reële schade dienen aan te tonen en dat in
bepaalde gevallen slechts steun zal worden gegeven
mits subrogatie van de Staat in de rechten van het be-
trokken landbouwbedrijf ten aanzien van diens co-
contractant. In dit verband treedt de spreker het advies
van de Raad van State bij en is er voorstander van om
de subrogatieplicht duidelijk in de wet te bepalen. Ten-
slotte heeft de spreker nog een bedenking betreffende
de samenloop van de schadevergoedingen.
Er zullen namelijk zowel op federaal als op geweste-
lijk niveau, alsook door private verzekeringsmaatschap-
pijen vergoedingen worden uitgekeerd. Het is dan ook
niet denkbeeldig dat malafide personen voor eenzelfde
schadegeval zich eventueel tweemaal zullen laten ver-
goeden. De spreker stelt dan ook voor om bij wet een
meldpunt voor schadevergoedingen, uitgekeerd in het
kader van de dioxinecrisis, op te richten bij het ministe-
rie van Landbouw.
Dhr. Robert Denis (PRL FDF MCC) steunt, in naam
van zijn fractie het voorliggend wetsontwerp omdat het
in de eerste plaats een snelle behandeling van de scha-
devergoedingen inzake de dioxinecrisis toelaat en al-
dus een zwaar getroffen sector tegemoet komt. Hij ap-
precieert dit initiatief van de regering des te meer omdat,
zonder kostbare tijd te laten voorbijgaan door de resul-
taten van de onderzoekscommissie dioxine af te wach-
ten, de regering hier blijk geeft van een krachtdadig
optreden en een daadwerkelijke wil om een zwaar-
gehavende sector uit de nood te helpen.
13
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
Il est important, selon l’intervenant, que l’octroi
d’indemnités soit lié au dommage réellement subi par
suite de la crise de la dioxine. Il se rallie à cet égard à la
proposition de M. Van der Maelen visant à centraliser
l’enregistrement des indemnités octroyées afin d’éviter
les doubles indemnisations.
Il insiste par ailleurs auprès du ministre pour que le
gouvernement s’attelle aussi rapidement à la mise en
place d’une agence de sécurité alimentaire afin d’éviter
à l’avenir ce genre de crises.
M. Koen Bultinck (VLAAMS BLOK) juge le projet de
loi en général beaucoup trop vague. Trop de points se-
ront en effet réglés par arrêté royal.
En ce qui concerne les indemnisations, s’il conçoit
que l’on accorde une grande attention aux entreprises
agricoles indépendantes, il se demande comment l’on
définira ces entreprises. Il demande en outre quelle sera
l’ampleur de l’indemnisation, si celle-ci sera intégrale
ou non. L’intervenant demande également des préci-
sions en ce qui concerne les conditions prévues pour
obtenir des crédits de soudure. Il se demande par exem-
ple si, eu égard aux conditions financières strictes, un
jeune agriculteur qui a beaucoup investi dans son en-
treprise ces dernières années pourra obtenir un tel cré-
dit. Ce serait injuste qu’il ne puisse y prétendre. S’agis-
sant de la création d’un fonds «dioxine», il estime logique
que la cotisation de solidarité ne soit demandée ni par
les agriculteurs, ni par le secteur des aliments pour bé-
tail, qui ne manquera du reste pas de faire payer la note
aux agriculteurs. Enfin, l’intervenant estime que les
auteurs du projet de loi n’ont pas suffisamment tenu
compte des observations formulées par le Conseil d’État
en la matière.
M. Jacques Chabot (PS) se félicite, au nom de son
groupe, du dépôt du projet de loi à l’examen, parce qu’il
répond aux besoins du secteur agricole qui a été grave-
ment touché par la crise. Il souhaite toutefois attirer l’at-
tention sur les points suivants:
1. Il faut veiller à ce que les entreprises agricoles ne
cumulent pas les indemnités et/ou les interventions. Il
fait dès lors sienne la proposition visant à rendre obli-
gatoire l’enregistrement des indemnités versées dans
le cadre de la crise de la dioxine.
2. Il faut bien définir la notion de dommage économi-
que, étant donné que cette notion servira de base pour
l’indemnisation.
3. En ce qui concerne le fait de soumettre les arrêtés
d’exécution à la Commission européenne, l’intervenant
demande quelle sera l’incidence sur les aides éventuel-
Hij vindt het belangrijk dat men de uitkering van ver-
goedingen koppelt aan de werkelijk geleden schade in-
gevolge de dioxinecrisis. In dit verband treedt hij het
voorstel van Dhr. Van der Maelen bij om via een cen-
trale registratie van uitgekeerde vergoedingen een dub-
bele uitkering te verkomen.
Overigens dringt hij er bij de minister op aan dat de
regering eveneens snel werk zou maken van de oprich-
ting van een Agentschap voor de veiligheid van het voed-
sel opdat dergelijke crises zouden kunnen worden voor-
komen.
Dhr. Koen Bultinck (VLAAMS BLOK), vindt het voor-
liggende wetsontwerp in het algemeen veel te vaag. Er
zal namelijk teveel bij K.B. worden geregeld.
Wat de schadevergoeding betreft, gaat hij akkoord
met het feit dat er een grote aandacht gaat naar de zelf-
standige landbouwbedrijven maar hij vraagt zich af hoe
die bedrijven zullen worden gedefinieerd. Verder wenst
hij te vernemen wat de omvang van de schadevergoe-
ding zal zijn, namelijk 100% of minder? De spreker wenst
tevens verduidelijking omtrent de voorwaarden voor
overbruggingskredieten. Rekening houdend met de
strenge financiële voorwaarden terzake, zal, bvb. de
jonge landbouwer die de laatste jaren veel in zijn bedrijf
heeft geïnvesteerd, ervoor in aanmerking komen? Een
negatief antwoord zou onrechtvaardig zijn. Wat de op-
richting van een dioxinefonds betreft, meent hij dat het
logisch is dat noch de landbouwers, noch de veevoeder-
sector die overigens ongetwijfeld de factuur zal door-
rekenen aan de landbouwers, vragende partij zijn voor
een dergelijke solidariteitsbijdrage. Tenslotte is de spre-
ker de mening toegedaan dat de indieners van het
wetsontwerp te weinig rekening hebben gehouden met
de opmerkingen van de Raad van State terzake.
Dhr. Jacques Chabot (PS), verheugt zich, in naam
van zijn fractie, over het voorliggend wetsontwerp om-
dat het tegemoet komt aan de noden van de zwaar ge-
troffen landbouwsector. Hij wenst evenwel op volgende
punten de aandacht te vestigen:
1. Men moet er zich voor hoeden dat de landbouw-
bedrijven de schadevergoedingen en/of tegemoetkomin-
gen niet cumuleren. Hij treedt dan ook het voorstel tot
het registreren van schadevergoedingen bij.
2. Het is nodig een het begrip economische schade
goed te bepalen gezien dit begrip de grondslag voor
schadevergoeding zal vormen.
3. Met betrekking tot het voorleggen van de te ne-
men uitvoeringsbesluiten aan de Europese Commissie,
vraagt spreker zich af wat de gevolgen zullen zijn voor
14
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
les si la Commission ne marque pas son accord sur un
ou plusieurs arrêtés royaux. L’ensemble du dispositif
d’indemnisation sera-t-il menacé?
4. Il est important, en vue de prendre les arrêtés d’exé-
cution nécessaires, d’établir, lors de l’examen du pré-
sent projet, une distinction claire entre les entreprises
autonomes et les entreprises intégrées.
5. Enfin, l’intervenant demande si le niveau fédéral
pourrait prendre une initiative afin d’aider les intéressés
à compléter les formulaires administratifs.
Mme Annemie Van de Casteele (VU&ID) constate que
la crise de la dioxine continue, aujourd’hui encore, à cau-
ser des dommages. Elle souhaite par conséquent savoir
jusqu’où on ira dans l’indemnisation des dommages su-
bis. Comment délimitera-t-on la base à prendre en compte
pour l’indemnisation? A titre d’illustration, elle attire l’at-
tention sur le fait que l’actuelle obligation de certification
continue de handicaper les exportations belges, ce qui
nuit sérieusement à la compétitivité de nos entreprises.
L’intervenante estime par conséquent que le gouverne-
ment doit insister auprès des instances européennes pour
que des normes aussi strictes soient imposées dans l’en-
semble de l’Union.
L’intervenante fait par ailleurs observer qu’il est logi-
que, compte tenu des mesures d’aide prévues par le
projet de loi à l’examen, que les compagnies d’assu-
rances qui ont déjà établi des dossiers d’indemnisation
observent de quel côté vient le vent avant de verser les
indemnités prévues contractuellement. Le gouverne-
ment tient-il compte de cet élément, de manière à évi-
ter de présenter au contribuable l’addition qui incombe
aux compagnies d’assurances?
L’intervenante constate par ailleurs que la Commis-
sion européenne a, sur la base de l’article 87 (2)(b) du
Traité instituant la Communauté européenne, autorisé
la Belgique à accorder des aides destinées à réparer
des dommages causés par des «événements ex-
traordinaires», mais elle voudrait savoir si la Commis-
sion a subordonné cette autorisation à des conditions
et si elle peut encore revenir sur la définition des «évé-
nements extraordinaires».
Enfin, elle s’interroge sur l’interprétation à donner à
la notion d’entreprises dont l’activité principale consiste
en la production d’autres produits repris sur la liste figu-
rant à l’annexe 1 au Traité. Elle songe en particulier aux
abattoirs, qui, bien que le Traité européen les assimile
de eventuele uitkeringen indien de Commissie met één
of meerdere van de Koninklijke Besluiten niet akkoord
gaat. Wordt dan het gehele vergoedingsmechanisme op
de helling geplaatst?
4. Het is belangrijk om, met het oog op de nodige
uitvoeringsbesluiten, bij de bespreking van het voorlig-
gende wetsontwerp een duidelijk onderscheid te ma-
ken tussen de zelfstandige en de geïntegreerde bedrij-
ven.
5. De spreker wenst tenslotte te vernemen of er van-
uit het federaal niveau een initiatief kan worden geno-
men om aan de rechthebbenden bijstand te verlenen
bij het invullen van de administratieve formulieren?
Mevr. Annemie Van de Casteele (VU&ID) stelt vast
dat de schade ingevolge de dioxinecrisis tot op vandaag
doorwerkt. Bijgevolg wenst zij te vernemen hoe ver men
zal gaan bij het vergoeden van de opgelopen schade.
Hoe zal de grondslag tot het uitkeren van schadever-
goeding worden afgebakend? Ter illustratie wijst zij erop
dat de huidige verplichte certifiëring tot op vandaag een
handicap vormt voor de Belgische export hetgeen een
ernstig concurrentienadeel betekent. De spreker meent
dan ook dat de regering op Europees niveau er moet
op aandringen dat dezelfde strenge normen over de ge-
helen unie zouden worden opgelegd.
De spreker vestigt er verder de aandacht op dat in-
gevolge de voorgestelde regelingen zoals gelibelleerd
in het voorliggende wetsontwerp, het logisch is dat de
verzekeringsmaatschappijen die reeds schadedossiers
hadden opgesteld, nu de kat uit de boom kijken alvo-
rens de schadevergoedingen, waartoe zij contractueel
gehouden zijn, uit te betalen. In hoeverre houdt de Re-
gering daar rekening mee, opdat uiteindelijk niet de
belastingbetaler de rekening van de verzekeringsmaat-
schappijen zou betalen.
Voorts stelt zij vast dat de Europese Commissie heeft
aanvaardt dat België op grond van artikel 87 (2) (b) van
het Verdrag steunmaatregelen tot herstel van schade
ingevolge «buitengewone gebeurtenissen» neemt, maar
spreker wenst te vernemen of daar voorwaarden zijn
aan verbonden en of de Commissie op de bepaling van
«buitengewone gebeurtenis» nog kan terugkomen.
Tenslotte wijst zij op de interpretatie van onderne-
mingen waarvan de hoofdactiviteiten bestaan in de
productie van andere producten zoals opgenomen in
bijlage 1 bij het Verdrag. Zij denkt hierbij in het bijzonder
aan de slachthuizen die er tussenuit dreigen te vallen
omdat zij volgens het Europese Verdrag wel gelijk-
geschakeld worden met landbouwbedrijven maar waar-
15
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
aux entreprises agricoles, risquent d’être laissés pour
compte, étant donné qu’il n’est pas certain que le gou-
vernement fédéral partage cette interprétation. Elle sou-
haite connaître le point de vue du ministre à ce sujet.
B. REPONSES DU MINISTRE DE L’AGRICULTURE
Le ministre de l’Agriculture fournit les précisions sui-
vantes.
Répondant à une remarque formulée par un mem-
bre, il précise que les pouvoirs publics ne sont pas seuls
responsables de la crise de la dioxine. Il ressort des
enquêtes qui ont été menées jusqu’à présent que les
pouvoirs publics auraient sans doute mieux pu gérer la
crise s’ils avaient fait preuve d’une plus grande vigilance,
mais aucun lien de causalité n’a pu être établi.
En ce qui concerne la numérotation des documents,
il fait observer que la Commission européenne n’a auto-
risé le gouvernement à prendre des mesures sur la base
de l’article 87 du Traité CE qu’au mois d’août. La rédac-
tion des textes a débuté à ce moment. L’avant-projet de
loi a été transmis pour avis au Conseil d’État dans le
courant du mois de septembre. Après avoir mis en
oeuvre les observations du Conseil d’État, le gouver-
nement a associé les régions à l’examen du texte en
conseil des ministres. Bien que l’aide à l’Agriculture cons-
titue une matière fédérale, certains aspects relèvent des
compétences régionales et il s’indiquait dès lors de con-
sulter ces entités.
Enfin, le projet de loi à l’examen règle le cadre légis-
latif pour l’octroi d’indemnités dans le cadre de la crise
de la dioxine, mais la méthodologie devra être concréti-
sée par arrêtés royaux. Il n’entre pas, à cet égard, dans
les intentions du gouvernement de se substituer au lé-
gislateur, mais il s’agit d’une méthode efficace pour ga-
rantir l’exécution de la loi.
- But du projet -
Le but du projet reste la réparation intégrale des dom-
mages subis à cause de la crise de la dioxine, et ce, à
partir du début de la crise.
Les interprétations erronées quant à l’importance des
indemnités sont très probablement dues à une décision
du gouvernement précédent concernant des avances
récupérables à concurrence de 80 ou 60%. Le projet de
loi à l’examen vise bel et bien la réparation intégrale
des dommages.
van het is niet duidelijk of de federale regering in die
richting zal werken. Zij wenst het standpunt van de mi-
nister terzake te kennen.
B. ANTWOORDEN VAN DE MINISTER
VAN LANDBOUW
Voorafgaandelijk verduidelijkt de minister van Land-
bouw het volgende;
In antwoord op een opmerking van een van de le-
den preciseert hij dat de verantwoordelijkheid voor de
dioxinecrisis niet alleen bij de overheid ligt. De onder-
zoeken die tot op heden zijn gevoerd tonen aan dat een
alertere overheid de crisis wellicht beter had kunnen
aanpakken, maar van een oorzakelijk verband is er geen
sprake.
Wat de nummering van de documenten betreft, wijst
hij erop dat de regering pas in de maand augustus van
de Europese Commissie de toestemming kreeg om
maatregelen uit te werken op basis van artikel 87 van
het Europees Verdrag. Vanaf die beslissing is men ge-
start met het redigeren van de teksten. In de loop van
de maand september heeft men het voorontwerp ter
advies doorgestuurd naar de Raad van State. Na ver-
werking van de opmerkingen van de Raad van State en
bij de bespreking op de ministerraad heeft men over-
leg gepleegd met de gewesten. Hoewel de steun aan
de Landbouw een federale materie is, zijn er raakvlak-
ken met de gewesten waardoor overleg aangewezen
was.
Tenslotte, het voorliggend wetsontwerp regelt de le-
gale basis om schadevergoedingen in het kader van de
dioxinecrisis uit te keren, maar de werkwijze zal moe-
ten worden geconcretiseerd via Koninklijke Besluiten.
Het is daarbij niet de bedoeling in de plaats te treden
van de wetgever, het gaat wel om een efficiënte werk-
wijze om de uitvoering van de wet te garanderen.
- Doel van het ontwerp –
Het streefdoel van het ontwerp blijft de volledige ver-
goeding van de schade, opgelopen tengevolge van de
dioxinecrisis, met als startpunt het begin van de crisis.
De eventuele verkeerde interpretatie inzake de hoe-
grootheid van de vergoeding is hoogstwaarschijnlijk te
wijten aan een beslissing van de vorige regering inzake
terugvorderbare voorschotten ten belope van 80 of 60%.
In het voorliggend ontwerp wordt wel degelijk een volle-
dige schadevergoeding beoogd.
16
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
- Procédure -
Les arrêtés d’exécution du projet de loi à l’examen
régleront la mise en oeuvre concrète des indemnisa-
tions. Les premières indemnités seront sans doute ver-
sées dès avant la fin de l’année. Les dossiers estimés
à quelque vingt mille pour le moment) ne pourront pas
tous être traités complètement avant la fin de l’année.
- Qui sera indemnisé? -
Il est clair qu’il n’est pas évident de préciser qui sera
indemnisé. Il est entendu que les indemnités ne pour-
ront bénéficier à ceux qui se sont enrichis, d’une ma-
nière ou d’une autre, à la suite de la crise. Un des arrê-
tés royaux précisera comment faire la distinction. Les
entreprises autonomes n’appartenant pas au secteur
intégré pourront, par exemple, prétendre à une indem-
nité. Par ailleurs, les entreprises liées par des contrats
prévoyant des prix garantis et qui ont tout de même glo-
balement subi des dommages pourront également pré-
tendre à une indemnisation.
- Concertation avec les régions -
Le ministre précise qu’un accord a été conclu avec
les régions.
- Procédures juridiques en cours -
Il sera donné communication du nombre de procé-
dures qui ont été intentées à ce jour contre l’État belge
depuis le début de la crise de la dioxine.
- Indemnisation de tout ou partie du dommage -
En vertu des articles 87 (2) (b) et 3 du Traité insti-
tuant la Communauté européenne, le dommage subi
peut être intégralement indemnisé. Le ministre précise
toutefois que la formule «tout ou partie du dommage»
doit permettre, lors de l’examen des dossiers, de refu-
ser de verser des indemnités indues ou de récupérer
des indemnités indûment versées. Le ministre précise
que c’est précisément lors de l’examen de dossiers qu’il
s’est avéré que la mesure consistant à indemniser inté-
gralement le dommage ne pouvait pas être appliquée
de manière linéaire.
Indemnisation phasée
Dans un premier temps, conformément à l’article 87
(1) et (2) du Traité de Rome, ce sont toutes les entrepri-
ses dont les animaux ont été détruits qui seront indem-
nisées.
- Procedure -
De uitvoeringsbesluiten genomen op grond van voor-
liggend wetsontwerp zullen de uitkeringen concretise-
ren. Wellicht worden de eerste vergoedingen nog voor
het einde van dit jaar uitgekeerd. Een volledige
afhandeling van alle dossiers, geraamd op een 20.000-
tal, zal niet voor het einde het jaar zijn afgerond.
- Wie wordt vergoed ? -
Het is duidelijk dat het niet evident is te bepalen wie
precies zal worden vergoed. Het is een uitgemaakte zaak
dat de uitkeringen niet ten goede kunnen komen aan
diegenen die zich ingevolge de crisis op een of andere
wijze hebben verrijkt. Het precieze verschil wordt uitge-
werkt in een van de KB’s. Hierbij zullen bvb. de zelf-
standige bedrijven die niet tot de integratiesector beho-
ren in aanmerking komen voor een vergoeding.
Anderzijds zullen bedrijven met een prijsgarantiecontract
die over het geheel genomen toch schade hebben ge-
leden, eveneens in aanmerking kunnen komen.
- Overleg met de gewesten -
De minister verduidelijkt dat er met de gewesten een
akkoord is.
- Lopende juridische procedures -
Het aantal procedures die vanaf het begin van de
dioxinecrisis tot op heden zijn ingeleid tegen de
Belgische staat zal worden meegedeeld.
- Vergoeding: Deel van de schade of gehele schade -
Op grond van de toepassing van art. 87 (2) (b) en 3
van het Europees Verdrag kan de gehele schade wor-
den vergoed. De minister preciseert evenwel dat de libel-
lering «ten dele of geheel» moet toelaten om tijdens de
beoordeling van de dossiers de onrechtmatige uitkerin-
gen te weren, of reeds uitgekeerde vergoedingen die
onrechtmatig waren, terug te vorderen. De minister ver-
duidelijkt dat juist de reeds behandelende dossiers heb-
ben aangetoond dat de maatregel, uitkering van de ge-
hele schade, niet lineair mag worden uitgevoerd.
Gefaseerde schadeloosstelling
In een eerste fase worden - overeenkomstig artikel
87 (1) en (2) van het Verdrag van Rome al die bedrijven
vergoed waarvan de dieren zijn vernietigd.
17
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
L’indemnisation phasée est préférable à l’indemnisa-
tion linéaire, qui pourrait engendrer des situations iné-
quitables et des complications ultérieures.
Conformément au droit européen, l’indemnisation ne
peut en tout état de cause excéder le dommage subi.
Entrée en vigueur de la loi
Il importe que la loi entre en vigueur dans les plus
brefs délais, et ce, pour diverses raisons: en premier
lieu, les indemnités qui seront versées en vertu de la loi
en projet seront imputées sur le budget de 1999; en-
suite, le gouvernement entend relancer le plus rapide-
ment possible le secteur touché par la crise de la dioxine.
Il est entendu que la plupart des modalités d’exécu-
tion seront réglées par arrêté royal. Il n’est cependant
pas question en l’occurrence d’une loi-cadre ou d’arrê-
tés de pouvoirs spéciaux, étant donné que le Roi ne se
voit conférer aucun autre pouvoir que ceux qui lui sont
conférés par la loi.
Le parlement sera tenu informé de façon permanente
de l’état d’avancement et de la teneur des arrêtés d’exé-
cution tant royaux que ministériels. Il est cependant pré-
maturé de procéder à cette information au stade actuel,
étant donné qu’on réfléchit encore à une formulation
des modalités d’exécution aussi claire et pratique que
possible.
Imposabilité des indemnités
En principe, les indemnités seront imposables. Tou-
tefois, à l’instar de ce qui se passe pour d’autres primes
accordées dans le secteur agricole, les associations
agricoles et le ministre des Finances se concertent sur
la manière dont ces indemnités seront imposées con-
crètement.
Démantèlement partiel du secteur agricole
Les mesures exceptionnelles prises dans le cadre
de la crise de la dioxine n’ont rien à voir avec le déman-
tèlement prévu du secteur à concurrence de 20%. Ce
démantèlement structurel constitue du reste une ma-
tière régionale.
Organisme de paiement
La Banque nationale était disposée à fournir les fonds
nécessaires aux indemnisations. On pourrait également
faire appel, le cas échéant, au Bureau d’intervention et
de restitution belge (BIRB), qui a une grande expérience
en la matière. L’avantage de cette dernière solution, c’est
qu’il ne faudrait pas s’adresser à la Banque nationale.
De gefaseerde schadeloosstelling is te verkiezen
boven een lineaire, die onrechtmatige toestanden en
latere complicaties zou kunnen teweegbrengen.
Alleszins mag luidens het Europees recht de scha-
deloosstelling de geleden schade niet te boven gaan.
Inwerkingtreding wet
De wet moet zo snel mogelijk in werking treden, en
dit om meerdere redenen : ten eerste zullen de vergoe-
dingen die zullen worden uitbetaald ingevolge de ter
bespreking voorliggende wet worden aangerekend op
de begroting van 1999 ; ten tweede wil de regering de
door de dioxinecrisis getroffen sector zo vlug mogelijk
weer op de been helpen.
De meeste uitvoeringsmodaliteiten worden uiteraard
bij koninklijk besluit geregeld. Toch is hier geen sprake
van kaderwet of van volmachtbesluiten vermits de Ko-
ning geen andere bevoegdheden worden toegekend dan
degene die de wet hem toekent.
Het parlement zal permanent over de stand van za-
ken en over de inhoud van de uitvoeringsbesluiten -
zowel koninklijke als ministeriële - op de hoogte worden
gehouden. Het is evenwel voorbarig dit in het huidig sta-
dium te doen vermits nog wordt nagedacht over de
manier waarop de uitvoeringsmodaliteiten zo praktisch
en duidelijk mogelijk kunnen worden geformuleerd.
Belastbaarheid schadeloosstellingen
In principe zullen de vergoedingen belastbaar zijn.
Zoals dat echter ook het geval is met andere landbouw-
premies, overleggen de landbouworganisaties met de
minister van Financiën over de manier waarop dit con-
creet zal gebeuren.
Afbouw landbouwsector
De uitzonderlijke maatregelen, genomen in het ka-
der van de dioxinecrisis, hebben geen uitstaans met de
vooropgestelde afbouw van de sector ten belope van
20 %. Deze structurele afbouw is overigens een gewest-
materie.
Uitbetalingsinstelling
De Nationale Bank was akkoord om de schade-
bedragen beschikbaar te stellen. Evenwel kan het Bel-
gische Interventie- en Restitutiebureau (BIRB), dat in
deze materie op een ruime ervaring kan bogen, voor
hetzelfde doel worden ingeschakeld. Dit zou als voor-
deel hebben dat de Nationale Bank niet hoeft te wor-
den aangesproken.
18
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
Bilan réel des indemnisations
Le premier ministre a déjà communiqué des chiffres
à ce sujet. Il s’agit actuellement d’un montant de 1,8
milliard de francs. Mais les chiffres exacts - tels qu’ils
ont été arrêtés à ce stade, mais peuvent encore évo-
luer à la suite des arrêtés d’exécution - seront joints au
présent rapport.
Information des victimes
Les organisations paysannes, dont les quatre plus
importantes se sont regroupées au sein du «front agro»,
devront informer leurs membres des modalités de ver-
sement des aides. Il va sans dire que les pouvoirs pu-
blics soutiennent cette initiative.
Tout dommage doit être prouvé. S’il n’est pas tenu
compte de la souffrance morale endurée, c’est que celle-
ci est difficile à évaluer et encore plus à prouver.
Conférence interministérielle
Cette conférence consiste actuellement en une réu-
nion structurelle bimestrielle, au cours de laquelle les
régions peuvent faire inscrire à l’ordre du jour les points
qu’elles souhaitent voir aborder.
Cotisation de solidarité
Le commissaire du gouvernement précise que la
cotisation de solidarité vise à alléger quelque peu la
charge qui pèse sur les contribuables en mettant le sec-
teur même à contribution.
Les cotisations de solidarité peuvent être subdivisées
en trois catégories :
1° La Fédération des industries alimentaires de Bel-
gique (FIA) estime qu’un montant de 400 millions de
francs établi sur une période de trois ans est envisa-
geable, à condition, toutefois, que ce montant soit af-
fecté à la réalisation de projets spécifiques, visant no-
tamment à améliorer l’image des produits alimentaires
belges à l’étranger.
2° Le secteur agricole même pourrait verser une con-
tribution de 200 millions de francs pendant trois ans, ce
qui représenterait une dépense de 1 OOO à 1 500 francs
par an par agriculteur. Cette contribution serait toutefois
liée à la demande de créer un fonds permettant de mieux
faire face aux crises de ce type.
Reële balans schadeloossstellingen
De eerste minister heeft ter zake reeds cijfers mee-
gedeeld. Thans gaat het om een bedrag van 1,8 miljard
frank. De exacte cijfers - zoals die thans zijn vastgelegd
maar ingevolge de uitvoeringsbesluiten nog kunnen
evolueren - zullen evenwel bij dit verslag worden ge-
voegd.
Informatie slachtoffers
De boerenorganisaties, waarvan de vier grootste zich
hebben gegroepeerd in het agro-front, zullen hun leden
op de hoogte moeten stellen van de manier waarop de
uitbetaling in zijn werk zal gaan. De overheid steunt dit
initiatief uiteraard.
Alle schade moet worden bewezen. Dat het geleden
leed hierbij niet in aanmerking komt, is te wijten aan het
feit dat die moeilijk is in te schatten, laat staan aan te
tonen.
Interministeriële conferentie
Deze conferentie is thans een tweemaandelijkse,
structurele vergadering, waar de Gewesten punten die
zij behandeld wensen te zien, op de dagorde kunnen
plaatsen.
Solidariteitsbijdrage
De solidariteitsbijdrage is bedoeld, aldus de rege-
ringscommissaris, om de last die op de schouders van
de belastingbetaler ligt, enigszins te verlichten door bij-
dragen uit de sector zelf.
De solidariteitsbijdragen kunnen in drie categorieën
worden ingedeeld :
1° voor de federatie van de Belgische voedings-
industrie (FVB) is een bedrag van 400 miljoen frank
gespreid over een periode van drie jaar bespreekbaar.
Ze stelt evenwel als voorwaarde dat dit bedrag zou wor-
den besteed aan specifieke projecten, onder meer ter
verbetering van het imago van Belgische
voedingsproducten in het buitenland.
2° De landbouwsector zou gedurende drie jaar 200
miljoen frank kunnen inbrengen. Dat zou iedere land-
bouwer 1.000 à 1.500 frank per jaar kosten. Wel wordt
dit gekoppeld aan de vraag om een fonds op te richten
dat tot doel zou hebben soortgelijke crisissen beter op
te vangen.
19
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
3° Il sera demandé au secteur des aliments pour bétail
de verser une somme de 120 millions.
Il faudra encore obtenir des autres partenaires qu’ils
versent quelque 280 millions de francs sur une période
de trois ans.
Le gouvernement espère que ce système pourra
continuer à fonctionner sur une base volontaire, mais
n’exclut pas de le rendre obligatoire si cela s’avérait
nécessaire.
Critère d’autonomie
C’est le secteur lui-même qui a demandé de n’indem-
niser que les entreprises autonomes. Un arrêté royal
prévoira néanmoins la possibilité d’indemniser égale-
ment les entreprises qui ne peuvent pas être qualifiées
d’autonomes, mais qui prouvent qu’elles ont subi un
dommage dû à la crise de la dioxine.
Le seul critère existant a été repris du Plan lisier de
la Région flamande (MAP). En Wallonie on n’a en effet
encore jamais utilisé un tel critère.
Les entreprises qui ont conclu des contrats compor-
tant des prix d’achat garantis doivent fournir la preuve
que, malgré l’existence de ces contrats, elles ont subi
un dommage.
Avances récupérables
Le gouvernement a décidé que les avances versées
aux éleveurs ne doivent pas être remboursées.
Accord des régions
Dans son avis, le Conseil d’État a estimé que l’ac-
cord des régions était requis. Les gouvernements con-
cernés ont donné leur accord. Dans les circonstances
actuelles, il n’est dès lors plus nécessaire de conclure
un accord de coopération.
Estimation du dommage total
Le commissaire du gouvernement indique que le
dommage total est estimé approximativement à 25 mil-
liards de francs à charge du budget fédéral de 1999. Il
va sans dire que ce montant influence les dépenses
globales de l’État et le pacte de stabilité. Au cours de la
législature précédente, certaines dépenses exception-
nelles de l’État ont été dissimulées sous la forme de
montants débudgétisés.
L’estimation du dommage total ne signifie pas que le
gouvernement fixe une enveloppe à concurrence de ce
montant, qui ne pourrait être dépassée.
3° De veevoedersector wordt gevraagd 120 miljoen
frank op te hoesten.
Een slordige 280 miljoen over een periode van drie
jaar zullen nog bij andere partners moeten worden los-
geweekt.
De regering hoopt dit systeem vrijwillig te kunnen
houden, maar sluit niet uit het verplichtend te maken
indien dit nodig zou blijken.
Zelfstandigheidscriterium
Het is de sector zelf die heeft gevraagd alleen de
zelfstandige bedrijven te vergoeden. Niettemin zal een
koninklijk besluit voorzien in de mogelijkheid ook bedrij-
ven die niet als zelfstandig kunnen worden bestempeld
maar aantonen dat ze schade hebben geleden inge-
volge de dioxinecrisis schadeloos te stellen.
Het enige bestaande criterium werd uit het Vlaamse
Mest Actie Plan (MAP) gehaald. In Wallonnië is derge-
lijk criterium immers nog nooit gehanteerd geworden.
De bedrijven die contracten hebben afgesloten met
aankoopprijsgarantie moeten het bewijs leveren dat hun
bedrijf ondanks het bestaan van die contracten schade
heeft geleden.
Terugvorderbare voorschotten
De regering heeft beslist dat de aan kwekers uitbe-
taalde voorschotten niet hoeven te worden terugbetaald.
Instemming Gewesten
Het advies van de Raad van State stelde dat de in-
stemming van de Gewesten vereist was. De betreffende
regeringen hebben die gegeven. Een samenwerkings-
akkoord ter zake is in de huidige omstandigheden niet
nodig.
Raming totale schade
De totale schade wordt ruw geschat, zo stelt de re-
geringscommissaris, op 25 miljard frank ten laste van
de federale begroting van 1999. Dit bedrag heeft uiter-
aard een invloed op de totale overheidsuitgaven en op
het stabiliteitspact. Tijdens de vorige legislatuur werden
uitzonderlijke overheidsuitgaven weggemoffeld onder de
vorm van gedebudgetteerde bedragen.
De raming van de totale schade impliceert niet dat
de regering een enveloppe ten belope hiervan samen-
stelt, die niet overschreden zou kunnen worden.
20
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
Le dommage économique - abstraction faite du dom-
mage commercial résultant du manque à gagner - peut
être estimé à 5 milliards de francs. Les estimations an-
térieures des dommages, communiquées au manager
de crise, M. Chaffart, étaient nettement supérieures,
mais contenaient très probablement des postes repris
deux fois. Le commissaire du gouvernement précise qu’il
a été convenu avec les différents secteurs qu’ils rédige-
raient un document coordonné. Jusqu’à présent, seule
l’industrie de l’alimentation a dressé un tel inventaire
général. Le document coordonné englobera tous les
secteurs.
Les mesures de rachat représentent 12 à 15 milliards
de francs.
Les garanties consenties par l’État à hauteur de 50%
sur les crédits de soudure dans le cadre du protocole
conclu avec l’Association belge des banques (DOC 50
212/002) se montent actuellement à 80 millions de
francs. Ce montant - qui couvre quelque 70 dossiers -
est tellement modeste que l’État ne sera même pas tenu
de se réassurer. Le nombre d’entreprises intéressées
par ce type de crédit sera d’ailleurs d’autant moins im-
portant que l’autorité prévoit un régime d’indemnisation
rapide. Le système sera éventuellement prolongé au-
delà du 30 novembre prochain.
Enfin, les frais de destruction s’élèvent à cinq mil-
liards de francs.
Le budget de 1999 sera ajusté à concurrence de ce
montant, dont l’essentiel sera imputé soit au budget du
département de la Santé publique (16,472 milliards de
francs), soit à celui du département de l’Agriculture
(9,153 milliards de francs). Un montant de quelque qua-
tre à cinq milliards de francs sera économisé sur les
remboursements de la dette publique.
Le ministre du Budget rédigera une note à cet égard.
Tous ces montants ne tiennent évidemment pas
compte d’une perte de revenus de quelque 18 milliards
de francs. Si l’on ajoute cette dernière somme au mon-
tant prévu de 25 milliards de francs, on arrive à peu
près aux chiffres cités par le manager de crise, M.
Chaffart.
Obligation d’information dans le chef des régions
Étant donné qu’il est tenu compte des indemnisations
accordées éventuellement par les régions, il convient
de prévoir en la matière une obligation d’information
dans le chef des régions afin d’assurer une transpa-
rence maximale.
On ne peut perdre de vue que les aides aux entrepri-
ses, y compris dans le secteur des aliments pour bétail,
relèvent de la compétence exclusive des régions.
De economische schade - zonder hierbij echter de
commerciële schade onder de vorm van winstderving
te rekenen - kan worden geraamd op 5 miljard frank. De
eerdere schaderamingen, die aan crisimanager Chaffart
werden meegedeeld, lagen veel hoger, maar bevatten
hoogstwaarschijnlijk posten die tweemaal werden aan-
gerekend. De regeringscommissaris preciseert dat met
de verschillende sectoren is afgesproken dat ze een
gecoördineerd document zouden opstellen. Tot dusver
had alleen de voedingsnijverheid een dergelijk overzicht
gemaakt. Het gecoördineerd document zal alle secto-
ren omvatten.
De opkoopregelingen bedragen 12 à 15 miljard frank.
De staatswaarborgen van 50 % op de overbruggings-
kredieten ingevolge het Protocol met de Vereniging van
Banken (Stuk nr. 212/2) bedragen thans circa 80 mil-
joen frank. Dit bedrag - dat overeenstemt met zo’n 70
dossiers - is zo bescheiden dat de Staat er zich zelfs
niet voor zal hoeven te herverzekeren. In de mate dat
de overheid een snelle schaderegeling in het vooruit-
zicht stelt, zullen trouwens minder belangstellenden voor
dit type van kredieten opdagen. Het systeem zal na 30
november eerstkomend eventueel worden verlengd.
Ten slotte bedragen de vernietigingskosten 5 miljard
frank.
De begroting van 1999 zal ten belope van dit bedrag
worden aangepast, waarvan het grootste gedeelte het-
zij op het budget van het departement Volksgezondheid
(16,472 miljard frank), hetzij op dat van het departe-
ment Landbouw (9,153 miljard frank) zal worden aan-
gerekend. Ongeveer 4 à 5 miljard frank zullen worden
bespaard op aflossingen van de overheidsschuld.
De minister van Begroting zal hieromtrent een nota
opstellen.
In al deze bedragen wordt uiteraard geen rekening
gehouden met zo’n 18 miljard inkomstenderving. Telt
men dit laatste bedrag bij de vooropgestelde 25 miljard
frank, dan komt men uit in de buurt van de cijfers van
crisismanager Chaffart.
Meldingsplicht Gewesten
Aangezien met eventuele gewestelijke schadeloos-
stellingen rekening wordt gehouden, past het dat de
Gewesten ter zake een meldingsplicht hebben teneinde
de grootst mogelijke doorzichtigheid te verzekeren.
Er mag niet uit het oog worden verloren dat de steun
aan de bedrijven een louter gewestelijke materie is, in-
clusief in de veevoedersector.
21
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
Par le passé, la Commission européenne a annulé
une aide wallonne, la seule dont le ministre ait à ce jour
connaissance au niveau des régions.
Taux des crédits de soudure
Les taux des crédits de soudure sont inférieurs de
1 % aux taux pratiqués sur le marché.
Notification de la loi «dioxine»
Il va de soi que le projet à l’examen est lié au projet
de loi relatif à la sécurité alimentaire qui doit être dé-
posé. Le commissaire du gouvernement ajoute que, vu
l’urgence, le projet de loi à l’examen n’a néanmoins été
notifié que de manière informelle à la Commission euro-
péenne, et ce, le 13 septembre dernier. La direction
générale VI de la Commission européenne a donné son
accord informel. Cela est dû au fait qu’une notification
formelle aurait empêché que la loi soit publiée au Moni-
teur belge avant le 1er janvier 2000 et entre en vigueur
immédiatement.
Tests de dépistage de PCB
Le système de certification ne sera plus obligatoire.
Les fabricants d’aliments pour bétail devront toutefois
se soumettre à des tests PCB, qui seront complétés
chaque année par 12 000 tests comme programme de
monitoring sur l’ensemble du secteur.
C. RÉPLIQUES
M. Yves Leterme (CVP) insiste sur l’écart important
existant entre le chiffre de 25 milliards et les montants
cités précédemment, alors que la crise faisait rage. Le
fait que ce montant pourra être inscrit au budget de 1999,
moyennant un ajustement, atteste une fois de plus l’ex-
cellence de ce budget.
Mme Frieda Brepoels (VU&ID) relève une discor-
dance entre le texte du projet de loi transmis aux ré-
gions et le texte à l’examen. Cette divergence porte con-
crètement sur l’article 5, 4°, dans lequel les mots «à
l’égard des preneurs de bétail et des fournisseurs» ont
apparemment été supprimés.
M. Pierre Lano (VLD) félicite le ministre et le commis-
saire du gouvernement pour le travail effectué en fa-
veur des petits agriculteurs. L’intervenant suggère au
De Europese Commissie heeft in het verleden een
Waalse steunmaatregel, de enige die de minister tot
dusver bekend is op het niveau van de Gewesten, on-
gedaan gemaakt.
Tarieven overbruggingskredieten
De tarieven voor de overbruggingskredieten liggen
1 % lager dan de markttarieven.
Notificatie dioxinewet
Uiteraard wordt dit wetsontwerp gekoppeld aan het
in te dienen wetsontwerp inzake voedselveiligheid.
Niettemin is, zo voegt de regeringscommissaris er-
aan toe, om redenen van hoogdringendheid, het thans
ter bespreking voorliggende wetsontwerp slechts infor-
meel genotificeerd aan de Europese Commissie, en wel
op 13 september jongstleden. Het directoraat-generaal
VI van de Europese Commissie heeft informeel haar
instemming gegeven. Een en ander heeft te maken met
het feit dat een formele notificatie zou verhinderd heb-
ben dat de wet voor 1 januari 2000 in het Belgisch Staats-
blad verschijnt en onmiddellijk in werking treedt.
PCB-testen
Het certificatensysteem zal niet meer verplicht zijn.
Aan de veevoederbedrijven zullen evenwel PCB-testen
worden opgelegd, die aangevuld zullen worden met jaar-
lijks 12.000 testen als monitoring over heel de sector.
C. REPLIEKEN
De heer Yves Leterme (CVP) onderstreept hoe schril
de 25 miljard frank afsteken tegen eerder in volle crisis
genoemde bedragen. Het feit dat dit bedrag op de be-
groting van 1999 mits een aanpassing zal kunnen wor-
den ingeschreven, toont nog maar eens aan hoe goed
deze begroting was.
Mevrouw Frieda Brepoels (VU&ID) wijst op een
inconsistentie tussen de tekst van het wetsontwerp die
werd voorgelegd aan de Gewesten en die welke thans
ter bespreking voorligt. Het betreft concreet artikel 5,
4°, waarin de woorden «ten aanzien van afnemers en
leveranciers» ogenschijnlijk zijn geschrapt.
De heer Pierre Lano (VLD) feliciteert de minister en
de regeringscommissaris voor het gepresteerde werk
ten voordele van de kleine landbouwers. Spreker ver-
22
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
gouvernement de procéder dès que possible au paie-
ment des aides. Il serait utile de définir un montant en
dessous duquel le dommage ne devrait pas être prouvé,
et ce, pour permettre le traitement simultané de toute
une série de dossiers. Les dossiers portant sur des
montants de plusieurs millions pourraient ainsi faire l’ob-
jet d’une attention toute particulière.
M. Koen Bultinck (Vl. Blok) précise que s’il a déclaré
que les pouvoirs publics étaient les principaux respon-
sables de la crise, il n’a pas voulu dire qu’ils étaient les
seuls coupables. L’intervenant se félicite que les taux
des crédits de soudure soient inférieurs de 1 % aux
taux du marché.
M. Robert Denis (PRL FDF MCC) ne pense pas que
l’on puisse sous-estimer une crise de cette ampleur. Les
pertes indirectes sont en effet impossibles à évaluer. Le
dispositif en projet tranche en tout cas nettement avec
la manière peu transparente dont le gouvernement pré-
cédent a tenté de juguler la crise.
D. AUDITIONS
1.
Audition de M. Devisch, président du « Boe-
renbond »
L’intervenant estime que s’il n’est nullement respon-
sable de la crise de la dioxine, le secteur agricole subit
par contre pleinement les conséquences économiques
des mesures prises par le gouvernement afin de proté-
ger la santé publique.
En ce qui concerne le dommage subi par les entre-
prises agricoles, il convient d’opérer la distinction entre
les formes suivantes de dommage :
- le dommage subi par les entreprises contaminées
et bloquées, qui, à l’heure actuelle, n’a non seulement
pas été indemnisé à 80%, mais pas même à 50%. Le
prix de revient, qui a effectivement été indemnisé à 80%,
ne comprend en effet ni le travail ni la valeur d’élevage
des animaux éliminés. Les pouvoirs publics n’ont pas
accédé à la demande d’indemnisation complémentaire
en la matière, même pas dans le cadre du projet de loi
à l’examen ;
- le dommage économique se présentant sous la
forme de pertes de parts de marché. D’après les cal-
culs du Centrum voor Landbouweconomie, ce dom-
mage s’élevait déjà à 7,5 milliards de francs fin août
1999. Force est de constater dans l’intervalle que, faute
d’initiative énergique des pouvoirs publics en matière
de stocks à l’étranger, les exportations de porcs et de
volaille ne se sont pas redressées comme on l’avait
oorlooft zich een wenk aan de regering teneinde de uit-
betalingen zo vlot mogelijk te laten verlopen. Het zou
nuttig zijn een schijf te bepalen beneden dewelke de
schade niet moet worden aangetoond, om een hele
reeks dossiers in een klap te regelen. Aan de miljoenen-
dossiers zou dan des te meer zorg kunnen worden be-
steed.
De heer Koen Bultinck (Vl. Blok) preciseert dat hij de
hoofdverantwoordelijkheid bij de overheid heeft gelegd,
maar niet heeft bedoeld dat de overheid de enige schul-
dige is. Spreker verheugt zich over het feit dat de tarie-
ven inzake overbruggingskredieten 1 % lager liggen dan
de commerciële tarieven.
De heer Robert Denis (PRL FDF MCC) is niet van
mening dat men een crisis van die omvang kan onder-
schatten. Immers, de indirecte verliezen zijn onschat-
baar. De regeling steekt in ieder geval schril af tegen de
weinig doorzichtige aanpak waarmee de vorige rege-
ring de crisis heeft gepoogd te bezweren.
D. HOORZITTINGEN
1. Hoorzitting met de heer Devisch, voorzitter van
de Boerenbond
Volgens spreker treft de landbouwsector geenszins
schuld aan de dioxinecrisis maar draagt hij daarente-
gen ten volle de economische gevolgen van de maat-
regelen die door de regering ter beveiliging van de volks-
gezondheid werden getroffen.
Wat de schade op de landbouwbedrijven betreft, moet
een onderscheid worden gemaakt tussen volgende vor-
men :
-
de schade op gecontamineerde en geblokkeerde
bedrijven, die heden niet voor 80% , maar voor zelfs
nog geen 50% werd vergoed. Immers, in de kostprijs
die inderdaad voor 80 % werd vergoed, is noch de ar-
beid, noch de fokwaarde van de opgeruimde dieren
verrekend. Op de vraag naar een aanvullende schade-
regeling terzake is de overheid niet ingegaan, ook niet
naar aanleiding van het voorliggend wetsontwerp ;
-
de economische schade, onder de vorm van
marktschade. Volgens de berekeningen van het Cen-
trum voor Landbouweconomie bedroeg deze schade
einde augustus 1999, reeds 7,5 miljard frank. Intussen
moet er vastgesteld worden dat, bij gebrek aan door-
tastend overheidsinitiatief inzake de stocks in het bui-
tenland, de export van varkens en pluimvee zich niet
heeft hersteld, zoals werd verwacht en voorzien. Dit
23
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
escompté et prévu. Aussi s’impose-t-il de réévaluer le
dommage subi au niveau du marché, qui sera nette-
ment supérieur à la première estimation, qui s’élevait à
7,5 milliards de francs.
Le dommage subi par les entreprises est donc
énorme. Nombreuses sont dès lors celles dont la situa-
tion est actuellement très précaire. Les crédits de sou-
dure ne constituent qu’une solution provisoire : les det-
tes devront être remboursées tôt ou tard. Seule une
indemnisation intégrale et définitive permet en l’occur-
rence de remédier à la situation.
L’intervenant estime que le projet à l’examen, qui
devrait constituer le fondement légal de l’indemnisation
du dommage subi par les entreprises, appelle les ob-
servations et critiques suivantes :
A. Le principe de l’indemnisation intégrale
Dès le départ, les responsables politiques avaient
promis aux agriculteurs que tous les dommages (tant
directs qu’indirects, comme, par exemple, les domma-
ges subis au niveau des parts de marché) seraient in-
demnisés.
Or, le projet de loi à l’examen ne tient pas cette pro-
messe. L’intervenant souligne à cet égard la formula-
tion des articles 4, 5 et 9 :
L’article 4 précise que l’État peut accorder (et non
«accordera») des aides. En d’autres termes, même lors-
que le projet aura été voté, il n’est pas sûr que des aides
seront effectivement accordées.
L’article précise en outre que l’État peut accorder des
aides en vue de couvrir tout ou partie du dommage subi.
Le gouvernement ne s’engage donc pas non plus, en
l’occurrence, à indemniser intégralement les domma-
ges subis, bien que les autorités européennes l’aient
autorisé et que l’autorité fédérale en ait fait la promesse
à plusieurs reprises.
Il n’est par ailleurs précisé nulle part, même pas à
l’article 9, à combien s’élèvera le crédit unique qui sera
inscrit au budget de 1999 en vue de couvrir les dépen-
ses découlant de ces aides.
De même, on ignore également à combien s’élèvera
le budget destiné à la réparation des dommages éco-
nomiques, qui constituent pourtant les dommages les
plus importants.
Enfin, l’article 5, 1°, du projet prévoit que l’agriculteur
devra fournir la preuve du lien de causalité direct entre
le dommage et la crise de la dioxine. Indépendamment
des problèmes liés à l’administration individuelle de la
preuve, qui risquent d’être sérieux et d’entraîner l’en-
lisement du dossier dans le maquis de l’administration,
on peut en inférer que les dommages indirects ne pour-
ront pas être indemnisés.
betekent dat een herberekening van de marktschade
zich opdringt, die veel hoger zal uitkomen dan het eerst
geraamde bedrag van 7,5 miljard frank.
De door de bedrijven opgelopen schade is dus
enorm. Vele bedrijven bevinden zich momenteel dan ook
in een zeer precaire situatie. De overbruggingskredieten
bieden maar een tijdelijk oplossing ; de schuld moet
vroeg of laat toch afgelost worden. Enkel een volledige
en definitieve schaderegeling biedt hier soelaas.
Wat het voorliggend wetsontwerp betreft, dat de wet-
telijke basis zou moeten bieden voor de vergoeding van
de opgelopen schade voor de bedrijven, dienen vol-
gens spreker volgende bemerkingen en kritiek te wor-
den geformuleerd :
A. Het principe van de volledige schadevergoeding
Van in het begin is door de beleidsverantwoordelijken
aan de landbouwers beloofd dat alle schade (zowel
rechtstreekse als onrechtstreekse zoals b.v. markt-
schade) zal worden vergoed.
Het voorliggend wetsontwerp vult echter deze belofte
niet in. Spreker wijst hierbij op de formulering van de
artikelen 4,5 en 9 :
Artikel 4 bepaalt dat de Staat steun kan (niet « zal »)
toekennen, m.a.w. zelfs na de goedkeuring van het ont-
werp is men niet zeker dat er ook effectief steun zal
worden toegekend.
Daarenboven wordt er bepaald dat de Staat steun
kan toekennen teneinde alle of een deel van de schade
te dekken. Ook hier bestaat geen engagement tot vol-
ledige schadevergoeding, terwijl de Europese overheid
dit nochtans heeft toegestaan en de federale overheid
die volledige schadevergoeding herhaaldelijk heeft toe-
gezegd.
Vervolgens wordt nergens verduidelijkt, ook niet in
artikel 9, hoeveel het eenmalig krediet bedraagt dat in
de begroting 1999 wordt ingeschreven ter dekking van
de uitgaven van de steun.
Hoeveel het budget voor de economische schade –
nochtans de belangrijkste schade- bedraagt, is blijkbaar
evenmin bekend.
Tenslotte bepaalt artikel 5,1°, van het ontwerp dat de
landbouwer het bewijs zal moeten leveren van het recht-
streeks oorzakelijk verband tussen de schade en de
dioxinecrisis. Onafgezien van de individuele bewijs-
problematiek, die zeer complex dreigt te worden en kan
verzanden in een admnistratieve verzwaring van het
dossier, kan hieruit eigenlijk worden afgeleid dat onrecht-
streekse schade niet voor vergoeding in aanmerking zou
komen.
24
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
L’intervenant demande dès lors que le projet à l’exa-
men confirme l’indemnisation intégrale des dommages
subis, d’une part, et précise, d’autre part, que l’État ver-
sera effectivement les aides. Il demande par ailleurs
davantage de clarté en ce qui concerne le budget et, en
particulier, les crédits que les pouvoirs publics affecte-
ront au paiement des indemnisations (y compris pour
chacune des sous-rubriques).
B. La nécessité de verser rapidement les indemnités
Le dommage subi ne peut être réparé que par le ver-
sement des indemnités promises. Il est capital, à cet
égard, pour les entreprises concernées, que ces indem-
nités soient versées rapidement.
La situation est toutefois extrêmement floue à cet
égard. Étant donné que le gouvernement annonce qu’il
veut indemniser rapidement et intégralement, les en-
treprises attendent dès lors que cette indemnisation in-
tervienne effectivement à court terme.
Le projet de loi à l’examen se borne à définir un ca-
dre général qui devra être complété par des arrêtés
d’exécution et qui devra ensuite, sans doute dans son
ensemble, encore être soumis pour approbation à la
Commission européenne. Cela prendra du temps. Si l’on
examine la situation de manière réaliste, on constate
que l’on peut s’attendre à ce que les indemnités soient
versées au plus tôt au printemps 2000 et pas avant,
comme certains responsables politiques persistent à l’af-
firmer.
L’orateur souhaite dès lors que les pouvoirs publics
prennent leurs responsabilités en fixant, dans le projet
à l’examen, la date limite à laquelle les indemnités de-
vraient être versées (on pourrait proposer le 1er février
2000). Les indemnités qui n’auraient pas encore été
versées à cette date devraient être majorées des inté-
rêts légaux.
L’orateur demande également que la date limite pour
l’introduction de la demande de crédit «dioxine» soit
reportée à la date limite de versement et que cette dis-
position figure également dans le loi.
Aujourd’hui, l’agriculteur ne sollicite pas de crédit
«dioxine», alors que la demande en vue de l’obtention
d’un tel crédit doit pourtant être faite avant le 1er décem-
bre.
C. Le principe de la solidarité obligatoire
Si, en principe, l’orateur apporte son soutien à l’idée
de solidarité, il ne peut toutefois pas marquer son ac-
cord sur la cotisation de solidarité obligatoire prévue
par le projet à l’examen pour les entreprises du secteur
agricole et leurs fournisseurs et clients. Cela implique
en effet que ce sont précisément les entreprises qui ne
Speker vraagt derhalve dat het voorliggend ontwerp
enerzijds de volledige vergoeding van de gelede schade
zou bevestigen en anderzijds zou bepalen dat de Staat
effectief zal betalen. Tevens wenst hij duidelijkheid over
de begroting en meer in het bijzonder over de uitge-
trokken kredieten die de overheid voor de vergoedin-
gen (inclusief elk van de deelposten) zal reserveren.
B. De noodzaak van een snelle uitbetaling van de
vergoedingen
De geleden schade kan enkel worden hersteld via
de uitbetaling van de beloofde vergoedingen. Een snelle
uitbetaling is hierbij van levensbelang voor de betrok-
ken ondernemingen.
De onduidelijkheid hierover is echter enorm. Daar
de overheid aankondigt snel en volledig te vergoeden,
is de verwachting bij de bedrijven dat dit ook op korte
termijn effectief zal gebeuren.
Het voorliggende ontwerp biedt enkel een kader dat
nog ingevuld moet worden via uitvoeringbesluiten en
dat vervolgens, wellicht in zijn geheel, nog voor goed-
keuring aan de Europese Commissie moet worden over-
gemaakt. Dit vergt tijd. Een realistische beoordeling van
de stand van zaken leert ons dat de vergoedingen ten
vroegste in de lente van 2000 mogen verwacht worden
en niet vroeger, wat sommige beleidsverantwoordelijken
blijven beweren.
Spreker wenst derhalve dat de overheid haar verant-
woordelijkheid zou opnemen door in het voorliggend
ontwerp de datum te bepalen tegen dewelke de ver-
goedingen uiterlijk moeten zijn uitbetaald (1februari 2000
kan hierbij voorgesteld worden). Op vergoedingen die
tegen deze datum niet zijn uitbetaald, moeten de wette-
lijke interesten worden aangerekend).
Tevens vraagt spreker dat de uiterste datum voor in-
diening van het dioxine krediet zou worden verschoven
naar de uiterste datum van uitbetaling en dat deze be-
paling mee in de wet zou worden opgenomen.
Hierdoor vraagt de boer vandaag geen dioxinekrediet
aan, terwijl de aanvraag hiervoor nochtans voor 1 de-
cember moet gebeuren.
C. Het principe van de verplichte solidariteit.
Al steunt spreker in principe de idee van solidariteit,
toch kan hij niet instemmen met de door het voorliggend
wetsontwerp voorziene verplichte solidariteitsbijdrage
voor de bedrijven in de landbouwsector en diens afne-
mers en leveranciers. Zulks impliceert immers dat net
deze bedrijven die geen enkele schuld treffen aan de
25
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
sont absolument pas responsables de la crise qui sont
soumises à une cotisation obligatoire dont le montant
est du reste inconnu, alors que les entreprises respon-
sables de la contamination par la dioxine de l’environ-
nement en général, ne sont absolument pas touchées
par cette mesure.
Le Boerenbond estime qu’il ne peut être question
d’une certaine solidarité de la part du secteur agricole
qu’aux conditions suivantes:
- les entreprises agricoles doivent être intégralement
indemnisées; les garanties nécessaires à cet effet doi-
vent figurer dans la loi;
- la solidarité de la part du secteur prend la forme
d’une cotisation volontaire limitée quant à son montant
(la suggestion de M. Willockx, à savoir 200 millions de
francs, étant un maximum);
- les autres secteurs impliqués directement ou indi-
rectement dans la problématique de la dioxine doivent
également être disposés à faire preuve de solidarité.
Les secteurs dont les entreprises sont responsables de
la présence de dioxines dans l’environnement doivent
en outre être contraints de poser un acte de solidarité.
L’orateur demande dès lors que l’article 12 du projet
à l’examen soit adapté en ce sens et qu’en tout cas, les
entreprises agricoles ne relèvent pas du champ d’ap-
plication de cet article.
D. Autres observations
L’intervenant attire l’attention sur le régime, selon lui
inapplicable, de l’imputation d’autres aides ou indemni-
tés auxquelles l’entreprise qui sollicite une aide peut
prétendre: en vertu de ce régime, une aide fédérale ne
peut être accordée qu’une fois que l’agriculteur connaît
les montants des autres indemnités auxquelles il peut
avoir droit (par exemple, dans le cadre de procédures
judiciaires ou de polices d’assurances).
Dans ces conditions, l’octroi d’indemnités peut s’éta-
ler sur plusieurs années, ce qu’il convient d’éviter. L’in-
tervenant demande dès lors que l’on vérifie a posteriori
si l’intéressé n’a pas perçu d’aide excédentaire. Dans la
mesure où l’agriculteur est indemnisé à 100%, le pro-
blème de la surcompensation pourrait, par exemple, être
résolu par l’instauration d’un mécanisme de subroga-
tion, par lequel, après avoir indemnisé l’agriculteur,
l’autorité reprendrait les droits de celui-ci à l’égard de
tiers.
Enfin, l’intervenant ne peut accepter que l’exposé des
motifs fasse toujours mention d’un équivalent-subven-
tion maximal de 6,05% du montant principal du crédit. Il
convient de recalculer cet équivalent-subvention en fonc-
tion de la durée du crédit, principe qui a été accepté par
la Commission européenne.
crisis, onderworpen worden aan een verplichte
solidariteitsbijdrage, waarvan het bedrag trouwens on-
bekend is, terwijl de bedrijven die aansprakelijk zijn voor
de contaminatie van het milieu in het algemeen met
dioxine, volledig buiten schot blijven.
Voor de Boerenbond kan er enkel sprake zijn van een
zekere solidariteit vanwege de landbouwsector onder
de hiernavolgende voorwaarden :
- de landbouwbedrijven worden volledig schadeloos
gesteld ; de nodige garanties hiertoe worden in de wet
zelf opgenomen ;
-
de solidariteit vanwege de sector bestaat uit een
vrijwillige bijdrage die beperkt is in omvang (de sugges-
tie van de heer Willockx, zijnde 200 miljoen frank, is
een maximum) ;
-
de andere sectoren die in het dioxinedebat even-
eens rechtstreeks of onrechtstreeks betrokken partijen
zijn, dienen ook bereid te zijn tot solidariteit. Sectoren
waarvan de bedrijven verantwoordelijk zijn voor dioxines
in het milieu, moeten daarenboven onderworpen wor-
den aan een verplichte solidariteit.
Spreker vraagt derhalve dat artikel 12 van het voor-
liggend ontwerp in die zin zou aangepast worden en
dat alleszins de landbouwbedrijven uit de toepassings-
veld van dat artikel zouden vallen.
D. Andere bemerkingen
Spreker vestigt de aandacht op de z.i. onwerkbare
regeling inzake de verrekening van andere steungelden
of vergoedingen waarop het landbouwbedrijf dat steun
vraagt, recht kan hebben : die regeling impliceert dat
pas federale steun kan worden toegekend nadat de land-
bouwer de bedragen van andere vergoedingen waarop
hij mogelijk recht heeft (b.v. ingevolge juridische proce-
dures of verzekeringenpolissen) kent.
Op die wijze kan de vergoedingsregeling jaren aan-
slepen, wat vermeden moet worden. Spreker vraagt dan
ook dat men a posteriori zou nagaan of de betrokkene
niet teveel steun heeft ontvangen. In de mate dat de
landbouwer 100% wordt vergoed, zou het probleem van
overcompensatie bijvoorbeeld. opgelost kunnen worden
door te voorzien in een mechanisme van indeplaats-
stelling, waardoor de overheid, na vergoeding van de
landbouwer, diens rechten t.a.v. derden overneemt.
Tenslotte kan spreker niet instemmen met de bljvende
vermelding in de memorie van toelichting van het sub-
sidie -equivalent van maximum 6,05 % van de hoofd-
som van het betrokken toegestane krediet. Dit subsi-
die-equivalent dient herbekeken te worden in functie van
de looptijd van het krediet, principe dat door de Euro-
pese Commissie werd aanvaard.
26
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
Dans la plupart des cas, le taux sera inférieur au pour-
centage précité. Il convient d’adapter également le texte
du projet en ce sens.
Questions des membres
M. Yves Leterme (CVP) se rallie aux observations
de M. Devisch selon lesquelles certains responsables
politiques suscitent de manière pour le moins
inappropriée des attentes dans le chef des agriculteurs
en termes d’indemnisation rapide du préjudice encouru
dans leur chef suite à la crise de la dioxine.
Il s’interroge ensuite sur le point de vue de
l’intervenant à l’égard du traitement prioritaire que le
gouvernement paraît vouloir réserver aux entreprises
agricoles familiales. Quel sentiment a-t-il pu recueillir
en la matière lors de ses contacts récents avec le gou-
vernement ?
L’orateur se demande également si M. Devisch a été
impliqué dans la rédaction des arrêtés royaux
d’exécution du texte proposé.
Mme Muriël Gerkens (AGALEV-ECOLO) s’interroge
sur la pertinence de l’assertion de M. Devisch, selon
laquelle l’ensemble d’un secteur donné ne serait
nullement responsable de la crise de la dioxine, dès
lors que dans le cadre de certaines pratiques d’élevage,
de manière à obtenir des prix bas, on accepte la livraison
de farines dont l’origine n’est pas nécessairement
connue ainsi que leur affectation à l’engraissement de
volailles qui apparaissent impropres à la consommation
dès qu’elles dépassent un certain poids. Ce qui met en
doute leur qualité. La responsabilité est collective, y
compris de la part des consommateurs que nous som-
mes, que je suis.
M. André Smets (PSC) croit savoir que le premier
ministre et le ministre de l’Agriculture aurait promis une
indemnisation à 100 % des agriculteurs victimes de la
crise de la dioxine. Qu’en est-il réellement ?
L’orateur souhaite également un dédommagement
rapide par les pouvoirs publics, au vu de l’inquiétude
qui règne dans le monde agricole.
D’autre part, certains agriculteurs ressentent le prin-
cipe de la cotisation de solidarité comme une punition
collective.
Dit zal in de meeste gevallen minder dan het voor-
noemde percentage bedragen. De tekst van het ont-
werp dient ook in die zin aangepast te worden.
Vragen van de leden
De heer Yves Leterme (CVP) valt de opmerkingen
van de heer Devisch bij die stelt dat sommige
beleidsmensen de landbouwers alleszins onterecht
voorspiegelen dat zij een snelle schadeloosstelling voor
de door de dioxinecrisis opgelopen schade mogen
verwachten.
Voorts stelt hij een aantal vragen rond het standpunt
dat de spreker inneemt over de voorrangsbehandeling
die de regering blijkbaar aan de familiale
landbouwbedrijven wil toekennen. Onlangs heeft hij
daarover een aantal contacten met de regering gehad;
heeft hij daaruit kunnen opmaken hoe de regering tegen-
over een en ander aankijkt ?
De spreker vraagt zich tevens af of de heer Devisch
bij de redactie van de koninklijke besluiten tot uitvoering
van de voorgestelde tekst betrokken is geworden.
Mevrouw Muriël Gerkens (AGALEV-ECOLO) heeft
vrangen bij de pertinentie van de bewering van de heer
Devisch, als zou een bepaalde sector in zijn geheel
geenszins aansprakelijk zijn voor de dioxinecrisis, vooral
daar sommige fokkers, om de inkoopprijs van veevoeder
te drukken, er geen graten in zien om meel te
aanvaarden waarvan de oorsprong niet altijd duidelijk
is en dat te gebruiken om pluimvee vet te mesten dat
niet voor consumptie geschikt blijkt zodra het een
bepaald gewicht overschrijdt. Dat doet twijfels rijzen
omtrent de kwaliteit van dat pluimvee. Het gaat om een
gedeelde aansprakelijkheid, inclusief van de
consumenten die wij allen zijn.
Volgens de heer André Smets (PSC) zouden de
eerste minister en de minister van Landbouw en
Middenstand beloofd hebben dat de landbouwers die
het slachtoffer zijn geweest van de dioxinecrisis ten
belope van 100 % schadeloos zouden worden gesteld.
Hoe staan de zaken in werkelijkheid ?
Gelet op de ongerustheid in de landbouwsector wenst
de spreker tevens dat de overheid de schade snel
vergoedt.
Anderzijds ervaren sommige landbouwers het prin-
cipe van de solidariteitsbijdrage als een collectieve straf.
27
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
Par ailleurs, des aides matérielles au remplissage de
formulaires d’indemnisation s’avèrent capitales, au vu
des difficultés qui ne manqueront pas d’apparaître.
Enfin, il conviendrait de clarifier les critères de
distinction – retenus par le gouvernement- entre
entreprises agricoles, entreprises agricoles familiales,
entreprises indépendantes, entreprises intégrées et ce,
sous peine de ne pouvoir aboutir à aucune
indemnisation. L’arbitraire n’est pas à exclure en la
matière et ce système apparaît dès lors discutable.
Mme Frieda Brepoels (VU&ID) constate que M.
Devisch, en tant que président du BoerenBond, lorsqu’il
évoque le secteur agricole, parle en tant que représen-
tant d’une organisation de défense d’intérêts
d’agriculteurs. Qu’en est-il des autres secteurs, où le
Boerenbond est partie prenante ou avec lesquels il
entretient des liens étroits ?
L’intervenante relève également que M. Devisch a
indiqué que son organisation pouvait souscrire au prin-
cipe d’une cotisation de solidarité, sur une base
volontaire. Quels sont les motifs qui étayent cette
assertion ? A qui incomberait le paiement de ladite
cotisation : aux agriculteurs, au Boerenbond ou organes
satellites de cette organisation ?
Mme Trees Pieters (CVP) souhaiterait obtenir du
ministre des éclaircissements sur les concepts
d’indemnisation totale ou partielle des dommages,
s’agissant en particulier de dossiers déjà introduits et
qui posent certains problèmes.
*
* *
M. Devisch préconise l’application du principe selon
lequel l’indemnisation du dommage doit être versée à
ceux qui ont encouru le préjudice considéré. Il s’agit en
premier lieu des entreprises agricoles indépendantes.
N’entrent pas en ligne de compte les entreprises qui
sont couvertes par un contrat conclu avec le fournisseur
et aux termes duquel l’indemnisation du dommage
incombe audit fournisseur.
D’autre part, dans le cadre d’entreprises intégrées,
lorsque le préjudice est subi par l’entreprise qui a
constitué le groupe considéré, il conviendra de vérifier
le niveau au sein duquel le dommage encouru devra
être indemnisé.
En toute hypothèse, une certaine expertise devra
présider à la définition juridique des concepts, de façon
à ce que l’indemnisation soit versée à ceux qui ont
encouru le dommage.
Hulp bij het invullen van de formulieren om een
schadevergoeding aan te vragen blijkt van groot belang
zijn rekening houdend met de moeilijkheden die onge-
twijfeld zullen rijzen.
Teneinde te voorkomen dat uiteindelijk niemand een
vergoeding krijgt, dienen ten slotte de - door de rege-
ring gehanteerde - criteria om een onderscheid te ma-
ken tussen de landbouwbedrijven, de gezinslandbouw-
bedrijven, de onafhankelijke bedrijven en de
geïntegreerde bedrijven te worden verduidelijkt. De
willekeur kan terzake niet worden uitgesloten en de re-
geling is dan ook aanvechtbaar.
Mevrouw Frieda Brepoels (VU&ID) stelt vast dat de
heer Devisch, als voorzitter van de Boerenbond,
wanneer hij het over de landbouwsector heeft, spreekt
als vertegenwoordiger van een vereniging die belangen
van landbouwers verdedigt. Hoe staan de zaken met
de andere sectoren waarvan de Boerenbond deel
uitmaakt of waarmee hij nauwe banden heeft ?
De spreekster wijst er tevens op dat de heer Devisch
heeft meegedeeld dat zijn organisatie het eens kan zijn
met het principe van een vrijwillige solidariteitsbijdrage.
Waarop berust die bewering ? Wie zou de bijdrage
moeten betalen : de landbouwers, de Boerenbond of
haar satellietorganisaties ?
Mevrouw Trees Pieters (CVP) wenst dat de minister
de
begrippen
volledige
of
gedeeltelijke
schadeloosstelling verduidelijkt, meer in het bijzonder
in verband met de dossiers die reeds zijn ingediend en
die problemen doen rijzen.
*
* *
Volgens de heer Devisch moet als principe gelden
dat de vergoeding moet worden toegekend aan degenen
die de voormelde schade hebben geleden. Het gaat in
de
eerste
plaats
om
de
onafhankelijke
landbouwbedrijven. Het betreft niet de bedrijven die
gedekt zijn door een contract met de leverancier dat
bepaalt dat de vergoeding van de geleden schade voor
zijn rekening komt.
In het kader van geïntegreerde bedrijven zal, wanneer
het bedrijf dat de bedoelde groep heeft opgericht de
schade heeft geleden, moeten worden uitgemaakt op
welk niveau die zal moeten worden vergoed.
Voor de juridische omschrijving van de begrippen zal
in ieder geval enige deskundigheid vereist zijn zodat de
schadevergoeding wordt uitgekeerd aan degenen die
de schade hebben geleden.
28
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
L’orateur indique ensuite que si son organisation a
été impliquée dans l’élaboration des calculs préalables
des indemnisations, elle ne l’a par contre pas été dans
la confection des arrêtés d’exécution du projet à
l’examen.
En réponse à Mme Gerkens, M. Devisch indique qu’on
ne peut raisonnablement pas demander à chaque
éleveur d’implanter un laboratoire dans son étable afin
d’analyser le fourrage qu’il s’est procuré. D’autre part,
l’élevage intensif se dissocie de plus en plus, en Belgique
comme ailleurs, de l’agriculture traditionnelle. Par
ailleurs, le fait de l’introduction frauduleuse de graisses
impropres à la consommation dans la nourriture ani-
male est étranger au système de production et on ne
peut dès lors en inférer une coresponsabilité des
agriculteurs.
S’attachant à l’indemnisation du dommage, l’orateur
signale que s’il apparaît indubitablement que celui-ci
pourra être indemnisé dans sa totalité, il est préférable
d’inscrire ce principe dans le texte proposé.
En réponse à Mme Brepoels, M. Devisch indique que
lorsqu’il évoque le terme secteur , il parle en tant que
président du Boerenbond, au nom des agriculteurs que
son organisation représente.
Evoquant enfin le concept de solidarité, l’orateur
indique qu’il convient de le dissocier du principe de
responsabilité.
2. Audition de M. Ska, président de l’Alliance
agricole belge (AAB)
L’orateur estime que les arrêtés royaux d’exécution
du projet à l’examen devraient être connus au plus vite,
afin de pouvoir en débattre.
D’autre part, il est anormal que l’indemnisation du
préjudice subi par les agriculteurs ne s’opère qu’à
concurrence de 80%.
Par ailleurs, il convient de réactualiser le préjudice
pris en compte et de revoir en tout cas la période de
référence qui a été prise en considération pour
l’établissement de celui-ci. Ceci s’impose surtout dans
le secteur bovin, lequel subit encore violemment les
conséquences de la crise de la dioxine.
L’orateur est en outre d’avis qu’il est anormal de
procéder à la compensation d’une partie des indemnités
allouées suite à la crise de la dioxine, par le biais d’une
retenue sur les crédits octroyés dans le cadre du
protocole conclu le 25.08.1999 entre l’Etat fédéral et
l’Association belge des banques. Il ne faut en effet pas
De spreker preciseert vervolgens dat zijn organisatie
werd betrokken bij de voorafgaande berekeningen van
de schadevergoedingen maar niet bij de opstelling van
de uitvoeringsbesluiten van het besproken wetsontwerp.
In antwoord op een vraag van mevrouw Gerkens, stelt
de heer Devisch dat men redelijkerwijs onmogelijk iedere
kweker kan vragen in zijn stal een lab op te zetten om
het hem geleverde veevoeder te analyseren. Bovendien
wordt in België, net als elders, de kloof tussen intensieve
kweek en de traditionele landbouw almaar groter. Voorts
valt het frauduleus toevoegen van niet voor consumptie
geschikte vetten in veevoeders volledig buiten het
productiesysteem; de landbouwers daarvoor mee laten
opdraaien, kan dus niet.
De spreker heeft het vervolgens over de vergoeding
van de schade. Staat onomstotelijk vast dat die schade
integraal kan worden vergoed, dan is het zijns inziens
verkieslijk zulks ook principieel in de voorgestelde tekst
op te nemen.
In aansluiting op de vraag van mevrouw Brepoels,
stelt de heer Devisch dat, wanneer hij de term «sector»
hanteert, hij daarbij spreekt als voorzitter van de
Boerenbond, en namens de landbouwers die zijn
organisatie vertegenwoordigt.
De spreker heeft het ten slotte over het begrip
«solidariteit». Volgens hem moet dat begrip worden
losgekoppeld van het aansprakelijkheidsbeginsel.
2.
Hoorzitting met de heer Ska, voorzitter van de
Alliance agricole belge (AAB)
De spreker is van oordeel dat de koninklijke besluiten
tot uitvoering van het ter bespreking voorliggende
wetsontwerp zo spoedig mogelijk zouden moeten
worden opgesteld zodat ze kunnen worden besproken.
Anderzijds is het niet normaal dat de door de
landbouwers geleden schade slechts voor 80 % wordt
vergoed.
Voorts dient de schade opnieuw te worden berekend
en moet in ieder geval de referentieperiode worden
herzien die in aanmerking is genomen om die schade
vast te stellen. Zulks is vooral nodig in de rundveesector,
die nog ernstig te lijden heeft van de gevolgen van de
dioxinecrisis.
De spreker is ook van mening dat het niet normaal is
dat een gedeelte van de vergoedingen die als gevolg
van de dioxinecrisis worden toegekend, wordt
gecompenseerd aan de hand van een inhouding op de
kredieten die worden verleend in het kader van het
protocol dat op 25 augustus 1999 werd afgesloten
29
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
pénaliser les agriculteurs soucieux de résoudre leurs
problèmes de trésorerie par la souscription d’ouvertures
de crédits.
L’orateur ne peut ensuite souscrire au principe du
cofinancement par les agriculteurs du préjudice subi
dans leur chef. Il récuse également la confusion entre
l’indemnisation des dommages encourus et la création
d’un Fonds permettant de faire face à l’avenir à toute
crise semblable à celle de la dioxine.
D’autre part, si on peut comprendre le principe de
l’exclusion des « intégrateurs » du champ d’application
de la procédure d’indemnisation, ces derniers étant en
effet des industriels, il ne faut cependant pas perdre de
vue que des agriculteurs – qui se situent au sein de
systèmes intégrés- ont subi des préjudices suite à la
crise de la dioxine. Il est donc anormal de ne pas tenir
compte desdits dommages.
L’intervenant préconise également une définition
claire du statut d’agriculteur indépendant.
Evoquant ensuite les entreprises agricoles pouvant
prétendre aux indemnisations, l’orateur estime que la
définition retenue par l’article 2, 2° est trop restrictive à
cet égard. De nombreuses exploitations mixtes existent,
qui combinent la culture de céréales avec l’élevage
animal. De telles entreprises devraient pouvoir dès à
présent prétendre aux indemnisations, sur la base du
texte proposé et non en vertu d’un éventuel arrêté royal
d’exécution du même texte.
En ce qui concerne enfin la formule des crédits de
soudure retenue dans le cadre du protocole bancaire
précité, l’orateur regrette le manque de souplesse de
celle-ci et souhaite une évaluation en la matière. Il
préconise également un allongement de la période de
référence considérée.
Ledit protocole n’a en tout cas pas répondu aux
besoins urgents des exploitations agricoles en termes
de liquidités immédiates.
3. Audition de M. Champagne, président de l’Union
professionnelle des agriculteurs (UPA)
L’orateur fait valoir, au regard de l’analyse des faits,
que la crise de la dioxine est la résultante d’un acci-
dent, dont les agriculteurs sont victimes, et non un
problème lié à une quelconque culpabilité ou non-
culpabilité éventuelle. Cet accident ne peut également
être confondu avec le concept d’épidémie, vu le contexte
totalement différencié.
tussen de federale Staat en de Belgische Vereniging
van Banken. De landbouwers die hun financiële
problemen wensen op te lossen door middel van
kredietopeningen mogen immers niet worden bestraft.
De spreker kan het ook niet eens zijn met het prin-
cipe dat de landbouwers de door hen geleden schade
medefinancieren. Voorts verwerpt hij de verwarring
tussen de vergoeding van de geleden schade en de
oprichting van een fonds dat in de toekomst de
mogelijkheid zou moeten bieden om het hoofd te bieden
aan elke crisis die vergelijkbaar is met de dioxinecrisis.
Men kan anderzijds wel begrijpen dat de
vergoedingsprocedure niet van toepassing is op
«integratoren» omdat het industriëlen zijn, maar men
mag niet uit het oog verliezen dat landbouwers - die
deel uitmaken van geïntegreerde systemen - schade
hebben geleden als gevolg van de dioxinecrisis. Het is
dus niet normaal dat met die schade geen rekening
wordt gehouden.
De spreker stelt tevens voor het statuut van zelfstandig
landbouwer duidelijk te omschrijven.
Vervolgens heeft hij het over de landbouwbedrijven
die aanspraak kunnen maken op een schadevergoeding.
De spreker is van mening dat de definitie die artikel 2,
2°, daarover geeft, terzake al te beperkend is. Er bestaan
tal van gemengde bedrijven die zich zowel met de
verbouwing van graangewassen als met veeteelt
bezighouden. Soortgelijke bedrijven zouden vanaf nu
aanspraak op de schadevergoedingen moeten kunnen
maken, op grond van de voorgestelde tekst, en niet
conform een eventueel koninklijk besluit tot uitvoering
van dezelfde tekst.
Wat ten slotte de in voormeld bankprotocol
opgenomen formule voor de overbruggingskredieten
betreft, betreurt de spreker dat die formule niet soepel
genoeg is en wil hij dat ze wordt gevalueerd. Hij stelt
tevens voor de in aanmerking genomen refe-
rentieperiode te verlengen.
Voormeld protocol heeft hoe dan ook niet ingespeeld
op de dringende behoeften van de landbouwbedrijven
om onmiddellijk over vers geld te beschikken.
3.
Hoorzitting met de heer Champagne, voorzitter
van de UPA (Union professionnelle des agriculteurs)
Na een analyse van de feiten voert de spreker aan
dat de dioxinecrisis het gevolg is van een ongeval
waarvan de landbouwers het slachtoffer zijn. Het gaat
dus niet om een probleem waarbij eventueel enige
schuldvraag aan de orde is. Voormeld incident mag
evenmin met het begrip «epidemie» worden verward,
aangezien het om iets totaal anders gaat.
30
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
Eu égard à ce constat préalable, il n’est pas correct
de ne retenir une indemnisation du préjudice qu’à
concurrence de 80 %. Procédant du même constat,
l’orateur peut comprendre l’existence du Fonds de
solidarité mais estime qu’il est illogique d’y faire
contribuer le secteur agricole. Il ne peut acquiescer au
fait que les clients de l’agrofourniture participent à la
création dudit Fonds.
D’autre part, le texte proposé présente le mérite de
reconnaître le droit au dédommagement des victimes
du secteur agricole et de permettre une indemnisation
effective, certes tardive, mais qui pourra être liquidée
relativement rapidement au vu du mécanisme, retenu
par l’article 6, de la détermination du dommage sur une
base forfaitaire. Ce mécanisme permet en effet d’éviter
l’établissement de dossiers précis dans chacune des
exploitations touchées par la crise de la dioxine.
Par ailleurs, étant donné que l’indemnisation ne
pourra être liquidée que si elle est conforme aux critères
retenus par la Commission européenne (et notamment
à celui lié à la cause, à savoir la dioxine), il importe que
les arrêtés d’exécution du texte proposé tiennent compte
des prescriptions européennes.
L’orateur estime également que s’il est peu probable
de pouvoir encore prétendre à une indemnisation en
1999, il n’est pas indiqué de reporter celle-ci après
Pâques 2000.
Dès lors, le texte proposé, sous réserve des
observation formulées ci-avant, devrait pouvoir être
adopté le plus rapidement possible.
En ce qui concerne l’évaluation du préjudice, l’orateur
peut se rallier aux estimations, raisonnables selon lui,
du ministère de l’Agriculture, à savoir 7,5 milliards de
francs.
Si l’on retient le principe de l’indemnisation totale, les
fixations de plafonds budgétaires risquent toutefois de
générer certaines difficultés d’application.
4. Audition de M. Adriaens, président de
l’ « algemeen Boerensyndicaat »(ABS)
Le projet de loi à l’examen vise à indemniser le sec-
teur agricole, durement touché par la crise de la dioxine.
L’intervenant constate cependant que les autorités bel-
ges souhaitent minimiser les dommages subis par le
secteur.
Gelet op die voorafgaande vaststelling, is het onbillijk
dat de schade maar tegen 80% wordt vergoed. Diezelfde
vaststelling brengt ook mee dat de spreker er begrip
voor opbrengt dat het Solidariteitsfonds werd opgericht;
volgens hem is het echter onlogisch de landbouwsector
daarin te doen bijdragen. Het feit dat de klanten van
leveranciers van landbouwproducten meewerken aan
de oprichting van dat Fonds, vindt in zijn ogen geen
genade.
Anderzijds heeft de voorgestelde tekst de verdienste
het recht op schadeloosstelling van de slachtoffers uit
de landbouwsector te erkennen en een - weliswaar vrij
late - maar daadwerkelijke schadeloosstelling mogelijk
te maken die bovendien vrij snel zal kunnen worden
uitbetaald gelet op de in artikel 6 opgenomen regeling
om de schade forfaitair vast te stellen. Dankzij die
regeling hoeft voor elk van de door de dioxinecrisis
getroffen bedrijven immers geen specifiek dossier te
worden opgesteld.
Gelet ook op het feit dat de schadeloosstelling pas
kan worden uitbetaald als ze beantwoordt aan de door
de Europese Commissie aangehouden criteria (en met
name aan het oorzaakgebonden criterium - met name
de dioxine - is het van belang dat de besluiten die in
uitvoering van de voorgestelde tekst worden genomen,
rekening houden met de Europese regelgeving.
De spreker is ook van mening dat het weliswaar weinig
waarschijnlijk is dat men nog in 1999 aanspraak kan
maken op een schadeloosstelling, maar dat het niet
wenselijk is dat die wordt uitgesteld tot na pasen van
het jaar 2000.
Derhalve zou de voorgestelde tekst, onder
voorbehoud van de vorenstaande opmerkingen, zo
spoedig mogelijk moeten kunnen worden goedgekeurd.
Wat de raming van de schade betreft, kan de spreker
instemmen met de volgens hem redelijke schattingen
van het ministerie van Landbouw, te weten 7,5 miljard
frank.
Indien men uitgaat van het principe van een volledige
schadeloosstelling dreigt het vaststellen van
begrotingsplafonds echter moeilijkheden met zich te
brengen op het stuk van de toepassing.
4. Hoorzitting van de heer Adriaens, voorzitter van
het algemeen Boerensyndicaat (ABS)
Het voorliggende wetsontwerp is een middel om de
zwaar getroffen landbouwsector te vergoeden. Evenwel
stelt spreker vast dat de Belgische overheid de door de
sector geleden schade wenst te minimaliseren.
31
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
Bien qu’en vertu de l’article 87, § 2, b, du Traité insti-
tuant la Communauté européenne, les aides visant à
remédier à des «événements extraordinaires» puissent
en principe couvrir 100% des dommages subis, force
est de constater que les autorités souhaitent limiter ces
mesures de soutien. Le commissaire du gouvernement
estime le préjudice subi par les agriculteurs à quelque
4 milliards de francs, alors que les experts du ministère
de l’Agriculture et des Classes moyennes l’évaluent à
7,5 milliards de francs et que, selon des calculs effec-
tués par le secteur, il s’élèverait à 10 milliards de francs.
Il est par conséquent primordial que le législateur
veille scrupuleusement à ce que les autorités procè-
dent à une indemnisation correcte, c’est-à-dire complète,
du dommage.
D’autre part, on peut lire dans le commentaire de l’ar-
ticle 8 du projet à l’examen, article qui donne à l’Etat la
possibilité de transiger, que cette disposition n’implique
aucune reconnaissance d’une faute de la part de l’Etat
dans la gestion de la crise. Il importe cependant de rap-
peler que, dans son avant-projet de rapport sur la crise
de la dioxine, la Commission européenne se montre
extrêmement critique à l’égard des autorités belges,
qu’elle accuse d’être intervenus très lentement, de ma-
nière incompétente et contradictoire, ce qui a entraîné
une totale confusion et un préjudice.
Par conséquent, l’intervenant peut difficilement com-
prendre que le gouvernement «s’estime en bonne po-
sition pour se défendre dans les contentieux de res-
ponsabilité «, ainsi qu’il ressort du commentaire de
l’article 8.
En ce qui concerne les exploitations qui pratiquent
des prix de vente garantis, l’intervenant souligne que
100% des exploitations du secteur des veaux, 85% des
exploitations du secteur avicole et 75% des exploita-
tions du secteur de l’élevage de porcs fonctionnent dans
le cadre d’un tel système.
Ces entreprises ont également subi des dommages
et on ne doit pas leur dénier la possibilité d’obtenir des
indemnisations en leur imposant une série de condi-
tions supplémentaires. Il convient par conséquent que
la condition de l’indépendance économique soit définie
avec la plus grande prudence.
Par ailleurs, l’intervenant est favorable à l’exercice,
par l’Etat belge, d’un droit de subrogation à l’encontre
des cocontractants qui n’ont pas respecté les conven-
tions conclues dans le cadre de la loi relative à l’inté-
gration verticale. Il convient que l’Etat fédéral, subro-
geant les agriculteurs dans leurs droits, obtienne que
les producteurs de composés alimentaires qui ont aban-
donné les agriculteurs à leur triste sort soient tenus de
leur verser des dédommagements.
Hoewel de steunmaatregelen tot herstel van schade
ingevolge « buitengewone gebeurtenissen » (artikel 87
, § 2, b) van het EG Verdrag) in principe l00 % van de
geleden schade mogen dekken, moet men echter vast-
stellen dat de overheid die steunmmaatregelen wenst
te beperken. De regeringscommissaris schat de eco-
nomische schade, opgelopen door de landbouwers op
ongeveer 4 miljard frank, daar waar experten van het
Ministerie van Lanbouw en Middenstand de schade ra-
men op 7,5 miljard frank en berekeningen uit de sector
zelf op 10 miljard frank uitkomen.
Het is derhalve van het grootste belang dat de wet-
gever nauwlettend toeziet dat de overheid overgaat tot
een correcte, zijnde een volledige, vergoeding van de
schade.
Anderzijds, in de commentaar op artikel 8 van het
voorliggende ontwerp, waarbij aan de Staat de moge-
lijkheid wordt geboden om dadingen te sluiten, leest men
dat dit geen enkele erkenning van fout door de Staat
inzake het beheer van de crisis impliceert. Toch moet
er worden op gewezen dat de Europese Commissie, in
haar voorontwerp van rapport betreffende de
dioxinecrisis, vernietigend is voor de Belgische overhe-
den, welke zeer traag, onvakkundig en tegenstrijdig zijn
opgetreden, met een totale verwarring en schade als
gevolg.
Spreker kan derhalve moeilijk begrijpen dat de rege-
ring vindt « dat zij in een gooede positie staat om zich
te verdedigen in het aansprakelijkheidscontentieux »,
aldus de memorie van Toelichting.
Wat betreft de bedrijven die werken met vooraf ge-
garandeerde afnameprijzen, wijst spreker erop dat 100
% van de kalversector, 85 % van de pluimveesector en
75 % van de varkenshouderij in een dergelijk stelsel
functioneert.
Dergelijke bedrijven hebben ook schade geleden en
de mogelijkheid om schadevergoeding te bekomen mag
niet onmogelijk worden gemaakt via een aantal extra
opgelegde voorwaarden. De voorwaarde van economi-
sche zelfstandigheid dient derhalve zeer omzichtig be-
paald te worden.
Voorts is spreker voorstander van een subrogatierecht
voor de Belgische overheid tegen de co-contractanten
die zich niet hebben gehouden aan de overeenkomsten
afgesloten in het kader van de wet op de verticale inte-
gratie. Mengvoederbedrijven die de landbouwers in de
kou hebben laten staan, dienen ,via de federale Staat
die in de rechten treedt van de landbouwers, tot scha-
devergoeding gedwongen te worden .
32
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
En ce qui concerne la cotisation de solidarité prévue
à l’article 12 du projet de loi à l’examen, l’intervenant
estime qu’il s’agit d’une forme d’imposition.
Les éleveurs - qui sont les victimes de la crise - ne
comprennent dès lors pas qu’il leur soit imposé de ver-
ser une cotisation au profit du Fonds en question. L’ABS
ne peut dès lors marquer son accord sur une telle coti-
sation de solidarité.
D’autre part, l’intervenant formule des objections à
l’article 7 du projet de loi à l’examen. Cet article (qui
dispose que le versement d’une aide est subordonné à
la renonciation à tout droit et toute action contre l’Etat)
n’est équitable que si l’aide forfaitaire correspond aux
dommages réellement subis par les éleveurs.
Enfin, l’intervenant précise qu’il est dans l’intérêt tant
des éleveurs que de l’Etat belge que l’indemnisation
intervienne rapidement et dans un bon esprit. Il demande
par conséquent que le législateur ne dégage pas d’em-
blée l’Etat et ses organes de toute forme de responsa-
bilité dans la gestion de la crise. Contrairement à ce qui
est affirmé dans l’exposé des motifs, il n’est pas si diffi-
cile d’établir un lien de causalité suffisant entre l’atti-
tude et les actes fautifs de l’Etat et le dommage subi.
Questions des membres
M. Yves Leterme (CVP) se demande si M. Adriaens
prône, à l’article 4, alinéa premier de la disposition
proposée, la suppression des mots « peut » et « ou
partie du » et ce, afin que l’on puisse parvenir à une
indemnisation totale du dommage. D’autre part, M.
Adriaens ne pourrait-il souscrire à l’établissement d’une
cotisation de solidarité qu’à condition que le produit de
celle-ci soit affecté à des mesures produisant à l’avenir
des effets positifs à l’égard du secteur de l’élevage ?
M. Leterme souligne également que M. Adriaens a
relevé d’une part, que le projet à l’examen se distanciait
d’un raisonnement en termes de responsabilité et était
à considérer comme un projet comportant des mesures
de soutien économique et d’autre part, que le gouver-
nement se déclarait en mesure de réfuter sa
responsabilité.
M. Pierre Lano (VLD) signale qu’en matière
d’indemnisation du dommage subi par les entreprises,
seules les pertes matérielles sont en mesure d’être
indemnisées. Des facteurs immatériels, comme la perte
de clientèle, la perte d’image, la diminution du nombre
Wat de solidariteitsbijdrage betreft, zoals bepaald in
artikel 12 van het voorliggend ontwerp, die is zij vol-
gens spreker een vorm van belasting.
Het is dan ook voor de veehouders onbegrijpelijk dat
zij – slachtoffers van het hele gebeuren- moeten parti-
ciperen aan het betrokken Fonds. Het A.B.S. kan der-
halve met een dergelijke solidariteitsbijdrage niet ak-
koord gaan.
Verder heeft spreker bedenkingen bij artikel 7 van
het voorliggende ontwerp. Dit artikel (dat bepaalt dat de
steun afhankelijk wordt gesteld van een verzaking aan
elk recht en elke vordering tegen de federale Staat) is
enkel billijk indien de forfaitaire schadevergoeding in
overeenstemming zal zijn met de reële schade geleden
door de veehouders.
Tenslotte wijst spreker erop dat het in het belang is
van zowel de veehouders als de Belgische overheid dat
de schaderegeling snel en welwillend tot stand komt.
Hij vraagt dan ook dat de wetgever de Staat en zijn
organen niet meteen ontlast van elke vorm van verant-
woordelijkheid in het beheer van de crisis. In tegenstel-
ling tot wat in de memorie van toelichting wordt bepaald,
is het niet zo moeilijk om een afdoend oorzakelijk ver-
band te leggen tussen de foutieve houding en handelin-
gen van de Staat, en de geleden schade.
Vragen van de leden
De heer Yves Leterme (CVP) vraagt of de heer
Adriaens voorstander is van de weglating in artikel 4,
eerste lid, van de voorgestelde bepaling, van de woorden
«kan» en «of een deel», met de bedoeling tot een
volledige vergoeding van de schade te komen. Zou de
heer Adriaens niet akkoord kunnen gaan met de
invoering van een solidariteitsbijdrage, op voorwaarde
dat de opbrengst daarvan besteed wordt aan
maatregelen die in de toekomst gunstig zouden uitvallen
voor de veeteeltsector ?
De spreker benadrukt tevens dat de heer Adriaens
er enerzijds op gewezen heeft dat de argumentatie van
het aan de orde zijnde ontwerp de kwestie van de
aansprakelijkheid in het midden laat en dat dit ontwerp
moet worden beschouwd als omvattende economische
steunmaatregelen en anderzijds verklaard heeft dat de
regering naar eigen zeggen die aansprakelijkheid kan
weerleggen.
De heer Pierre Lano (VLD) merkt op dat inzake de
vergoeding van de door de bedrijven geleden schade
alleen die van de stoffelijke schade mogelijk is. Zo wordt
geen rekening gehouden met de onstoffelijke schade
zoals klantenverlies, aantasting van het imago, daling
33
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
de livraisons, la recherche de nouveaux fournisseurs,
etc. ne sont pas pris en compte.
L’intervenant fait ensuite valoir que dans le cadre du
projet à l’examen, le gouvernement a accompli le maxi-
mum d’efforts, certainement à l’égard de l’agriculteur
individuel. L’orateur se demande d’autre part si les
agriculteurs sont opposés à l’instauration, à l’avenir, de
la comptabilité totale. Une telle instauration n’aurait-elle
pas simplifié le problème que l’on connaît actuellement
et permis d’éviter la tenue de négociations entre
l’agriculteur pris individuellement et l’administration ?
Enfin, quel est le point de vue des organisations
agricoles présentes à l’égard d’une indemnisation de
type « pyramidal » (à savoir l’indemnisation prioritaire
des entreprises -plus nombreuses- ayant subi un
dommage moindre) ?
*
* *
M. Adriaens se déclare effectivement favorable à la
suppression, à l’article 4, alinéa premier du texte
proposé, des termes « peut » et « ou partie du ». En ce
qui concerne la cotisation de solidarité, l’orateur réitère
son opposition à celle-ci, telle que prévue par le texte
proposé . Il fait observer qu’ il existe déjà actuellement
un Fonds sanitaire auquel chaque agriculteur verse une
contribution substantielle. Il n’a pas d’objection à ce
qu’une partie des contributions versées à ce Fonds soit
affectée au règlement de la crise de la dioxine. Il est
toutefois opposé à ce qu’une nouvelle forme de
coresponsabilité soit mise à charge du secteur agricole
qui a déjà été très fortement touché par la crise de la
dioxine.
Au demeurant, si une cotisation de solidarité devait
être instaurée, le secteur de l’alimentation animale,
soumis à celle-ci, ne manquerait pas de répercuter le
coût de cette cotisation sur les prix.
Evoquant enfin la comptabilité des entreprises
agricoles, l’intervenant signale que de nombreuses
entreprises procèdent déjà actuellement à une
comptabilité complète de leurs opérations. Ce type de
comptabilité, s’il ne doit pas être imposé de force, sera
généralisé à relativement court terme.
M. Devisch se rallie aux observations de M. Lano,
selon lesquelles l’indemnisation – effectuée- du
préjudice matériel laisse subsister le problème de
l’indemnisation du dommage occasionné aux biens
« immatériels », comme le développement de
l’entreprise (qui a souvent nécessité des années
d’efforts), la valeur d’élevage, etc.. Il n’en demeure pas
van het aantal leveringen, zoeken naar nieuwe
leveranciers enzovoort.
De spreker vestigt er tevens de aandacht op dat de
regering in het raam van het voorliggende ontwerp de
grootst mogelijke inspanningen heeft geleverd, alleszins
wat de individuele landbouwer betreft. Voorts is hij
benieuwd of de landbouwers gekant zijn tegen de
toekomstige invoering van een volledige boekhouding.
Zou de invoering van die boekhoudmethode het huidige
probleem niet eenvoudiger hebben gemaakt en had men
er de onderhandelingen tussen de individuele
landbouwers en de administratie niet mee kunnen
voorkomen ?
Ter afronding zou hij willen weten wat de aanwezige
landbouworganisaties denken van een «piramidale»
schadeloosstelling (prioritaire vergoeding van de -
numeriek sterkere - bedrijven die minder schade hebben
geleden).
*
* *
De heer Adriaens bevestigt voorstander te zijn van
de weglating, in artikel 4, eerste lid, van de voorgestelde
tekst, van de woorden «kan» en «of een deel». Inzake
de solidariteitsbijdrage herhaalt hij gekant te zijn tegen
die bijdrage zoals zij door de voorgestelde tekst in uitzicht
wordt gesteld. Momenteel bestaat reeds een
Gezondheidsfonds waarin iedere landbouwer een
substantiële bijdrage stort. De spreker heeft er niets op
tegen dat een gedeelte van die bijdragen aan de
vereffening van de factuur van de dioxinecrisis zou
worden besteed. Die nieuwe vorm van mede-
aansprakelijkheid mag echter in geen geval ten koste
gaan van de landbouwsector die reeds zeer erg te lijden
heeft gehad van de dioxinecrisis.
Mocht zo’n solidariteitsbijdrage er toch komen, dan
zou de daaraan onderworpen dierenvoedersector de
kosten ten andere ongetwijfeld doorrekenen in zijn
prijzen.
Inzake de boekhouding van de landbouwbedrijven
geeft de spreker ten slotte aan dat tal van bedrijven nu
reeds een volledige boekhouding van hun transacties
voeren. Hoewel dit type van boekhouding niet onder
dwang mag worden opgelegd, zal het toch op
betrekkelijk korte termijn veralgemeend zal worden.
De heer Devisch is het eens met de opmerkingen
van de heer Lano dat de reeds verrichte vergoeding
van de stoffelijke schade geen oplossing aanreikt voor
het probleem van de schade aan de «onstoffelijke»
goederen zoals de ontwikkeling van het bedrijf
(die vaak jarenlange inspanningen heeft gevergd), de
«teeltwaarde» enz. Dit neemt echter niet weg dat de
34
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
moins que le dommage aux biens matériels doit pouvoir
dès à présent être indemnisé totalement.
L’orateur craint d’autre part que le règlement des
indemnisations des entreprises agricoles victimes de
la crise de la dioxine (des dizaines de milliers en
l’occurrence) nécessiterait un temps considérable si
cette indemnisation devait exclusivement s’opérer sur
la base de l’introduction de dossiers individuels.
Une indemnisation forfaitaire de chacune des
entreprises touchées est dès lors préférable en la
matière et l’évaluation du dommage sur cette base peut
- compte tenu des possibilités et outils actuels- être
opérée rapidement de manière correcte.
Des procédures de vérification pourraient être
instaurées a posteriori, afin de contrôler l’exactitude des
données fournies à l’appui de la demande
d’indemnisation.
D’autre part, un règlement forfaitaire n’empêche
nullement tout agriculteur qui estime que ce forfait ne
couvre pas le dommage qu’il a réellement subi,
d’introduire une demande individuelle d’indemnisation,
accompagnée de toutes les pièces et justificatifs
nécessaires.
L’orateur n’est pas favorable à une indemnisation de
type pyramidal, étant donné que ce sont précisément
les agriculteurs qui sont dans le plus grand besoin qui
doivent pouvoir être indemnisés en premier lieu.
*
* *
5. Audition de M. Marstboom de l’Organisatie voor
zelfstandige ondernemenrs (NCMV)
M. Marstboom estime que l’attitude attentiste géné-
ralisée de la plupart des entreprises non agricoles peut
s’expliquer par le flou qui règne encore en ce qui con-
cerne les mesures à prendre en matière d’aides au ni-
veau régional.
Étant donné que le dommage subi dépendra du stade
de production dans lequel se trouve l’entreprise touchée
par la crise, l’orateur préconise de retenir la définition
plus large d’»entreprise agricole» qui est utilisée par la
Commission européenne.
Il met ensuite en garde contre le problème de liquidi-
tés au sein des entreprises non agricoles. Les entrepri-
ses concernées se situent en effet en aval dans la chaîne
alimentaire et devront dès lors attendre encore plus long-
temps pour que les mesures qui doivent encore être
prises produisent leurs effets. En outre, elles ne sont
pas en état de faire appel aux aides proposées, étant
schade aan de stoffelijke goederen onmiddellijk volledig
moet kunnen worden vergoed.
Bovendien vreest de spreker dat, mocht de regeling
van de schadeloosstelling van de landbouwbedrijven die
het slachtoffer zijn van de dioxinecrisis (er zijn er
tienduizenden), uitsluitend op grond van de indiening
van individuele dossiers gebeuren, zij vrij veel tijd zou
vergen.
Een forfaitaire schadeloosstelling van elk van de
getroffen bedrijven is dan ook te verkiezen en gelet op
de huidige mogelijkheden en voorzieningen kan de
raming van de schade op die basis snel en correct
worden uitgevoerd.
Achteraf zouden controleprocedures kunnen worden
ingevoerd om de tot staving van de aanvraag om
schadeloosstelling verstrekte gegevens op hun
deugdelijkheid te toetsen.
Aan de andere kant vormt een forfaitaire regeling voor
geen enkele landbouwer die meent dat een dergelijke
regeling de door hem werkelijk geleden schade niet
volledig dekt, een hinderpaal om, met overlegging van
alle noodzakelijke stukken en bewijsmateriaal, een
individuele schadeclaim in te dienen.
De spreker is geen voorstander van een «piramidale»
schadeloosstelling, want het zijn precies de landbouwers
die in de grootste nood zitten, die het eerst moeten
worden vergoed.
*
* *
5.
Hoorzitting met de heer Marstboom van de
Organisatie voor zelfstandige
Ondernemers
(NCMV)
De heer Marstboom meent de heersende afwach-
tende houding van de meeste niet-landbouwbedrijven
te kunnen verklaren door te verwijzen naar de onduide-
lijkheid inzake de nog te nemen steunmaatregelen op
gewestelijk vlak.
Aangezien de geleden schade zal afhangen van het
productiestadium waarin het getroffen bedrijf zich be-
vindt, pleit hij voor het gebruik van de ruimere, door de
Europese Commissie gebruikte, definitie van «land-
bouwbedrijf».
Voorts waarschuwt hij voor liquiditeitsproblemen bij
de niet-landbouwbedrijven. De betrokken bedrijven
bevinden zich immers stroomafwaarts in de voedsel-
keten en zullen dus nog langer moeten wachten op de
effecten van maatregelen die nog genomen moeten wor-
den. Daarenboven zijn zij niet bij machte om een be-
roep te doen op de voorgestelde hulp omdat zij niet in
35
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
donné qu’elles ne sont pas en mesure de fournir les
garanties nécessaires pour le reste des crédits non
garantis par l’État.
Enfin, l’orateur ne voit aucune objection de principe
à l’instauration de la cotisation de solidarité proposée,
mais souhaite quand même que toute la clarté soit
d’abord faite sur les mesures en chantier.
Questions des membres
En réponse à une question de Mme Trees Pieters
(CVP) concernant ses déclarations relatives à l’impos-
sibilité pour les entreprises concernées de fournir des
garanties pour les 50 % des crédits non garantis par
l’État, l’orateur souligne que le secteur se caractérise
par un grand nombre de petites et moyennes entreprise
qui ploient en outre sous une importante charge d’in-
vestissements.
*
* *
M. Pierre Lano (VLD) s’étonne que l’orateur souhaite
le report de l’instauration de la cotisation de solidarité,
alors que, selon l’intervenant, c’est précisément cette
cotisation qui permettra une indemnisation correcte.
L’orateur répond que l’indemnisation des entreprises non
agricoles, qui est une matière régionale, n’est pas en-
core tout à fait acquise et il ajoute que la contribution
réelle d’un secteur augmente à mesure que l’indemni-
sation du dommage subi diminue.
6. Auditions de M. De Gendt de la Vereniging
Varkenshouders (VEVA)
Étant donné que les agriculteurs ne considèrent guère
les avances sans intérêt et les crédits de soudure
comme une aide, M. De Gendt estime que seule la prise
en charge d’une grande partie des échantillons et des
analyses est la seule véritable mesure d’aide.
C’est pourquoi il défend l’idée de mesures d’aides
concrètes et rapides en vertu desquelles l’indemnité
serait calculée sur la base du prix de revient réel des
animaux éliminés.
L’intervenant ajoute qu’il convient que les dommages
subis soient indemnisés intégralement. À cet égard, il
demande en outre davantage de précisions quant aux
modalités proposées.
staat zijn de nodige waarborgen te leveren voor de res-
terende niet door de Staat gewaarborgde kredieten.
Ten slotte heeft spreker geen principieel bezwaar te-
gen de voorgestelde solidariteitsbijdrage maar wenst
hij toch eerst een volledige klaarheid betreffende de op
stapel staande maatregelen.
Vragen van de leden
In zijn antwoord op de vraag van mevrouw Trees Pie-
ters (CVP) om zijn stelling in verband met de onmoge-
lijkheid van de betrokken bedrijven om de waarborgen
te kunnen leveren voor de 50% niet door de Staat
gewaarborgde kredieten toe te lichten, benadrukt spre-
ker dat de sector gekenmerkt is door een groot aantal
kleine en middelgrote ondernemingen die daarenboven
gebukt gaan onder een zware investeringslast.
*
* *
De heer Pierre Lano (VLD) verwondert zich over de
wens om de solidariteitsbijdrage uit te stellen terwijl deze
volgens hem precies de mogelijkheid schept op een
correcte vergoeding. Spreker antwoordt dat de ver-
goeding van niet-landbouwbedrijven, die een gewestelij-
ke materie is, nog helemaal niet verworven is en voegt
daaraan toe dat de feitelijke bijdrage van een sector
verhoogt naarmate de vergoeding van de opgelopen
schade afneemt.
6.
Hoorzitting met de heer De Gendt van de Ver-
eniging Varkenshouders (VEVA)
Omdat de renteloze voorschotten en de
overbruggingskredieten door de landbouwers nauwe-
lijks als een steun ervaren worden, beschouwt de heer
De Gendt slechts de tenlasteneming van een groot ge-
deelte van de staalnames en analyses als een echte
steunmaatregel.
Daarom breekt hij een lans voor concrete en snelle
steunmaatregelen met de werkelijke kostprijs van de
opgeruimde dieren als basis voor de berekening van
de vergoeding.
Verder stelt spreker dat de geleden schade volledig
vergoed moet worden. In deze context wenst hij daar-
enboven meer duidelijkheid inzake de voorgestelde
modaliteiten.
36
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
Enfin, l’orateur ne peut accepter l’idée d’une cotisa-
tion de solidarité dès lors que le secteur agricole n’est
pas en faute et ne peut dès lors assumer une quelcon-
que part de responsabilité.
7. Audition de MM. Van Parijs et Bossuyt du
Verbond Pluimvee, Eieren en Konijnen (VEPEK)
M. Van Parijs constate que le projet de loi à l’examen
vise à exclure les entreprises intégrées du bénéfice de
l’aide, à moins que le dommage ait été évité en tout ou
en partie par une exécution correcte du contrat. Cela
étant, il précise que le secteur de la volaille se compose
à quelque 95% d’entreprises intégrées et il se demande
quelles modalités permettront d’établir que l’agriculteur
concerné a respecté ou non son contrat.
L’orateur craint par ailleurs que les aviculteurs wal-
lons soient exclus de l’aide. La notion d’»indépendance
économique», définie dans le projet d’arrêté d’exécu-
tion, est tirée du plan lisier flamand et il va de soi que
les aviculteurs wallons n’ont pas pu s’adapter aux struc-
tures imposées par ce plan.
Il souligne ensuite le caractère uniforme de l’indem-
nité de rachat fixée pour la volaille, qui ne correspond
en rien au prix de revient réel des animaux.
Enfin, l’orateur rappelle que le prix du marché prati-
qué actuellement pour les poulets à rôtir est toujours
inférieur au prix de revient du fait que les exportations
ne se sont pas encore redressées.
*
* *
M. Bossuyt demande à son tour que le montant de
l’indemnité afférente aux animaux éliminés pour des
raisons économiques soit relevé à concurrence des
valeurs fixées dans le cadre du Fonds sanitaire.
Il précise ensuite que les producteurs d’oeufs sont
en fait doublement pénalisés : une première fois du fait
de la modicité du prix auquel les casseries ont racheté
les produits pendant les premiers jours de la crise et
une seconde fois du fait que ces produits, qui ont été
libérés dans l’intervalle, réapparaissent sur le marché.
Enfin, l’intervenant demande que les couvoirs, qui
sont des entreprises vivant essentiellement de l’expor-
tation et avaient conclu en tant que tels des contrats
leur offrant des débouchés, puissent également bénéfi-
cier des aides prévues.
Ten besluite kan spreker zich niet verzoenen met de
voorgestelde solidariteisbijdrage aangezien de
landbouwsector geen schuld treft en dus ook niet aan-
sprakelijk gesteld kan worden.
7.
Hoorzitting met de heren Van Parijs en Bossuyt
van het Verbond Pluimvee, Eieren en Konijnen
(VEPEK)
De heer Van Parijs stelt vast dat het voorliggend
wetsontwerp de geïntegreerde bedrijven van de steun
wil uitsluiten tenzij de schade volledig of gedeeltelijk
vermeden zou zijn door een correcte uitvoering van het
contract. In deze context licht hij toe dat de pluim-
veesector voor ongeveer 95% uit geïntegreerde bedrij-
ven bestaat waarbij hij zich afvraagt volgens welke
modalitieten men zal kunnen vaststellen of de betrok-
ken landbouwer zijn contract al dan niet nageleefd heeft.
Voorts vreest spreker dat de Waalse pluimveehouders
uit de boot zullen vallen. De notie «economische zelf-
standigheid», die in de ontwerptekst van het uitvoerings-
besluit omschreven wordt, stamt immers uit het Vlaamse
Mestactieplan en de Waalse pluimveehouders hebben
zich vanzelfsprekend niet aan de door dit plan opge-
legde structuren kunnen aanpassen.
Vervolgens wijst hij op het uniforme karakter van de
opkoopvergoeding voor het pluimvee die geenszins met
de werkelijke kostprijs van de dieren overeenstemt.
Ten slotte herinnert spreker eraan dat de huidige
marktprijs voor braadkippen nog altijd onder de kost-
prijs ligt omdat de export zich nog niet hersteld heeft.
*
* *
Op zijn beurt wenst de heer Bossuyt de vergoeding
voor de dieren die om economische redenen opgeruimd
werden, op te trekken tot de in het Sanitair Fonds bepaal-
de waarden.
Voorts verduidelijkt hij dat de eierproducenten in feite
tweemaal gestraft worden: een eerste maal ingevolge
de minieme opkoopprijs waartegen de brekerijen de
producten in de eerste dagen van de crisis opkochten,
en een tweede maal omdat deze, inmiddels vrijgegeven,
producten terug op de markt verschijnen.
Ten slotte vraagt spreker dat de broeierijen, die hoofd-
zakelijk van de export leven en als dusdanig
afzetcontracten afgesloten hadden, eveneens in de voor-
gestelde steunregeling opgenomen worden.
37
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
8. Audition de M. Boulanger, représentant
PROBILA-Bioforum
M. Boulanger rappelle que malgré la fixation de nor-
mes de production excluant toute graisse animale, le
secteur biologique est également victime de la crise.
Aussi l’intervenant estime-t-il inopportun, compte tenu
des investissements spécifiques consentis par le sec-
teur biologique afin de se conformer aux normes préci-
tées, de soumettre également ce secteur à la cotisation
de solidarité.
Il attire également l’attention sur le fait que les pro-
duits de l’agriculture biologique ont davantage de va-
leur, de sorte qu’il ne lui paraît pas non plus équitable
de prévoir une indemnité forfaitaire identique pour les
produits biologiques et les produits traditionnels.
Il souligne par ailleurs que la plupart des exploita-
tions agricoles biologiques étant quasi forcément mix-
tes, elles risquent de ne pouvoir bénéficier des aides.
Enfin, l’intervenant demande que l’on indemnise la
perte de débouchés résultant du blocage des produits
par les entreprises situées en aval.
Questions des membres
Répondant à une question de Mme Kathleen van der
Hooft (VLD) qui demande si le secteur biologique sou-
haite un traitement distinct dans le cadre de la cotisa-
tion de solidarité, l’orateur souligne que, s’il fait bien
partie du secteur agricole, le secteur biologique ne porte,
eu égard aux efforts qu’il fournit, aucune part de res-
ponsabilité dans la survenance de la crise. En effet, celle-
ci a précisément été provoquée par le secteur tradition-
nel, qui ne s’est pas donné la peine de mettre en place
les mécanismes de contrôle indispensables.
*
* *
M. André Smets (PSC) demande où se situent les
entreprises biologiques parmi les différentes formes
possibles d’entreprises. L’orateur souligne que ces en-
treprises n’adoptent pas de forme particulière et qu’el-
les occupent principalement le segment des entrepri-
ses agricoles familiales.
*
* *
8.
Hoorzitting met de heer Boulanger van
PROBILA-Bioforum
De heer Boulanger herinnert eraan dat - ondanks de
opgelegde productienormen waarbij elk dierlijk vet ge-
weerd wordt - ook de bio-sector één van de slachtoffers
van de crisis is.
Daarom en rekening houdend met de specifieke in-
vesteringen ingevolge de bovengenoemde normen, acht
spreker het dan ook ongepast dat ook deze sector aan
de solidariteitsbijdrage onderworpen zou worden.
Hij wijst tevens op de hogere waarde van de produc-
ten van de bio-sector zodat éénzelfde forfaitaire vergoe-
ding voor zowel de biologische als de traditionele pro-
ducten hem evenmin billijk lijkt.
Voorts benadrukt hij dat de meeste biologische
landbouwbedrijven omzeggens vanzelfsprekend ge-
mengd zijn en daardoor van steun uitgesloten dreigen
te worden.
Ten slotte vraagt spreker een vergoeding voor het
afzetverlies ingevolge de blokkering van de producten
door de stroomafwaarts gelegen bedrijven.
Vragen van de leden
Op de vraag van Mevrouw Kathleen van der Hooft
(VLD) of de bio-sector in het kader van de solidariteits-
bijdrage een aparte behandeling wenst, antwoordt spre-
ker dat de bio-sector wel degelijk deel uitmaakt van de
landbouwsector maar in het licht van de geleverde
inspanningen geen enkele schuld treft inzake de crisis.
Deze werd immers precies veroorzaakt door de tradi-
tionele sector die niet de moeite genomen heeft om de
nodige controlemechanismen in te bouwen.
*
* *
De heer André Smets (PSC) informeert naar de plaats
van de bio-bedrijven in het kader van de verschillende
mogelijke bedrijfsvormen. Spreker antwoordt dat deze
bedrijven geen speciale vorm aannemen, enerzijds, en
dat zij hoofdzakelijk in het segment van de familiale
landbouwbedrijven gesitueerd worden, anderzijds.
*
* *
38
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
Mme Pierrette Cahay (PRL FDF MCC) demande
combien il y a d’entreprises biologiques et si l’on peut
observer, en ce qui les concerne; une répartition géo-
graphique et/ou sectorielle. M. Boulanger répond qu’il
existe actuellement quelque 500 entreprises biologiques
et qu’une centaine d’entreprises - essentiellement des
entreprises d’élevage de bovins viennent s’ajouter tous
les ans.
*
* *
En réponse à la question de M. Pierre Lano (VLD)
concernant l’éventuelle valeur ajoutée supérieure des
produits «bio», l’orateur précise que le prix de revient
des produits «bio» est de 30 à 50 % plus élevé que
celui des produits du secteur traditionnel.
9. Audition de M. Van De Walle, président du Vlaams
Agrarisch Centrum (VAC)
M. Van De Walle considère que la crise de la dioxine
est la conséquence logique de l’industrialisation de la
production des denrées alimentaires production qui est
aux mains de groupes guidés par le souci d’une renta-
bilité maximale, obtenue par une production sans cesse
croissante au moyen des aliments les moins coûteux.
Il ajoute que, depuis des décennies déjà, le paysan
est victime de ces pratiques sur le plan de concurrence.
Sans pouvoir bénéficier des avantages du système, il
pâtit en effet de la mauvaise image de marque et des
pertes du secteur, sans compter qu’il est souvent con-
fronté à de graves problèmes financiers.
C’est la raison pour laquelle il demande avant tout
que le dommage subi soit indemnisé intégralement à
un prix du marché qui soit réaliste. Il fait en outre obser-
ver que les agriculteurs apportent déjà leur contribution
sur le plan fiscal et n’est dès lors pas disposé à verser
la moindre cotisation supplémentaire. Il souhaite ensuite
que les pouvoirs publics mettent rapidement un terme
à la confusion qui règne en matière d’information. Il s’en-
quiert également des mesures prévues pour les agri-
culteurs des autres secteurs qui ont également été vic-
times de la crise.
Enfin, l’orateur se félicite que les agriculteurs écono-
miquement indépendants soient indemnisés en priorité.
Mevrouw Pierrette Cahay (PRL FDF MCC) wenst te
vernemen hoeveel bio-bedrijven er zijn alsmede of er
een geografische en/of sectoriële verdeling valt waar te
nemen. De heer Boulanger antwoordt dat er momen-
teel ongeveer 500 bio-bedrijven zijn en dat er jaarlijks
een honderdtal nieuwe - hoofdzakelijk rundveebedrijven
- aan de lijst toegevoegd worden.
*
* *
Op de vraag van de heer Pierre Lano (VLD) inzake
de mogelijke hogere toegevoegde waarde van de bio-
producten stelt spreker dat ook de kostprijs van de bio-
producten 30 à 50% hoger ligt dan deze van de traditio-
nele sector.
9.
Hoorzitting met de heer Van De Walle, voorzit-
ter van het Vlaams Agrarisch Centrum (VAC)
De heer Van De Walle beschouwt de dioxinecrisis als
een logisch gevolg van de industrialisering van de
voedselproductie die in handen is van groepen met de
winstgevende jaarbalans als enige norm die een steeds
hogere productie met het goedkoopste voeder wensen.
Hij stelt verder dat de boer al decennialang het
concurrentieel slachtoffer van deze praktijken is. Zon-
der van de voordelen te kunnen genieten, moet hij im-
mers mee opdraaien voor het slechte imago en de ver-
liezen van de sector waarbij hij dikwijls met zware
financiële problemen geconfronteerd wordt.
Daarom eist hij vooreerst de vergoeding van de vol-
ledige schade aan een realistische marktprijs. Daar-
naast wijst hij erop dat de landbouwers reeds in het
kader van de belastingen hun steentje bijdragen en is
hij dan ook niet bereid tot enige extra-bijdrage. Hij wenst
vervolgens dat de overheid snel een einde maakt aan
de heersende verwarring inzake de informatiever-
strekking. Hij informeert tevens naar de voorzieningen
voor de landbouwers uit de andere sectoren die even-
eens slachtoffer werden van de crisis.
Ten besluite juicht spreker toe dat de economisch
zelfstandige landbouwers voorrang krijgen.
39
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
IV. ARTIKELSGEWIJZE BESPREKING
Art. 1
De minister wijst erop dat dit artikel louter de grond-
wettelijke basis vormt van het ter bespreking voorlig-
gende ontwerp.
Art. 2
De heren Yves Leterme en Jos Ansoms, alsook me-
vrouw Trees Pieters (CVP) dienen een amendement nr.
1 (Stuk nr. 212/3) in teneinde de definitie van «landbouw-
bedrijf» zodanig aan te passen dat ook zogenaamde
«gemengde» bedrijven - waar moeilijk de «hoofd-
activiteit» van andere activiteiten kan worden geschei-
den - onder toepassing vallen van de wet en schade-
loos gesteld kunnen worden. Thans lopen deze bedrijven
het gevaar op geen enkele vergoeding aanspraak te
kunnen maken. Aangezien in artikel 3, 2° deze moge-
lijkheid wordt opengelaten - namelijk dat de gemengde
bedrijven toch zoals de andere landbouwbedrijven in
de zin van artikel 2, 2° zouden worden beschouwd - bij
koninklijk besluit, is het van cruciaal belang over de
uitvoeringsbesluiten ter zake te beschikken.
Zij zullen immers het toepassingsgebied afbakenen.
Het stemgedrag van de fractie van de indieners van dit
amendement zal afhangen van wat onder toepassing
valt van de wet, of niet. Voorts beantwoordt de definitie
van «landbouwbedrijf» veeleer aan die van een
«veeteeltbedrijf». Het telen van gewassen, dat in artikel
3 onder «akker- en tuinbouw» valt, zou best van meet
af aan, in de definitie van artikel 2, 2°, worden opgeno-
men.
De heer Yves Leterme (CVP) vraagt zich ook af
waarom alleen gewag wordt gemaakt van
dioxineverontreiniging, en niet van verontreiniging door
PCB’s ?
De heer Richard Fournaux (PSC) dient een amen-
dement nr. 28 (DOC 50 212/3) in opdat die bedrijven
die de landbouw slechts als een van hun activiteiten
beoefenen ook als «landbouwbedrijf» zouden worden
erkend. Men kan niet half het slachtoffer zijn van de
dioxinecrisis. Men is het of men is het niet. De hoe-
grootheid van de schade zal overigens moeten worden
aangetoond. Of men de landbouw als nevenactiviteit
beoefent, of niet, kan en mag hier geen rol spelen. Er
moet absoluut worden vermeden dat de getroffen be-
drijven niet in aanmerking komen voor federale scha-
deloosstelling omdat ze niet vallen onder de definitie
van «landbouwbedrijf» en tevens geen beroep zouden
IV. DISCUSSION DES ARTICLES
Art. 1er
Le ministre fait observer que cet article indique sim-
plement la base constitutionnelle du projet à l’examen.
Art. 2
MM. Yves Leterme et Jos Ansoms ainsi que Mme
Trees Pieters (CVP) présentent un amendement (n° 1 -
DOC 50 0212/003) tendant à adapter la définition
d’»entreprise agricole» de manière à ce que les entre-
prises «mixtes» - au sein desquelles il est difficile d’éta-
blir une distinction entre l’activité principale et les autres
activités - relèvent également du champ d’application
de la loi et puissent être indemnisées. Dans la situation
actuelle, ces entreprises risquent de ne pouvoir faire
valoir aucun droit à une indemnisation. Étant donné
qu’en vertu de l’article 3, 2°, cette possibilité est laissée
au Roi- à savoir que les entreprises mixtes pourraient
quand même être assimilées aux autres entreprises
agricoles au sens de l’article 2, 2° - , il est capital de
disposer des arrêtés d’exécution en la matière.
Ceux-ci délimiteront en effet le champ d’application.
Le groupe politique des auteurs de l’amendement adap-
tera son vote en fonction de ce qui relèvera ou non du
champ d’application de la loi. Par ailleurs, la définition
d’«entreprise agricole» correspond plutôt à celle
d’«entreprise d’élevage». Il serait préférable de repren-
dre d’emblée dans la définition figurant à l’article 2, 2°,
la culture de végétaux qui, à l’article 3, est reprise sous
la dénomination «culture de céréales ou horticulture».
M. Yves Leterme (CVP) demande aussi pour quelle
raison il est seulement fait état de contamination par la
dioxine et non de contamination par les PCB ?
M. Richard Fournaux (PSC) présente un amende-
ment (n° 28 - DOC 50 0212/003) visant à faire en sorte
que les entreprises pour lesquelles l’agriculture ne cons-
titue qu’une activité parmi d’autres soient également re-
connues comme entreprises agricoles. L’on ne saurait
être à moitié victime de la crise de la dioxine. On est
victime ou on ne l’est pas. Il faudra d’ailleurs prouver
l’ampleur du dommage. Le fait que l’on pratique ou non
l’agriculture à titre accessoire ne saurait jouer de rôle
en l’occurrence. Il faut absolument éviter que les entre-
prises touchées ne puissent bénéficier d’aucune indem-
nisation fédérale parce qu’elles ne relèvent pas de la
définition d’«entrepise agricole» ni d’aucune aide régio-
40
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
Centrale drukkerij van de Kamer - Imprimerie centrale de la Chambre
kunnen doen op regionale steunmaatregelen omdat ze
ook niet behoren tot de «niet-landbouwsector».
Mevrouw Frieda Brepoels (VU&ID) dient een amen-
dement nr. 13 (DOC 50 0212/003) in waarin zij de da-
tum preciseert - einde mei 1999 - waarop de zogeheten
«dioxinecrisis» van start is gegaan. Het Protocol afge-
sloten met de banken maakt overigens gewag van «de
eerste helft van 1999». De spreekster vreest dat an-
dere gevallen, die strikt genomen niets met de
dioxinecrisis te maken hebben, tersluiks ook onder toe-
passing van de wet zouden vallen die geenszins voor
die gevallen bedoeld is geweest. Meer bepaald is het
overvloedig gebruik van «door» in de definitie van de
dioxinecrisis verwarrend. Zijn alle gevallen die door het
woordje «door» worden ingeleid equivalent ? In ieder
geval kan de spreekster niet akkoord gaan met het feit
dat artikel 3, 2° de mogelijkheid zal geven de definitie
van artikel 2, 2° via een koninklijk besluit zodanig aan te
passen dat in feite de wet wordt gewijzigd.
De voorzitter vraagt of met «in 1999» wel degelijk
«tot 31 december 1999» wordt bedoeld.
De heer André Smets (PSC) vindt de bevoegdheids-
verdeling tussen Europa, het federaal en het geweste-
lijk niveau in hoge mate verwarrend, en vraagt zich af
op dit niet beter gepreciseerd zou kunnen worden.
De minister antwoordt het volgende :
1° Wat betreft het toepassingsgebied van de wet : de
definitie van de «dioxinecrisis» is letterlijk overgenomen
van de Europese beschikking, die door iedereen ge-
raadpleegd kan worden in het Publicatieblad van de
Europese Unie. De verwijzing naar het jaar 1999 bete-
kent inderdaad dat het gaat over vaststellingen tot 31
december 1999. In ieder geval is de verwijzing naar
«einde mei 1999», zoals voorgesteld door mevrouw
Brepoels veel te eng, omdat ook gevallen werden ge-
constateerd in juni en juli. Het Protocol, waarin de «eer-
ste helft van 1999» wordt vermeld, werd in augustus
afgesloten. Uiteraard kon men toen nog niet gewagen
van het hele jaar 1999. Iedereen heeft niettemin belang
bij een zo groot mogelijke elasticiteit ter zake. Het feit
dat men naar dioxines verwijst en niet naar PCB’s impli-
ceert geen verenging. Immers, het is de crisis die wordt
geviseerd, niet deze of gene stof die aan de oorsprong
ervan ligt. Voorts is het niet gezegd dat gemengde be-
drijven a priori uit de boot vallen. Integendeel is het de
bedoeling van de regering de gemengde bedrijven ook
onder het toepassingsgebied van de wet te laten val-
len, zij het met koninklijke of ministeriële besluiten, of
via het aannemen van amendementen ter zake.
nale parce qu’elles ne font pas non plus partie du sec-
teur non agricole.
Mme Frieda Brepoels (VU&ID) présente un amen-
dement (n° 13, DOC 50 0212/003) précisant la date -
fin mai 1999 - à laquelle la «crise de la dioxine» a dé-
buté. Le protocole conclu avec les banques parle du
reste de la «première moitié de 1999». L’intervenante
craint que l’on applique la loi, en douce, à des cas qui
n’ont, à strictement parler, rien à voir avec la crise de la
dioxine et qui n’étaient pas du tout visés par la loi. Elle
estime notamment que l’utilisation répétée du mot «par»
dans la définition de la crise de la dioxine prête à confu-
sion. Tous les cas introduits par ce mot sont-ils équiva-
lents? L’intervenante ne peut en tout cas accepter que
l’article 3, 2°, permette d’adapter, par arrêté royal, la
définition figurant à l’article 2, 2°, au point de modifier
en fait la loi.
Le président demande si les termes «en 1999» si-
gnifient bien «jusqu’au 31 décembre 1999».
M. André Smets (PSC) estime que la répartition des
compétences entre l’Europe, le niveau fédéral et le ni-
veau régional prête grandement à confusion et se de-
mande s’il ne serait pas possible de mieux préciser les
compétences des différents niveaux de pouvoir.
Le ministre répond comme suit:
1° En ce qui concerne le champ d’application de la
loi: la définition de la «crise de la dioxine» est reprise
textuellement de la décision européenne, dont chacun
peut prendre connaissance dans le Journal Officiel de
l’Union européenne. La référence à l’année 1999 signi-
fie effectivement qu’il s’agit de constatations faites jus-
qu’au 31 décembre 1999. La référence à «fin mai 1999»,
telle qu’elle est proposée par Mme Brepoels, est de toute
façon beaucoup trop restrictive dès lors que des cas
ont également été constatés en juin et en juillet. Le Pro-
tocole, qui vise «la première moitié de 1999», a été con-
clu en août et ne pouvait manifestement pas porter sur
toute l’année 1999. Il est cependant dans l’intérêt de
tous de disposer d’une élasticité maximale en la ma-
tière. Le fait qu’il est question de dioxines et non de PCB
ne constitue pas une restriction. C’est en effet la crise
qui est visée, et non l’une ou l’autre substance à l’ori-
gine de celle-ci. Rien ne dit par ailleurs que les entrepri-
ses mixtes seront forcément exclues. Le gouvernement
vise, au contraire, à inclure les entreprises mixtes dans
le champ d’application de la loi, fût-ce par la voie d’arrê-
tés royaux ou ministériels ou par l’adoption d’amende-
ments à ce sujet.
41
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
De regeringscommissaris voegt hieraan toe dat
steeds sprake is geweest bijnotificaties van het jaar
1999. De buitengewone omstandigheden - die een af-
wijking op basis van het Verdrag van Rome toestaan -
zijn luidens Europa het gevolg van de uitzonderlijke
maatregelen op sanitair en veterinair vlak genomen door
de regering. Deze heeft echter op haar beurt gehan-
deld omdat ze daar door de Europese instanties toe
werd verplicht. Met klem wordt de bewering van de ver-
tegenwoordiger van de Boerenbond weerlegd als zou
de Belgische overheid vrerantwoordelijk zijn voor het
blokkeren van voorraden in het buitenland. De autoritei-
ten aldaar hebben daar hun redenen voor, waar de
Belgische overheid geen invloed op heeft. De minister
heeft er steeds voor gezorgd dat alle diensten in het
buitenland correct werden geïnformeerd over de stand
van zaken om de nodige stappen te kunnen zetten. De
Belgishe overheid kan ter zake geen nalatigheid wor-
den verweten. Wat de gemengde bedrijven betreft, is
het ten zeerste de vraag of de Europese instanties zul-
len accepteren dat bedrijven waarvan de omzet slechts
ten belope van 1 % met landbouwactiviteiten te maken
heeft, schadeloos worden gesteld. Een bedrijf waarvan
de omzet slechts 10 % met landbouw wordt gerealiseerd
zal minder thesaurieproblemen hebben dan een bedrijf
dat 60 % van zijn omzet uit landbouwactiviteiten haalt.
2° Wat betreft de vergoedingspercentages : het is
niet goed specifieke percentages te citeren. Per sector
zijn ze, voor wat betreft de vernietiging van de voorra-
den, overigens verschillend geweest : in de pluimvee-
sector bedroeg het percentage 60 %, in de varkens-
sector 80 % (met terugvorderbare voorschotten) en in
de rundveesector 80 %. De economische schade, voor
zover ze wordt aangetoond, kan meer bedragen dan de
compensaties die men reeds heeft ontvangen.
3° Wat betreft de bevoegdheidsverdeling : dit is stof
voor de staatshervorming, het is niet altijd duidelijk een
grens te trekken tussen de federale en regionale be-
voegdheden ter zake. Concreet echter kan de inter-
ministeriële conferentie, die om de twee maand bijeen-
komt, over grensgevallen uitsluitsel geven.
De regeringscommissaris hanteert de volgende vuist-
regel : al wat betreft de steun aan bedrijven is gewest-
materie, maar landbouw en volksgezondheid vormen
daar de uitzonderingen op. Zo bijvoorbeeld vallen de
opkoopregelingen onder de bevoegdheid van volksge-
zondheid.
*
* *
Le commissaire du gouvernement ajoute que dans
les notifications il a toujours été question de l’année
1999. Les circonstances exceptionnelles - qui autori-
sent une dérogation sur la base du Traité de Rome -
sont, selon les instances européennes, la conséquence
des mesures exceptionnelles prises dans le domaine
sanitaire et vétérinaire par le gouvernement. Celui-ci a
toutefois agi à son tour, parce qu’il y était contraint par
les instances européennes. L’intervenant réfute catégo-
riquement les affirmations du représentant du
Boerenbond, affirmations selon lesquelles les autorités
belges seraient responsables du blocage de stocks à
l’étranger. Les autorités étrangères ont leurs raisons
d’agir de la sorte, raisons sur lesquelles les autorités
belges ne peuvent exercer aucune influence. Le minis-
tre a toujours veillé à ce que tous les services à l’étran-
ger soient correctement informés de la situation afin
qu’ils puissent entreprendre les démarches nécessai-
res. On ne peut reprocher aucune négligence en la
matière aux autorités belges. En ce qui concerne les
entreprises mixtes, il paraît douteux que les instances
européennes acceptent que des entreprises dont les
activités agricoles ne représentent qu’un pour cent du
chiffre d’affaires soient indemnisées. Une entreprise qui
ne réalise que 10 % de son chiffre d’affaires dans l’agri-
culture aura moins de problèmes de trésorerie qu’une
entreprise dont les activités agricoles représentent 60
% du chiffre d’affaires.
2° En ce qui concerne les taux des indemnisations, il
est inopportun de citer des taux spécifiques. Le pour-
centage a d’ailleurs varié d’un secteur à l’autre en ce
qui concerne la destruction des stocks: il a été fixé à
60% dans le secteur des volailles, à 80% dans le sec-
teur des porcs (avec des avances récupérables) et à
80% dans le secteur des bovins. Les dommages éco-
nomiques peuvent, à condition qu’ils soient prouvés,
excéder les compensations déjà reçues.
3° En ce qui concerne la répartition des compéten-
ces, il y a matière à une réforme institutionnelle, car il
n’est pas toujours évident de délimiter les compéten-
ces respectives de l’autorité fédérale et des régions dans
le domaine en question. Concrètement, la conférence
interministérielle, qui se réunit tous les deux mois, peut
toutefois se prononcer sur les cas douteux.
Le commissaire du gouvernement applique la règle
suivante: tout ce qui concerne l’aide aux entreprises
relève des régions, sauf lorsqu’il s’agit d’agriculture ou
de santé publique. C’est ainsi, par exemple, que les me-
sures de rachat sont du ressort de la Santé publique.
*
* *
42
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
Tijdens een volgende vergadering herhaalt de minis-
ter zijn verzet tegen het amendement nr. 1 (Stuk DOC
50 0212/003) door te argumenteren dat de regering het
voorliggend wetsontwerp op àlle gemengde bedrijven
wenst toe te passen maar dat de Europese Commissie
deze zienswijze waarschijnlijk niet zal delen.
De heer Yves Leterme (CVP) pleit voor een zo ruim
mogelijke beschrijving van de notie “landbouwbedrijf”.
Ten einde dit te verwezenlijken suggereert hij - zoals in
het amendement nr. 36 (Stuk DOC 50 0212/005) - de
Koning de inhoud van de betrokken notie te laten be-
schrijven. Hij verwijst in deze context naar de talrijke
gevallen waarin deze techniek in het voorliggend wets-
ontwerp toegepast wordt.
In zijn antwoord stelt de regeringscommissaris dat
de Europese Commissie haar goedkeuring enkel laat
afhangen van een bestaande wettekst en niet van een
belofte om bepaalde materies later door de Koning te
laten regelen. Hij voegt daaraan toe dat de bepalingen
uit het voorliggend wetsontwerp waarin de Koning wel
de bevoegdheid krijgt om op te treden, slaan op
preciseringen die overeenstemmen met de bekommer-
nis van de Europese Commissie.
Art. 3
Mevrouw Frieda Brepoels (VU & ID) dient amende-
ment nr. 14 (Doc. 0212/003) in.
Ter schraging van haar amendement voert ze aan
dat er geen reden is om de Koning bij wet te machtigen
nog niet nader omschreven bedrijven gelijk te stellen
met landbouwbedrijven.
De regering wil de definitie van «landbouwbedrijven»
uitbreiden tot de producenten van «bepaalde
zuivelproducten in eerste graad van bewerking», met
andere woorden tot de producenten van producten waar-
van de eerste bewerking in het landbouwbedrijf zelf
geschiedt.
Het 2° van het amendement neemt gewoon de reeds
overeenkomstig het advies van de Raad van State
aangepaste tekst over.
Dit amendement strekt ertoe het 3° van het ontwor-
pen artikel 3 weg te laten, aangezien het niet duidelijk
is waarom bepaalde exploitatie-eenheden als één
landbouwbedrijf moeten worden beschouwd. Normaal
gezien moet een en ander duidelijk blijken uit de milieu-
vergunning, waarin ook het aantal toegelaten dieren
staat vermeld.
Au cours d’une réunion suivante, le ministre répète
qu’il est opposé à l’amendement n° 1 (DOC 0212/003)
en faisant valoir que le gouvernement entend appliquer
le projet de loi à l’examen à toutes les entreprises mix-
tes, mais que la Commission européenne ne partagera
probablement pas cette manière de voir les choses.
M. Yves Leterme (CVP) préconise qu’une définition
aussi large que possible soit donnée à la notion
d’«entreprise agricole». Pour qu’il en soit ainsi, il sug-
gère - comme dans l’amendement n° 36 (DOC 212/005)
- de laisser au Roi le soin de définir cette notion. Il ren-
voie, à l’appui de sa suggestion, aux nombreux cas dans
lesquels cette technique est appliquée dans le projet
de loi à l’examen.
Dans sa réponse, le commissaire du gouvernement
indique que la Commission européenne ne subordonne
son approbation qu’à l’existence d’une loi, et non à une
promesse de faire régler certaines questions ultérieu-
rement par le Roi. Il ajoute que les dispositions du pro-
jet de loi à l’examen qui tendent à donner une habilita-
tion au Roi concernent des précisions s’inscrivant dans
la ligne de la préoccupation de la Commission euro-
péenne.
Art. 3
Mme Frieda Brepoels (VU&ID), présente l’amende-
ment n° 14 (Doc. n° 0212/003).
A l’appui de son amendement, l’auteur fait valoir que
rien ne justifie que la loi délègue au Roi le pouvoir d’as-
similer des entreprises non encore déterminées à des
entreprises agricoles.
Le gouvernement vise à étendre la définition d’entre-
prises agricoles aux producteurs de «certains produits
laitiers de première transformation », à savoir aux pro-
ducteurs de produits dont la première transformation a
lieu dans l’entreprise agricole proprement dite.
Le point 2° du présent amendement reprend simple-
ment le texte déjà adapté conformément à l’avis du
Conseil d’Etat.
Le présent amendement tend à supprimer le point 3°
de l’article 3° en projet car il est difficile de justifier que
certaines entités soient considérées comme une entre-
prise agricole unique. Normalement, le permis d’envi-
ronnement clarifie la situation et précise également le
nombre d’animaux autorisés.
43
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
De minister herinnert eraan dat de formulering van
artikel 3 werd afgestemd op de wensen van de Euro-
pese Commissie.
Het ware niet aangewezen het 3° van artikel 3 weg te
laten, aangezien via dat punt rekening kan worden ge-
houden met de bijzondere kenmerken van de landbouw-
sector, waarin verschillende exploitatie-eenheden als
één bedrijf moeten worden behandeld. Dat is bijvoor-
beeld het geval met productie-eenheden die op functio-
neel vlak van elkaar verschillen, maar waarvan het vee
de eigendom is van eenzelfde gezin.
Bovendien mag dit artikel niet los worden gezien van
de bepaling ter voorkoming van overmatige compensa-
ties. In geen geval mag de gevraagde steun in subsidie-
equivalent hoger liggen dan de geleden schade.
Mevrouw Brepoels (VU & ID) vindt dat het begrip «for-
meel afzonderlijke exploitatie-eenheid» nauwkeurig
moet worden omschreven. Slaat dat begrip ook op de
onafhankelijke afzonderlijke bedrijven en op de bedrij-
ven die hun eigen milieuvergunning hebben?
Bij wijze van voorbeeld kan men zich afvragen of het
thans ter bespreking voorliggende artikel 3, 3°, van toe-
passing is op twee onafhankelijke exploitatie-eenheden
die respectievelijk door de twee echtgenoten en door
hun zoon worden gerund, en die elk een eigen milieu-
vergunning hebben.
De minister stipt aan dat de punten (i) tot (v) in de
commentaar bij de artikelen 2 en 3 van het wetsont-
werp niet beperkend zijn. Derhalve is het niet uitgeslo-
ten dat het door de spreekster aangehaalde voorbeeld
onder de toepassingssfeer van artikel 3, 3E, kan vallen.
De heren Yves Leterme en Jos Ansoms en mevrouw
Trees Pieters (CVP) dienen amendement nr. 2 (Doc 50
0212/003) in, en verwijzen naar de tijdens de bespre-
king van artikel 2 van het ontwerp gegeven ver-
antwoording bij amendement nr. 1.
Vervolgens dienen zij amendement nr. 3 (Doc 50
0212/003) in, omdat de in artikel 3, 3°, opgenomen be-
paling onduidelijk is en verder niet meer in het wetsont-
werp aan de orde komt.
Mevrouw Trees Pieters (CVP) vraagt zich af of de re-
gering uiteindelijk niet de bedoeling heeft, om via dat
artikel 3, 3°, plafonds inzake schadeloosstelling op te
leggen.
De minister antwoordt ontkennend.
De heren Richard Fournaux en Luc Paque (PSC) die-
nen amendement nr. 35 (Doc 50 0212/005) in, dat er-
toe strekt artikel 3, 2°, van het ontwerp weg te laten. Dat
amendement vloeit voort uit amendement nr. 29.
Le ministre rappelle que le libellé de l’article 3 se con-
forme aux souhaits de la Commission européenne.
Il ne convient pas de supprimer le point 3° de l’article
3 du projet dès lors qu’il permet de tenir compte des
spécificités du secteur agricole, au sein duquel plusieurs
entités doivent être traitées comme une seule entreprise.
Tel est le cas, par exemple, d’entités distinctes sur le
plan fonctionnel dont le bétail appartient aux membres
d’un même ménage.
En outre, cet article doit être lu en combinaison avec
la disposition qui tend à éviter les surcompensations.
L’aide demandée ne peut en aucun cas dépasser en
équivalent-subvention le dommage subi.
Mme Frieda Brepoels (VU&ID) souhaite que la no-
tion d’entité formellement distincte soit strictement défi-
nie. Les entreprises indépendantes distinctes de même
que les entreprises titulaires de leur propre permis d’en-
vironnement sont elles visées par cette notion ?
A titre d’exemple, est-ce que deux entités indépen-
dantes comprenant deux conjoints d’une part et leur fils
d’autre part, dotées chacune de leur propre permis d’en-
vironnement tombent sous le champ d’application de
l’article 3, 3°, en projet ?
Le ministre indique que les points (i) à (v) énoncés
dans le commentaire des articles 2 et 3 du projet n’ont
pas de caractère limitatif. Dès lors, il n’est pas exclu
que l’exemple cité par l’intervenante puisse relever du
champ d’application de l’article 3, 3°.
MM. Yves Leterme, Jos Ansoms et Mme Trees Pieters
(CVP) présentent l’amendement n° 2 (Doc. 50 0212/
003) et se réfèrent à la justification de l’amendement n°
1 présenté lors de la discussion de l’article 2 du projet.
Les mêmes auteurs présentent l’amendement n° 3
(Doc. 50 0212/003) au motif que la disposition conte-
nue à l’article 3, 3°, n’est pas claire et qu’elle n’apparaît
plus dans la suite du projet de loi.
Mme Trees Pieters (CVP) se demande si en définitive
l’intention du gouvernement n’est pas d’imposer des pla-
fonds d’indemnisation par le biais de cet article 3, 3°.
Le ministre répond par la négative.
MM. Richard Fournaux et Luc Paque (PSC) présen-
tent l’amendement n° 35 (Doc. 50 0212/004) tendant à
abroger l’article 3, 2°, du projet. Le présent amende-
ment est le corollaire de l’amendement n° 29.
44
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
*
* *
Het amendement nr. 14 (Stuk 50 0212/005) wordt
door de indienster ingetrokken.
Het amendement nr. 2 (Stuk 50 0212/003) wordt door
de indieners ingetrokken.
Art. 4
De heren Yves Leterme en Jos Ansoms en mevrouw
Trees Pieters (CVP) dienen amendement nr. 5 (Doc 50
0212/003) in, teneinde te voorkomen dat een landbou-
wer die een overbruggingskrediet heeft aangegaan en
daarop een interestbonificatie ontvangt, daardoor niet
langer bijkomend een beroep zou kunnen doen op een
vergoeding in contanten voor het deel van de schade
dat nog niet door de interestbonificatie wordt gedekt.
Dat kan beslist niet de bedoeling zijn. Om ervoor te zor-
gen dat steun in de vorm van een interestbonificatie kan
worden gecombineerd met een vergoeding in contan-
ten, dient uitdrukkelijk te worden voorzien in de moge-
lijkheid om diverse steunmaatregelen te genieten.
Mevrouw Frieda Brepoels (VU & ID) stipt aan dat het
woord «inzonderheid» volgens de Raad van State de
idee oproept dat de lijst met vormen van steunmaatre-
gelen niet uitputtend is. Gesteld dat de memorie van
toelichting exact de bedoelingen van de regering weer-
geeft, dan moet het woord «inzonderheid» worden
weggelaten. Geeft de regering evenwel de voorkeur aan
een niet-beperkende lijst met vormen van steun-
maatregelen, dan ware het aangewezen de grenzen vast
te leggen waarbinnen ander vormen van steun-
maatregelen zullen kunnen worden goedgekeurd.
De heren Yves Leterme en Jos Ansoms en mevrouw
Trees Pieters (CVP) dienen amendement nr. 27 (Doc.
0212/005) in, dat ertoe strekt het woord «inzonderheid»
weg te laten. Ter verantwoording verwijzen zij naar het
advies terzake van de Raad van State.
Volgens de regeringscommissaris behoren drie vor-
men van steun tot de mogelijkheden. Naast de
interestbonificaties en de vergoeding in contanten, kan
de regering voorzien in gedeeltelijke of volledige kwijtschel-
dingen van leningen, in de veronderstelling dat een welbe-
paalde vorm van steun een andere niet uitsluit.
De minister laat weten dat hij zal nagaan of de bij
amendement nr. 5 aangereikte oplossing betere garan-
ties op schadeloosstelling biedt dan de huidige tekst
van het ter bespreking voorliggende artikel 4.
*
* *
L’amendement n° 14 (DOC 50 0212/005) est retiré
par son auteur.
L’amendement n° 2 (DOC 50 0212/003) est retiré par
ses auteurs.
Art. 4
MM. Yves Leterme, Jos Ansoms et Mme Trees Pieters
présentent l’amendement n° 5 (Doc. n° 0212/003) vi-
sant à ne pas exclure qu’un agriculteur qui a souscrit
un crédit de soudure pour lequel il bénéficie d’une boni-
fication en intérêt puisse en outre prétendre à une in-
demnité en espèce pour la part du dommage qui n’est
pas encore couverte par une bonification en intérêt. Tel
n’est certainement pas l’objectif poursuivi. Afin de per-
mettre la combinaison d’une aide prenant la forme d’une
bonification en intérêt et d’une indemnité en espèces, il
y a lieu de prévoir expressément l’éventualité d’une plu-
ralité d’aides.
Mme Frieda Brepoels (VU & ID) souligne que le Con-
seil d’Etat estime que le terme «notamment» suggère
que la liste des types d’aide n’est pas exhaustive. Si
l’exposé des motifs traduit fidèlement les intentions du
gouvernement, il convient de supprimer le mot «notam-
ment». Si le gouvernement préfère adopter une liste non
limitative de formes d’aide, il convient de définir les limi-
tes dans lesquelles d’autres types d’aides pourront être
arrêtés.
MM. Yves Leterme et Jos Ansoms et Mme Trees
Pieters présentent l’amendement n° 27 (Doc. n° 212/
004) tendant à supprimer le mot «notamment» et se
réfèrent à l’avis du Conseil d’Etat sur ce point.
Le commissaire du gouvernement indique que trois
formes d’aides sont envisageables. Outre les bonifica-
tions en intérêts et les indemnités en espèces, il est
loisible au gouvernement de prévoir des remises par-
tielles ou totales d’emprunts, étant entendu qu’une forme
d’aide n’est pas exclusive d’une autre.
Le ministre communique qu’il examinera si la solu-
tion offerte par l’amendement nE 5 donne de meilleu-
res garanties d’indemnisation que le libellé actuel de
l’article 4 en projet.
45
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
De heren Yves Leterme en Ansoms en mevrouw Trees
Pieters dienen amendement nr. 4 (Doc. 0212/003) in,
op grond waarvan de Staat aan de landbouwbedrijven
steun zou verlenen die alle schade dekt.
Ter verantwoording van dit amendement voeren de
indieners aan dat de regering verscheidene malen heeft
gezegd dat alle schade zou worden vergoed. De minis-
ter van Landbouw en Middenstand heeft in Lokeren en
in Brugge (30 augustus 1999) openlijk verklaard dat het
wetsontwerp ertoe strekt dat «landbouwbedrijven in een
situatie zouden worden gebracht alsof er nooit een di-
oxinecrisis zou zijn geweest.»
Artikel 4 van het wetsontwerp, dat bepaalt dat de
steun de schade geheel of gedeeltelijk dekt, is in tegen-
spraak met de belofte van een volledige schadeloos-
stelling en dient derhalve te worden aangepast.
Mevrouw Frieda Brepoels dient amendement nr. 15
(Doc. 0212/005) in, dat ertoe strekt het beginsel van
een volledige vergoeding van de geleden schade in te
voeren. De minister van Landbouw heeft immers ge-
preciseerd dat de gedeeltelijke vergoeding alleen maar
zou gelden voor bedrijven die geen recht hebben op
een volledige vergoeding. Bovendien blijkt uit de inge-
diende dossiers dat een dergelijke aanpak volkomen
gerechtvaardigd is. De uitzonderingen op dat beginsel
moeten zorgvuldig worden omschreven.
De heren Richard Fournaux en Luc Paque (PSC) die-
nen amendement nr. 30 (Doc. 0212/005) in, omdat zij
willen voorkomen dat de regering het recht op
schadeloosstelling via allerlei mechanismen zou uit-
hollen.
De heer Charles Michel (PRL FDF MCC) kant zich
tegen amendement nr. 30, omdat aldus een recht op
schadevergoeding ontstaat. In feite genieten de betrok-
ken ondernemingen alleen maar het recht dat hun indi-
vidueel dossier door de bevoegde instanties wordt on-
derzocht. Op termijn zou de goedkeuring van dat
amendement tot een golf van gerechtelijke procedures
tegen de Staat leiden.
De minister legt er de nadruk op dat de regering er-
naar streeft de door de dioxinecrisis getroffen bedrijven
zoveel mogelijk schadeloos te stellen. Het lijkt niet ge-
past een lineaire verplichting tot vergoeding op te leg-
gen. Nergens in de tekst wordt een volledige schade-
loosstelling formeel uitgesloten.
De vergoeding zal worden toegekend rekening hou-
dend met de steun die, onder meer door middel van de
overbruggingskredieten, reeds werd verleend sinds juli.
MM. Yves Leterme et Jos Ansoms et Mme Trees
Pieters présentent l’amendement n° 4 (Doc. n° 0212/
003) tendant à ce que l’Etat accorde des aides aux en-
treprises agricoles en vue de couvrir l’intégralité du dom-
mage subi.
A l’appui du présent amendement, les auteurs invo-
quent que le gouvernement a affirmé à plusieurs repri-
ses que tous les dommages seraient indemnisés. Le
ministre de l’Agriculture et des Classes moyennes a
déclaré publiquement à Lokeren et à Bruges (le 30 août
1999) que le projet de loi vise à « replacer les entrepri-
ses agricoles dans la situation où elles se trouveraient
si la crise de la dioxine n’avait jamais existé ».
L’article 4 du projet de loi, qui prévoit que les aides
visent à couvrir tout ou partie du dommage, est en con-
tradiction avec la promesse d’indemnisation intégrale
et doit dès lors être adapté en ce sens.
Mme Frieda Brepoels présente l’amendement n° 15
(Doc. n° 0212/004) visant à consacrer le principe d’une
indemnisation intégrale des dommages. En effet, le mi-
nistre de l’Agriculture a précisé que seules les entrepri-
ses n’ayant pas droit à une indemnisation intégrale se-
raient partiellement indemnisées. De plus l’examen des
dossiers introduits justifie pleinement une telle position.
Les exceptions au principe doivent être décrites avec
précision.
MM. Richard Fournaux et Luc Paque (PSC) présen-
tent l’amendement n° 30 (Doc. n° 0212/004) tendant à
éviter que le Gouvernement fasse échec, par le biais
d’une série de mécanismes, au droit à l’indemnisation.
M. Charles Michel (PRL-FDF-MCC) s’oppose à
l’amendement n° 30 en ce qu’il confère un droit à l’in-
demnité. En réalité, les entreprises concernées ne bé-
néficient que du droit à ce que leur dossier individuel
soit examiné par l’administration. A terme, l’adoption
de cet amendement donnerait lieu à une avalanche de
procédures intentées contre l’Etat.
Le ministre insiste sur le fait que l’ambition du gou-
vernement est d’indemniser le plus complètement pos-
sible les entreprises touchées par la crise de la dioxine.
Imposer une obligation linéaire d’indemniser n’est pas
opportune. Aucun élément du texte en discussion n’ex-
clut formellement une indemnisation intégrale.
Cette indemnisation interviendra en tenant compte
des aides déjà octroyées à partir du mois de juillet, no-
tamment par le biais des crédits de soudure.
46
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
Indien men de zinsnede «kan de Staat steun toeken-
nen» vervangt door «kent de Staat steun toe», zouden
de organisaties die de belangen van de land-
bouwbedrijven verdedigen kunnen geneigd zijn om zich
op grond van die formulering te beroepen op een recht
op vergoeding, gelet op de vrij ruime interpretatie van
de begrippen landbouwbedrijf en geïntegreerd bedrijf.
Die aanspraken zouden kennelijk indruisen tegen het
doel van het wetsontwerp.
Wat de geïntegreerde bedrijven betreft, wijst de
regeringscommissaris erop dat omzichtig te werk moet
worden gegaan omdat men thans niet kan garanderen
dat de Europese instanties zullen instemmen met een
volledige schadeloosstelling van al die bedrijven.
Met hun amendement nr. 6 (Doc. 0212/003) beogen
de heren Leterme en Ansoms en mevrouw Pieters strikte
termijnen vast te stellen waarbinnen de vergoedingen
aan de getroffen bedrijven moeten worden uitbetaald,
gelet op de aard en de omvang van de schade. Indien
men aan de bedrijven inzake de periode van uitbetaling
van de vergoedingen garanties wil bieden, welke trou-
wens van zeer groot belang zijn opdat ze een doeltref-
fend bedrijfs- en herstelbeleid kunnen voeren (bijvoor-
beeld met betrekking tot de noodzakelijke kredieten),
moet in de wet zelf een uiterste datum van betaling
worden vastgesteld, waarbij de overheid in geval van
vertraging nalatigheidsinteresten moet betalen.
De minister is tegen amendement nr. 6 gekant. De
eerste betalingen moeten immers vóór het einde van
het jaar 1999 plaatsvinden, maar het is heel moeilijk uit
te maken hoeveel tijd de behandeling van de 20.000
vergoedingsdossiers in beslag zal nemen. Daarvoor
moeten 57 bijkomende ambtenaren met arbeidscontract
in dienst worden genomen. Het vaststellen van een ui-
terste datum zou dus onrealistisch zijn.
De voorzitter, de heer Jos Ansoms (CVP), vraagt of
de termijn om een krediet te verkrijgen, die in principe
op 1 december 1999 verstrijkt, zal worden verlengd.
De minister antwoordt bevestigend. Er zal terzake
binnenkort overleg worden gepleegd met de Belgische
Vereniging van Banken. De Europese Commissie moet
vooraf toestemming verlenen.
Voorts heeft hij reeds meteen bij de aanvang van de
crisis de getroffen bedrijven aangeraden een beroep te
doen op de overbruggingskredieten om te voldoen aan
hun liquiditeitsbehoeften.
*
* *
Si l’on remplace les termes « l’Etat peut accorder des
aides » par « l’Etat accorde des aides », les organisa-
tions défendant les intérêts des entreprises agricoles,
par exemple, pourraient tenter de se prévaloir d’un droit
à indemnité sur le fondement d’un tel libellé eu égard à
l’interprétation relativement extensive que reçoivent les
notions d’entreprise agricole et d’entreprise intégrée.
Ces prétentions s’opposeraient manifestement à l’ob-
jectif du projet de loi .
Le commissaire du gouvernement souligne qu’en ce
qui concerne les entreprises intégrées, il y a lieu de
faire de prudence en ce sens que l’on ne peur garantir
aujourd’hui que les instances européennes accepteront
l’indemnisation intégrale de la totalité d’entre elles.
MM. Leterme et Ansoms et Mme Pieters présentent
l’amendement n° 6 (Doc. n° 0212/003) tendant à pré-
voir des délais rigoureux dans lesquels il convient de
verser les indemnités aux entreprises lésées eu égard
à la nature et à l’ampleur des dommages. Si l’on veut
donner aux entreprises des garanties quant à la pé-
riode de versement des indemnités, garanties qui sont
indispensables pour qu’elles puissent mener une politi-
que industrielle et de redressement efficace (par exem-
ple, en ce qui concerne les crédits nécessaires), il con-
vient d’inscrire dans la loi même une date ultime pour le
paiement, tout retard donnant lieu au paiement d’inté-
rêts moratoires de la part des autorités.
Le ministre s’oppose à l’adoption de l’amendement
n° 6. En effet, si les premiers paiements doivent inter-
venir avant la fin de l’année 1999, il est très difficile d’éva-
luer le temps que prendra le traitement des 20000 dos-
siers d’indemnisation impliquant le recrutement de 57
agents contractuels complémentaires. Par conséquent,
la fixation d’une date-butoir serait irréaliste.
Le président, M. Jos Ansoms (CVP) demande si le
délai pour obtenir un crédit qui, en principe vient à expi-
ration le 1er décembre 1999, sera prolongé.
Le ministre répond par l’affirmative. Une concerta-
tion aura lieu prochainement à ce sujet avec l’Associa-
tion belge des banques. Une autorisation préalable de
la Commission européenne est nécessaire.
Par ailleurs, il a, depuis le début de la crise, conseillé
aux entreprises touchées
de recourir aux crédits de soudure afin de faire face
à leurs besoins en liquidité.
*
* *
47
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
Mevrouw Frieda Brepoels (VU&ID) wenst vanwege
de minister een verduidelijking betreffende de persbe-
richten die stellen dat de verzekeringsmaatschappijen
klaar zouden zijn om de schade ingevolge de
dioxinecrisis te vergoeden maar geen schadeclaims
zouden ontvangen.
De minister antwoordt dat hij in het kader van de be-
palingen van artikel 4 van voorliggend wetsontwerp de
inlichtingen inzake de door de verzekeringsmaatschap-
pijen uitbetaalde schadevergoedingen opgevraagd heeft
maar dat deze nog niet in zijn bezit zijn.
Het amendement nr. 5 (Stuk 0212/003) wordt door
de indieners ingetrokken.
Het amendement nr. 27 (Stuk 0212/005) wordt door
de indieners ingetrokken.
De heer Arnold Van Aperen c.s. dienen amendement
nr. 38 (DOC 50 0212/006) in dat ertoe strekt in het
tweede lid van het voorgestelde artikel de
interestbonificatie te schrappen als één van de vormen
waaronder steun verleend kan worden. De regerings-
commissaris licht toe dat deze vergoedingsmethode, die
bestaat uit een interestverlaging op een door de over-
heid gegarandeerde lening, zonder voorwerp is aange-
zien de privé-sector een rentevermindering heeft ver-
leend.
De litera C) van het amendement nr. 15 (Stuk 0212/
005) wordt door de indienster ingetrokken.
Art. 5
1° De heren Yves Leterme en Jos Ansoms en me-
vrouw Trees Pieters dienen amendement nr. 7 (Doc.
0212/003) in, dat ertoe strekt de aan de landbouw-
bedrijven opgelegde verplichting om te bewijzen dat er
een rechtstreeks oorzakelijk verband bestaat tussen de
geleden schade en de dioxinecrisis te doen vervallen
omdat een dergelijke verplichting elke mogelijkheid tot
schadeloosstelling van de onrechtstreekse schade (ver-
lies van marktaandelen) dreigt uit te sluiten.
Zowel uit de toelichting als uit publiekelijk door de
regeringsleden gedane beloften en verklaringen blijkt
echter dat het stellig de bedoeling is de schade die voort-
vloeit uit het verlies van marktaandelen te vergoeden.
Mevrouw Frieda Brepoels (VU&ID) dient amende-
ment nr. 16 (Doc. 0212/005) in omdat het niet voor de
hand ligt om een rechtstreeks oorzakelijk verband aan
te tonen voor elke vorm van geleden schade in een ge-
heel van buitengewone gebeurtenissen. Teneinde de
Mme Frieda Brepoels (VU&ID) demande des préci-
sions au ministre au sujet de certains articles de presse
selon lesquels les compagnies d’assurances seraient
prêtes à indemniser les dommages subis à cause de la
crise de la dioxine mais qu’elles ne recevraient aucune
demande d’indemnisation.
Le ministre souligne qu’il a demandé, dans le cadre
des dispositions de l’article 4 du projet de loi à l’exa-
men, les informations relatives aux indemnisations ver-
sées par les compagnies d’assurances mais que ces
informations ne sont pas encore en sa possession.
L’amendement n° 5 (DOC 50 0212/003) est retiré par
les auteurs.
L’amendement n° 27 (DOC 50 0212/005) est retiré
par les auteurs.
M. Arnold Van Aperen et consorts présentent un
amendement n° 38, ( DOC 50 0212/006) visant à sup-
primer, à l’alinéa 2 de l’article proposé, la bonification
en intérêt comme forme d’aide possible. Le commis-
saire du gouvernement fait observer que cette méthode
d’indemnisation, qui consiste en une réduction du taux
d’intérêt appliqué à un prêt garanti par l’autorité publi-
que, est sans objet, étant donné que le secteur privé
est le seul à avoir accordé une réduction d’intérêt.
Le littera C) de l’amendement n° 15 (DOC 50 0212/
005) est retiré par l’auteur.
Art. 5
1° MM. Yves Leterme et Jos Ansoms et Mme Trees
Pieters présentent l’amendement n° 7 (Doc. n° 0212/
003) tendant à supprimer obligation pour les entrepri-
ses agricoles de prouver un lien de causalité direct en-
tre le dommage et la crise de la dioxine dès lors qu’une
telle obligation risque d’exclure toute possibilité d’indem-
nisation de dommages indirects (les pertes de parts de
marché).
Il ressort tant de l’exposé des motifs que des pro-
messes et déclarations faites en public par les mem-
bres du gouvernement que l’objectif est indubitablement
d’indemniser les dommages résultant de la perte des
parts de marché.
Mme Frieda Brepoels (VU&ID) présente l’amende-
ment n° 16 (Doc. nE 0212/004) au motif qu’il n’est pas
évident d’établir l’existence d’un lien de causalité direct
pour chaque type de dommage subi dans le cadre d’un
ensemble d’événements extraordinaires. Aux fins de
48
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
bewijsvoering te vergemakkelijken stelt de indiener voor
dat geen oorzakelijk verband tussen de schade en de
crisis wordt opgelegd.
Met hun amendement nr. 30 (DOC 50 0212/005) be-
ogen de heren Richard Fournaux en Luc Paque (PSC)
te bepalen dat het bewijs van geleden schade wordt
geleverd aan de hand van de berekeningsmethode van
de forfaitaire schadeloosstelling. Die precisering stelt
het landbouwbedrijf in staat om op objectieve wijze aan
te tonen dat het voor steun in aanmerking komt, en biedt
daarenboven de mogelijkheid om de dossiers inzake
steunverlening sneller af te handelen.
De heer Jacques Chabot (PS) wenst dat de minister
de begrippen schade en oorzakelijk verband tussen de
schade en de crisis nauwkeurig omschrijft. Wordt met
schade bedoeld de abnormale dalingen van de bestel-
lingen en het reputatieverlies ?
De heer Charles Michel (PRL) vraagt of de bespro-
ken bepaling moet worden uitgelegd in het licht van de
rechtspraak met betrekking tot artikel 1382 van het Bur-
gerlijk Wetboek die bepaalt wat moet worden verstaan
onder het begrip rechtstreeks en onrechtstreeks oorza-
kelijk verband. Is het verlies van marktaandelen een
schade die een rechtstreeks oorzakelijk verband heeft
met de dioxinecrisis ?
De minister geeft aan dat het moeilijk te bepalen valt
welke schade een landbouwbedrijf heeft geleden. Die
schade vloeit vooral voort uit de vernietiging van het
vee, de blokkering van de verkoop en de levering van
veevoeder na de normale fokperiode die tijdens de cri-
sis hebben plaatsgehad.
Anderzijds hebben de Europese instanties geëist dat
de getroffen bedrijven bewijzen dat er een rechtstreeks
oorzakelijk verband is tussen de schade en de crisis.
De minister kan niet garanderen dat de zogenaamde
«marktschade» zal worden vergoed. Er zal met de Eu-
ropese instanties moeten worden onderzocht of een
ruime interpretatie van het begrip rechtstreeks oorza-
kelijk verband de mogelijkheid zal bieden de bedrijven
te vergoeden voor dat soort van schade.
2° De heren Leterme en Ansoms en mevrouw Pieters
CVP) dienen amendement nr. 8 (Doc 50 0212/003) in.
Als verantwoording van hun amendement voeren zij
aan dat de huidige formulering van artikel 5, 2°, inhoudt
dat de steun slechts zal kunnen worden toegekend
wanneer de aanvrager met zekerheid weet hoeveel de
andere overheids- en privé-vergoedingen zullen bedra-
faciliter l’administration de la preuve, l’auteur propose
de ne pas imposer un lien de causalité direct entre le
dommage et la crise.
MM. Richard Fournaux et Luc Paque (PSC) présen-
tent l’amendement n° 30 (Doc 50 0212/004) visant à ce
que la preuve du dommage subi soit déterminée par le
calcul de l’indemnité forfaitaire. Cette précision permet
à l’entreprise agricole d’objectiver son éligibilité à l’aide.
Par ailleurs, elle permet une plus grande rapidité dans
le traitement de l’octroi des aides.
M. Jacques Chabot (PS) souhaite que le ministre
définisse de manière précise le notion de dommage de
même que celle du lien de causalité direct entre le dom-
mage et la crise. Le dommage vise-t-il les baisses anor-
males de commandes de même que la dépréciation
d’une image de marque.
M. Charles Michel demande si la disposition à l’exa-
men doit être interprétée conformément à la jurispru-
dence relative à l’article 1382 du Code civil déterminant
ce qu’il y a lieu d’entendre par lien de causalité direct et
indirect. La perte de marché constitue-t-elle un dom-
mage ayant un lien de causalité direct avec la crise de
la dioxine ?
Le ministre relève la complexité de définir le dom-
mage encouru par une entreprise agricole . Ce dernier
résulte principalement de la destruction du bétail, du
blocage des ventes et de la fourniture d’aliments pour
bétail au delà de la période normale d’élevage enregis-
trés pendant la crise.
D’autre part, les instances européennes ont exigé que
les entreprises lésées produisent la preuve d’un lien
direct entre le dommage te la crise.
Le ministre ne peut assurer que les pertes de mar-
ché seront indemnisées. Il conviendra d’examiner avec
les instances européennes si une interprétation large
de la notion de lien de causalité direct permettra de dé-
dommager les entreprises pour ce type de préjudice.
2° MM. Leterme et Ansoms et Mme Pieters (CVP)
présentent l’amendement n° 8 (Doc 50 0212/003).
A l’appui du présent amendement, les auteurs font
valoir que la formulation actuelle de l’article 5, 2°, impli-
que que les aides prévues ne pourront être octroyées
que lorsque le demandeur saura avec certitude à quel
montant s’élèveront les autres indemnités publiques et
49
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
gen. Het vaststellen van dat bedrag kan maanden of
zelfs jaren duren, zeker als rechtszaken werden aange-
spannen. Dat is onaanvaardbaar en staat haaks op alle
beloftes van een spoedige uitbetaling van alle vergoe-
dingen.
Bovendien druist die bepaling in tegen het in artikel
17 van het wetsontwerp vastgestelde principe van de
controle a posteriori.
Bijgevolg moet voor de beoordeling van de aanvra-
gen om de steun waarin in het kader van het onderha-
vige wetsontwerp wordt voorzien slechts rekening wor-
den gehouden met de reeds ontvangen vergoedingen
(ongeacht of het gaat om overheidssteun of om andere
vergoedingen). De definitieve controle moet achteraf
worden gedaan, met toepassing van de artikelen 17 tot
19 van het wetsontwerp.
Mevrouw Frieda Brepoels dient om dezelfde rede-
nen amendement nr. 17 (Doc 50 0212/005) in.
Volgens de minister kunnen de in de amendementen
nrs. 8 en 17 naar voren gebrachte bezwaren worden
weggewerkt bij de toepassing van de artikel 6, § 2, van
het wetsontwerp, dat betrekking heeft op het forfaitair
bepalen van de schade op grond van objectieve
indicatoren.
Opgemerkt zij dat de Europese instanties van oor-
deel zijn dat de controle a posteriori een uiterst redmid-
del is. Bijgevolg moet aan die controle veel aandacht
worden besteed tijdens de voorafgaande fase teneinde
elke overmatige compensatie te voorkomen. Het is dus
onontbeerlijk dat alle privé- of overheidsvergoedingen
die een bedrijf heeft ontvangen of waarop het recht heeft,
worden berekend voordat het steun krijgt op grond van
artikel 4 van het wetsontwerp.
Feit is dat risico’s zoals die welke voortvloeien uit een
dioxinebesmetting maar door heel weinig verzekerings-
polissen worden gedekt.
De minister zal er bij de redactie van de uitvoerings-
besluiten hoe dan ook op toezien dat de berekening
van de schadevergoedingen (van overheidswege en van
particuliere zijde) niet leidt tot grote vertragingen in de
behandeling van de dossiers die werden ingediend ten-
einde een in artikel 4 van het wetsontwerp bedoelde
steun te verkrijgen.
De heer Yves Leterme (CVP) vraagt dat met de wet-
tekst zou worden ingegaan op de bezwaren die bij amen-
dement nr. 8 aan bod komen.
De minister verbindt er zich toe om voor artikel 5, 2°,
te onderzoeken of een betere formulering mogelijk is.
privées. La détermination de ce montant peut prendre
des mois, voire des années, en particulier si des procé-
dures judiciaires sont engagées. Cela est inacceptable
et va à l’encontre de toutes les promesses de verse-
ment rapide de toutes les indemnités.
En outre, cette disposition est contraire au principe
du contrôle a posteriori, énoncé à l’article 17 du projet.
Par conséquent, il ne doit être tenu compte que des
indemnités déjà perçues (qu’il s’agisse d’aides publi-
ques ou d’autres indemnités) pour l’éligibilité aux aides
prévues dans le cadre du projet à l’examen. Le con-
trôle définitif doit être exercé a posteriori, par applica-
tion des articles 17 à 19 du projet.
Mme Frieda Brepoels présente l’amendement n° 17
(Doc 50 0212/004) pour les mêmes motifs que ceux qui
sous-tendent l’amendement n° 8.
Le ministre est d’avis que les objections mises en
exergue par le biais des amendements n°s 8 et 17 sont
susceptibles d’être levées lors de la mise en oeuvre de
l’article 6, § 2, du projet, relatif à la détermination du
dommage sur une base forfaitaire à partir d’indicateurs
objectifs.
Il y a lieu d’observer que les autorités européennes
considèrent que le contrôle a posteriori constitue un ul-
time recours. Dès lors, une attention accrue doit être
apportée au cours de la phase préalable à ce contrôle
afin d’éviter toute surcompensation. Il est donc indis-
pensable de calculer toutes les indemnités d’origine
privée ou publique qu’une entreprise a reçues ou aux-
quelles elle a droit avant de bénéficier d’une aide au
titre de l’article 4 du projet.
On doit relever que très peu de polices d’assurance
couvrent les risques tels que ceux résultant d’une con-
tamination à la dioxine.
En tout état de cause, le ministre veillera, dans le
cadre de l’élaboration des arrêtés d’exécution, à ce que
le calcul des indemnités d’origine publique et privée ne
retarde pas sensiblement le traitement des dossiers in-
troduits en vue de l’obtention d’une aide au titre de l’ar-
ticle 4 du projet de loi.
M. Yves Leterme (CVP) demande que le texte de loi
rencontre les objections mises en exergue par l’amen-
dement n°8.
Le ministre s’engage à examiner si une meilleure for-
mulation de l’article 5, 2° est possible.
50
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
3° Mevrouw Brepoels (VU&ID) heeft vragen bij de
precieze draagwijdte van het begrip «onregelmatighe-
den». Slaat dat bijvoorbeeld ook op het verstrekken van
onjuiste informatie of het voorleggen van valse certifi-
caten ?
De minister antwoordt bevestigend. In de memorie
van toelichting zijn twee concrete voorbeelden opgeno-
men, te weten niet-naleving van een maatregel van
bewarend beslag en onregelmatigheden inzake
certificatie.
De heer Yves Leterme (CVP) vraagt welke verweer-
middelen ter beschikking staan van een bedrijf dat een
schadevergoeding zou worden ontzegd wegens het feit
dat dit bedrijf een onregelmatigheid zou hebben begaan.
De minister geeft aan dat een beslissing tot weige-
ring een bestuurshandeling vormt; op grond daarvan
heeft het bedrijf het recht om bij de Raad van State een
vordering tot nietigverklaring in te stellen.
4° Mevrouw Frieda Brepoels (VU&ID) dient amende-
ment nr. 18 (Doc. 0212/005) in, dat ertoe strekt te bepa-
len dat ook de landbouwbedrijven die zijn gebonden
door contracten met gegarandeerde afnameprijzen, in
aanmerking komen voor het voordeel van de in artikel 4
van het wetsontwerp bedoelde steun, mits de Staat in
de rechten treedt van het bedrijf ten opzichte van de
medecontractant.
De regering heeft in de commentaar bij de artikelen
aangegeven ook dit geval te willen behandelen.
De heren Fournaux en Paque (PSC) dienen amen-
dement nr. 31 (Doc. 0212/005) in, dat strekt tot vergoe-
ding van een zelfstandig bedrijf dat inkomensverlies
heeft geleden ingevolge de wijziging of de opzegging
van een contract.
De heer Pierre Lano (VLD) dient amendement nr. 36
(Doc 50 0212/005) in, dat ertoe strekt te bepalen dat de
landbouwbedrijven die uitdrukkelijk verklaren de bij ko-
ninklijk besluit bepaalde voorwaarden van economische
zelfstandigheid ten aanzien van afnemers van vee en
leveranciers te vervullen, terzake in aanmerking komen.
Met dit amendement wordt een controle a posteriori
mogelijk.
De minister geeft aan dat het koninklijk besluit tege-
moet komt aan de verzuchtingen van de indieners van
de amendementen nrs. 18, 31 en 36.
Het amendement nr. 18 (Stuk 0212/005) wordt door
de indienster ingetrokken.
3° Mme Brepoels s’interroge sur la portée exacte de
la notion d’irrégularité. Cette notion comprend-elle les
transmissions de fausses informations ou la production
de faux certificats, par exemple ?
Le ministre répond par l’affirmative. L’exposé des mo-
tifs donne deux exemples concrets, à savoir le non-res-
pect d’une mesure conservatoire et les irrégularités en
matière de certification.
M. Yves Leterme (CVP) demande quelles sont les
voies de recours mises à la disposition d’une entreprise
qui se voit refuser une indemnité au motif qu’elle aurait
commis une irrégularité.
Le ministre souligne que la décision de refus consti-
tue un acte administratif et qu’elle ouvre le droit à un
recours en annulation devant le Conseil d’Etat.
4° Mme Frieda Brepoels (VU&ID) présente l’amen-
dement n° 18 (Doc. n° 0212/004) tendant à ce que les
entreprises agricoles liées par des contrats comportant
des prix d’achat garantis soient également éligibles au
bénéfice d’une aide au titre de l’article 4 du projet moyen-
nant subrogation des droits de l’entreprise à l’égard de
son co-contractant.
Le gouvernement a fait part de son intention de viser
cette hypothèse dans le commentaire des articles.
MM. Fournaux et Pâque présentent l’amendement
n° 31 (Doc. n° 0212/005) tendant à ce qu’une entre-
prise intégrée soit indemnisée suite à la modification ou
à la rupture d’un contrat impliquant dans son chef une
perte de revenus.
M. Pierre Lano (VLD) présente l’amendement n° 36
(Doc 50 0212/005) visant à rendre éligible les entrepri-
ses qui déclarent explicitement remplir les conditions
d’indépendance économique à l’égard des preneurs de
bétail et des fournisseurs telles que définies par arrêté
royal. Le présent amendement permet un contrôle a
posteriori.
Le ministre indique que l’arrêté royal rencontre les
préoccupations des auteurs des amendements n°s 18,
31 et 36.
L’amendement n° 18 de Mme Brepoels (Doc. 50 0212/
005) est retiré.
51
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
Het amendement nr. 36 (Stuk 0212/005) wordt door
de indiener ingetrokken.
Art. 6
Mevr. Frieda Brepoels (VU-ID) dient amendement nr.
19 in . Het beoogt de vervanging van §2, die betrekking
heeft op de forfaitaire vergoeding van schade op grond
van objectieve indicatoren met uitzondering van de be-
drijven gebonden door contracten met gegarandeerde
afnameprijzen. De Raad van State meent dat de bepa-
ling van het ontwerp geen afbreuk doet aan het
gelijkheidsbeginsel omdat het vooral betrekking heeft
op de bewijslast en geen rechtstreekse invloed lijkt te
hebben op de steun die de betrokken bedrijven van de
overheid ontvangen. De indiener van het amendement
is van oordeel dat gezien het verschil in behandeling
van bedrijven zich vooral toespitst op de bewijslast, het
mogelijk moet zijn ook de bedrijven die zijn gebonden
door vaste afnameprijzen aanspraak te laten maken op
de forfaitaire vergoeding voor het deel van de omzet
dat buiten die afnamecontracten valt.
Amendement nr. 9 van Dhr. Yves Leterme, Mevr. Trees
Pieters en Dhr. Jos Ansoms (CVP) gaat in dezelfde zin
als het vorige amendement van dezelfde indieners. Mevr.
Trees Pieters pleit ervoor dat het mogelijk moet zijn dat
een bedrijf met een gemengde activiteit een gecombi-
neerd schadedossier zou indienen.
De minister antwoordt dat een combinatie van de re-
geling voor één zelfde bedrijf in principe mogelijk moet
zijn, hij zal daar later nog ten gronde op antwoorden.
Mevr. Muriel Gerkens (AGALEV-ECOLO) wenst te
vernemen of voor het berekenen van de schadevergoe-
ding voor bedrijven die biologische producten produce-
ren de prijzen van de biologische markt als referentie-
prijs zal worden genomen.
De minister antwoordt dat hij dit zal bespreken met
DG 6 van de Europese Commissie om te zien of dit
mogelijk is.
*
* *
Het amendement nr. 19 (Stuk 0212/005) wordt door
de indienster ingetrokken.
Met betrekking tot het amendement nr. 9 (Stuk 0212/
003) herhaalt mevrouw Trees Pieters (CVP) dat een
bedrijf het recht moet hebben om een individueel dos-
sier in te dienen in plaats van de forfaitaire schadever-
goeding te aanvaarden.
L’amendement n° 36 de M. Lano (Doc. 50 0212/005)
est retiré.
Art. 6
Mme Frieda Brepoels (VU-ID) présente un amende-
ment (n° 19) tendant à remplacer le ‘ 2, qui permet de
déterminer le dommage, en vue de son indemnisation,
sur la base d’indicateurs objectifs, sauf dans le cas d’en-
treprises agricoles liées par des contrats comportant
des prix d’achat garantis. Le Conseil d’État estime que
la disposition du projet respecte le principe d’égalité,
étant donné qu’elle concerne surtout à la charge de la
preuve et qu’elle n° semble pas avoir de répercussion
directe sur les aides que les entreprises concernées
recevront des pouvoirs publics. L’auteur de l’amende-
ment estime qu’étant donné que la différence de traite-
ment des entreprises se situe essentiellement au ni-
veau de l’administration de la preuve, il doit être possible
de permettre aux entreprises liées par des contrats com-
portant des prix d’achat garantis d’avoir également re-
cours au calcul forfaitaire pour la partie de leur chiffre
d’affaires réalisée en dehors de ces contrats.
L’amendement n°9 de M. Yves Leterme, Mme Trees
Pieters et M. Jos Ansoms (CVP) a la même portée que
l’amendement précédent des mêmes auteurs. Mme
Trees Pieters insiste pour qu’une entreprise exerçant
une activité mixte puisse introduire un dossier d’indem-
nisation combiné.
Le ministre précise qu’un système combiné doit en
principe pouvoir s’appliquer pour une même entreprise
et qu’il fournira encore des précisions à cet égard ulté-
rieurement.
Mme Muriel Gerkens (AGALEV-ECOLO) demande
si, pour calculer l’indemnité à octroyer aux entreprises
qui produisent des produits biologiques, on se basera
sur le prix pratiqué sur le marché biologique.
Le ministre répond qu’il se concertera avec la DG 6
de la Commission européenne, pour déterminer si cela
est faisable.
*
* *
L’amendement n° 19 de Mme Brepoels (Doc. 50 0212/
005) est retiré.
En ce qui concerne l’amendement n° 9 (Doc. 50 0212/
003), Mme Trees Pieters (CVP) répète qu’une entre-
prise doit avoir le droit d’introduire un dossier individuel
au lieu d’accepter une indemnisation forfaitaire.
52
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
De minister antwoordt dat de administratie niet in staat
is om een toevloed van individuele dossiers in een re-
delijke termijn te verwerken. Hij voegt daaraan toe dat
de keuze voor deze manier van werken daarenboven
ingegeven is door vragen dienaangaande vanuit de
betrokken sectoren.
De heer Arnold Van Aperen c.s. dienen amendement
nr. 39 (DOC 50 0212/006) in ter aanvulling van de voor-
gestelde ‘2 in de zin dat bedrijven die slechts gedeelte-
lijk onder contract werken, een gemengde schadeclaim
kunnen indienen.
Art. 7
Mevr. Frieda Brepoels (VU&ID) licht amendement nr.
20 toe. Het beoogt het eerste lid aan te vullen met een
bepaling die stelt dat de begunstigde eventueel verzaakt
aan de aangeboden steun nadat hij van dat bedrag een
volledig inzicht heeft gekregen. Zij stelt dat gezien de
verzaking een voorwaarde is voor de effectieve storting
van de steun, het normaal is dat de betrokkene dit moet
kunnen doen met kennis van zaken en voornamelijk met
inzicht in zijn concrete situatie. Overigens, gezien die
zienswijze in de memorie van toelichting wordt weerge-
geven, wordt die best voor alle duidelijkheid ook in de
wet zelf opgenomen.
De h. Charles Michel (PRL-FDF-MCC) dient amen-
dement nr. 37 in. Hij verduidelijkt dat het amendement,
dat van juridisch-technische aard is, ertoe strekt een
gelijke behandeling te garanderen van bedrijven die nog
geen vordering hebben ingesteld tegen de Staat en van
diegene die wel reeds een vordering hebben ingediend.
Daartoe dient het woord «geding» in fine van het artikel
te worden vervangen door het woord «vordering».
De h. Yves Leterme (CVP) dient amendement nr. 10
in tot schrapping van het artikel. Hij verantwoordt het
als volgt : ingeval dat men in artikel 4 van het ontwerp
de bepaling, die stelt dat de Staat steun kan toekennen
aan bedrijven om alle of een deel van de schade te dek-
ken, blijft behouden, zal men ook met artikel 7 juridi-
sche problemen creëren. Het voldoet immers niet aan
het evenredigheidsbeginsel van art. 6 van het EVRM,
gezien bedrijven die ten dele worden vergoed, verplicht
zullen zijn te verzaken aan verdere toegang tot de rech-
ter.
De minister is het hier niet mee eens. Hij argumen-
teert dat art. 7 bedoeld is om te vermijden dat vele no-
deloze procedures tegen de Staat zullen worden inge-
leid.
Le ministre répond que l’administration n’est pas en
mesure de faire face à un afflux de dossiers individuels
dans un délai raisonnable. Il ajoute que c’est d’ailleurs
à la demande des secteurs concernés que cette for-
mule a été retenue.
M. Arnold Van Aperen et consorts présentent un
amendement n° 39 ( DOC 50 0212/006) visant à com-
pléter le ‘ 2 proposé, de manière à ce que les entrepri-
ses qui n° travaillent qu’en partie sous contrat puissent
introduire un dossier d’indemnisation combiné.
Art. 7
Mme Frieda Brepoels (VU&ID) présente un amen-
dement (n°20) visant à compléter l’alinéa 1er par une
disposition prévoyant que le bénéficiaire renonce éven-
tuellement à l’aide offerte lorsqu’il a pleinement con-
naissance du montant de cette aide. Elle précise qu’étant
donné que la renonciation constitue une condition du
versement effectif de l’aide, il est normal que l’intéressé
doive pouvoir opérer un choix en connaissance de cause
et en ayant pleinement conscience de sa situation con-
crète. Etant donné que cette précision est également
apportée dans l’exposé des motifs, il est d’ailleurs pré-
férable, dans un souci de clarté, de l’inscrire également
dans le texte du projet.
M. Charles Michel (PRL-FD-MCC) présente un amen-
dement (n°37) d’ordre légistique visant à garantir un trai-
tement identique aux entreprises qui n’ont pas encore
introduit d’action contre l’Etat et à celles qui ont déjà
entrepris une telle procédure. Il convient à cet effet de
remplacer, à la fin de l’article, le mot «instance» par le
mot «action».
M. Yves Leterme (CVP) présente un amendement
(n°10) visant à supprimer l’article. Il le justifie de la ma-
nière suivante : si l’on maintient, à l’article 4 du projet, la
disposition prévoyant que l’Etat peut accorder des aides
à des entreprises agricoles en vue de couvrir tout ou
partie du dommage subi, cela créera des problèmes
juridiques à l’article 7. Celui-ci n° sera en effet pas con-
forme au principe de proportionnalité inscrit à l’article 6
de la Convention européenne de sauvegarde des droits
de l’homme et des libertés fondamentales, étant donné
que les entreprises qui seront indemnisées en partie
seront contraintes de renoncer à tout accès ultérieur au
juge.
Le ministre ne partage pas cet avis. Il argue que l’ar-
ticle 7 vise à éviter que de nombreuses procédures inu-
tiles soient engagées contre l’Etat.
53
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
De voorzitter meent, refererend naar het advies van
de Raad van State terzake dat een tekstwijziging zich
hoe dan ook opdringt.
Mevrouw Frieda Brepoels (VU&ID) wenst uitleg in-
zake de berichten volgens dewelke de regering raad-
slieden aangewezen zou hebben voor de verdediging
van de voormalige betrokken ministers en daarvoor
reeds provisies aangelegd zou hebben.
De minister antwoordt dat het niet meer dan normaal
is dat de overheid de verdediging ten laste neemt van
ministers voor de daden die zij in het kader van hun
openbaar ambt gesteld hebben.
Art. 8
De h. Yves Leterme (CVP) stelt dat dit artikel zeer
vergaand is inde mate dat aan het parlement een mach-
tiging wordt gevraagd om een vrij belangrijke rechts-
figuur, namelijk de dading, van toepassingsvoorwaarden
te voorzien. Hij vraagt zich hierbij af of het Rekenhof de
uitgaven van de Staat op basis van deze uit te werken
rechtsregels wel zal goedkeuren. Overigens wenst de
spreker te vernemen op welke begroting die uitgaven
zullen worden aangerekend.
De minister antwoordt dat art. 9 voorziet in de oprich-
ting van een specifiek begrotingsfonds dat de uitgaven
die voortvloeien uit o.a. de dading, zoals bedoeld in art.
8, zal dekken.
Met betrekking tot de opportuniteit om aan de uitvoe-
rende macht de uitwerking van de voorwaarden toe te
vertrouwen, antwoordt de Regeringscommissaris dat de
toepassing van de dading zeer limitatief zal zijn.
De voorzitter, de h. Jos Ansoms (CVP) blijft erbij dat
een dergelijke regeling juridisch gezien vragen oproept.
Hij refereert naar de rechtspraktijk bij gemeentelijk be-
stuur, waar het College van Burgemeester en Schepe-
nen ook geen voorwaarden kan stellen voor het aan-
gaan van dadingen.
Art. 9
Mevr. Frieda Brepoels dient amendement nr. 21 in
dat ertoe strekt het tweede lid aan te vullen met de be-
paling de betalingen via het eenmalig krediet kunnen
worden opgedragen aan een gespecialiseerde instel-
ling. Overigens wenst de spreker te vernemen in hoe-
verre art. 9, dat voorziet in de oprichting van een fonds,
Se référant à l’avis du Conseil d’Etat en la matière, le
président estime qu’il s’impose de toute manière de
modifier le texte de l’article.
Madame Frieda Brepoels (VU & ID) demande des
éclaircissements concernant les informations selon les-
quelles le gouvernement aurait désigné des conseils
pour assurer la défense des anciens ministres concer-
nés et aurait déjà constitué des provisions en vue de
cette défense.
Le ministre répond qu’il n’est que normal que le gou-
vernement prenne en charge la défense des ministres
pour les actes qu’ils ont accomplis dans le cadre de
leurs fonctions.
Art. 8
M. Yves Leterme (CVP) estime que la portée de cet
article est très large, dans la mesure où il est demandé
au Parlement d’assortir de conditions d’application un
acte juridique assez important, à savoir la transaction. Il
demande à cet égard si la Cour des comptes approu-
vera effectivement les dépenses de l’État sur la base
de ces règles juridiques à élaborer. Au demeurant, l’in-
tervenant demande à quel budget ces dépenses seront
imputées.
Le ministre répond que l’article 9 prévoit l’institution
d’un fonds budgétaire spécifique, qui couvrira les dé-
penses afférentes, entre autres, aux transactions visées
à l’article 8.
En ce qui concerne l’opportunité de confier au pou-
voir exécutif l’élaboration des conditions, le commissaire
du gouvernement répond que l’on n° recourra à la tran-
saction que de manière très limitative.
Le président, M. Jos Ansoms (CVP), maintient qu’une
telle réglementation suscite des questions sur le plan
juridique. Il renvoie à la pratique juridique qui a cours au
niveau communal et en vertu de laquelle le collège des
bourgmestre et échevins n° peut pas non plus subor-
donner les transactions à des conditions.
Art. 9
Mme Frieda Brepoels présente un amendement (n°
21) qui tend à compléter l’alinéa 2 par une disposition
prévoyant que l’exécution des paiements par le biais du
crédit unique peut être confiée à une institution spécia-
lisée. L’intervenante demande par ailleurs dans quelle
mesure l’article 9, qui institue un fonds, diffère de l’arti-
54
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
verschilt van art. 13 dat stelt dat dit fonds betalingen
kan opdragen aan een gespecialiseerde instelling.
De Regeringscommissaris antwoordt dat de regel-
geving inzake het eenmalig krediet voortvloeit uit de
politieke wil om de voorziene betalingen te begroten op
het jaar 1999.
Oorspronkelijk bleek het daartoe noodzakelijk dat
men moest kunnen doorstorten naar een gespeciali-
seerde instelling die niet de Staat is.
Ondertussen blijkt dat men begrotingstechnisch de
betaling kan vastleggen op het jaar 1999 op voorwaarde
dat men effectief uitbetaalt voor eind december 2000.
Op de vraag van mevr. Frieda Brepoels inzake het
verschil tussen art. 9 en 13 antwoordt de Regerings-
commissaris dat dit voortvloeit uit het principe d. van
eenheid van het betalingsinstrument.
De h. Charles Michel (PRL-FDF-MCC) vraagt wat de
bestemming zal zijn van een eventueel positief saldo
van het fonds.
*
* *
Inzake de vrijwillige bijdragen in het zogenaamde
«Dioxinefonds» deelt de regeringscommissaris tijdens
een volgende vergadering mee dat het Verbond van
Belgische Ondernemingen (VBO) de beslissingen van
de gewestelijke overheden inzake de steun aan de niet-
landbouwbedrijven afwacht vooraleer zich te verbinden.
De landbouwsector heeft nog geen eenduidig antwoord
gegeven betreffende zijn bijdrage van 200 miljoen BEF.
De veevoedersector heeft reeds 120 van de voor-
opgestelde 400 miljoen BEF toegezegd.
De heer Yves Leterme (CVP) wijst op het feit dat ver-
schillende actoren een voorwaardelijke vrijwillige bij-
drage in het vooruitzicht stellen. Aangezien dit zijns in-
ziens niet overeenstemt met de bepalingen uit het
voorliggend wetsontwerp betreffende de vrijwillige bijdra-
ge, vraagt hij zich af of de voorziene fiscale vrijstelling
desgevallend op deze bijdragen toegepast zal kunnen
worden.
De regeringscommissaris wenst niet vooruit te lopen
op zijn verslag aan de regering over het overleg terzake
dat nog niet afgerond is. Hij stelt echter dat de desbe-
treffende bijdragen zonder bezwaar in het zogenaamde
«Dioxinefonds» gestort kunnen worden indien men er
zich op hetzelfde ogenblik toe verbindt op andere
begrotingsposten al dan niet acties te ondernemen die
cle 13, qui dispose que ce fonds peut confier l’exécu-
tion des paiements à une institution spécialisée.
Le commissaire du gouvernement répond que la ré-
glementation relative au crédit unique résulte de la vo-
lonté politique d’inscrire les paiements prévus au bud-
get de l’année 1999.
Au départ, il paraissait nécessaire, à cet effet, de ver-
ser les moyens financiers à une institution spécialisée
distincte de l’État.
Dans l’intervalle, il est apparu que, sous l’angle de la
technique budgétaire, le paiement peut être inscrit à l’an-
née 1999 pourvu qu’il soit effectivement exécuté avant
fin décembre 2000.
En réponse à Mme Frieda Brepoels, qui s’interroge
sur la différence entre l’article 9 et l’article 13, le Com-
missaire du gouvernement précise que cette différence
découle du principe de l’unicité de l’instrument de paie-
ment.
M. Charles Michel (PRL-FDF-MCC) demande ce qu’il
adviendrait d’un éventuel solde positif du fonds.
*
* *
En ce qui concerne les contributions volontaires au
«Fonds Dioxine», le commissaire du gouvernement fait
savoir, au cours d’une réunion ultérieure, qu’avant de
s’engager, la Fédération de entreprises de Belgique
(FEB) attend de connaître les décisions des autorités
régionales concernant les aides aux entreprises non
agricoles. Le secteur agricole n’a pas encore donné de
réponse claire en ce qui concerne sa contribution d’un
montant de 200 millions de francs. Le secteur des fabri-
cants d’aliments pour bétail a déjà promis de verser 120
millions de francs sur les 400 millions prévus.
M. Yves Leterme (CVP) fait observer que plusieurs
acteurs se déclarent prêts à verser une contribution
volontaire à certaines conditions. Étant donné que l’in-
tervenant estime que cela n° correspond pas aux dis-
positions du projet à l’examen relatives à la contribution
volontaire, il demande si, le cas échéant, l’exonération
fiscale pourra être appliquée à ces contributions.
Le commissaire du gouvernement n° souhaite pas
anticiper sur son rapport au gouvernement au sujet de
la concertation qui est toujours en cours en la matière.
Il précise toutefois que rien n° s’oppose à ce que les
contributions en question soient versées au «Fonds
Dioxine» si l’on s’engage en même temps, sur d’autres
postes budgétaires, à entreprendre ou non des actions
55
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
in het aanpassingsblad van de begroting 2000 opgeno-
men zullen worden. Spreker benadrukt ten slotte dat
het parlement volledig van de genomen maatregelen
op de hoogte gebracht zal worden.
Het amendement nr. 21 (Stuk 0212/005) wordt door
de indienster ingetrokken.
Art. 10, 11 en 12
De bespreking van de artikelen 10, 11 en 12 bestaat
in hoofdzaak het onderwerp inzake de verplichte
solidariteitsbijdragen, die aan objectief bepaalde onder-
nemingen in de landbouwsektor en aan rechtstreeks
en onrechtstreekse leveranciers en afnemers van die
onderneming zullen worden opgelegd, ten bate van het
Fonds voor de schadeloosstelling van landbouw-
bedrijven getroffen door de dioxinecrisis.
Amendement nr. 22 op art. 10 en nr. 23 op art. 12 van
mevr. Frieda Brepoels en nr. 32 op art. 10 en nr. 33 op
art. 12 van de h. Richard Fournaux (PSC) beogen de
verplichte bijdrage te schrappen. Mevr. Frieda Brepoels
voert aan dat enerzijds de feitelijke gegevens die de
verplichte solidariteitsbijdragen moeten verantwoorden
nog niet duidelijk zijn. Bijgevolg kan men die ook niet
toetsen aan het gelijkheidsbeginsel. Anderzijds, is de
instelling van de verplichte bijdrage voorbarig zolang
de gesprekken met de betrokken sectoren over een vrij-
willige bijdrage niet zijn afgerond opdat men een zicht
zou hebben op de totale te vergoeden schade.
De h. Richard Fournaux (PSC) benadrukt dat de ver-
plichte bijdrage neerkomt op een ontoelaatbare verkapte
vorm van belastingen voor een reeds zwaar getroffen
sector.
De Regeringscommissaris antwoordt dat de gesprek-
ken met de betrokken sectoren over de bijdragen aan
het Fonds evolueren naar een consensus maar dat het
tot nog toe te voorbarig is om zich over concrete gege-
vens uit te spreken.
De h. Smets (PSC) meent dat de weinige gegevens
die tot op heden voorhanden zijn te vaag zijn om de
instelling van een verplichte bijdrage te rechtvaardigen.
Overigens is hij stellig gekant tegen de idee van een
dergelijke bijdrage omdat de betrokken sector reeds te
zwaar getroffen is.
qui figureront dans le feuilleton d’ajustement du budget
2000. Enfin, l’intervenant souligne que le parlement sera
informé de toutes les mesures qui seront prises.
L’amendement n° 21 (Doc. 50 0212/005) de Mme
Brepoels est retiré.
Art. 10, 11 et 12
L’examen des articles 10, 11 et 12 se focalise sur les
cotisations de solidarité obligatoires qui seront impo-
sées à des catégories objectivement définies d’entre-
prises relevant du secteur agricole et à des fournisseurs
et clients directs et indirects de telles entreprises au
profit du Fonds d’indemnisation d’entreprises agricoles
touchées par la crise de la dioxine.
L’amendement n° 22 à l’article 10 et l’amendement
n° 23 à l’article 12 de Mme Frieda Brepoels ainsi que
l’amendement n° 32 à l’article 10 et l’amendement n°
33 à l’article 12 de M. Richard Fourneaux (PSC) ten-
dent à supprimer la cotisation obligatoire. Mme Frida
Brepoels fait valoir que, d’une part, les éléments fac-
tuels susceptibles de justifier la décision d’imposer des
cotisations de solidarité obligatoires sont encore impré-
cis. On ne peut dès lors examiner si la procédure sera
compatible avec le principe d’égalité. La membre es-
time que, d’autre part, l’instauration de la cotisation obli-
gatoire est prématurée aussi longtemps que les discus-
sions sont toujours en cours avec les secteurs
concernés en vue d’une contribution volontaire et que
l’on n’a aucune idée de l’ampleur des dommages qui
devront être indemnisés.
M. Richard Fournaux (PSC) souligne que l’instaura-
tion de la cotisation obligatoire revient à frapper un sec-
teur déjà sévèrement touché d’une forme inadmissible
d’impôt larvé.
Le commissaire du gouvernement répond qu’un con-
sensus semble vouloir se dégager dans le cadre des
discussions avec les secteurs concernés au sujet des
contributions au Fonds, mais qu’il est encore trop tôt
pour se prononcer sur des éléments concrets.
M. Smets (PSC) estime que le peu de données dont
on dispose à l’heure actuelle sont trop vagues pour jus-
tifier l’établissement d’une cotisation obligatoire. Il est
d’ailleurs résolument opposé à une telle cotisation, le
secteur concerné étant déjà trop lourdement touché.
56
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
De h. Yves Leterme (CVP) wenst te vernemen waar-
voor de gelden van het Fonds bij uitsluiting zullen wor-
den aangewend.
De Regeringscommissaris antwoordt dat de precieze
bestemming in de uitvoeringsbesluiten zal worden ge-
preciseerd.
De minister van Landbouw voegt eraan toe dat het
beheer van het Fonds zal geschieden naar analogie van
andere bestaande Fondsen en steeds in overleg met
de betrokken sectoren. Overigens is het duidelijk dat
het alleen maar kan worden aangewend voor steun en
dadingen.
De h. Yves Leterme meent dat de bepalingen in art.10,
waar sprake van vrijwillige en verplichte bijdrage en in
art. 11, waar men het, in het kader van art. 104 van het
Wetboek op de inkomstenbelastingen heeft over giften,
niet in overeenstemming zijn.
De minister antwoordt dat hij de synergie tussen de
artikelen 9, 10 en 11 zal nazien.
Met betrekking tot de bepaling van art. 11, de fiscale
aftrekbare giften aan het Fonds, merkt mevr. Frieda
Brepoels op dat die bijdragen wellicht verwaarloosbaar
zullen zijn rekening houdend met de reeds marginale
«bijdragen».
De h. Charles Michel merkt op dat de vrijwillige bij-
dragen, zoals gesteld in art. 10 niet noodzakelijk een
gift in de zin van art. 11 inhoudt. Beide begrippen zijn
afzonderlijk te beschouwen.
De h. Yves Leterme (CVP) dringt er op aan vooral
niet af te wijken van de geest van het Wetboek van in-
komstenbelasting, meer bepaald met betrekking tot art.
104 van dit Wetboek.
Voorts licht hij amendement nr. 11 op art. 12 toe. Het
beoogt de bepaling inzake de op te leggen solidariteits-
bijdrage uit te breiden met betrekking tot de
verantwoordelijken voor het verspreiden van dioxines
en PCB’s, in het leefmilieu. Anderzijds wordt het
toepassingsgebied ook versmald tot diegenen die een
echte verantwoordelijkheid terzake dragen.
Tenslotte dient hij amendement nr. 12 op art. 12,
tweede lid, in dat ertoe strekt de verplichte bijdrage als
beroepskost aftrekbaar te maken.
M. Yves Leterme (CVP) demande quelle sera l’affec-
tation exclusive des moyens du Fonds.
Le commissaire du gouvernement répond que l’af-
fectation précise sera déterminée par arrêtés d’exécu-
tion.
Le ministre de l’Agriculture précise que le Fonds sera
géré comme d’autres Fonds existants et toujours en
accord avec les secteurs concernés. Il est d’ailleurs
évident que le Fonds n° pourra servir qu’à l’octroi d’aides
et aux transactions.
M. Yves Leterme estime qu’il n’y a pas de concor-
dance entre les dispositions de l’article 10, qui concer-
nent les contributions volontaires et les cotisations obli-
gatoires, et celles de l’article 11, qui ont trait aux
libéralités faites dans le cadre de l’article 104 du Code
des impôts sur les revenus.
Le ministre répond qu’il vérifiera la concordance en-
tre les articles 9, 10 et 11.
En ce qui concerne la disposition de l’article 11, qui a
trait aux libéralités déductibles fiscalement, Mme Frieda
Brepoels fait observer que ces contributions seront pro-
bablement négligeables compte tenu des «contribu-
tions» déjà marginales.
M. Charles Michel fait observer que les contributions
volontaires, visées à l’article 10, n° constituent pas né-
cessairement une libéralité au sens de l’article 11. Il
convient de considérer ces deux notions de façon dis-
tincte.
M. Yves Leterme (CVP) insiste afin que l’on n° dé-
roge pas à l’esprit du Code des impôts sur les revenus,
plus particulièrement en ce qui concerne l’article 104
de ce Code.
L’intervenant commente par ailleurs l’amendement
n° 11 à l’article 12, qui tend à élargir la disposition rela-
tive à la cotisation obligatoire de solidarité à tous les
acteurs responsables de la présence de dioxines et de
PCB dans l’environnement. D’autre part, le champ d’ap-
plication de la disposition est également restreint aux
seuls acteurs qui portent une responsabilité réelle en la
matière.
Enfin, il présente un amendement (n° 12) à l’article
12, tendant à rendre la cotisation obligatoire déductible
au titre des frais professionnels.
57
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
De h. A. Van Aperen (VLD) merkt op dat bepaalde
sanitair te betalen bijdragen in de landbouwsector veelal
in de aftrekbare forfaits worden verrekend en niet als
specifieke onkosten.
Art. 13
Mevr. Frieda Brepoels dient amendement nr. 24 in.
Zij meent dat het wetgevings-technisch beter is de in-
houd van dit artikel onder te brengen bij artikel 9.
De minister preciseert dat in artikel 9 o.a. de samen-
stelling van de Raad van bestuur van het Fonds wordt
geregeld, artikel 13 behandelt wel degelijk het beheer
van dit Fonds. Een samenvoeging van beide artikelen
dringt zoch niet op.
*
* *
In het kader van de besprekingen van de amende-
menten nrs. 22, A), en 32 (Stuk 0212/005) op artikel 10
van onderhavig ontwerp informeert de heer Yves Leter-
me (CVP) naar de juistheid van de bewering als zou de
regering de verplichte bijdrage als stok achter de deur
houden voor het geval er bij de sectoren minder dan 1
miljard BEF aan vrijwillige bijdragen opgehaald zou
worden.
De minister beaamt dat dit inderdaad tot de
mogelijkheden behoort maar wenst hierbij geen bedrag
voorop te stellen.
Inzake het amendement nr. 22, B), (Stuk 0212/005)
stelt de minister dat het in zijn bedoeling ligt om met de
gewestelijke overheden een wederzijdse melding over-
een te komen met het oog op de eventuele terug-
vordering van federale steun.
Litera B) van het amendement nr. 22 (Stuk 0212/005)
wordt vervolgens door de indienster ingetrokken.
De heer Arnold Van Aperen c.s. dienen amendement
nr. 40 (Stuk 0212/...) in dat ertoe strekt te verduidelijken
dat de verschillende types van bijdragen die het zoge-
naamde «Dioxinefonds» spijzen, facultatief zijn.
*
* *
De heer Arnold Van Aperen c.s. dienen amendement
nr. 41 (Stuk 0212/...) in dat de in het artikel 11 van on-
derhavig ontwerp gebruikte notie «giften» nauwkeurig
omschrijft.
*
* *
M. A. Van Aperen (VLD) fait observer que, dans le
secteur agricole, certaines cotisations sanitaires sont
souvent comprises dans les forfaits déductibles et n°
sont pas considérées comme des frais spécifiques.
Art. 13
Mme Frieda Brepoels présente l’amendement n° 24.
Elle estime qu’il est légistiquement préférable de repren-
dre la teneur de cet article sous l’article 9.
Le ministre précise que l’article 9 règle notamment
la composition du conseil d’administration du Fonds et
que l’article 13 traite, quant à lui, de la gestion du Fonds.
Il n’y a pas lieu de fusionner ces deux articles.
*
* *
Dans le cadre de la discussion des amendements
nos 22, A), et 32 (DOC 50 0212/005) présentés à l’arti-
cle 10 du projet à l’examen, M. Yves Leterme (CVP) de-
mande s’il est exact que le gouvernement a conçu la
cotisation obligatoire comme une menace potentielle
pour le cas où les contributions volontaires des sec-
teurs n’atteindraient pas un milliard de francs.
Le ministre confirme que cette éventualité n’est ef-
fectivement pas à exclure, mais refuse de citer un mon-
tant à ce propos.
Pour ce qui est de l’amendement n° 22, B),
(DOC 50 0212/005), le ministre fait observer qu’il envi-
sage d’organiser une information réciproque avec les
autorités régionales en vue du recouvrement éventuel
d’aides fédérales.
Le littera B) de l’amendement n° 22 (DOC 50 0121/
005) est ensuite retiré par son auteur.
M. Arnold Van Aperen et consorts présentent un
amendement (n° 40, DOC 50 0212/006) tendant à pré-
ciser que les différents types de contribution alimentant
le «Fonds Dioxine» sont facultatifs.
*
* *
M. Arnold Van Aperen et consorts présentent un
amendement (n° 41, DOC 50 0212/006) tendant à
mieux définir la notion de «libéralités» visée à l’article
11 du projet de loi à l’examen.
*
* *
58
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
Mevrouw Trees Pieters (CVP) vreest in het kader van
de bespreking van het amendement nr . 11 (Stuk 0212/
003) op het ontworpen artikel 12 dat het parlement bui-
tenspel gezet zal worden indien het aanwijzen van de
sectoren die verplicht zullen moeten bijdragen, aan de
Koning overgelaten zal worden. Zij stelt in deze context
ook vast dat de voorliggende tekst geen beperkingen
inhoudt betreffende de sectoren die een bijdrage zullen
moeten leveren.
De heer Richard Fourneaux (PSC) voegt daaraan toe
dat de onderhavige tekst neerkomt op een blanco-che-
que van de volledige voedingssector aan de regering.
Hierbij zal volgens spreker iedereen, ook diegenen die
geen schuld treft, wel moeten bijdragen terwijl helemaal
niet vaststaat dat ook iedereen steun zal kunnen genie-
ten. Hij stelt daarenboven vast dat de vroeger aange-
haalde bedragen inzake de kostprijs van de crisis ho-
ger lagen dan deze die nu circuleren, hetgeen hem noopt
te besluiten dat er hier een belasting ingevoerd wordt
waarvan niemand weet hoeveel zij zal moeten opbren-
gen.
De heer Yves Leterme (CVP) vreest dat de toets van
de krachtens de voorliggende tekst uitgevoerde selec-
tie aan het gelijkheidsbeginsel bijzonder moeilijk zal zijn.
Hij is daarenboven de mening toegedaan dat hierbij de
techniek van de volmachten aangewend wordt.
De heer André Smets (PSC) stelt vast dat de kost-
prijs van de dioxinecrisis vóór de verkiezingen van 13
juni 1999 op 100 miljard BEF geraamd werd en dat dit
bedrag nu tot 25 miljard BEF herleid werd. Voorts waar-
schuwt hij ervoor dat - omdat hem geen enkele schuld
treft - de kleine landbouwer deze verplichte bijdrage zal
aanvoelen als een collectieve straf.
De heer Pierre Lano (VLD) stelt dat het nauwkeurig
beantwoorden van de schuldvraag nog ettelijke maan-
den in beslag zal nemen, enerzijds, en dat de bijdrage
die van de verschillende sectoren gevraagd wordt, ei-
genlijk niet meer dan symbolisch is, anderzijds.
De heer Pieter Vanhoutte (Ecolo-Agalev) meent dat
niet alleen de Staat mag opdraaien voor de schade inge-
volge de dioxinecrisis. Deze crisis is volgens spreker
immers veroorzaakt door de manier waarop er aan land-
bouw gedaan wordt waarbij ook de verbruiker, die als-
maar goedkopere landbouwproducten vraagt, ook zijn
steentje moet bijdragen.
Mevrouw Yolande Avontroodt (VLD) herinnert eraan
dat het bovengenoemde bedrag van 100 miljard BEF
naar voren geschoven werd door de heer Chaffart, die
door de vorige regering als onafhankelijk deskundige
aangetrokken werd.
Mme Trees Pieters (CVP) exprime la crainte, dans le
cadre de la discussion de l’amendement n° 11 (DOC
50 0212/003) à l’article 12 du projet de loi, que le Parle-
ment soit court-circuité si la loi charge le Roi de dési-
gner les secteurs tenus de verser une cotisation. Elle
constate également, à ce propos, que le texte à l’exa-
men n° contient aucune restriction en ce qui concerne
les secteurs qui devront verser une cotisation.
M. Richard Fourneaux (PSC) ajoute que le texte à
l’examen revient à autoriser le gouvernement à préle-
ver le montant qu’il veut auprès de l’ensemble du sec-
teur de l’alimentation. L’intervenant ajoute qu’en outre,
tous, y compris ceux qui n° sont coupables de rien, de-
vront verser une cotisation, alors qu’il n’est nullement
acquis que tous pourront également bénéficier d’une
aide. Il constate encore que les montants cités anté-
rieurement pour chiffrer le coût de la crise étaient supé-
rieurs aux montants cités actuellement, ce qui l’amène
à conclure que l’on va, en l’occurrence, instaurer une
cotisation dont personne n° sait combien elle devra rap-
porter.
M. Yves Leterme (CVP) craint qu’il soit particulière-
ment difficile d’effectuer une sélection, conformément
au texte à l’examen, sans enfreindre le principe d’éga-
lité. Il estime en outre que le gouvernement utilise, en
l’occurrence, la technique de la délégation de pouvoir.
M. André Smets (PSC) constate que le coût de la
crise de la dioxine était estimé à 100 milliards de francs
avant les élections du 13 juin 1999, mais que ce coût
n’est plus estimé qu’à 25 milliards de francs aujourd’hui.
Il prévient par ailleurs que le petit agriculteur - qui n’est
nullement coupable de la crise - considérera cette coti-
sation obligatoire comme une sanction collective.
M. Pierre Lano (VLD) estime qu’il faudra encore de
nombreux mois avant de pouvoir répondre avec préci-
sion à la question de savoir qui est coupable et que la
contribution qui est demandée aux divers secteurs n’a
en fait qu’une valeur symbolique.
M. Peter Vanhoutte (Ecolo-Agalev) estime que l’État
n° doit pas être le seul à prendre en charge le dom-
mage dû à la crise de la dioxine. L’intervenant estime
que cette crise est en effet due à la manière dont on
pratique l’agriculture et que le consommateur, qui de-
mande constamment des produits agricoles moins
chers, doit également apporter sa contribution.
Mme Yolande Avontroodt (VLD) rappelle que le mon-
tant précité de 100 milliards de francs a été avancé par
M. Chaffart, qui avait été engagé comme expert indé-
pendant par le gouvernement précédent.
59
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
De minister antwoordt dat het zeer moeilijk zal zijn
om de schuld te bewijzen en dat de regering daarom
een brede interpretatiemogelijkheid vraagt. Hij ontkent
dat de techniek van de volmacht gebruikt wordt omdat
elke genomen maatregel binnen de 6 maanden door
het parlement bekrachtigd moet worden. Ten slotte stelt
hij dat de som van de 25 miljard BEF, waarvan sprake in
onderhavig ontwerp, de gederfde overheidsinkomsten
en de steunmaatregelen van de andere overheden het
door de heer Chaffart genoemde bedrag van 100 mil-
jard BEF zal benaderen.
Bij de bespreking van het amendement nr. 12 (Stuk
0212/003) ontgaat het de heer Yves Leterme (CVP)
waarom de de verplichte bijdrage niet en de vrijwillige
bijdrage wel fiscaal aftrekbaar gemaakt wordt. Hij stelt
dat de netto-bijdrage van de betrokken sectoren immers
nog slechts 500 miljoen BEF zal bedragen indien zij hun
vrijwillige bijdragen tot 1 miljard BEF optrekken.
De minister beaamt dat het niet fiscaal aftrekbaar
maken van de verplichte bijdragen inderdaad een
incentive is om de vrijwillige bijdragen te maximalise-
ren.
Art. 14
In verband met dit artikel preciseert de minister dat
de uitgaven die op het Fonds kunnen worden aangere-
kend - naast de steun waarover sprake in het vorige
artikel - ook de bedragen omvatten die de Staat even-
tueel dient te betalen op grond van dadingen in het raam
van geschillen inzake de vergoeding van schade gele-
den als gevolg van de dioxinecrisis en op grond van de
Staatswaarborg voor de kredieten die met toepassing
van het protocol van 25 augustus 1999 werden toege-
kend.
De heer Yves Leterme (CVP) vraagt hoeveel perso-
nen het Fonds in dienst zal nemen.
De minister antwoordt dat het Fonds, gelijklopend met
het DG3-bestuur van het departement Landbouw, vol-
gens de eerste ramingen zowat 20 000 dossiers zal
moeten verwerken. Daartoe werd op jaarbasis voorzien
in budgettaire middelen voor 57 eenheden voltijdse be-
trekkingen. Met inbegrip van de kosten voor de aan-
koop van informaticamateriaal, wordt de begroting voor
de personeelskosten op een bedrag tussen 196 en 210
miljoen frank geraamd.
De personeelsbehoeften zullen uiteraard minder groot
Le ministre répond qu’il sera très difficile de prouver
l’existence d’une faute dans le chef d’un acteur déter-
miné et que le gouvernement demande dès lors qu’on
lui accorde une large faculté d’interprétation. Il se dé-
fend de recourir à la technique des pouvoirs spéciaux,
parce que chaque mesure prise devra être confirmée
par le Parlement dans les six mois. Enfin, il précise qu’en
additionnant le montant de 25 milliards de francs, dont
il est question dans le projet à l’examen, à la moins-
value de recettes pour l’État et au montant des aides
des autres autorités, on obtient un montant proche des
100 milliards cités par M. Chaffart.
Lors de la discussion de l’amendement n° 12 (DOC
0212/003), M. Yves Leterme (CVP) déclare ne pas com-
prendre pourquoi la cotisation volontaire doit être dé-
ductible et pas la contribution obligatoire. Il estime que
le montant net de la contribution des secteurs concer-
nés n° s’élèvera en effet qu’à 500 millions de francs s’ils
portent à un milliard de francs le montant de leur contri-
bution volontaire.
Le ministre confirme que le fait de ne pas rendre dé-
ductible le montant des cotisations obligatoires vise en
effet à inciter les secteurs à maximiser le montant de
leurs contributions volontaires.
Art.14
Le ministre précise à cet article qu’à côté des aides
dont question à l’article précédent, les dépenses impu-
tables au Fonds comprennent également les montants
que l’Etat pourrait, le cas échéant, être amené à payer
en vertu de transactions conclues dans le cadre de liti-
ges portant sur l’indemnisation des dommages subis à
cause de la crise de la dioxine et en vertu de sa garan-
tie relative aux crédits octroyés en application du proto-
cole du 25août 1999.
M. Yves Leterme (CVP) demande combien de per-
sonnes travailleront au Fonds.
Le ministre répond que selon les premières estima-
tions, le personnel du Fonds devra traiter quelque
20 000 dossiers parallèlement à l’administration de la
DG3 du département de l’Agriculture. Pour traiter ces
dossiers, 57 équivalents temps plein sur base annuelle
ont été budgétés. En ce compris les frais liés à l’acqui-
sition de matériel informatique, le budget des frais de
personnel est estimé à un montant de 196 à 210 mil-
lions.
60
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
zijn mochten veel «forfaitaire» dossiers worden inge-
diend.
Ten behoeve van mevrouw Brepoels preciseert de
minister nog dat hij bij de minister van Begroting een
voorstel zal ingedienen in verband met de
personeelssterkte die vereist is om de 20 000 te ver-
wachten dossiers te verwerken.
Om personeel aan te werven werden tijdens de
vakantieperiode reeds bijkomende kredieten ten belope
van 83,5 miljoen frank aangevraagd om het hoofd te
bieden aan de dioxinecrisis.
De heer Charles Michel (PRL FDF MCC) is van me-
ning dat de artikelen 9 en 14 strijdig met elkaar zijn.
Artikel 14 wekt immers de indruk als zouden de perso-
neels- en de werkingskosten door het Fonds kunnen
worden gedragen, terwijl artikel 9 duidelijk preciseert
welke uitgaven precies ten laste van het Fonds vallen.
Wie zal dan uiteindelijk voor die kosten opdraaien ? Het
Fonds of een andere begroting ?
De minister antwoordt dat de regering doelbewust in
beide mogelijkheden heeft voorzien. Hij erkent evenwel
dat artikel 9 een meer beperkte draagwijdte heeft dan
artikel 14. Hij vestigt de aandacht op de volgende zinsne-
de van artikel 9: «Het Fonds heeft ten doel om de uitga-
ven te dekken die voortvloeien uit de steun bedoeld in
...». Die uitgaven slaan ook op personeelskosten.
Volgens de heer André Smets (PSC) moeten twee
Fondsen worden opgericht: een fonds voor de uitbeta-
ling van de schadevergoedingen en een provisioneel
fonds dat de betrokkenen doet inzien dat er baat is om
een reserve aan te leggen. Volgens de spreker zullen
de landbouwers niet echt happig zijn om dat Fonds te
stijven als ze merken dat hun bijdragen worden gebruikt
om het personeel te betalen.
De minister wijst op de kern van de zaak : de opge-
brachte solidariteit moet ertoe leiden dat de slachtof-
fers van de crisis worden vergoed.
Mevrouw Frieda Brepoels (VU&ID) merkt op dat het
om een begrotingsfonds gaat. Zij vraagt zich dan ook af
waarom wordt bepaald dat het Fonds wordt beheerd
door een raad waarvan structuur, samenstelling en wer-
king bij een in Ministerraad overlegd koninklijk besluit
worden geregeld. Is een dergelijke procedure de regel
voor een begrotingsfonds ?
De regeringscommissaris memoreert dat aanvanke-
lijk was bepaald dat de hele financiering zou worden
gedragen door een Fonds met het statuut van een
Si de nombreux dossiers sont introduits sur base for-
faitaire, il va de soi que les besoins en personnel seront
moindres.
Le ministre précise encore à Mme Brepoels qu’il va
soumettre au ministre du Budget une proposition rela-
tive aux besoins en personnel pour traiter les 20.000
dossiers attendus.
En ce qui concerne le personnel , des crédits sup-
plémentaires de l’ordre de 83,5 millions ont déjà été
demandés pendant les vacances pour faire face à la
crise de la dioxine.
M. Charles Michel (PRL FDF MCC) estime qu’il existe
une incompatibilité entre les articles 9 et 14. En effet, à
la lecture de l’article 14, on a l’impression que les frais
de personnel et les frais de fonctionnement sont sus-
ceptibles d’être pris en charge par le Fonds alors que
l’article 9 précise clairement quelles sont les dépenses
à charge du Fonds. Qui prendra dès lors ces frais en
charge, le Fonds ou un autre budget ?
Le ministre répond que le gouvernement a délibéré-
ment prévu les deux possibilités. Il concède cependant
que l’article 9 est plus restreint que l’article 14. Il attire
l’attention sur la partie de phrase de l’article 9 « Le Fonds
a pour but de couvrir les dépenses découlant des aides
visées … ». Ces dépenses concernent également des
frais en personnel.
M. André Smets (PSC) est d’avis qu’il faudrait créer
deux Fonds, à savoir un Fonds chargé des indemnisa-
tions et un Fonds provisionnel. Un Fonds provisionnel
permettrait, en effet, de faire comprendre aux person-
nes concernées qu’elles ont intérêt à ce qu’une réserve
soit constituée. L’intervenant estime qu’il n’est pas très
motivant pour les agriculteurs qui devront cotiser à ce
Fonds, de voir que leurs cotisations servent à payer du
personnel.
Le ministre estime que l’essentiel est que la solida-
rité ait pour résultat que les victimes de la crise soient
indemnisées.
Mme Frieda Brepoels (VU&ID) demande pour quel-
les raisons, dès lors qu’il s’agit d’un Fonds budgétaire, il
est prévu que le Fonds soit géré par un conseil dont la
structure, la composition et le fonctionnement sont ré-
glés par un arrêté royal délibéré en Conseil des minis-
tres. Cette procédure est-elle normale pour un Fonds
budgétaire ?
Le commissaire du gouvernement rappelle qu’au
départ, il avait été prévu que tout le financement soit
supporté par un Fonds ayant le statut de parastatal. Le
61
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
parastatale instelling. Nadien is de regering van optie
veranderd en koos ze voor een begrotingsfonds. Zulks
neemt niet weg dat het Fonds door vertegenwoordigers
van de diverse departementen, alsmede door vertegen-
woordigers van de betrokken sectoren wordt beheerd.
De gekozen beheersformule zal afhangen van de aard
van de bijdragen die het Fonds zullen stijven.
De minister preciseert nog dat de overige fondsen,
met name het Fonds voor de gezondheid en de produc-
tie van de dieren, het Fonds voor de productie en de
bescherming van planten en plantaardige producten en
het Fonds voor de grondstoffen, tevens begrotings-
fondsen zijn waar een raad advies geeft. In die geest
werd ook dit ontwerp geredigeerd.
Iedere beslissing nopens uitgaven ten laste van het
Fonds ressorteert onder de minister van Landbouw. De
minister erkent dat de term «raad» aanleiding tot ver-
warring kan geven. In casu gaat het echter alleen om
een adviesorgaan, hoegenaamd niet om een raad van
bestuur in de gebruikelijke zin van het woord.
In aansluiting op die precisering merkt de heer Yves
Leterme (CVP) op dat het, omwille van de duidelijk-
heid, aangewezen ware artikel 9, laatste lid, anders te
formuleren.
De minister verklaart dat de diverse artikelen met be-
trekking tot het Fonds met elkaar in overeenstemming
zullen worden gebracht, waarbij rekening zal worden ge-
houden met de in commissie gemaakte opmerkingen.
Art. 15
De minister verklaart dat dit artikel de wettelijke
grondslagbiedt voor het verlenen van de gedeeltelijke
Staatswaarborg voor de kredieten die door krediet-
instellingen zijn toegekend in uitvoering van het op 25
augustus 1999 tussen de Belgische Vereniging van
Banken en de Staat gesloten protocol. Het totale be-
drag voor die overbruggingskredieten mag niet hoger
liggen dan 25 miljard frank.
De heer Leterme (CVP) vraagt wat moet worden ver-
staan onder de zinsnede naar luid waarvan de goed-
keuring van het Belgisch Interventie- en Restitutiebureau
(BIRB) wordt geacht te zijn verworven.
De minister preciseert dat het daarbij om een auto-
matische toekenning gaat. Tekent het BIRB uiterlijk 15
dagen na ontvangst van het dossier geen bezwaar aan,
dan wordt het geacht het dossier te hebben goedge-
keurd.
gouvernement a ensuite changé d’avis et a opté pour
un Fonds budgétaire. Cela n’empêche pas que le Fonds
soit géré par des représentants des différents départe-
ments ainsi que par des représentants des secteurs
concernés. La formule de gestion dépendra de la na-
ture des cotisations qui alimenteront le Fonds.
Le ministre précise encore que les autres Fonds , à
savoir le Fonds de la santé et de la production des ani-
maux, le Fonds pour la production et la protection des
végétaux et des produits végétaux et le Fonds des ma-
tières premières, sont également des Fonds budgétai-
res où un conseil donne des avis. C’est dans cette même
philosophie que le présent projet a été rédigé.
Toute décision de dépenses à charge du Fonds res-
sort de la compétence du ministre de l’Agriculture. Le
ministre concède que le terme « conseil » crée la con-
fusion. Il s’agit ici simplement d’un organe d’avis et non
pas d’un conseil d’administration au sens habituel du
terme.
A la suite de cette précision, M. Yves Leterme (CVP)
fait remarquer qu’il serait indiqué, pour plus de clarté,
de modifier la rédaction du dernier alinéa de l’article 9.
Le ministre déclare que les différents articles relatifs
au Fonds seront mis en concordance en tenant compte
des remarques formulées en commission.
Art. 15
Le ministre explique que cet article crée la base lé-
gale pour l’octroi de la garantie partielle de l’Etat aux
crédits accordés par des établissements de crédit en
exécution du protocole conclu le 25 août 1999 entre
l’Etat et l’Association belge des Banques. L’enveloppe
totale maximale de ces crédits de soudure ne peut dé-
passer 25 milliards.
M. Yves Leterme (CVP) demande ce qu’il faut enten-
dre par « l’approbation du Bureau d’intervention et de
restitution belge (BIRB) est réputée acquise ».
Le ministre précise qu’il s’agit d’un octroi automati-
que. Si le BIRB ne fait pas valoir d’objection dans les 15
jours suivant la réception du dossier, il est censé l’avoir
approuvé.
62
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
Art. 16
Dit artikel onderbouwt wettelijk de eventuele schade-
vergoeding voor operatoren wier producten van dier-
lijke oorsprong als gevolg van door de Belgische over-
heid in het raam van de dioxinecrisis genomen
maatregelen vernietigd, geblokkeerd of uit de handel
genomen werden. Daarbij gaat het dan vooral om
spoedeisende maatregelen die in het belang van de
volksgezondheid werden genomen.
Mevrouw Brepoels (VU&ID) dient amendement nr. 25
(Doc. 0212/005) in, dat ertoe strekt, conform het advies
van de Raad van State, in dat artikel aan te geven dat
de voorschotten alleen een compensatie mogen zijn voor
financieel verlies geleden ten gevolge van de vernieti-
ging, de inbeslagname of het uit de handel nemen van
producten om redenen van volksgezondheid.
Het amendement heeft ten doel binnen de perken
van de federale bevoegdheden te blijven.
De minister kan akkoord gaan met de inhoud van het
amendement., maar na verder onderzoek besluit hij dat
de precisering overbodig is.
De heer Leterme (CVP) vraagt of dit artikel ook slaat
op producten waarvan de houdbaarheidsdatum verstre-
ken is, vernietigd noch in beslag genomen werden en
in de handel gebleven zijn.
De regeringscommissaris antwoordt dat dit een van
de knelpunten is waarover nog moet worden overlegd
met de sector; hetzelfde geldt voor het vraagstuk van
de geblokkeerde voorraden en de producten die, hoe-
wel ze niet besmet waren, niet langer houdbaar zijn.
De besluiten die in een eventuele schadeloosstelling
voor die producten voorzien, zullen worden genomen
op basis van dit artikel.
Art. 17
Dit artikel bepaalt dat het totaalbedrag van de fede-
rale overheidssteun die een bedrijf omwille van de
dioxinecrisis ontvangt, in subsidie-equivalent niet hoger
mag liggen dan de schade die het heeft geleden, waar-
bij in voorkomend geval rekening wordt gehouden met
alle gewestelijke overheidssteun en met alle vergoedin-
gen die dat bedrijf krachtens verzekeringspolissen heeft
ontvangen.
Art. 18
De minister onderstreept dat de ambtenaren en agen-
ten van het ministerie van Middenstand en Landbouw
op de toepassing van het vorige artikel zullen toezien.
Art. 16
Cet article établit une base légale pour l’éventuelle
indemnisation d’opérateurs dont les produits d’origine
animale ont été détruits, bloqués ou retirés du commerce
à la suite de mesures prises par les autorités publiques
belges dans le cadre de la crise de la dioxine. Il s’agit
surtout de mesures urgentes prises dans l’intérêt de la
santé publique.
Mme Frieda Brepoels (VU&ID) dépose un amende-
ment n°25 (Doc. n°212/5) visant à préciser à cet article,
conformément à une remarque du Conseil d’Etat, que
les avances ne peuvent constituer qu’une compensa-
tion pour les pertes financières subies à la suite de la
destruction des produits, de leur saisie ou de leur retrait
du commerce pour des raisons de santé publique.
L’amendement a pour but de rester dans les limites des
compétences fédérales.
Le ministre ne s’oppose pas à la teneur de l’amen-
dement, mais après examen approfondie il estime que
la précision énoncée est superflue.
M. Yves Leterme (CVP) demande si les produits pé-
rimés qui qui n’ont pas été détruits ni saisis et qui sont
restés dans le commerce sont également concernés
par cet article.
Le commissaire du gouvernement répond qu’il s’agit
là d’un des problèmes qui doivent encore faire l’objet
d’une concertation avec le secteur, ainsi que le problème
des stocks bloqués et des produits non contaminés mais
périmés.
Les arrêtés prévoyant l’indemnisation éventuelle pour
ces produits seront pris sur base du présent article.
Art.17
Cet article stipule que le montant total des aides
publiques fédérales qu’une entreprises reçoit ne peut
pas en équivalent-subvention dépasser le dommage
subi par l’entreprise compte tenu, le cas échéant, de
toutes les aides publiques régionales et de toutes les
indemnités perues en vertu de polices d’assurance.
Art.18
Le ministre souligne que l’application de l’article pré-
cédent fait l’objet de contrôles effectués par les fonc-
tionnaires et agents du ministère des Classes moyen-
nes et de l’Agriculture.
63
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
In antwoord op een vraag van de heer Jos Ansoms
(CVP) merkt de minister op dat die ambtenaren niet
dezelfde zijn als diegenen die zijn belast met de afwik-
keling van de vergoedingsdossiers.
Art. 19
Dit artikel komt tegemoet aan een eis van de Euro-
pese Commissie. Het maakt de terugvordering moge-
lijk van het eventuele overschot van de overheidssteun
die een bedrijf heeft ontvangen, ten opzichte van de
schade die het heeft geleden. De aan het Fonds terug-
gestorte bedragen zullen worden verhoogd met
nalatigheidsinteresten.
De regeringscommissaris stelt met klem dat dit arti-
kel van vitaal belang is voor de Europese Commissie.
Om dit artikel uitvoering te kunnen geven, is het niet
uitgesloten dat een samenwerkingsovereenkomst tus-
sen de federale Staat en de gewesten vereist is.
Mevrouw Brepoels (VU&ID) dient amendement nr. 26
(Doc. 0212/005) in, dat ertoe strekt dit artikel weg te
laten. Die bepaling zou immers conflicten kunnen doen
rijzen tussen de federale Staat en de gewesten, moch-
ten die een soortgelijke beslissing nemen. Het lid stelt
derhalve voor om dit knelpunt op te lossen via een
samenwerkingsovereenkomst, dat aan de parlementen
zou moeten worden voorgelegd.
De heer Leterme (CVP) vraagt of de regering een
voorbeeld kan geven van toerekening op in omgekeerde
chronologische volgorde ontvangen overheidssteun.
Voorts is hij niet te vinden voor de heffing van
nalatigheidsinteresten : het zou kunnen dat sommige
bedrijven te goeder trouw vergoedingen hebben ont-
vangen waarvan het bedrag hoger ligt dan 100 % van
de geleden schade.
Is dat ook de wens van de Europese Commissie ?
De minister geeft aan dat als een bedrijf wegens
schade meer dan 100 % schadeloosstelling ontvangen
heeft, volgens de Commissie nalatigheidsinteresten
verschuldigd zijn. Om die interesten te beperken, zal de
laatst ontvangen vergoeding de eerste zijn die wordt
teruggevorderd.
De heer Charles Michel (PRL FDF MCC) vraagt hoe
bij de berekening van de nalatigheidsinteresten het be-
ginpunt zal worden bepaald.
Hij wijst er bovendien op dat de Staat, om
nalatigheidsinteresten te kunnen vorderen, schuldeiser
moet zijn en dat die schuld invorderbaar moet zijn. Vanaf
wanneer is de schuld invorderbaar ?
Il précise à M. Jos Ansoms (CVP) qu’il s’agit de fonc-
tionnaires différents de ceux chargés d’examiner les
dossiers d’indemnisation.
Art.19
Cet article répond à une exigence de la Commission
européenne en permettant le recouvrement de l’excé-
dent éventuel des aides publiques perçues par une en-
treprise par rapport au dommage qu’elle a subi. Les
montants restitués au Fonds seront majorés d’intérêts
de retard.
Le commissaire du gouvernement insiste sur le fait
que cet article est vital pour la Commission européenne.
Il n’est pas exclu qu’un accord de coopération entre l’Etat
fédéral et les régions soit nécessaire pour rendre cet
article opérationnel.
Mme Frieda Brepoels (VU&ID) introduit un amende-
ment n°26 (Doc. n°212/5) tendant à supprimer cet arti-
cle. Elle est d’avis que la disposition est susceptible de
créer des conflits entre l’Etat fédéral et les régions au
cas où ces dernières prendraient une mesure similaire.
Elle suggère dès lors de résoudre le problème par le
biais d’un accord de coopération et de soumettre cet
accord aux assemblées législatives.
M. Yves Leterme (CVP) demande au gouvernement
de citer un exemple d’imputation sur les aides reçues
en ordre chronologique inverse.
Il déclare, en outre, qu’il n’est pas favorable à la per-
ception d’intérêts de retard en raison du fait que certai-
nes entreprises peuvent avoir perçu, de bonne foi, des
indemnités supérieures à 100% des dommages subis.
Est-ce là également un souhait de la Commission euro-
péenne ?
Le ministre précise que la Commission est d’avis que
des intérêts de retard doivent être réclamés à partir du
moment où une entreprise a perçu des indemnités su-
périeures à 100%. Ainsi, la dernière indemnité perçue
sera la première a être réclamée afin de limiter les inté-
rêts de retard.
M. Charles Michel (PRL FDF MCC) demande de
quelle manière sera déterminé le point de départ du
calcul des intérêts de retard. Il rappelle, en outre, que
pour pouvoir réclamer des intérêts de retard, il faut que
l’Etat soit créancier d’une dette et que cette dette soit
exigible. A partir de quel moment la dette sera-t-elle
exigible ?
64
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
De minister herinnert aan het standpunt van de Eu-
ropese Commissie : als een bedrijf meer dan 100 %
steun genoten heeft, moet het het teveel ontvangen
bedrag terugbetalen.
De datum van de berekening van de nalatigheidsint-
eresten wordt bepaald op grond van de datum waarop
dat overschot geïnd wordt.
De strekking van het wetsontwerp steunt op het vol-
gende beginsel : wenst een bedrijf vergoeding wegens
economische schade, dan moet het vooraf aangeven
welke vergoedingen het reeds voor andere soorten van
schade ontvangen heeft.
*
* *
Mevrouw Brepoels (VU&ID) zegt haar amendement
nr. 25 te zullen intrekken als de minister zich ertoe ver-
bindt met de gewesten een samenwerkingsakkoord te
sluiten om te voorkomen dat de federale en de gewest-
overheden analoge verrekeningsmaatregelen nemen.
De minister geeft zijn voornemen te kennen om in
verband met de verrekeningsmaatregelen informeel
overleg te plegen met de gewesten. Dat overleg zal even-
wel niet uitmonden in een officieel samenwerkings-
akkoord in de zin van de bijzondere wet van 1980.
Het beginsel van de restitutie in omgekeerde chro-
nologische volgorde van ontvangen steun impliceert dat
de restitutie plaatsvindt door bij voorrang de laatst ont-
vangen steun terug te betalen.
Art. 20
Dit artikel bepaalt de sancties tegen de personen die
de met toepassing van artikel 18 verrichte controles
dwarsbomen, weigeren te voldoen aan de verplichting
om de betrokken ambtenaren of agenten informatie te
verstrekken of de betrokkenen bewust verkeerd of on-
volledig informeren.
Art. 21
Dit artikel stelt de datum vast waarop de wet in wer-
king treedt.
De heer Yves Leterme (CVP) deelt mee dat zijn partij
toen ze aan de werkzaamheden heeft deelgenomen blijk
heeft gegeven van een constructieve ingesteldheid. Hij
begrijpt evenwel niet waarom de regering geen reke-
ning heeft gehouden met de gegronde bezwaren die de
betrokken sector heeft verwoord omtrent soms essen-
tiële punten van het wetsontwerp.
Le ministre rappelle que la Commission européenne
estime qu’à partir du moment où une entreprise a perçu
une aide supérieure à 100%, elle doit rembourser le
surplus perçu.
La date de calcul des intérêts de retard sera la date
de perception de ce surplus.
La philosophie du présent projet est basée sur le prin-
cipe suivant : si une entreprise souhaite réclamer des
dommages économiques, elle doit déclarer d’avance
quelles indemnités elle a déjà perçues pour d’autres
types de dommages.
*
* *
Mme Frieda Brepoels (VU-ID) déclare retirer son
amendement n° 26 si le ministre s’engage à conclure
un accord de coopération avec les Régions afin d’éviter
que les autorités fédérales et régionales ne prennent
des mesures d’imputation analogues.
Le ministre indique qu’il a l’intention de procéder à
une concertation informelle avec les Régions en ce qui
concerne les mesures d’imputation. Cette concertation
ne débouchera pas sur un accord officiel de coopéra-
tion au sens de la loi spéciale de 1980.
Le principe de restitution d’aides reçues en ordre
chronologique inverse implique que la restitution s’opère
en remboursant prioritairement sur les aides reçues en
dernier lieu.
Art.20
Cet article fixe les sanctions auxquelles s’exposent
les personnes qui font obstacle aux contrôles effectués
en application de l’article 18, qui refusent de donner
aux fonctionnaires ou agents concernés les informa-
tions qu’ils sont tenus de leur fournir ou qui leur don-
nent sciemment des informations inexactes ou incom-
plètes.
Art.21
Cet article fixe la date d’entrée en vigueur de la loi.
M. Yves Leterme (CVP) expose que son parti a parti-
cipé aux travaux en faisant preuve d’un esprit construc-
tif. Il ne comprend toutefois pas les raisons pour les-
quelles le gouvernement n’a pas tenu compte des
objections fondées, sur des points parfois essentiels du
projet de loi, exprimées par le secteur concerné.
65
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
De heer Koen Bultinck (Vlaams Blok) neemt akte van
het voornemen van de minister om de bedrijven die
schade hebben geleden zo spoedig voor 100% van die
schade te vergoeden. Hij betreurt evenwel de ruime
bevoegdheidsdelegatie die het wetsontwerp aan de Ko-
ning verleent.
Mevrouw Brepoels (VU&ID) had gewenst dat het par-
lement een veel actievere rol zou spelen bij de uitwer-
king van wetgeving met betrekking tot de dioxinecrisis.
De minister verbindt zich ertoe aan de leden de
uitvoeringsbesluiten bij het wetsontwerp te bezorgen
voordat het in plenum wordt besproken.
M. Koen Bultinck (Vlaams Blok) prend acte de l’in-
tention du ministre d’indemniser dans les meilleurs dé-
lais les entreprises lésées à concurrence de 100% des
dommages encourus. Il regrette toutefois l’ampleur du
pouvoir de délégation conféré au Roi par ce projet
de loi .
Mme Frieda Brepoels (VU-ID) aurait souhaité que le
parlement joue un rôle beaucoup plus actif dans le ca-
dre de l’élaboration de la législation relative à la crise
de la dioxine.
Le ministre s’ engage à transmettre aux membres
les arrêtés d’exécution du projet de loi préalablement à
sa discussion en séance plénière.
66
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
STEMMINGEN
Artikel 1
Artikel 1 wordt aangenomen met 12 stemmen en 2
onthoudingen.
Art. 2
Amendement nr. 13 van mevrouw Brepoels wordt
verworpen met 13 tegen 1 stem.
Amendement nr. 1 van de heer Leterme c.s. wordt
verworpen met 9 tegen 4 stemmen en 1 onthouding.
Amendement nr. 28 van de heer Fournaux c.s. wordt
verworpen met 12 stemmen tegen 1.
Artikel 2 wordt aangenomen met 9 tegen 2 stemmen
en 3 onthoudingen.
Art. 3
Amendement nr. 14 van mevrouw Brepoels wordt in-
getrokken.
Amendement nr. 2 van de heer Leterme c.s. wordt
ingetrokken.
Amendement nr. 34 van de heer Fournaux c.s. wordt
verworpen met 10 stemmen en 4 onthoudingen.
Amendement nr. 35 van de heer Leterme c.s. wordt
verworpen met 10 tegen 4 stemmen.
Amendement nr. 3 van de heer Leterme c.s. wordt
verworpen met dezelfde stemming.
Artikel 3 wordt aangenomen met 10 tegen 2 stem-
men en 2 onthoudingen.
Art. 4
Amendement nr. 4 van de heer Leterme c.s. wordt
verworpen met 9 tegen 4 stemmen en 1 onthouding.
Amendement nr. 29 van de heer Fournaux c.s. wordt
verworpen met dezelfde stemming.
De amendementen nrs. 5 en 27 van de heer Leterme
c.s. worden ingetrokken.
Amendement nr. 38 van de heer Van Aperen c.s. wordt
eenparig aangenomen.
Amendement nr. 6 van de heer Leterme c.s. wordt
verworpen met 10 tegen 5 stemmen en 1 onthouding.
Amendement nr. 15 van mevrouw Brepoels wordt
verworpen met 10 tegen 6 stemmen.
Artikel 4, zoals het geamendeerd is, wordt aangeno-
men met 10 tegen 4 stemmen en 2 onthoudingen.
Art. 5
Amendement nr. 16 van mevrouw Brepoels wordt
verworpen met 10 tegen 6 stemmen.
VOTES
Art.1er
L’article 1er est adopté par 12 voix et 2 abstentions.
Art.2
L’amendement n°13 de Mme Brepoels est rejeté par
13 voix contre une.
L’amendement n°1 de M. Leterme cs est rejeté par 9
voix contre 4 et une abstention.
L’amendement n°28 de M. Fournaux cs est rejeté par
12 voix contre une.
L’article 2 est adopté par 9 voix contre 2 et 3 absten-
tions.
Art.3
L’amendement n°14 de Mme Brepoels est retiré.
L’amendement n°2 de M. Leterme cs est retiré.
L’amendement n°34 de M. Fournaux cs est rejeté par
10 voix et 4 abstentions.
L’amendement n°35 de M. Leterme cs est rejeté par
10 voix contre 4.
L’amendement n°3 de M. Leterme cs est rejeté par le
même vote.
L’article 3 est adopté par 10 voix contre 2 et 2 abs-
tentions.
Art.4
L’amendement n°4 de M. Leterme cs est rejeté par 9
voix contre 4 et une abstention.
L’amendement n°29 de M. Fournaux cs est rejeté par
le même vote.
Les amendements n°5 et 27 de M. Leterme cs sont
retirés.
L’amendement n°38 de M. Van Aperen cs est adopté
à l’unanimité.
L’amendement n°6 de M. Leterme cs est rejeté par
10 voix contre 5 et une abstention.
L’amendement n°15 de Mme Brepoels est rejeté par
10 voix contre 6.
L’article 4, tel qu’amendé, est adopté par 10 voix con-
tre 4 et 2 abstentions.
Art.5
L’amendement n°16 de Mme Brepoels est rejeté par
10 voix contre 6.
67
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
Amendement nr. 7 van de heer Leterme c.s. wordt
verworpen met 10 tegen 5 stemmen en 1 onthouding.
Amendement nr. 30 van de heer Fournaux c.s. wordt
verworpen met 10 tegen 3 stemmen en 3 onthoudin-
gen.
Amendement nr. 31 van de heer Fournaux c.s. wordt
verworpen met 10 tegen 5 stemmen en 1 onthouding.
Amendement nr. 8 van de heer Leterme c.s. wordt
verworpen met 10 tegen 6 stemmen.
Amendement nr. 17 van mevrouw Brepoels wordt
verworpen met dezelfde stemming.
Amendement nr. 18 van mevrouw Brepoels wordt in-
getrokken.
Amendement nr. 36 van de heer Lano wordt inge-
trokken.
Artikel 5 wordt aangenomen met 10 tegen 3 stem-
men en 3 onthoudingen.
Art. 6
Amendement nr. 9 van de heer Leterme c.s. wordt
verworpen met 10 tegen 6 stemmen.
Amendement nr. 19 van mevrouw Brepoels wordt in-
getrokken.
Amendement nr. 39 van de heer Van Aperen c.s. wordt
aangenomen met 11 stemmen en 5 onthoudingen.
Het aldus gewijzigde artikel 6 wordt aangenomen met
10 stemmen en 6 onthoudingen.
Art. 7
Amendement nr. 10 van de heer Leterme c.s. wordt
verworpen met 11 tegen 6 stemmen.
Amendement nr. 20 van mevrouw Brepoels wordt
eenparig aangenomen.
Amendement nr. 37 van de heer Michel wordt een-
parig aangenomen.
Artikel 7, zoals het werd gewijzigd, wordt aangeno-
men met 11 tegen 3 stemmen en 3 onthoudingen.
Art. 8
Artikel 8 wordt aangenomen met 11 stemmen en 6
onthoudingen.
Art. 9
Amendement nr. 21 van mevrouw Brepoels wordt in-
getrokken.
Artikel 9 wordt aangenomen met 14 tegen 1 stem en
2 onthoudingen.
L’amendement n°7 de M. Leterme cs est rejeté par
10 voix contre 5 et une abstention.
L’amendement n°30 de M. Fournaux cs est rejeté par
10 voix contre 3 et 3 abstentions.
L’amendement n°31 de M. Fournaux cs est rejeté par
10 voix contre 5 et une abstention.
L’amendement n°8 de M. Leterme cs est rejeté par
10 voix contre 6.
L’amendement n°17 de Mme Brepoels est rejeté par
le même vote.
L’amendement n°18 de Mme Brepoels est retiré.
L’amendement n°36 de M. Lano est retiré.
L’article 5 est adopté par 10 voix contre 3 et 3 abs-
tentions.
Art.6
L’amendement n°9 de M. Leterme est rejeté par 10
voix contre 6.
L’amendement n°19 de Mme Brepoels est retiré.
L’amendement n°39 de M. Van Aperen cs est adopté
par 11 voix et 5 abstentions.
L’article 6, ainsi modifié, est adopté par 10 voix et 6
abstentions.
Art.7
L’amendement n°10 de M. Leterme et cs est rejeté
par 11 voix contre 6.
L’amendement n°20 de Mme Brepoels est adopté à
l’unanimité.
L’amendement n°37 de M. Michel est adopté à l’una-
nimité.
L’article 7, tel que modifié, est adopté par 11 voix con-
tre 3 et 3 abstentions.
Art.8
L’article 8 est adopté par 11 voix et 6 abstentions.
Art.9
L’amendement n°21 de Mme Brepoels est retiré.
L’article 9 est adopté par 14 voix contre une et 2 abs-
tentions.
68
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
Art. 10
Amendement nr. 22 van mevrouw Brepoels wordt
verworpen met 10 tegen 4 stemmen en 3 onthoudin-
gen.
Amendement nr. 32 van de heer Fournaux c.s. wordt
verworpen met dezelfde stemming.
Amendement nr. 40 van de heer Van Aperen c.s. wordt
aangenomen met 15 stemmen en 2 onthoudingen.
Artikel 10, zoals het werd gewijzigd, wordt aangeno-
men met 10 tegen 2 stemmen en 5 onthoudingen.
Art. 11
Amendement nr. 41 van de heer Van Aperen c.s. wordt
aangenomen met 15 stemmen en 2 onthoudingen.
Het aldus geamendeerde artikel 11 wordt aangeno-
men met 13 stemmen en 4 onthoudingen.
Art. 12
Amendement nr. 23 van mevrouw Brepoels wordt
verworpen met 10 tegen 7 stemmen.
Amendement nr. 33 van de heer Fournaux c.s. wordt
verworpen met dezelfde stemming.
De amendementen nrs. 11 en 12 van de heer Leter-
me c.s. worden verworpen met 10 tegen 6 stemmen en
1 onthouding.
Artikel 12 wordt aangenomen met 10 tegen 5 stem-
men en 2 onthoudingen.
Art. 13
Amendement nr. 24 van mevrouw Brepoels wordt in-
getrokken.
Artikel 13 wordt aangenomen met 13 tegen 1 stem
en 3 onthoudingen.
Art. 14
Artikel 14 wordt aangenomen met 15 stemmen en 2
onthoudingen.
Art. 15
Artikel 15 wordt aangenomen met 15 stemmen en 2
onthoudingen.
Art. 16
Amendement nr. 25 van mevrouw Brepoels wordt
verworpen met 10 tegen 1 stem en 6 onthoudingen.
Artikel 16 wordt aangenomen met 14 stemmen en 3
onthoudingen.
Art.10
L’amendement n°22 de Mme Brepoels est rejeté par
10 voix contre 4 et 3 abstentions.
L’amendement n°32 de MM. Fournaux cs est rejeté
par le même vote.
L’amendement n°40 de M. Van Aperen cs est adopté
par 15 voix et 2 abstentions.
L’article 10, tel que modifié, est adopté par 10 voix
contre 2 et 5 abstentions.
Art.11
L’amendement n°41 de M. Van Aperen cs est adopté
par 15 voix et 2 abstentions.
L’article 11, tel qu’amendé, est adopté par 13 voix et
4 abstentions.
Art.12
L’amendement n°23 de Mme Brepoels est rejeté par
10 voix contre 7.
L’amendement n°33 de MM. Fournaux cs est rejeté
par le même vote.
Les amendements n°11 et 12 de M. Leterme et cs
sont rejetés par 10 voix contre 6 et une abstention.
L’article 12 est adopté par 10 voix contre 5 et 2 abs-
tentions.
Art.13
L’amendement n°24 de Mme Brepoels est retiré.
L’article 13 est adopté par 13 voix contre une et 3
abstentions.
Art.14
L’article 14 est adopté par 15 voix et 2 abstentions.
Art.15
L’article 15 est adopté par 15 voix et 2 abstentions.
Art.16
L’amendement n°25 de Mme Brepoels est rejeté par
10 voix contre une et 6 abstentions.
L’article 16 est adopté par 14 voix et 3 abstentions.
69
0212/007
DOC 50
C H A M B R E
2 e S E S S I O N D E L A 5 0 e L É G I S L A T U R E
K A M E R 2 e Z I T T I N G V A N D E 5 0 e Z I T T I N G S P E R I O D E
1999
2000
Art. 17
Artikel 17 wordt aangenomen met 14 stemmen en 3
onthoudingen.
Art. 18
Artikel 18 wordt aangenomen met 15 stemmen en 2
onthoudingen.
Art. 19
Artikel 19 wordt aangenomen met 10 stemmen en 7
onthoudingen.
Amendement nr. 26 van mevrouw Brepoels, dat er-
toe strekt dat artikel weg te laten, komt derhalve te ver-
vallen.
Art. 20
Artikel 20 wordt aangenomen met 11 stemmen en 6
onthoudingen.
Art. 21
Artikel 21 wordt aangenomen met 15 stemmen en 2
onthoudingen.
Het gehele wetsontwerp, zoals het werd geamen-
deerd, wordt aangenomen met 10 tegen 4 stemmen en
3 onthoudingen.
De rapporteur,
De voorzitter,
Jacques CHABOT
Jos ANSOMS
Art.17
L’article 17 est adopté par 14 voix et 3 abstentions.
Art.18
L’article 18 est adopté par 15 voix et 2 abstentions.
Art.19
L’article 19 est adopté par 10 voix et 7 abstentions.
En conséquence, l’amendement n°26 de Mme
Brepoels tendant à supprimer l’article, devient sans
objet.
Art.20
L’article 20 est adopté par 11 voix et 6 abstentions.
Art.21
L’article 21 est adopté par 15 voix et 2 abstentions.
L’ensemble du présent projet, tel qu’amendé, est
adopté par 10 voix contre 4 et 3 abstentions.
Le rapporteur,
Le président,
Jacques CHABOT
Jos ANSOMS
Centrale drukkerij van de Kamer - Imprimerie centrale de la Chambre