Inhoud
- 1073 / 1-96 / 97
- 1074 / 1-96 / 97
Chambre des Représentants
de Belgique
SESSION ORDINAIRE 1996-1997 (*)
10 JUIN 1997
PROJET
DE LOI
relatif au règlement collectif
de dettes et à la possibilité
de vente de gré à gré des
biens immeubles saisis
(n° 1073/1)(I)
PROJET
DE LOI
modifiant les articles 628 et 1395 du
Code judiciaire
(n° 1074/1)(2)
DEVELOPPEMENTS
MESDAMES,
MESSIEURS,
INTRODUCTION
Le surendettement
des particuliers
constitue un
phénomène
dramatique
auquel
sont confrontés
la
plupart de nos pays occidentaux.
Le Rapport général sur la pauvreté a jugé que ce
problème était à ce point important qu'il y a consacré
un chapitre complet. Les plus pauvres ne sont cepen-
dant pas les seuls à être touchés par ce problème.
(') Projet de loi n° 1073/1 : matière visée à l'article 78 de la
Constitution.
e) Projet de loi n° 107411: matière visée à l'article 77 de la
Constitution.
(*) Troisième session de la 49' législature.
- 1073/1 - 96/97
- 1074 / 1-96 / 97
Belgische Kamer
van Volksvertegenwoordigers
GEWONE ZITTING 1996-1997 (*)
10 JUNI 1997
WETSONTWERP
betreffende de collectieve
schuldenregeling
en de mogelijkheid
van verkoop uit de hand van de in
beslag genomen onroerende goederen
(n" 1073/1)(I)
WETSONTWERP
tot wijziging van de artikelen 628 en
1395 van het Gerechtelijk Wetboek
(n" 1074/1)(2)
TOELICHTING
DAMES EN HEREN,
INLEIDING
De overmatige schuldenlast
van de particulieren
is een dramatisch
verschijnsel
waarmee de meeste
van onze buurlanden
te kampen hebben.
Het Algemeen
Verslag
over de Armoede heeft
geoordeeld dat dit probleem zobelangrijk was dat het
er een heel hoofdstuk aan gewijd heeft. De armsten
zijn echter niet de enigen die dit probleem kennen.
(') Wetsontwerp n' 1073/1 :aangelegenheid als bedoeld in arti-
kel 78 van de Grondwet.
e) Wetsontwerp n' 1074/1 :aangelegenheid als bedoeld in arti-
kel 77 van de Grondwet.
(*) Derde zitting van de 49' zittingsperiode.
S. -
2551
- 1073/1
- 96/97
-107411-96/97
Le Rapport plaide en faveur du droit pour toute
personne d'avoir des perspectives d'avenir:
«dans
des situations d'endettement tout à fait désespérées,
il faut chercher d'autres solutions que des rembour-
sements pendant
des années entières
sans espoir
d'améliorer
la situation
», Plusieurs
propositions
sont ainsi formulées afin de combattre le surendette-
ment, tant par des moyens préventifs, que par des
moyens curatifs.
L'exécution du Rapport général sur la pauvreté est
présentée, dans l'Accord de Gouvernement, comme
une mission essentielle.
Afin de transformer
les propositions prioritaires
formulées dans le Rapport, une Conférence intermi-
nistérielle de l'Intégration sociale a été mise en place.
Elle comprend
des représentants
des Gouverne-
ments fédéral, de Communautés et de Régions. La
Conférence est présidée par le Premier Ministre.
Neuf actions prioritaires
ont été dégagées par la
Conférence; la première est le règlement collectif de
dettes.
Il convient enfin de souligner que l'Accord de Gou-
vernement prévoit une action particulière afin d'as-
surer une meilleure
protection
du consommateur
contre le surendettement,
sur la base d'une proposi-
tion de loi déjà approuvée par la Chambre.
Approche de l'endettement et du surendette-
ment des particuliers en Belgique
Le crédit aux particuliers
est un instrument
im-
portant du développement économique et social de
nos sociétés occidentales.
Par rapport à la plupart des pays européens et aux
Etats Unis, la part de la consommation privée finan-
cée à crédit est relativement
modérée en Belgique
(moins de 8 %), même si l'encours des crédits à la
consommation est passé de 175,8 milliards de francs
en 1980 à 439,6 milliards
de francs
en 1993 et
376 milliards de francs en 1995 (nouvelle série sta-
tistique).
Depuis 1988, le taux de croissance de la production
de crédit connaît un mouvement de freinage incon-
testable, conséquence de la récession économique et
de la prudence des ménages. En 1991, 1993 et 1995,
la production s'est même contractée.
L'encours de crédits à la consommation représen-
tait 6,3 % du revenu disponible des ménages en 1995.
Le taux d'endettement hypothécaire a, quant à lui,
lentement
progressé
depuis le milieu des années
1980, passant
de 23,6 % en 1985 à 28,8 % en 1995.
En 1995, l'encours total des crédits hypothécaires
à but résidentiel
s'élevait
à 1 721,4 milliards de
francs (voir à ce sujet, Compendium des statistiques
de la consommation, Observatoire du Crédit et de
l'Endettement,
du crédit et de l'endettement des par-
ticuliers, 1997).
[ 2 ]
Het Verslag pleit voor het recht van iedere persoon
om toekomstvooruitzichten
te hebben: «in uitzicht-
loze situaties
moeten andere
oplossingen gezocht
worden dan jarenlang
afbetalen zonder hoop op be-
terschap
», Verschillende voorstellen zijn aldus ge-
formuleerd om de overmatige schuldenlast te bestrij-
den,
zowel met
preventieve
middelen
als met
curatieve middelen.
De uitvoering van het Algemeen Verslag over de
Armoede wordt in het Regeerakkoord als een essen-
tiële opdracht voorgesteld.
Om de in het Verslag geformuleerde prioritaire
voorstellen om te zetten, werd een Interministeriële
Conferentie
voor maatschappelijke
integratie
tot
stand gebracht. Deze bestaat uit vertegenwoordigers
van de federale Regering, de Regering van Gemeen-
schappen en Gewesten. De Conferentie wordt voor-
gezeten door de Eerste Minister.
De Conferentie
bracht
negen prioritaire
acties
naar voren; de eerste is de collectieve schuldenrege-
ling.
Er dient tenslotte te worden onderstreept dat het
Regeerakkoord in een bijzondere actie voorziet om te
zorgen voor een betere bescherming van de verbrui-
ker tegen overmatige schuldenlast op grond van een
reeds door de Kamer goedgekeurd wetsvoorstel.
Benadering
van de schuldenlast
en de over-
matige
schuldenlast
van de particulieren
in
België
Het krediet
aan particulieren
is een belangrijk
instrument voor de economische en sociale ontwikke-
ling van onze westerse maatschappijen.
In verhouding tot de meeste Europese landen en
de Verenigde Staten
is het aandeel van het met
krediet gefinancierde privé verbruik in België rela-
tief gematigd (minder dan 8 %), zelfs indien het uit-
staande bedrag van de verbruikskredieten
overge-
gaan
is van
175,8 miljard
frank
in 1980 naar
439,6 miljard frank in 1993 en 376 miljard frank in
1995 (nieuwe statistische serie).
Sedert 1988 kent het groeipercentage van de kre-
dietproductie
een onbetwistbare,
remmende bewe-
ging, die het gevolg is van de economische recessie en
de voorzichtigheid van de gezinnen. In 1991, 1993 en
1995, is de productie zelfs gekrompen.
Het uitstaande bedrag van de verbruikskredieten
stelde 6,3 % voor van het beschikbare inkomen van
de gezinnen in 1995.
Wat het percentage van de hypothecaire schulden-
last betreft, is dit langzaam gestegen sedert het mid-
den van de jaren 1980 en ging van 23,6 % in 1985
naar 28,8 % in 1995.
In 1995 bedroeg het totale uitstaande bedrag van
de hypothecaire kredieten met residentiële doelein-
den 1 721,4 miljard frank (zie in dit verband, Com-
pendium
des statistiques
de la consommation,
Obser-
vatoire du Crédit et de l'Endettement,
du crédit et de
l'endettement
des particuliers,
1997).
[ 3 ]
- 1073Il - 96/97
-107411-
96/97
Le surendettement
De overmatige schuldenlast
Le surendettement
est généralement
défini com-
me l'incapacité durable ou structurelle de faire face à
ses obligations financières.
Les dettes rencontrées
sont multiples:
crédits,
loyers, factures d'eau, de gaz, d'électricité, pensions
alimentaires,
parfois même dettes fiscales ou socia-
les.
A ce sujet on se référera utilement aux ouvrages
suivants: l'étude réalisée par le Centre de Droit de la
Consommation en collaboration avec FEBECOOP et
avec l'appui de la Banque Nationale de Belgique. Le
surendettement
des consommateurs en Belgique; les
actes du colloque organisé par le Centre Coopératif
de la Consommation, le 28 septembre 1993 à Liège,
Surendettement
des consommateurs, comment pré-
venir? comment traiter ?; les actes des divers collo-
ques organisés par l'Observatoire
du Crédit et de
l'Endettement.
La diversité des dettes des personnes surendettées
rend pratiquement impossible une estimation globa-
le du niveau de surendettement
de la population
belge et du nombre de ménages concernés.
Seul le secteur du crédit fournit des informations
chiffrées relativement fiables.
Le recours au crédit est devenu banal. La diversi-
fication des formes de crédit et leur libération
à
grande échelle expliquent l'accroissement du volume
du crédit et la place qu'il occupe dans la problémati-
que du surendettement
(voir à ce sujet Nadine FRA-
SELLE, Le crédit aux consommateurs, souci d'éthi-
que économique et sociale, Reflets et perspectives de
la vie économique, DE BOECK Université,
Tome
XXXV,1er trimestre 1996-1).
Un séminaire organisé le 23 juin 1994 par l'Obser-
vatoire du Crédit et de l'Endettement
consacré à
« L'autre endettement»
a conclu à l'absence de chif-
fres globaux précis relatifs à l'endettement autre que
celui qui résulte du crédit, que ce soit en matière
d'énergie ou en matière fiscale.
Bien qu'encore très incomplètes, les informations
fournies par le traitement
statistique
des dossiers
traités
par les centres agréés pour l'exercice de la
médiation de dettes en Région wallonne, confirment
le poids important du crédit à la consommation dans
le surendettement.
Ainsi, 86 % des 233 dossiers de surendettement
traités
de février à août 1995 font référence à des
dettes de crédit à la consommation, répartis sur une
moyenne de 3,8 contrats par ménage (Rapport statis-
tique de l'Observatoire
du Crédit et de l'Endette-
ment, septembre 1995). Le rapport final d'évaluation
établi en juillet 1996 par ce centre d'études confirme
ces données : 87 % des dossiers font référence au
De overmatige schuldenlast
wordt in het alge-
meen bepaald als de duurzame of structurele onmo-
gelijkheid zijn financiële verplichtingen na te komen.
De voorkomende schulden zijn van verschillende
aard:
krediet, huurgeld,
water-, gas- of elektrici-
teitsfacturen,
alimentatiegeld,
soms zelfs fiscale of
sociale schulden.
In dit verband is het nuttig te verwijzen naar de
volgende werken: een studie gemaakt door het Cen-
tre de Droit de la Consommation met FEBECOOP en
met de steun van de Nationale Bank van België, Le
surendettement
des consommateurs
en Belgique;
de
handelingen van het colloquium georganiseerd door
het Centre Coopératif de la Consommation
op 28 sep-
tember 1993 te Luik, 8urendettement
des consomma-
teurs, comment prévenir?
comment
traiter
?; de han-
delingen
van
de
verschillende
colloquia
georganiseerd door het Observatoire
du Crédit et de
l'Endettement.
De verscheidenheid van de schulden van de perso-
nen die met overmatige schuldenlast kampen, maakt
een globale ramingvan het niveau van de overmatige
schuldenlast van de Belgische bevolking en het aan-
tal betrokken gezinnen praktisch onmogelijk.
Enkel de kredietsector verstrekt relatiefbetrouw-
bare cijfergegevens.
De toevlucht tot krediet is banaal geworden. De
verscheidenheid van de kredietvormen en het vrijge-
ven ervan op grote schaal, leggen de aangroei uit van
het kredietvolume en de plaats die dit inneemt in de
problematiek van de overmatige schuldenlast (zie in
dit verband Nadine FRASELLE, Le crédit aux con-
sommateurs,
souci d'éthique
économique
et sociale,
Reflets
et perspectives
de la vie économique,
DE
BOECK
Université,
Tome xxxv, r: trimestre
1996-
1).
Een seminarie georganiseerd door het Observatoi-
re du Crédit
et de l'Endettement
op 23 juni 1994
gewijd aan «L'autre
endettement»
heeft geconclu-
deerd tot het gebrek aan precieze, globale cijfers over
de andere
schuldenlast
dan deze die uit krediet
voortvloeit, zowel op energiegebied als op fiscaal ge-
bied.
Hoewel nog zeer onvolledig, bevestigt de informa-
tie verstrekt door de statistische verwerking van de
dossiers behandeld door de erkende centra voor uit-
oefening van de schuldbemiddeling
in het Waalse
Gewest het aanzienlijk gewicht van het verbruiks-
krediet in de overmatige schuldenlast.
Aldus verwijzen 86 % van de 233 dossiers van
overmatige schuldenlast behandeld van februari tot
augustus 1995 naar schulden van verbruikskrediet,
verdeeld over een gemiddelde van 3,8 overeenkom-
sten per gezin (statistisch verslag van het Observa-
toire
du Crédit
et de l'Endettement,
september
1995). Het eindverslag van de evaluatie, in juli 1996
door dit studiecentrum
opgesteld, bevestigt deze ge-
- 1073/1
- 96/97
-107411-96/97
crédit à la consommation (3,9 contrats en moyenne
par ménage).
L'échantillon
analysé était constitué de 577 dos-
siers traités par les centres de médiation de dettes
entre le 1er février et le 15juin 1996.
Depuis 1987, la Centrale des Crédits aux Particu-
liers, gérée par la Banque Nationale
de Belgique,
enregistre les contrats de vente et de prêt à tempéra-
ment conclus à des fins privées, pour lesquels il
existe,
soit trois
échéances
impayées,
soit une
échéance impayée durant trois mois, ou qui ont été
dénoncés. Depuis 1993, se sont ajoutés les crédits
hypothécaires,
les contrats d'ouverture
de crédit et
de crédit-bail.
Le nombre de contrats a évolué comme suit, de fin
1993 à fin 1996.
Nombre de contrats enregistrés:
1993:
355 778;
1994: 417474;
1995: 430 401;
1996: 449 112.
Nombre de contrats enregistrés et non régularisés
et montant
des arriérés (en milliards de francs) :
1993: 277 104 contrats pour 28,3;
1994:
327874 contrats pour 41,1;
1995:
333 706 contrats pour 48,9;
1996:
354376 contrats pour 53,4.
Parallèlement,
le nombre de personnes
enregis-
trées a évolué comme suit, de fin 1993 à fin 1996 :
-
1993: 305 750 (dont 38 613 pour 3 contrats et
plus);
-
1994: 345 418 (dont 49 704 pour 3 contrats et
plus);
-
1995: 352 335 (dont 52 698 pour 3 contrats et
plus);
-
1996: 359 722 (dont 54 786 pour 3 contrats et
plus).
Certes, toutes les personnes enregistrées
ne sont
pas surendettées;
on constate cependant que le nom-
bre de celles qui sont enregistrées
pour plus d'un
contrat augmente régulièrement.
Les chiffres de la Centrale des Crédits constituent
ainsi un indicateur important
à ne pas sous-estimer.
L'attention
est enfin attirée sur le fait que la pro-
portion des contrats en cours qui sont défaillants est
passée de 11,75 % en 1991 à 13,74 % en 1995 (Com-
pendium
des statistiques
de la Consommation
du
Crédit et de l'Endettement
des particuliers, Observa-
toire du Crédit et de l'Endettement,
1997).
[ 4 ]
gevens:
87 % van de dossiers verwijzen naar het
verbruikskrediet
(gemiddeld
3,9 overeenkomsten
per gezin),
Het onderzochte monster bestond uit 577 dossiers,
die tussen
1 februari
en 15 juni
1996 behandeld
werden door de schuldbemiddelingscentra.
Sedert 1987 registreert de Centrale voor kredieten
aan particulieren,
beheerd door de Nationale Bank
van België, de overeenkomsten
van verkoop en le-
ning op afbetaling
gesloten voor privé doeleinden
waarvoor er ofwel drie termijnbedragen
onbetaald
zijn, ofwel een termijnbedrag
dat gedurende
drie
maand onbetaald is gebleven, of die werden opge-
zegd. Sedert 1993 zijn het hypothecair
krediet, de
kredietopenings- en de leasingovereenkomsten
daar-
bij gekomen.
Van 1993 tot eind 1996 kende het aantal overeen-
komsten de volgende evolutie.
Aantal geregistreerde
overeenkomsten
:
1993:
355 778;
1994: 417474;
1995: 430 401;
1996: 449 112.
Aantal
geregistreerde
en niet-geregulariseerde
overeenkomsten
en bedrag van de achterstallen
(in
miljarden frank) :
1993: 277 104 overeenkomsten voor 28,3;
1994:
327874 overeenkomsten voor 41,1;
1995:
333 706 overeenkomsten voor 48,9;
1996:
354 376 overeenkomsten voor 53,4.
Gelijklopend hiermee kende het aantal
geregis-
treerde
personen van eind 1993 tot eind 1996 de
volgende evolutie:
-
1993: 305 750 (waarvan 38 613 voor 3 overeen-
komsten en meer);
-
1994: 345 418 (waarvan 49704 voor 3 overeen-
komsten en meer);
-
1995: 352 335 (waarvan 52 698 voor 3 overeen-
komsten en meer);
-
1996: 359 722 (waarvan 54 786 voor 3 overeen-
komsten en meer).
Natuurlijk kampen niet alle geregistreerde
perso-
nen met overmatige schuldenlast;
men stelt echter
vast dat het aantalonder
hen die voor meer dan één
overeenkomst geregistreerd
zijn, gestadig stijgt.
De cijfers van de Centrale voor kredieten vormen
een belangrijke, niet te onderschatten
indicator.
Tenslotte wordt de aandacht gevestigd op het feit
dat de verhouding van de in gebreke blijvende, lopen-
de overeenkomsten
van
11,75 % in
1991 naar
13,74 % in 1995 is overgegaan
(Compendium van
statistieken
van de Consumptie, het Krediet en de
Schuldenlast
van de particulieren,
Observatoire
du
Crédit et de l'Endettement,
1997).
Le traitement
préventif et curatif du suren-
dettement
a) le traitement
préventif
Cet objectif est surtout rencontré par la loi du
12juin 1991 relative au crédit à la consommation.
La distinction suivante peut être opérée entre les
diverses dispositions ayant pour objectif de prévenir
un endettement excessif:
-
les dispositions destinées à accroître la qualité
du consentement du consommateur, par une meilleu-
re connaissance du marché du crédit et des engage-
ments souscrits: ces dispositions concernent notam-
ment la publicité, l'indication du coût du crédit, la
délivrance préalable d'une offre de crédit, l'obligation
de conseil du prêteur et de l'intermédiaire;
-
les dispositions destinées à protéger le consom-
mateur à l'égard des décisions impulsives: elles con-
cernent par exemple le démarchage à domicile, les
excursions prétextes, les envois à domicile;
-
les dispositions destinées à responsabiliser les
prêteurs:
obligation, pour ces derniers, de consulter
la Centrale des Crédits, et d'agir en- bons prêteurs
»,
Quatre ans après l'entrée en vigueur totale de
cette loi, certaines insuffisances et imperfections ont
pu être constatées. Des améliorations indispensables
seront proposées par le Gouvernement.
Dans la loi du 4 août 1992 relative au crédit hypo-
thécaire, se retrouvent des dispositions relatives à la
mise à disposition des consommateurs
d'informa-
tions sous forme de prospectus, à l'offre préalable de
crédit et à l'enregistrement
des défauts de paiement
à la Centrale des Crédits.
b) le traitement
curatif
Diverses dispositions tendent
à sauvegarder
les
droits des personnes surendettées.
10 l'insaisissabilité de certains biens et revenus
La liste des biens qui ne peuvent être saisis, visée
à l'article 140S du Code judiciaire, a été fortement
élargie par la loi du 14janvier 1993.
De même, la même loi a augmenté la quotité inces-
sible et insaisissable des rémunérations visées à l'ar-
ticle 1409. Cette quotité est adaptée chaque année
par le Roi.
Ainsi, à partir
du 1er janvier
1997, les sommes
inférieures à 31500 francs ne peuvent être ni cédées
ni
saisies;
la partie
entre
31 500 francs
et
33 sao francs ne peut être cédée ni saisie pour plus
d'un cinquième; la partie
entre 33 sao francs et
40 sao francs ne peut être cédée ni saisie pour plus
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
De preventieve
en curatieve
behandeling
van de overmatige schuldenlast
[ 5 ]
a) de preventieve
behandeling
Aan dit doel wordt vooral tegemoet gekomen door
de wet van 12juni 1991 op het consumentenkrediet.
Het volgende onderscheid kan worden gemaakt
tussen de verschillende bepalingen die tot doel heb-
ben een overmatige schuldenlast te voorkomen:
-
de bepalingen bestemd om de kwaliteit van de
instemming van de consument te verbeteren
door
een betere kennis van de kredietmarkt
en de aange-
gane verbintenissen : deze bepalingen betreffen met
name de informatie, de vermelding van de krediet-
kosten, het voorafgaandelijk overhandigen van een
kredietaanbod,
de verplichting van advies van de
kredietgever en de bemiddelaar;
-
de bepalingen bestemd om de consument te
beschermen tegen impulsieve beslissingen:
zij be-
treffen bijvoorbeeld het leuren aan de woonplaats, de
voorwendseluitstappen,
de verzendingen
naar
de
woonplaats;
-
de bepalingen bestemd om de kredietgevers
verantwoordelijk
te maken:
de verplichting
voor
deze laatsten de Centrale voor kredieten te raadple-
gen en als
« goede kredietgevers
» te handelen.
Vier jaar na de volledige inwerkingtreding
van
deze wet konden enkele tekortkomingen en imper-
fecties worden vastgesteld. Onontbeerlijke verbete-
ringen zullen door de Regering worden voorgesteld.
In de wet van 4 augustus 1992 op het hypothecair
krediet, zijn er bepalingen opgenomen betreffende
het ter beschikking stellen van informatie aan de
consumenten onder de vorm van prospectussen, het
voorafgaand kredietaanbod
en de registratie
van
niet-betaling bij de Centrale voor kredieten.
b) de curatieve behandeling
Verscheidene bepalingen strekken ertoe de rech-
ten van de personen met overmatige schuldenlast te
vrijwaren.
10 de onbeslagbaarheid van bepaalde goederen en
inkomsten
De lijst van de goederen die niet in beslag mogen
worden genomen, bedoeld in artikel 140S van het
Gerechtelijk Wetboek, werd bij de wet van 14januari
1993 sterk uitgebreid.
Zo ook heeft dezelfde wet het onoverdraagbaar en
niet voor beslag vatbaar gedeelte van de bezoldigin-
gen bedoeld bij artikel1409 opgedreven. Dit aandeel
wordt elk jaar door de Koning aangepast.
Aldus zijn de bedragen onder 31 500 frank vanaf
1januari
1997 niet vatbaar voor overdracht of be-
slag; het deel tussen 31500 frank en 33 soa frank
mag niet worden overgedragen ofin beslag genomen
voor meer
dan
één vijfde;
het
deel
tussen
33 soa frank en 40 soa frank mag niet worden over-
- 1073/1
- 96/97
-107411-96/97
de deux cinquièmes. Au-delà de 40 800 francs les
cessions et les saisies peuvent s'effectuer sans limite.
2° la demande de facilités de paiement prévue par
la loi du 12juin 1991 relative au crédit à la consom-
mation
L'article 38, § t-, de la loi du 12juin 1991 relative
au crédit à la consommation dispose que, sans préju-
dice des dispositions de l'article 1244 du Code civil, le
juge de paix peut octroyer les facilités de paiement
qu'il détermine au consommateur dont la situation
financière s'est aggravée.
Quant à l'article 1244 du Code civil, il autorise
effectivement le juge à accorder des délais de grâce
au débiteur dont la jurisprudence
exige générale-
ment qu'il soit «malheureux
et de bonne foi », Il
s'agit là d'une condition laissée à l'appréciation sou-
veraine du juge du fond qui est en principe celui qui
tranche le fond du litige, à l'occasion d'une procédure
intentée par le créancier. La demande de termes et
délais est ainsi introduite par voie reconventionnelle
par le débiteur assigné en paiement.
L'article 1244 peut être invoqué en toute matière
civile, y compris donc pour les dettes résultant
d'un
contrat de crédit à la consommation.
La loi du 12 juin 1991 relative au crédit à la
consommation comporte donc une procédure spéciale
de suspension des obligations du débiteur, qui n'est
d'application que pour les contrats régis par ladite
loi.
Une condition importante est prévue: il faut que
la situation financière du consommateur se soit ag-
gravée. Par exemple, en raison de la maladie, d'un
accident, d'une grève, du chômage, d'une séparation
ou d'un divorce.
Pas plus que dans l'article 1244 du Code civil, il
n'est fait explicitement référence à l'exigence de la
bonne foi dans le chef du débiteur. La jurisprudence
et la doctrine relatives à l'article 1244 sont cependant
invoquées par certains juges de paix, à propos de
l'article 38, pour exiger la preuve que le consomma-
teur qui demande des facilités de paiement soit réel-
lement malheureux et de bonne foi.
La procédure de l'article 38 est contenue aux arti-
cles 1337, bis à octies, du Codejudiciaire, introduits
par l'article 114, § 5, de la loi du 12juin 1991.
Le juge compétent est le juge de paix du domicile
du consommateur.
La demande peut être introduite par requête: cet-
te dernière n'est plus requise si le juge est déjà saisi
d'une demande de condamnation introduite par le
créancier.
Sa recevabilité est soumise à la condition que des
facilités de paiement aient été préalablement sollici-
[ 6 ]
gedragen of in beslag genomen voor meer dan twee
vijfden. Boven 40 800 frank mogen de overdrachten
en de inbeslagnemingen onbegrensd gebeuren.
2° het verzoek om betalingsfaciliteiten
waarin de
wet van 12 juni 1991 op het consumentenkrediet
voorziet
Artikel 38, § 1, van de wet van 12juni 1991 op het
consumentenkrediet
beschikt dat onverminderd het
bepaalde in artikel1244 van het Burgerlijk Wetboek,
de vrederechter
de betalingsfaciliteiten,
die hij be-
paalt, kan toestaan aan de consument wiens finan-
ciële toestand is verslechterd.
Wat artikel 1244 van het Burgerlijk Wetboek be-
treft, machtigt het de rechter inderdaad om uitstel
van betaling te verlenen aan de schuldenaar van wie
de rechtspraak
over 't algemeen eist dat hij « onge-
lukkig en te goeder trouw » is. Het gaat hier om een
voorwaarde die aan de rechter ten gronde onherroe-
pelijk ter beoordeling wordt gelaten; in principe is
het deze laatste die over de grond van het geschil
beslist, ter gelegenheid van een procedure ingesteld
door de schuldenaar.
Het verzoek om uitstel van
betaling wordt aldus bij tegenvordering ingediend
door de schuldenaar
die wordt gedagvaard om te
betalen.
Artikel 1244 kan op elk bugerrechtelijk
gebied
worden ingeroepen, met inbegrip van alle schulden
die voortspruiten
uit een verbruikskredietovereen-
komst.
De wet van 12 juni 1991 op het consumentenkre-
diet omvat dus een bijzondere procedure van op-
schorting van de verplichtingen van de schuldenaar,
die slechts van toepassing is voor de overeenkomsten
geregeld door genoemde wet.
Er is in een belangrijke voorwaarde voorzien: de
financiële toestand van de verbruiker moet verslech-
terd zijn. Bijvoorbeeld wegens ziekte, ongeval, sta-
king, werkloosheid, scheiding of echtscheiding.
Niet meer dan in artikel 1244 van het Burgerlijk
Wetboek wordt er uitdrukkelijk
verwezen naar de
vereiste van goede trouw van de schuldenaar.
De
rechtspraak
en rechtsleer betreffende artikel 1244
worden echter, door sommige vrederechters, ingeroe-
pen in verband met artikel 38 om het bewijs te eisen
dat de consument die betalingsfaciliteiten
vraagt
werkelijk ongelukkig en te goeder trouw is.
De procedure van artikel 38 is vervat in artike-
len 1337, bis tot octies, van het Gerechtelijk Wet-
boek, ingevoerd door artikel114,
§ 5, van de wet van
12juni 1991.
De bevoegde rechter is de vrederechter
van de
woonplaats van de verbruiker.
De vordering kan worden ingesteld bij verzoek-
schrift:
dit laatste
is niet meer vereist indien de
schuldeiser reeds een vordering tot veroordeling bij
de rechter heeft aanhangig gemaakt.
De ontvankelijkheid ervan is onderworpen aan de
voorwaarde dat de betalingsfaciliteiten
vooraf per
tées par lettre recommandée auprès du créancier et
refusées par ce dernier.
En cas d'octroi de facilités de paiement, la caution
suit le sort du débiteur principal.
De nombreuses critiques ont été formulées au su-
jet de cette procédure:
-
l'article 38 n'étant
d'application que pour les
contrats de crédit régis par la loi, la procédure ne
peut être utilisée pour l'ensemble des dettes d'un
consommateur. Il est clair que le législateur n'avait
aucunement en vue un éventuel règlement collectif
visant d'autres dettes, même si l'examen conjoint de
plusieurs
demandes de facilités de paiement pour
des dettes tombant sous l'application de la loi est
possible;
-
les créanciers visés par une demande en facili-
tés de paiement peuvent demander la condamnation
du débiteur au paiement des créances par voie recon-
ventionnelle. En cas de non respect du plan d'apure-
ment ordonné par le juge, ces créanciers disposent
alors d'un titre exécutoire;
-
les créanciers
peuvent
également
profiter
d'une procédure en facilités de paiement intentée par
un débiteur pour demander, par voie reconvention-
nelle, la validation d'une cession de rémunération
à
laquelle le débiteur s'est opposé;
-
en cas de condamnation du débiteur au paie-
ment, prononcé à la suite d'une demande reconven-
tionnelle du créancier, des droits d'enregistrement
sont dus;
-
certains juges considèrent qu'une demande de
facilités de paiement
entraîne
la dénonciation du
contrat, l'exigibilité immédiate des sommes dues et
les surcoûts liés à l'application des clauses pénales;
-
les pouvoirs du juge consistent surtout en un
étalement des paiements, et en la fixation des condi-
tions et modalités liées au respect de ce rééchelonne-
ment (voir à ce sujet, E. Balate, P. Dejemeppe, Fr. de
Patoul, Le droit du crédit à la consommation, De
Boeck Université, 1995, pp. 283 et suivantes);
-
l'article 38 ne permet pas de régler la situation
des débiteurs
devant faire face à un endettement
important, au moyen de revenus très modestes.
3° La conciliation prévue par loi du 4 août 1992
relative au crédit hypothécaire
L'article 59, § 1er de cette loi dispose ce qui suit:
« Toute exécution ou saisie à laquelle il est procédé
en vertu d'un jugement ou d'un autre acte authenti-
que doit, dans le cadre de la présente loi, être précé-
dée, à peine de nullité, d'une tentative de conciliation
devant le juge des saisies, qui doit être actée à la
feuille d'audience.
Toute demande de facilités de paiement par l'em-
prunteur,
la caution et, le cas échéant, la personne
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
aangetekende
brief aan de schuldeiser werden ge-
vraagd en door deze laatste werden geweigerd.
In geval van toekenning van betalingsfaciliteiten
volgt de borg het lot van de hoofdschuldenaar.
Op deze procedure werden talrijke kritieken gefor-
muleerd:
-
daar artikel 38 slechts van toepassing is voor
de kredietovereenkomsten
geregeld door de wet, kan
de procedure niet worden gebruikt voor het geheel
van de schulden van een consument. Het is duidelijk
dat de wetgever in geen geval een eventuele collectie-
ve schuldenregeling
beoogde met betrekking
tot
andere schulden, zelfs indien het samengevoegd on-
derzoek van verschillende verzoeken om betalingsfa-
ciliteiten voor schulden die onder de toepassing van
de wet vallen, mogelijk is;
-
de schuldeisers beoogd door een vordering tot
betalingsfaciliteiten
kunnen de veroordeling van de
schuldenaar vragen tot betaling van de schulden bij
tegenvordering.
In geval van niet-naleving van de
aanzuiveringsregeling
opgelegd door de rechter, be-
schikken deze schuldeisers dan over een uitvoerbare
titel;
-
de schuldeisers kunnen eveneens gebruik ma-
ken van een procedure van betalingsfaciliteiten
inge-
steld door een schuldenaar
om, bij tegenvordering,
de validatie te vragen van een overdracht van bezol-
diging waartegen de schuldenaar zich verzet heeft;
-
in geval van een veroordeling van de schulde-
naar tot betaling, uitgesproken naar aanleiding van
een tegenvordering van de schuldeiser, zijn er regis-
tratierechten
verschuldigd;
-
sommige rechters oordelen dat een vordering
tot betalingsfaciliteiten
de opzeggingvan de overeen-
komst, de onmiddellijke opeisbaarheid van de ver-
schuldigde bedragen en de meerkosten verbonden
aan de toepassing van de strafclausules
met zich
brengt;
-
de bevoegdheden van de rechter bestaan vooral
in de spreiding van de betalingen en de vaststelling
van de voorwaarden en modaliteiten verbonden aan
de eerbiediging van deze herschikking
(zie in dit
verband, E. Balate, P. Dejemeppe, Fr. de Patoul, Le
droit du crédit à la consommation,
De Boeck Univer-
sité, 1995, blz. 283 en volgende);
-
artikel 38 laat niet toe de toestand te regelen
van de schuldenaars
die belangrijke schulden moe-
ten voldoen middels zeer bescheiden inkomsten.
[7]
3° De minnelijke schikking voorzien in de wet van
4 augustus 1992 op het hypothecair krediet
Artikel59, § 1,van deze wet bepaalt het volgende:
« Elke tenuitvoerlegging ofbeslag dat plaats heeft
krachtens
een vonnis of een andere
authentieke
akte, moet in het kader van deze wet, op straffe van
nietigheid, worden voorafgegaan door een poging tot
minnelijke schikking, die op het zittingsblad wordt
aangetekend, voor de beslagrechter.
Elke aanvraag tot het verkrijgen van betalingsfa-
ciliteiten door de kredietnemer, de borg en in voorko-
- 1073/1
- 96/97
-107411-96/97
qui constitue une sûreté personnelle est adressée au
juge des saisies.
Les articles 732 et 733 du Code judiciaire
sont
d'application.
Par dérogation aux articles 2032, 4°, et 2039 du
Code civil, la caution et, le cas échéant, toute person-
ne qui constitue une sûreté personnelle doivent res-
pecter le plan de facilités de paiement octroyé par le
juge des saisies à l'emprunteur
»,
C'est donc ici le juge des saisies qui est compétent
pour recevoir les demandes de facilités de paiement.
La question de savoir si ce même juge peut ordonner
des délais de paiement
en l'absence
d'accord du
créancier est controversée.
L'intervention
de deux juges différents pour con-
naître des demandes de facilités de paiement, selon
qu'il s'agit de crédit à la consommation ou de crédit
hypothécaire, a pour résultat
que l'appréciation
de
la situation globale du débiteur échappe nécessaire-
ment à chacun des deux juges.
L'insuffisance de ces moyens curatifs du suren-
dettement ont amené à réfléchir à un mécanisme qui
rende possible le règlement collectif des dettes de la
personne
surendettée
(voir Françoise
Domont-
Naert, Consommateurs défavorisés: crédit et endet-
tement, Story-scientia, 1992, pp. 270 et suivantes, et
les Actes du Vecolloque annuel de l'Observatoire du
Crédit et de l'Endettement,
« Règlement collectif des
dettes : les conditions de mises en œuvre », 15 no-
vembre 1996).
PRESENTATION
DV PROJET
Le présent projet s'inspire du texte adopté par la
Chambre et transmis
au Sénat (Doc. parl, Sénat,
1994-1995, 1393-1) le 7 avril 1995.
La Commission compétente de la Chambre avait,
il faut le souligner, effectué un travail remarquable
en partant
de l'examen de trois propositions
qui
avaient un but commun, mais qui divergeaient ce-
pendant quant aux procédures à mettre en œuvre.
Ces trois propositions étaient les suivantes:
1° La proposition de loi relative au sursis civil de
paiement et à la remise judiciaire de dettes, déposée
le 4 mars 1992 par MM. Van Der Maelen et Dielens
(Doc. parl. Chambre, 1991-1992,274/1).
2° La proposition de loi modifiant le Codejudiciai-
re en vue d'introduire une procédure de règlement
amiable et judiciaire en cas de saisie-exécution, dépo-
sée le 7 mai 1993 par Mme Corbisier-Hagon (Doc.
parl, Chambre, 1992-1993, 1047/1).
3° La proposition de loi visant
à prévenir
et à
limiter le surendettement,
déposée le 21 février 1994
[ 8 ]
mend geval, de steller van een persoonlijke zeker-
heid, wordt gericht aan de beslagrechter.
De artikelen 732 en 733 van het Gerechtelijk Wet-
boek zijn van toepassing.
In afwijking van de artikelen 2032, 4°, en 2039 van
het Burgerlijk Wetboek, moeten de borg en, in voor-
komend geval, elke steller van een persoonlijke ze-
kerheid, zich houden aan het door de beslagrechter
aan de kredietnemer
toegestane betalingsfacilitei-
ten plan »,
Het is dus de beslagrechter
die bevoegd is om de
vorderingen tot het verkrijgen van betalingsfacili-
teiten te ontvangen. De kwestie of dezelfde rechter
betalingsuitstel
kan opleggen wanneer er geen ak-
koord van de schuldeiser is, is omstreden.
De tussenkomst
van twee verschillende rechters
om uitspraak
te doen over de verzoeken tot beta-
lingsfaciliteiten, naargelang het gaat om consumen-
tenkrediet ofhypothecair krediet, heeft tot resultaat
dat de beoordeling van de globale toestand van de
schuldenaar
noodzakelijkerwijze
aan elk van de
twee rechters ontsnapt.
De ontoereikendheid van deze curatieve middelen
voor de overmatige schuldenlast
heeft ertoe geleid
na te denken over een mechanisme dat de collectieve
regeling van de schulden van de persoon met over-
matige schuldenlast
zou mogelijk maken (zie Fran-
çoise Domont-Naert,
Consommateurs
défavorisés:
crédit et endettement,
Story-scientia,
1992, blz. 270
en volgende, en de Handelingen van het Vejaarlijkse
Colloquium van het Observatoire
du
Crédit
et de
l'Endettement,
« Collectieve schulden- regeling: uit-
voeringsmodaliteiten
», 15 november 1996).
PRESENTATIE
VAN HET ONTWERP
Dit ontwerp wordt geïnspireerd door de tekst aan-
genomen door de Kamer en verzonden naar de Se-
naat
(Parl.
Stuk
Senaat,
1994-1995, 1393-1) op
7 april 1995.
De bevoegde Kamercommissie had, en dit moet
worden onderstreept, opmerkelijk werk verricht uit-
gaande van het onderzoek van drie voorstellen die
een zelfde doel hadden maar die echter uiteenliepen
qua de tot stand te brengen procedures.
Deze drie voorstellen waren de volgende:
1° Wetsvoorstel betreffende het burgerlijk uitstel
van betaling en de gerechtelijke kwijting van schul-
den, ingediend op 4 maart 1992 door de heren Van
Der Maelen en Dielens (Parl. Stuk Kamer, 1991-
1992, 274/1).
2° Wetsvoorstel tot wijziging van het Gerechte-
lijk Wetboek met het oog op de invoering van een
procedure tot regeling in der minne of door de rech-
ter in geval van uitvoerend
beslag, ingediend
op
7 mei 1993 door mevrouw Corbisier-Hagon
(Parl,
Stuk Kamer, 1992-1993, 1047/1).
3° Wetsvoorstel ter voorkoming en beperking van
schuldenoverlast,
ingediend
op 21 februari
1994
par M. Mayeur et Mme Burgeon (Doc. parl. Cham-
bre, 1993-1994, 1324/1).
A la demande du Vice-Premier Ministre et Minis-
tre de l'Economie, le texte adopté par la Chambre a
fait l'objet d'un examen technique par un groupe
d'experts, constitué de :
-
Madame Françoise
Domont-Naert, Codirec-
trice du Centre de droit de la consommation de
Louvain-la-Neuve;
-
Monsieur Georges De Leval, Doyen de la Fa-
culté de Droit de l'Université de Liège;
-
Monsieur Jean Laenens, Professeur
à l'Uni-
versitaire Instelling Antwerpen;
-
Monsieur Eric Dirix, Conseiller à la Cour d'ap-
pel d'Anvers et Professeur à la Katholieke Universi-
teit Leuven.
LES LIGNES
DE FORCE DV PROJET
La procédure de règlement collectif s'insère dans
le Codejudiciaire. Ses lignes de force sont les suivan-
tes:
1. Qui peut bénéficier de la procédure?
Toute personne physique n'ayant pas ou n'ayant
plus la qualité de commerçant, et qui ne peut plus
faire face à ses dettes exigibles et à échoir. Cette
définition large du bénéficiaire de la procédure in-
clut donc non seulement les particuliers, mais aussi
les agriculteurs et les titulaires
de professions libé-
rales.
2. Condition supplémentaire:
Le requérant
ne peut pas avoir manifestement
organisé son insolvabilité.
3. La procédure comprend deux possibilités:
-
un règlement
amiable : le juge désigne un
médiateur de dettes, qui tente de négocier un plan
amiable avec les créanciers. En cas d'accord, celui-ci
est homologué par le juge;
-
un règlement judiciaire : éventuellement
im-
posé par lejuge à défaut d'accord avec les créanciers.
4. Dans les deux hypothèses, l'intervention
du
juge est nécessaire dès l'introduction de la procédu-
re:
il statue sur l'admissibilité de la demande;
il nomme un médiateur de dettes;
sa décision d'admissibilité entraîne des consé-
quences importantes,
telles que la suspension des
mesures d'exécution, l'arrêt
du cours des intérêts,
l'indisponibilité
du patrimoine,
l'interdiction
faite
au débiteur d'aggraver son endettement;
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
door de heer Mayeur en mevrouw Burgeon (Parl,
Stuk Kamer, 1993-1994, 1324/1).
Op verzoek van de Vice-Eerste Minister en Minis-
ter van Economie werd de door de Kamer aangeno-
men tekst onderworpen aan een technisch onder-
zoek door een groep deskundigen, bestaande uit:
-
mevrouw Françoise Domont-Naert,
co-direc-
trice van het Centre de droit de la consommation
van
Louvain-la-Neuve;
-
de heer
Georges De Leval, Deken van de
Rechtsfaculteit van de Universiteit van Luik;
-
de heer Jean Laenens, Professor aan de Uni-
versitaire Instelling Antwerpen;
-
de heer Eric Dirix, Raadsheer bij het Hof van
Beroep te Antwerpen en Professor aan de Katho-
lieke Universiteit Leuven.
[9]
DE KRACHTLIJNEN
VAN HET ONTWERP
De procedure van collectieve regeling wordt inge-
voegd in het Gerechtelijk Wetboek. De krachtlijnen
ervan zijn de volgende :
1. Wie kan de procedure genieten?
Elke natuurlijke
persoon die geen koopman is of
die geen koopman meer is en zich in de onmogelijk-
heid bevindt zijn opeisbare ofnog te vervallen schul-
den te voldoen. Deze ruime bepaling van de genieter
van de procedure omvat dus niet alleen de particu-
lieren, maar ook de landbouwers en de personen die
een vrij beroep uitoefenen.
2. Bijkomende voorwaarde:
De verzoeker mag duidelijk zijn onvermogen niet
hebben bewerkt.
3. De procedure omvat twee mogelijkheden:
-
een minnelijk regeling : de rechter wijst een
schuldbemiddelaar
aan die met de schuldeisers
tracht te onderhandelen
over een minnelijke rege-
ling. In geval van akkoord wordt deze door de rech-
ter bekrachtigd;
-
een gerechtelijke regeling: eventueelopgelegd
door de rechter
bij gebrek aan akkoord met de
schuldeisers.
4. In beide veronderstellingen
is de tussenkomst
van de rechter van bij de inleiding van de procedure
nodig:
-
hij beslist over de toelaatbaarheid
van de vor-
dering;
-
hij benoemt een schuldbemiddelaar;
-
zijn beslissing van toelaatbaarheid
brengt be-
langrijke gevolgen met zich zoals de opschorting van
de uitvoeringsmaatregelen,
de stopzetting van de
loop van de interesten,
de onbeschikbaarheid
van
het vermogen, het verbod gesteld aan de schulde-
naar zijn schuldenlast te verergeren;
- 1073/1
- 96/97
-107411-96/97
-
le greffier notifie aux créanciers la décision
d'admissibilité du juge, avec la requête et des formu-
laires de déclaration de créance;
-
les créanciers doivent renvoyer leur déclara-
tion de créance au médiateur dans un délai donné;
-
le médiateur établit le projet de plan conven-
tionnel, et l'adresse au débiteur et aux créanciers;
-
en cas d'approbation
du plan, ce dernier est
entériné par le juge, ce qui lui donne une valeur
contraignante:
c'est le règlement amiable;
-
à défaut d'accord des créanciers et du débiteur,
le juge est saisi par le médiateur en vue d'un plan de
règlement judiciaire;
-
en ce cas, le juge peut imposer diverses mesu-
res, telles que la remise de dettes sur les intérêts et
frais, mais aussi, moyennant le respect de conditions
sévères, sur le principal.
5. Le juge compétent est le juge de saisies.
6. Le médiateur de dettes.
Le débiteur doit être aidé d'un médiateur de det-
tes, car l'établissement,
la gestion et le suivi d'un
plan de règlement collectif supposent un important
travail juridique, administratif
et social. Ce média-
teur constitue un rouage essentiel pour le bon fonc-
tionnement de la procédure.
Qui peut être désigné comme médiateur de dettes
par le juge?
Les personnes autorisées à pratiquer la médiation
de dettes par l'article 67 de la loi du 12 juin 1991
relative au crédit à la consommation. C'est-à-dire les
avocats, huissiers de justice, notaires, de même que
les institutions publiques ou privées agréées.
7. La durée du plan.
Il faut fixer une durée maximale au plan, sous
peine, pour le débiteur, d'être condamné à rembour-
ser jusqu'à la fin de ses jours. Cette durée maximale
ne peut être trop longue, afin que le débiteur ne se
décourage pas, étant donné la sévérité des mesures
qui peuvent être imposées par le juge, telles que la
vente de meubles ou immeubles, ou l'obligation de
vivre avec le seul revenu fortement amputé. La du-
rée maximale est de sept ans. Une durée plus longue
doit cependant être prévue pour les crédits dont la
durée restant à courir dépasse celle du plan.
En tout état de cause, le plan doit permettre
au
débiteur de rembourser ses dettes, tout en lui assu-
rant la possibilité de mener une existence décente.
En cas de comportement frauduleux, fausse décla-
ration, augmentation fautive du passif, non respect
[ 10 ]
-
de griffier stelt de schuldeisers in kennis van
de beslissing van toelaatbaarheid
van de rechter,
met het verzoekschrift en de formulieren van aangif-
te van schuldvordering;
-
de schuldeisers
moeten
hun
aangifte
van
schuldvordering binnen een gestelde termijn terug-
sturen;
-
de schuldbemiddelaar
stelt het ontwerp van
conventionele regeling op en stuurt
het naar
de
schuldenaar en de schuldeisers;
-
in geval van goedkeuring
van de regeling,
wordt deze laatste
bekrachtigd
door de rechter,
waardoor zij een dwingende waarde krijgt: dit is de
minnelijke regeling;
-
bij gebrek aan een akkoord van de schuld-
eisers en de schuldenaar, maakt de schuldbemidde-
laar de zaak aanhangig bij de rechter met het oogop
een gerechtelijke regeling;
-
in dit geval kan de rechter verschillende maat-
regelen opleggen zoals de kwijtschelding van de in-
teresten en kosten, maar ook, middels de eerbiedi-
ging van strenge voorwaarden,
van de hoofdsom.
5. De bevoegde rechter is de beslagrechter.
6. De schuldbemiddelaar.
De schuldenaar moet door een schuldbemiddelaar
worden bijgestaan, daar het uitwerken, het beheren
en het opvolgen van een collectieve schuldenregeling
aanzienlijkjuridisch,
administratief
en sociaal werk
veronderstellen.
Deze schuldbemiddelaar
is essen-
tieel raderwerk voor de goede werking van de proce-
dure.
Wie kan als schuldbemiddelaar
door de rechter
worden aangewezen?
De personen die door artikel 67 van de wet van
12juni 1991 op het consumentenkrediet
gemachtigd
zijn om de schuldbemiddeling toe te passen. Dit wil
zeggen advocaten, gerechtsdeurwaarders,
notaris-
sen, evenals de erkende overheids- ofprivé instellin-
gen.
7. Duur van de regeling.
Er moet een maximumduur
worden vastgesteld
voor de regeling, op gevaar af, voor de schuldenaar,
van gedoemd te zijn zijn schulden af te betalen tot
het einde van zijn leven. Deze maximumduur
mag
niet te lang zijn opdat de schuldenaar niet ontmoe-
digd zou zijn, gelet op de strenge maatregelen die de
rechter kan opleggen, zoals de verkoop van roerende
of onroerende goederen, of de verplichting met een
sterk beknot inkomen te leven. De maximumduur is
zevenjaar. Er moet echter voorzien zijn in een lange-
re duur voor de kredieten waarvan de nog te lopen
duur deze van de regeling overschrijdt.
In ieder geval moet de regeling het de schulde-
naar mogelijk maken zijn schulden terug te betalen
en hem daarbij de mogelijkheid geven een mens-
waardig bestaan te leiden.
In geval van bedrieglijk gedrag, valse verklaring,
onrechtmatige verhoging van de passiva, het niet-
de ses engagements par le débiteur, le plan amiable
ou judiciaire sera déclaré caduc par le juge.
La révocation du plan comportant une remise de
dettes pourra même être prononcée par le juge pen-
dant une durée de cinq ans après l'extinction dudit
plan, et ce en raison d'un acte accompli par le débi-
teur en fraude des droits d'un créancier.
8. La remise de dettes.
Dans certains cas, un plan de règlement collectif
de dettes ne pourra
s'établir
qu'à condition qu'il
s'accompagne d'une remise de dettes, totale ou par-
tielle. A défaut, à l'expiration du plan, la situation
du débiteur qui aura bénéficié d'un moratoire sous
forme d'un étalement
des paiements
n'aura
pas
changé: il restera tenu de rembourser le solde des
dettes non apurées et devra à nouveau supporter les
saisies suspendues pendant le plan.
La remise de dettes est le seul moyen de réinté-
grer la personne surendettée dans le système écono-
mique. A défaut, cette personne se marginalise, se
cantonne dans l'économie souterraine,
devient un
poids pour la société.
La remise partielle ou totale de dettes doit donc
être comprise comme partie intégrante
du plan de
règlement, au même titre que la vente, au profit des
créanciers, de tous les biens saisissables.
9. En dehors de la procédure de règlement collec-
tif
de dettes elle-même, d'autres dispositions sont
prévues.
Ainsi, les moyens de prévenir le surendettement
sont renforcés par une meilleure publicité des avis
de saisie, de délégation et de cession, grâce à leur
centralisation
auprès
de la Banque Nationale
de
Belgique. Ce fichier sera également accessible aux
prêteurs
agréés et leur donnera des informations
précieuses quant à la solvabilité des candidats em-
prunteurs.
Il sera également accessible aux huis-
siers, avocats et notaires dans des conditions bien
déterminées.
D'autres
mesures sont également prévues pour
permettre une mise en œuvre cohérente de la procé-
dure de règlement collectif de dettes. On citera, par
exemple, la possibilité de vendre de gré à gré les
immeubles saisis, l'exonération des droits d'enregis-
trement des jugements rendus dans le cadre de la
présente loi, etc.
la. Conclusion
Le règlement collectif de dettes ne s'identifie pas à
la faillite, même s'il en présente certaines caractéris-
[ 11 ]
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
nakomen van zijn verbintenissen
door de schulde-
naar, zal de rechter het verval van de minnelijke of
gerechtelijke regeling verklaren.
De herroeping van de regeling die een kwijtschel-
ding van schulden omvat, zal zelfs door de rechter
kunnen worden uitgesproken gedurende vijfjaar na
de uitdoving van genoemde regeling, en dit wegens
een daad gesteld door de schuldenaar tot bedrieglij-
ke verkorting van de rechten van een schuldeiser.
8. De kwijtschelding van de schulden.
In bepaalde gevallen zal een collectieve schulden-
regeling slechts kunnen worden opgesteld op voor-
waarde dat zij samengaat met een volledige of ge-
deeltelijke kwijtschelding van schulden. Bij gebrek
hieraan, zal de toestand van de schuldenaar die een
moratorium onder de vorm van een spreiding van de
betalingen
zal genoten hebben, niet gewijzigd zijn
na het verloop van de regeling : hij zal ertoe gehou-
den blijven het saldo van de niet-aangezuiverde
schulden terug te betalen en hij zalopnieuw
het
tijdens de regeling geschorste beslag moeten onder-
gaan.
De kwijtschelding van schulden is het enige mid-
del om de persoon met overmatige schuldenlast op-
nieuw in het economisch stelsel te integreren.
Bij
gebrek hieraan
zal deze persoon zich buiten
de
maatschappij
plaatsen,
zich in een ondergrondse
economie opsluiten en een last voor de maatschappij
worden.
De gedeeltelijke of volledige kwijtschelding van
de schulden moet dus worden begrepen als deel uit-
makend van de aanzuiveringsregeling
evenzeer als
de verkoop, ten gunste van de schuldeisers, van alle
beslagbare goederen.
9. Buiten de procedure van collectieve schuldre-
geling zelf, wordt er voorzien in andere bepalingen.
Aldus worden de middelen
om de overmatige
schuldenlast te voorkomen versterkt door een betere
bekendmaking van de berichten van beslag, delega-
tie en overdracht dankzij de centralisatie
ervan bij
de Nationale Bank van België. Dit bestand zal even-
eens toegankelijk zijn voor erkende kredietgevers en
zal hen kostbare informatie geven over de solvabili-
teit van de kandidaat-kredietnemers.
Het zal even-
eens toegankelijk zijn voor deurwaarders, advocaten
en notarissen onder welbepaalde voorwaarden.
Er wordt eveneens voorzien in andere maatrege-
len om een coherente totstandbrenging van de proce-
dure van collectieve schuldenregeling
mogelijk te
maken. Bijvoorbeeld kan men de mogelijkheid de
inbeslaggenomen goederen uit de hand te verkopen,
de vrijstelling van registratierechten
van reeds in
het kader van deze wet gewezen vonnissen, enz.
aanhalen.
la. Conclusie
De collectieve schuldenregeling vereenzelvigt zich
niet met het faillissement,
ook al vertoont zij er
- 1073/1
- 96/97
-107411-96/97
tiques; le principe n'est pas de répartir l'actif entre
les créanciers, mais de refaçonner la situation finan-
cière de l'individu pour lui permettre,
à lui et à sa
famille, de prendre un nouveau départ dans la vie.
Le système pur et simple de la faillite ne peut
d'ailleurs être appliqué en l'espèce, car la plupart
des personnes surendettées
n'ont guère de masse
active à distribuer
à leurs créanciers.
Le règlement collectif a pour objectif de trouver
une solution pour les débiteurs
surendettés
et de
permettre aux créanciers d'être remboursés, en tout
ou en partie. L'intérêt de la procédure est donc évi-
dent pour les créanciers, en particulier ceux qui ne
disposent pas de garanties.
*
*
*
PROJET DE LOI
I (n° 1073/1)
Analyse des articles
Le plan général est le suivant; il a été remanié à la
suite des observations du Conseil d'Etat.
PLAN
CHAPITRE PREMIER
Disposition introductive
CHAPITRE II
De la procédure
de règlement collectif
de dettes et du médiateur
de dettes
Ce chapitre comprend les articles 1675-2 à 1675-
19, qui forment un titre IV intitulé «Du règlement
collectif de dettes
», Ce titre IV s'insère à la fin de la
cinquième partie du Code judiciaire.
Le titre IV est lui-même composé de deux chapi-
tres intitulés respectivement:
«De la procédure de
règlement
collectif de dettes»
(articles
1675-2 à
1675-16) et «Du médiateur de dettes (articles 1675-
17 à 1675-19).
[ 12 ]
sommige eigenschappen van; het principe bestaat er
niet in de activa tussen de schuldeisers te verdelen,
maar de financiële toestand van het individu te her-
boetseren opdat hij en zijn familie een nieuwe start
in het leven zouden kunnen nemen.
Het gewone stelsel van het faillissement kan hier
trouwens
niet worden toegepast,
daar de meeste
personen met overmatige schuldenlast geen actieve
boedel bezitten om tussen hun schuldeisers te verde-
len.
De collectieve schuldenregeling heeft tot doel een
oplossing te vinden voor de schuldenaars
met over-
matige schuldenlast en het mogelijk te maken dat de
schuldeisers geheel of gedeeltelijk worden terugbe-
taald. Het belang van de procedure is dus evident
voor de schuldeisers, inzonderheid deze die niet over
waarborgen beschikken.
*
*
*
WETSONTWERP
I (nr 1073/1)
Analyse van de artikelen
Het algemene plan is het volgende; het werd her-
werkt ingevolge de opmerkingen van de Raad van
State.
PLAN
EERSTE HOOFDSTUK
Inleidende bepaling
HOOFDSTUK II
Procedure van collectieve
schuldenregeling
en schuldbemiddelaar
Dit hoofdstuk
bevat
de artikelen
1675-2 tot
1675-19, die een titel IV vormen met als opschrift
« Collectieve schuldenregeling
», Deze titel IV wordt
ingevoegd op het einde van het vijfde deel van het
Gerechtelijk Wetboek.
Titel IV bestaat
zelf uit twee hoofdstukken met
respectievelijk als opschrift: «Procedure van collee-
tieve
schuldenregeling»
(artikelen
1675-2 tot
1675-16)
en «De
schuldbemiddelaar
» (artike-
len 1675-17 tot 1675-19).
CHAPITRE III
Autres modifications
du Code judiciaire
Les articles 3 à 13 introduisent
d'autres modifica-
tions au Code judiciaire.
A côté d'adaptations
techniques résultant
de l'in-
troduction
de la nouvelle procédure de règlement
collectif de dettes, il s'agit également d'instaurer
la
possibilité de vendre de gré à gré les immeubles du
saisi. Cette possibilité n'est pas limitée au cas où un
règlement collectif de dettes est ordonné, mais peut
s'appliquer à tous les immeubles faisant l'objet de la
saisie-exécution.
CHAPITRE IV
Diverses dispositions modificatives
Les articles 14 à 17 modifient respectivement cer-
taines dispositions du Code civil, du Code des droits
d'enregistrement
et de la loi hypothécaire.
CHAPITRE V
Banque centrale de données de
la Banque Nationale de Belgique
L'article 18 organise l'enregistrement
des avis de
saisie exécutoire, de délégation et de règlement col-
lectif de dettes dans la Centrale des crédits de la
Banque Nationale de Belgique.
CHAPITRE VI
Entrée en vigueur
*
*
*
CHAPITRE t-
Disposition introductive
Article 1er
L'avant-projet
de loi soumis au Conseil d'Etat
comportait en plus deux articles, dont l'un, l'arti-
cle 3, réglait la compétence territoriale
des tribu-
naux, et l'autre, l'article 7, attribuait
de nouvelles
compétences au juge des saisies.
[ 13 ]
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
HOOFDSTUK III
Andere wijzigingen
van het Gerechtelijk Wetboek
De artikelen
3 tot 13 voeren andere wijzigingen
aan het Gerechtelijk Wetboek in.
Naast technische aanpassingen
die voortvloeien
uit het invoeren van de nieuwe procedure van collee-
tieve schuldenregeling,
gaat het er eveneens om de
mogelijkheid in te stellen de onroerende goederen
van de beslagene
uit de hand te verkopen. Deze
mogelijkheid is niet beperkt tot het geval waar een
collectieve schuldenregeling
opgelegd wordt, maar
kan toegepast worden op al de onroerende goederen
die het voorwerp van het uitvoerend beslag uitma-
ken.
HOOFDSTUK IV
Diverse wijzigingsbepalingen
De artikelen
14 tot 17 wijzigen respectievelijk
zekere bepalingen van het Burgerlijk Wetboek, van
het Wetboek der registratierechten
en van de hypo-
theekwet.
HOOFDSTUKV
Centrale gegevensbank
van
de Nationale Bank van België
Artikel 18 organiseert
de registratie
van de be-
richten van uitvoerend beslag, van delegatie en van
collectieve schuldenregeling in de Centrale voor kre-
dieten van de Nationale Bank van België.
HOOFDSTUK VI
Inwerkingtreding
*
*
*
HOOFDSTUKI
Inleidende bepaling
Artikel1
Het voorontwerp van wet dat voorgelegd werd aan
de Raad van State omvatte bovendien twee artike-
len waarvan het ene, artikel 3, de territoriale
be-
voegdheid regelde van de rechtbanken,
en het ande-
re, artikel 7, nieuwe bevoegdheden toekende aan de
beslagrechter .
- 1073/1
- 96/97
-107411-96/97
Ces dispositions
réglaient
une matière
VIsee à
l'article 77, alinéa t-, go, de la Constitution. Le reste
du texte concernait des matières visées à l'article 78.
Suite à la remarque du Conseil d'Etat, ces disposi-
tions ont été disjointes de l'ensemble
du présent
projet, lequel règle dès lors une matière exclusive-
ment visée à l'article 78 de la Constitution.
Ces deux projets sont présentés simultanément
à
la Chambre des représentants.
CHAPITRE II
De la procédure de règlement collectif
de dettes et du médiateur de dettes
Art.2
Le texte du présent projet s'insère pour l'essentiel
dans le Code judiciaire, ceci afin de réaliser la plus
grande concordance possible avec les règles de procé-
dure existantes.
Est ainsi insérée, dans la cinquième partie
du
Code, un titre IV intitulé.-
Du règlement collectif de
dettes
»et comprenant deux chapitres : De la pro-
cédure de règlement
collectif de dettes
» et
« Du
médiateur de dettes
»,
« CHAPITRE PREMIER
De la procédure de règlement collectif
de dettes et du médiateur de dettes
Section première
Dispositions
générales
Art. 1675-2
Cet article ne détermine
pas de conditions de
recevabilité de la demande, lesquelles sont reprises
aux articles 17 et 18 du Codejudiciaire, mais définit
les conditions imposées au requérant
pour pouvoir
introduire
une demande visant à obtenir un règle-
ment collectif.
Qualité du requérant
La procédure est réservée aux seules personnes
physiques -
ce qui exclut toute demande de person-
nes morales -
ayant leur domicile en Belgique. Le
domicile est le lieu du principal établissement,
le
lieu d'habitation réelle.
[ 14 ]
Deze bepalingen regelden een aangelegenheid be-
doeld in artikel 77, eerste lid, go, van de Grondwet.
De rest van de tekst betrof aangelegenheden bedoeld
in artikel 78.
Ingevolge de opmerking van de Raad van State
werden deze bepalingen gescheiden van het geheel
van dit ontwerp, dat bijgevolg uitsluitend een aange-
legenheid regelt bedoeld in artikel 78 van de Grond-
wet.
Deze beide ontwerpen worden gelijktijdig aan de
Kamer van volksvertegenwoordigers
voorgelegd.
HOOFDSTUK II
Procedure van collectieve
schuldenregeling
en schuldbemiddelaar
Art.2
De tekst van dit ontwerp wordt voornamelijk in-
gevoegd in het Gerechtelijk Wetboek om zoveel mo-
gelijk overeenstemming met de bestaande procedu-
reregels te verwezenlijken.
Aldus wordt in het vijfde deel van het Wetboek
een titel IV ingevoegd met het opschrift
« De collee-
tieve schuldenregeling
», Het bevat twee hoofdstuk-
ken:
« Procedure van collectieve schuldenregeling
»
en
« De schuldbemiddelaar
»,
« EERSTE HOOFDSTUK
Procedure van collectieve
schuldenregeling
AfdelingI
Algemene
bepalingen
Art. 1675-2
Dit artikel stelt geen voorwaarden van ontvanke-
lijkheid van de vraag vast; deze zijn opgenomen in
artikelen 17 en 18van het Gerechtelijk Wetboek; het
bepaalt daarentegen
de voorwaarden opgelegd aan
de verzoeker om een vordering te kunnen indienen
tot het bekomen van een collectieve schuldenrege-
ling.
Hoedanigheid
van de verzoeker
De procedure is enkel bestemd voor natuurlijke
personen -
wat elke vordering van rechtspersonen
uitsluit -
met woonplaats in België, De woonplaats
is de plaats van de belangrijkste vestiging, de plaats
waar effectief wordt gewoond.
Il est précisé que la personne ne peut avoir la
qualité de commerçant au sens de l'article 1er du
Code de commerce. Les commerçants sont en effet
soumis à des règles spécifiques du droit commercial
qui organisent des procédures telles que la faillite, le
concordat judiciaire et le sursis de paiement.
Il convient donc de noter qu'en dehors des com-
merçants qui peuvent faire appel à ces procédures,
toute autre personne, même ayant une activité indé-
pendante, qu'elle soit agriculteur, horticulteur, titu-
laire de profession libérale, etc. peut bénéficier de la
présente procédure de règlement.
C'est au moment de l'introduction de la demande
que s'apprécie cette condition de non-commerçant.
Cependant, l'alinéa 2 règle la situation des person-
nes qui, antérieurement,
ont disposé de la qualité de
commerçant: la demande, dans ce cas, n'est admise
que pour autant qu'un délai de six mois au moins se
soit écoulé depuis la fin de leurs activités commer-
ciales.
Si le requérant
anciennement
commerçant a été
déclaré en faillite, la clôture de cette dernière doit
avoir été prononcée. Mais, même en ce cas, il est
exclu que le failli, encore tenu au paiement de dettes
déclarées à la faillite, puisse, dans le cadre du pré-
sent projet, bénéficier d'une remise de dettes
en
principal (article
1675-13, § 3).
Nature
des dettes
Aucune distinction n'est faite selon qu'il s'agit de
dettes purement privées ou de dettes professionnel-
les, dès lors que le débiteur n'est pas un commer-
çant.
A ce stade, le caractère particulier des dettes fis-
cales ou alimentaires,
de celles qui font l'objet d'un
jugement coulé en force de chose jugée ou qui sont
garanties
par une hypothèque est également sans
incidence.
L'impossibilité
de faire face à ses dettes
L'intention
clairement affirmée est d'éviter que
chaque débiteur présentant
des arriérés
de paie-
ment puisse réclamer l'application de la procédure,
ce qui aurait pour conséquence de rendre impossible
la gestion du précontentieux
et du contentieux et
entraînerait
un encombrement immédiat de la juri-
diction compétente.
Le requérant doit se trouver dans une situation de
surendettement,
c'est-à-dire dans l'impossibilité de
faire face à ses dettes exigibles ou à échoir.
Il va de soi qu'est ici visé le déséquilibre durable et
structurel entre les dettes et les rentrées courantes,
et non la situation de la personne qui éprouve des
difficultés
financières
temporaires,
l'empêchant
d'honorer ses engagements
à l'égard d'un ou plu-
sieurs créanciers:
d'autres procédures peuvent être
invoquées, notamment celles fixées par les lois rela-
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
Er wordt gepreciseerd dat de persoon geen koop-
man in de zin van artikel 1 van het Wetboek van
Koophandel mag zijn. De handelaars zijn inderdaad
onderworpen aan specifieke regels van handelsrecht
die procedures zoals faillissement, gerechtelijk con-
cordaat en uitstel van betaling regelen.
Er dient dus te worden genoteerd dat buiten de
handelaars
die een beroep mogen doen op deze pro-
cedures, elke andere persoon, zelfs deze die een zelf-
standige bedrijvigheid heeft, of hij landbouwer is,
tuinbouwer, of een vrij beroep uitoefent, enz. van
deze regelingsprocedure kan genieten.
Het is op het ogenblik van de indiening van de
vordering dat deze voorwaarde van niet-koopman
wordt beoordeeld. Het tweede lid regelt echter de
toestand van de personen die vroeger koopman zijn
geweest: de vordering is in dat geval slechts toegela-
ten voor zover een termijn van ten minste zes maan-
den verlopen is sedert de stopzetting van hun han-
delactiviteiten.
Indien de verzoeker, oud-koopman, failliet werd
verklaard,
moet de sluiting van het faillissement
uitgesproken geweest zijn. Maar zelfs in dit geval is
het uitgesloten dat de gefailleerde, die nog tot de
betaling
van de bij het faillissement
verklaarde
schulden gehouden is, in het kader van dit ontwerp
kan genieten van een kwijtschelding van de hoofd-
som der schulden (artikel 1675-13, § 3).
[ 15 ]
Aard van de schulden
Geen enkelonderscheid
wordt gemaakt
tussen
louter privé-schulden of beroepsschulden aangezien
de schuldenaar geen koopman is.
In dit stadium heeft de bijzondere aard van de
fiscale schulden of onderhoudsgelden, van de schul-
den die het voorwerp zijn van een in kracht van
gewijsde gegaan vonnis of die gewaarborgd zijn door
een hypotheek eveneens geen weerslag.
De onmogelijkheid
zijn schulden
te betalen
Het is de duidelijke en uitgesproken bedoeling te
vermijden dat elke schuldenaar
die achterstallige
betalingen heeft, de toepassing van de procedure zou
kunnen vragen, wat het beheer van de voorgeschil-
len en de geschillen onmogelijk zou maken en on-
middellijk de overbelasting van de bevoegde recht-
bank zou meebrengen.
De verzoeker moet in een toestand van overmati-
ge schuldenlast verkeren, dit wil zeggen dat hij zijn
opeisbare of nog te vervallen schulden onmogelijk
kan betalen.
Het spreekt voor zich dat hier het duurzaam en
structureel
gebrek aan evenwicht tussen de schul-
den en de gewone inkomsten wordt beoogd en niet de
toestand van de persoon die tijdelijk financiële moei-
lijkheden kent die hem beletten zijn verbintenissen
ten opzichte van één of meerdere schuldeisers na te
komen :er kan een beroep worden gedaan op andere
- 1073/1
- 96/97
-107411-96/97
tives au crédit à la consommation ou au crédit hypo-
thécaire, de même que le recours à l'article 1244 du
Code civil.
Il n'est cependant pas exigé que le requérant
ait
au préalable intenté ces procédures ni liquidé son
patrimoine; il y aura impossibilité au sens de la loi
dès lors qu'il ne dispose plus des moyens ni des
revenus suffisants pour satisfaire ses créanciers, et
que donc l'endettement
global est supérieur
à sa
capacité de régler ses engagements. Il n'est pas pos-
sible de préciser davantage ce critère. Tant les critè-
res de la faillite que ceux basés sur un rapport
avoirs/dettes sont inadaptés.
Il doit s'agir de dettes exigibles et donc échues ou
de dettes à échoir. Elles doivent revêtir un caractère
certain et non conditionnel, même si elles ne sont pas
encore échues. C'est par exemple le cas des mensuali-
tés, non encore échues d'un prêt, de loyers à payer
dans les prochains mois, etc.
Il n'est, par ailleurs, pas requis que des procédures
d'exécution aient été entreprises par les créanciers.
Il est enfin souligné que seul le débiteur
peut
demander le bénéfice de la procédure. Il va de soi que
le juge saisi d'une des procédures visées à l'arti-
cle 1675-5 pourra suggérer au débiteur en état de
surendettement
de demander à bénéficier du règle-
ment collectif de dettes.
La volonté du débiteur de collaborer est indispen-
sable à la réussite de la procédure.
Ne pas avoir manifestement
organisé son insolva-
bilité
L'intention clairement affirmée est de ne pas se
référer
à l'exigence de bonne foi comme condition
d'admissibilité de la procédure. En effet, la notion de
bonne foi se révèle particulièrement
imprécise et
donne lieu, dans la pratique,
à des différences de
jurisprudence importantes entre les juridictions.
De
plus, elle se rapporte principalement
à la conclusion
ou l'exécution d'obligations contractuelles.
On peut à cet égard faire référence à l'expérience
française où les décisions des tribunaux
d'instance
illustrent l'extrême diversité de l'appréciation de la
bonne ou mauvaise foi par les juges du fond (Voy.
P. Ancel, «L'application
de la loi du 31 décembre
1989 par les tribunaux
d'instance
», Rapport de re-
cherche réalisé pour le Ministère de la Justice, Uni-
versité Jean Monnet, 1995).
Dans notre pays, les décisions rendues par les
juges de paix sur base de l'article 38 de la loi du
12juin 1991 démontrent
également les difficultés
auxquelles donne lieu le recours à la notion de bonne
foi.
Au cours de la procédure même de règlement col-
lectif de dettes, et ce dès le dépôt de la requête, à tous
[ 16 ]
procedures, met name deze vastgesteld door de wet-
ten op het consumentenkrediet
ofop het hypothecair
krediet, evenals op artikel 1244 van het Burgerlijk
Wetboek.
Er wordt echter niet geëist dat de verzoeker eerst
deze procedures zou ingesteld hebben of zijn vermo-
gen zou vereffend hebben; er bestaat onmogelijkheid
in de zin van de wet zodra hij niet meer over voldoen-
de middelen of inkomsten beschikt om zijn schuld-
eisers te betalen, en zijn globale schuldenlast
dus
zijn vermogen om zijn verbintenissen
na te komen,
overtreft. Het is niet mogelijk dit criterium nader te
bepalen. Zowel de criteria van het faillissement als
deze gesteund op een verhouding vermogen/schul-
den zijn onaangepast.
Het moet gaan om opeisbare en dus vervallen ofte
vervallen schulden. Zij moeten dus een zekere en
onvoorwaardelijke aard hebben, zelfs indien zij nog
niet vervallen zijn. Dit is bijvoorbeeld het geval van
de nog niet vervallen maandelijkse afbetalingen van
een lening, de in de komende maanden te betalen
huurprijs, enz.
Er wordt overigens niet vereist dat de schuldeisers
uitvoeringsprocedures
hebben ingesteld.
Er wordt tenslotte
onderstreept
dat enkel de
schuldenaar het voordeel van de procedure kan aan-
vragen. Het spreekt voor zich dat de rechter bij wie
één van de bij artikel
1675-5 bedoelde procedures
aanhangig werd gemaakt, de schuldenaar
die over-
matige schuldenlast kent, zal bewegen tot het vragen
van het voordeel van de collectieve schuldenregeling.
De wil van de schuldenaar om samen te werken is
onontbeerlijk voor het welslagen van de procedure.
Kennelijk
niet zijn onvermogen
bewerkt hebben
Het is duidelijk niet de bedoeling te verwijzen naar
de vereiste van goede trouwals voorwaarde van toe-
laatbaarheid
van de procedure. Inderdaad,
het be-
grip goede trouw blijkt bijzonder onnauwkeurig en
geeft in de praktijk aanleiding tot belangrijke ver-
schillen in de rechtspraak
tussen de rechtscolleges.
Bovendien slaat het hoofdzakelijk op de afsluiting of
op de uitvoering van contractuele verbintenissen.
In verband daarmee kan verwezen worden naar de
Franse ervaring waar de beslissingen van de recht-
banken
van aanleg
een uiterste
verscheidenheid
aantonen van de beoordeling door de feitenrechters
van
de goede
of de kwade
trouw
(P. Ancel,
«L'application
de la loi du 31 décembre 1989 par les
tribunaux
d'instance
», Rapport
de recherche réalisé
pour le Ministère de la Justice,
Université Jean Mon-
net, 1995).
In ons land tonen de beslissingen van de vrede-
rechters
op grond van artikel
38 van de wet van
12juni 1991, eveneens de moeilijkheden aan, waar-
toe het gebruik van het begrip goede trouw aanlei-
ding geeft.
In de loop van de procedure zelfvan de collectieve
schuldenregeling, en dit van bij het neerleggen van
les stades et jusqu'au terme du plan, la bonne foi du
requérant sera par contre requise. C'est l'exigence de
«bonne foi procédurale
»,
L'établissement d'un plan est à l'évidence impossi-
ble si le débiteur, au cours de la procédure, dissimule
sciemment certains biens ou revenus. La sincérité du
débiteur lors de l'introduction d'une demande ainsi
qu'au cours de l'élaboration du plan est une condition
indispensable au bon fonctionnement de la procédu-
re. L'article 1675-15 assure le respect de cette exigen-
ce.
Cependant,
la procédure mise en place ne peut
être utilisée par un débiteur solvable pour échapper
au paiement de ses dettes. Est exclu le débiteur qui a
manifestement organisé son insolvabilité.
L'objectif du règlement collectif de dettes est de
diminuer le coût social du surendettement
résultant
de l'exclusion sociale des personnes surendettées,
le
travail en noir, l'économie souterraine, certaines for-
mes de criminalité, etc. C'est aussi d'offrir des pers-
pectives d'une vie meilleure
à des personnes
qui,
dans le passé, ont peut-être
fait preuve d'impré-
voyance.
Pour les créanciers, c'est l'avantage
de profiter
d'une réduction des procédures judiciaires et des dé-
penses de recouvrement, et un traitement plus égali-
taire des créances. C'est enfin un encouragement
positif donné au débiteur d'acquérir à nouveau des
revenus et des biens, et ce en toute transparence.
Il y a organisation d'insolvabilité lorsque le débi-
teur a, par exemple, posé des actes en fraude des
droits de ses créanciers, ou soustrait
frauduleuse-
ment des éléments de son patrimoine.
En pratique, le juge sera attentif à toute une série
d'éléments qui, seuls ou combinés, permettraient
de
penser que le débiteur a organisé son insolvabilité.
Par exemple, une diminution non expliquée des reve-
nus, la cessation fautive ou le refus non justifié d'une
activité professionnelle en rapport avec ses possibili-
tés, le refus de faire valoir ses droits à d'éventuelles
indemnités
de remplacement
ou de réclamer une
pension alimentaire à laquelle il aurait droit, le refus
d'un héritage avantageux, la liquidation d'éléments
du patrimoine à un prix trop bas ou à titre gratuit en
vue de réduire l'actif, etc.
Le surendettement
peut aussi être la conséquence
de dettes résultant
d'une responsabilité délictuelle,
quasi-délictuelle ou contractuelle. Avant de donner
accès à la procédure de règlement collectif de dettes,
lejuge vérifiera si la faute n'est pas volontaire ou à ce
point lourde qu'elle serait inadmissible et si le dom-
mage qui résulte de la faute présente une certaine
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
het verzoekschrift, in elk stadium en tot het einde
van de regeling, zal daarentegen de goede trouw van
de verzoeker vereist zijn. Het is de vereiste van de
«pracedurale goede trouw »,
Het opstellen van een plan is vanzelfsprekend
onmogelijk indien de schuldenaar, in de loop van de
procedure, bewust bepaalde goederen of inkomsten
verbergt. De oprechtheid van de schuldenaar bij het
indienen van een aanvraag evenals in de loop van de
uitwerking van het plan is een onontbeerlijke voor-
waarde voor de goede werking van de procedure.
Artike11675-15 verzekert de naleving van deze ver-
eiste.
De uitgewerkte
procedure
kan echter niet ge-
bruikt worden door een solvabele schuldenaar om te
ontsnappen
aan het vereffenen van zijn schulden.
Wordt uitgesloten de schuldenaar die kennelijk zijn
onvermogen heeft bewerkt.
De bedoeling van de collectieve aanzuiveringsre-
geling is, de sociale kost te verminderen van de over-
matige schuldenlast,
die voortvloeit uit de sociale
uitsluiting van personen met overmatige schulden-
last, het zwartwerk, ondergrondeconomie, bepaalde
vormen van criminaliteit, enz. Het is ook de bedoe-
ling terug een uitzicht op beterschap te bieden aan
personen die in het verleden misschien blijk hebben
gegeven van onvoorzienigheid.
Aan de schuldeisers wordt het voordeel geboden te
genieten van een beperking van de gerechtelijke pro-
cedures en van de onkosten gebonden aan de invor-
deringen,
en een gelijkere
behandeling
van de
schuldvorderingen.
Het is tenslotte
een positieve
aansporing voor de schuldenaar
om opnieuw inko-
mens en bezittingen te verwerven, en dit in volledige
transparantie.
Er is bewerking
van onvermogen wanneer
de
schuldenaar
bijvoorbeeld bedrieglijke handelingen
heeft verricht ter benadeling van de rechten van zijn
schuldeisers, of elementen uit zijn vermogen op be-
drieglijke wijze onttrokken heeft.
In de praktijk zal de rechter oplettend zijn voor
een hele reeks elementen
die, alleen of gecombi-
neerd, zouden toelaten te denken dat de schuldenaar
zijn onvermogen bewerkt heeft. Voorbeelden daar-
van zijn, een niet uitgelegde vermindering van zijn
inkomsten, een foute opzeg of de ongerechtvaarde
weigering van een voor hem geschikte beroepsactivi-
teit, de weigering zijn rechten te doen gelden op
bepaalde vervangingsinkomens
of de weigering een
onderhoudsuitkering
aan te vragen waarop hij recht
zou hebben, een batige nalatenschap verwerpen, het
tegen een te lage prijs of gratis liquideren van ele-
menten uit zijn vermogen met het oogop het verklei-
nen van het actief, enz.
De overmatige schuldenlast
kan ook het gevolg
zijn van schulden, ontstaan ten gevolge van delictue-
le, quasi-delictuele
of contractuele
aansprakelijk-
heid. Vooraleer toegang te verlenen tot de procedure
van collectieve aanzuiveringsregeling
van de schul-
den, zal de rechter nagaan of de fout al dan niet
opzettelijk is of zo zwaar dat zij ontoelaatbaar
zou
[ 17 ]
- 1073/1
- 96/97
-107411-96/97
vraisemblance. On le voit, la notion de bonne foin'est
pas particulièrement
appropriée à ces questions.
L'organisation manifeste de l'insolvabilité ne dé-
coule pas automatiquement
de la conclusion par le
requérant
de plusieurs contrats de crédit à la con-
sommation dans un temps limité.
Parfois, on constate que des prêts sont conclus à
des périodes de difficultés financières, dans le but
précisément d'y faire face. Le débiteur, à ce moment,
est persuadé que sa situation va s'améliorer et qu'il
pourra remplir ses obligations.
Le plus souvent, si la situation du débiteur n'évo-
lue pas favorablement, une appréciation a posteriori
montre que l'endettement
croissant du débiteur a
aggravé la situation plutôt qu'il ne l'a améliorée, sans
qu'on puisse pour autant
en déduire la volonté du
débiteur d'échapper à ses obligations.
La demande d'élaboration d'un plan de règlement
collectif des dettes ne devrait pas être refusée uni-
quement en raison d'une mauvaise appréciation, par
l'intéressé, de sa capacité de remboursement.
Dans certaines hypothèses, on constate qu'un con-
trat de crédit à la consommation a été conclu sur base
de renseignements inexacts ou incomplets. La combi-
naison des articles 10 et 95 de la loi du 12 juin 1991
relative au crédit à la consommation permet au prê-
teur de demander au juge de prononcer la résolution
de pareil contrat aux torts du consommateur. Faut-il
considérer que dans pareille hypothèse le débiteur se
voit exclu d'officedu bénéfice de la procédure?
Cette
solution est rejetée.
D'une part, l'examen des circonstances qui entou-
rent l'omission d'informations telles que l'existence
de prêts antérieurs,
permettra
de vérifier s'il s'agit
bien là d'un élément caractéristique de l'organisation
de l'insolvabilité
(caractère
répétitif,
manoeuvres,
production de documents falsifiés, ...) ou non. Ainsi,
par exemple, la jurisprudence
française ne retient
pas la mauvaise foi du débiteur lorsque la demande
de renseignement a été remplie par le vendeur ...
Adopter une interprétation
extensive de l'organi-
sation manifeste de l'insolvabilité risquerait de légi-
timer certaines pratiques de prêteurs ou d'intermé-
diaires
de crédit
peu scrupuleux
qui, quoique
informés du niveau d'endettement
réel du consom-
mateur, prêtent leur concours à l'aggravation de ce-
lui-ci (voy. pour un cas d'application:
J.P. Ath, 9 dé-
cembre 1996, à paraître in DCCR).
S'il est exact, comme le souligne le Conseil d'Etat,
que le juge ne disposera que d'un délai de huit jours
pour statuer
sur l'admissibilité
de la demande et
vérifier si cette condition est remplie, il convient de
souligner qu'il a la possibilité, conformément à l'arti-
[ 18 ]
zijn, of de schade die het gevolg is van de fout een
bepaalde
waarschijnlijkheid
vertoont.
Zoals men
ziet, is het begrip van goede trouw niet bijzonder
geschikt voor deze kwesties.
Het kennelijke
bewerken
van het onvermogen
vloeit niet automatisch voort uit het sluiten door de
verzoeker van meerdere consumentenkrediet-over-
eenkomsten binnen een beperkte tijd,
Soms stelt men vast dat leningen worden aange-
gaan tijdens periodes van financiële moeilijkheden,
met juist de bedoeling daar het hoofd aan te bieden.
De schuldenaar is er op dat ogenblik van overtuigd
dat zijn toestand zal verbeteren en dat hij zijn ver-
plichtingen zal kunnen nakomen.
Indien de toestand van de schuldenaar niet gun-
stig evolueert, toont een beoordeling a posteriori
veelal aan dat de toenemende schuldenlast van de
schuldenaar de toestand eerder heeft verergerd dan
verbeterd,
zonder dat men daarom de wil van de
schuldenaar
daaruit kan afleiden om aan zijn ver-
plichtingen te ontkomen.
De vraag om een collectieve aanzuiveringsregeling
van de schulden uit te werken zou niet mogen gewei-
gerd worden in geval van louter slechte inschatting,
door de betrokkene, van zijn terugbetalingsvermo-
gen.
In bepaalde hypothesen, stelt men vast dat een
consumentenkredietovereenkomst
werd afgesloten
op grond van onjuiste of onvolledige inlichtingen. De
combinatie van de artikelen 10 en 95 van de wet van
12juni 1991 op het consumentenkrediet
laat de kre-
dietgever toe de rechter te verzoeken de ontbinding
van dergelijke overeenkomst ten laste van de consu-
ment te bevelen. Moet men beschouwen dat in derge-
lijke hypothese de schuldenaar ambtshalve uitgeslo-
ten wordt van het voordeel van de procedure?
Deze
oplossing wordt verworpen.
Enerzijds zal het onderzoek van de omstandighe-
den van het verzuim van inlichtingen, zoals het be-
staan van voorgaande leningen, toelaten om na te
gaan of het al dan niet gaat om een karakteristiek
element van de bewerking van het onvermogen (te-
rugkerend
karakter,
handelingen,
voorleggen van
vervalste documenten, ...). Aldus bijvoorbeeld weer-
houdt de Franse rechtspraak
niet de kwade trouw
van de schuldenaar wanneer de vraag om inlichtin-
gen ingevuld werd door de verkoper ...
Een uitgebreide interpretatie
aanvaarden van de
kennelijke bewerking van het onvermogen zou be-
paalde handelingen wettigen van weinig gewetens-
volle kredietgevers of kredietbemiddelaars
die, hoe-
wel ze op de hoogte zijn van het werkelijke peil van
de schuldenlast
van de consument, hun medewer-
king verlenen aan de verergering
ervan (voor een
toepassingsgeval, zie :Vredegerecht Ath, 9 december
1996, te verschijnen in DCCR).
Indien het juist is, zoals de Raad van State bena-
drukt, dat de rechter slechts beschikt over een ter-
mijn van acht dagen om uitspraak
te doen over de
toelaatbaarheid
van de aanvraag en om na te gaan of
deze voorwaarde vervuld is, dan past het te onder-
cle 1675-4, § 3, d'inviter le requérant à compléter sa
requête. En l'espèce, la demande du juge portera
normalement sur les éléments visés au 7°, 8°, et 10°
de l'article 1675-4, § 2.
Il convient de toute façon de noter que l'organisa-
tion de l'insolvabilité doit être manifeste car, pour
l'admissibilité de la requête, le juge se prononce sur
pièces.
La rédaction, telle qu'elle a été proposée par le
Conseil d'Etat, a été reprise.
Le dernier alinéa vise à faire échec à toute nouvel-
le demande d'un débiteur qui aurait déjà bénéficié
d'un plan de règlement amiable ou judiciaire, plan
qui aurait été révoqué en raison d'actes frauduleux
tels que visés à l'article 1675-15, § t-, 1° et 3° à 5°.
Une limite dans le temps est fixée:
cinq ans à
dater du jugement de révocation.
En cas de constatation éventuelle d'une infraction,
la règle
« le criminel tient le civil en état»
est inap-
plicable dans la mesure
où, indépendamment
de
l'exercice effectif de l'action publique, il n'y a pas
identité de contentieux entre l'action publique et le
règlement collectif (voy. aussi à propos du conten-
tieux au fond, l'article 1675-11, § 3; camp. en matière
de faillite, Cam. Liège, 2 novembre 1994, RDC, 1996,
p. 432 et réf. citées).
Art. 1675-3
La procédure de règlement offre deux
possibili-
tés: soit un plan de règlement amiable est conclu en
plein accord entre le débiteur et ses créanciers, soit, à
défaut d'un tel accord, c'est lejuge qui pourra arrêter
un tel plan. Il en sera de même en cas d'inexécution,
par le débiteur, du plan amiable.
La volonté du requérant
d'obtenir un plan de rè-
glement judiciaire doit cependant être certaine: im-
poser un tel plan à un débiteur non consentant est
voué à l'échec. Le refus d'un plan judiciaire par le
requérant ne peut cependant être abusif ou dilatoire.
Les parties sont totalement libres de déterminer le
contenu du plan amiable, contrairement au plan ju-
diciaire
où seules
les mesures
visées
aux arti-
cles 1675-12 et 1675-13 peuvent être imposées par le
juge.
Le plan de règlement, qu'il soit amiable ou judi-
ciaire, doit être établi de telle sorte qu'à son terme, le
débiteur ait pu rembourser ses dettes, après exécu-
tion des mesures
éventuellement
imposées par le
juge en application des articles précités s'il s'agit
d'un plan de règlement judiciaire.
Le plan doit néanmoins permettre au débiteur de
mener une existence décente. Idéalement, ceci signi-
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
strepen dat hij over de mogelijkheid beschikt, over-
eenkomstig artikel 1675-4, § 3, de verzoeker uit te
nodigen zijn verzoekschrift aan te vullen. In casu zal
de vraag van de rechter slaan op de elementen be-
doeld in 7°,8°, en 10° van artikeI1675-4,
§ 2.
In elk geval moet opgemerkt worden dat het be-
werken van het onvermogen kennelijk moet zijn,
vermits de rechter zich over de toelaatbaarheid
van
de aanvraag uitspreekt op stukken.
De tekst, zoals voorgesteld door de Raad van Sta-
te, werd overgenomen.
Het laatste lid beoogt elke nieuwe aanvraag tegen
te gaan van een schuldenaar die reeds een minnelij-
ke ofgerechtelijke aanzuiveringsregeling
zou hebben
genoten, regeling die zou zijn herroepen geweest om
redenen van bedrieglijke daden zoals bedoeld in arti-
keI1675-15, § 1, 1° en 3° tot 5°.
Er wordt een tijdslimiet bepaald : vijf jaar met
ingang van de datum van het herroepingsvonnis.
Bij eventuele vaststelling van een inbreuk, is de
regel
« de strafrechtelijke
procedure heeft voorrang
op de burgelijke procedure»
niet toepasbaar in de
mate dat, onafhankelijk van de effectieve uitvoering
van de strafvordering,
er geen overeenstemming is
van geschillen tussen de strafvordering en de collee-
tieve schuldenregeling
(zie ook aangaande
het ge-
schil ten gronde artikel 1675-11, § 3; camp. en ma-
tière de faillite,
Cam. Liège, 2 november 1994, TBH,
1996, blz. 432 en vermelde ref.),
[ 19 ]
Art. 1675-3
De regelingsprocedure biedt twee mogelijkheden:
ofwel wordt in der minne een aanzuiveringsregeling
overeengekomen in samenspraak tussen de schulde-
naar en zijn schuldeisers, ofwel is het, bij gebrek aan
zulk akkoord, de rechter die dergelijke regeling kan
vastleggen. Dit geldt ookin geval de schuldenaar het
minnelijk aanzuiveringsplan
niet uitvoert.
De wil van de verzoeker een gerechtelijke aanzui-
veringsregeling te bekomen moet echter vaststaan:
zulke regeling opleggen aan een niet-instemmende
schuldenaar is tot mislukken gedoemd. De weigering
van een gerechtelijke aanzuiveringsregeling
door de
verzoeker mag echter niet wederrechtelijk
of op-
schortend zijn.
De partijen kunnen volledig vrij de inhoud van de
minnelijke regeling bepalen, in tegenstelling met de
gerechtelijke aanzuiveringsregeling
waar enkel de
bij artikelen 1675-12 en 1675-13 bedoelde maatrege-
len door de rechter kunnen worden opgelegd.
De minnelijke ofgerechtelijke aanzuiveringsregeling
moet derwijze worden opgesteld dat de schuldenaar
na afloop ervan zijn schulden heeft kunnen aflossen,
eventueel
na uitvoering van de maatregelen
opge-
legd door de rechter in toepassing van voornoemde
artikelen indien het gaat om een gerechtelijke aan-
zuiveringsregeling.
De regeling moet de schuldenaar
niettemin
in
staat
stellen een menswaardig
bestaan
te leiden.
- 1073/1
- 96/97
-107411-96/97
fie que le débiteur devrait bénéficier de la protection
offerte par les articles
1408 et suivants
du Code
judiciaire.
Dans certains cas cependant, en particulier en cas
de remise de dettes, lejuge pourra, compte tenu de la
situation du débiteur, de ses charges de famille, de la
durée du plan, etc., déroger à ces articles.
Dans le cadre du plan amiable, le débiteur peut
consentir à descendre en dessous du niveau de pro-
tection défini par les articles 1408 et suivants, afin
d'obtenir
plus rapidement
l'aboutissement
dudit
plan. Ces dispositions sont en effet simplement impé-
ratives, et la personne protégée peut y renoncer. Ce
consentement revêt cependant un caractère précaire
et il pourra toujours y être renoncé pour le futur.
Ainsi donc, le débiteur ne peut être tenu de respecter
un plan même acté par le juge, qui le priverait de la
protection des articles 1408 et suivants précités.
En ce cas, la cause serait ramenée devant le juge
qui prononcera la révocation du plan de règlement.
Au premier alinéa, la formulation «règlement col-
lectif de dettes» a été préférée à «règlement collectif
de dettes judiciaire
», formule suggérée par le Con-
seil d'Etat, cette précision étant jugée superflue.
Section 2
Introduction
de la procédure
Art. 1675-4
§ t-. Une saisine immédiate du juge est nécessai-
re, car un contrôle judiciaire doit s'exercer sur l'ad-
missibilité de la demande, même si le requérant a eu
recours aux services d'un médiateur de dettes avant
d'introduire celle-ci.
Avant de poursuivre sa tâche et d'établir un plan
de règlement collectif, le médiateur doit donc atten-
dre que le juge ait statué sur l'admissibilité
de la
demande d'un tel plan. Une décision positive sur
cette dernière entraîne d'ailleurs des conséquences
juridiques
fort importantes,
énumérées
à l'arti-
cle 1675-7.
§ 2. La procédure doit être introduite au moyen
d'une requête, qui reprendra toute une série de men-
tions, et notamment celles reprises à l'article 1026 du
Codejudiciaire.
Dans l'avant-projet soumis au Conseil d'Etat, les
mentions de la requête, déjà énoncées à l'article 1026
du Code judiciaire, n'avaient
pas été reprises.
Le
[20 ]
Ideaal gezien betekent
dit dat de schuldenaar
de
bescherming geboden door artikelen 1408 en volgen-
de van het Gerechtelijke Wetboek zou moeten genie-
ten.
In bepaalde gevallen echter, inzonderheid in geval
van kwijtschelding van schulden, zal de rechter, re-
kening houdend met de toestand van de schuldenaar,
zijn familiale lasten, de duur van de regeling, enz.,
van deze artikelen kunnen afwijken.
In het kader van de minnelijke aanzuiveringsrege-
ling mag de schuldenaar ermee instemmen onder het
niveau van de bij artikelen 1408 en volgende bepaal-
de bescherming te gaan om sneller de voltrekking
van bovengenoemde regeling te bekomen. Deze in-
stemming zijn inderdaad
gewoon gebiedend en de
beschermde persoon mag eraan verzaken. Deze ver-
bintenis is echter van precaire aard en hieraan kan
in de toekomst steeds worden verzaakt. Aldus kan de
schuldenaar
er niet toe worden gehouden een rege-
ling na te leven, zelfs al heeft de rechter hiervan akte
genomen, die hem de bescherming van voornoemde
artikelen 1408 en volgende zou ontnemen.
In dit geval zou de zaak opnieuw voor de rechter
worden gebracht die de herroeping van de regeling
zal uitspreken.
In het eerste lid werd de formulering «collectieve
schuldenregeling
» verkozen boven «gerechtelijke
collectieve schuldenregeling
», voorgesteld door de
Raad van State vermits deze verduidelijking overbo-
dig wordt geacht.
Mdeling2
Inleiding
van de procedure
Art. 1675-4
§ 1. Een onmiddellijke aanhangingmaking
bij de
rechter is noodzakelijk daar een gerechtelijke contro-
le over de toelaatbaarheid
van de vordering moet
worden uitgeoefend, zelfs indien de verzoeker een
beroep heeft gedaan op de diensten van een schuld-
bemiddelaar vooraleer deze in te dienen.
Vooraleer zijn taak voort te zetten en een collectie-
ve regeling op te stellen, moet de bemiddelaar
dus
wachten tot de rechter uitspraak gedaan heeft over
de toelaatbaarheid
van de vordering tot zulke rege-
ling. Een positieve beslissing hierover brengt trou-
wens heel belangrijke juridische gevolgen mee die in
artikel1675-7
opgesomd zijn.
§ 2. De procedure moet worden ingesteld
door
middel van een verzoekschrift
waarin
een ganse
reeks vermeldingen moet opgenomen zijn, en meer
bepaald deze die aangehaald worden in artikel 1026
van het Gerechtelijk Wetboek.
In het bij de Raad van State ingediende vooront-
werp waren de vermeldingen van het verzoekschrift,
die reeds in artikel 1026 van het Gerechtelijk Wet-
texte s'énonçait comme suit:
« La requête contient,
outre les mentions visées à l'article 1026 : ... »,
Or, comme le souligne le Conseil d'Etat, les men-
tions visées à l'article 1026 du Code judiciaire sont
prescrites
à peine de nullité. Pour certaines de ces
mentions, il s'agit même d'une nullité de plein droit.
Le système de nullité qui s'applique à cet article 1026
est dès lors incompatible avec la volonté des auteurs
du présent projet, qui est très clairement de considé-
rer que les mentions de la requête introduisant
une
demande de règlement collectifne sont pas prescrites
à peine de nullité.
La possibilité donnée au juge d'inviter le requé-
rant
à compléter sa requête s'oppose d'ailleurs au
principe de la nullité de la requête.
La requête sera signée par le requérant lui-même,
ou s'il dispose d'un avocat, par ce dernier (le 12°
modalise ainsi le 5° de l'article 1026).
Il a été opté pour la requête unilatérale, sans débat
contradictoire avec les créanciers. Ceux-ci pourront
se faire entendre ultérieurement
si le juge décide
l'admissibilité de la procédure.
Le droit de mise au rôle d'une requête unilatérale
devant le Tribunal de première instance est actuelle-
ment de 2 100 francs.
On peut espérer que les greffes des tribunaux
disposeront de formulaires standardisés
destinés à
faciliter la tâche des requérants.
Il importe de noter que les mentions de la requête
ne sont pas prescrites à peine de nullité. Il convient,
cependant, de sauvegarder un certain respect de la
procédure, de même qu'un certain formalisme, même
réduit.
Au sujet des mentions de la requête, les commen-
taires suivants peuvent être donnés.
1° Pas de difficultés.
2° La mention de la date de naissance du requé-
rant
est requise, car en cas d'admissibilité
de la
demande, le greffier établit un
« avis de règlement
collectif de dettes»
qui sera notamment
enregistré
dans la banque centrale des données de la Banque
Nationale de Belgique, organisée par l'article 71 de la
loi du 12juin 1991 relative au crédit à la consomma-
tion.
Il convient donc de prévoir la date de naissance
dans les éléments d'identification du demandeur et
de son conjoint. Cette date fait partie de la clefinfor-
matique de la base de données et est indispensable
pour une identification correcte des personnes con-
cernées.
3° et 4° Ces mentions sont reprises de l'article
1026 du Code judiciaire.
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
boek geformuleerd zijn, niet opgenomen. De tekst
luidde als volgt : « Het verzoekschrift bevat, buiten
de vermeldingen bedoeld in artikel 1026 : ... »,
Welnu, zoals de Raad van State het benadrukt zijn
de vermeldingen
bedoeld in artikel
1026 van het
Gerechtelijk Wetboek voorgeschreven op straffe van
nietigheid.
Voor bepaalde vermeldingen
gaat het
zelfs om een nietigheid van rechtswege. Het nietig-
heidsstelsel dat van toepassing is op dit artikel1026
is dus onverenigbaar met de wil van de opstellers van
dit ontwerp, die er duidelijk op neerkomt
dat de
vermeldingen van het verzoekschrift tot collectieve
schuldenregeling niet voorgeschreven zijn op straffe
van nietigheid.
De mogelijkheid voor de rechter om de verzoeker
uit te nodigen zijn verzoekschrift te vervolledigen, is
trouwens in strijd met het beginsel van de nietigheid
van het verzoekschrift.
Het verzoekschrift zal door de verzoeker zelf wor-
den ondertekend, of indien deze over een advocaat
beschikt, door deze laatste
(12° herneemt
en past
aldus 5° aan van artikel 1026).
Er werd gekozen voor het eenzijdig verzoekschrift,
zonder tegensprekelijk
debat met de schuldeisers.
Deze laatsten
zullen zich later kunnen laten horen
indien de rechter beslist dat de procedure toelaat-
baar is.
Het recht om een eenzijdig verzoekschrift op de rol
van de Rechtbank van eerste aanleg te plaatsen be-
draagt momenteel 2 100 frank.
Het is te hopen dat de griffies van de rechtbanken
zullen beschikken over gestandaardiseerde
formulie-
ren om de taak van de verzoekers te vergemakkelij-
ken.
Er moet worden genoteerd dat de vermeldingen
van het verzoekschrift niet voorgeschreven zijn op
straffe van nietigheid. Toch dient men een zekere
naleving van de procedure evenals een zeker, zelfs
beperkt, formalisme te vrijwaren.
In verband met de vermeldingen van het verzoek-
schrift kan het volgende commentaar worden gege-
ven.
1° Geen moeilijkheid.
2° De vermelding van de geboortedatum van de
verzoeker is vereist, daar de griffier, in geval van
toelaatbaarheid
van de vordering, een
« bericht van
collectieve schuldenregeling
» opstelt, dat met name
zal worden opgenomen in de centrale gegevensbank
van de Nationale Bank van België, zoals geregeld
door artikel 71 van de wet van 12 juni 1991 op het
consumentenkrediet.
De geboortedatum dient dus onder de elementen
van
identificatie
van
de
verzoeker
en
zijn
echtgeno(o)t(e) te worden opgenomen. Deze datum
maakt
deel uit van de informaticasleutel
van het
gegevensbestand en is onontbeerlijk voor een correc-
te identificatie van de betrokken personen.
3° en 4° Deze vermeldingen worden overgenomen
uit artikel 1026 van het Gerechtelijk Wetboek.
[ 21 ]
- 1073/1
- 96/97
-107411-96/97
5° Il est loisible au requérant de proposer un mé-
diateur de dettes, qui sera généralement celui qui l'a
aidé à introduire sa requête.
Les dispositions relatives au médiateur de dettes
sont reprises à l'article 1675-17.
6° et 7° La transparence
du patrimoine
est un
élément essentiel qui doit permettre au juge d'appré-
cier l'admissibilité
de la demande, et plus tard, la
nature des mesures à prendre, le cas échéant, en cas
de règlement judiciaire. C'est pourquoi une estima-
tion détaillée de l'actif et du passif doit être jointe à la
requête.
En tant
que composante de l'actif, les revenus
doivent bien entendu être mentionnés.
Si la requête est jugée admissible, le médiateur
aura la charge de déterminer avec précision l'état du
patrimoine du requérant.
Il convient de souligner que les trois patrimoines
d'un couple marié (le patrimoine propre de chacun
des conjoints et le patrimoine
commun en cas de
régime de communauté)
constituent
le gage des
créanciers, et que, dès lors, il paraît logique que le
juge soit informé de leur consistance.
Le couple marié et le règlement collectif de dettes
Le régime matrimonial choisi par les époux, ainsi
que le type de dettes concernées, déterminent
quel
est le patrimoine tenu au paiement.
En l'absence de contrat de mariage, c'est le régime
légal de la communauté réduite aux acquêts qui s'ap-
plique.
Le patrimoine commun est alors géré par l'un ou
l'autre des époux qui peut exercer seul tous les actes
de gestion. C'est exceptionnellement
que certains
actes requièrent l'accord des deux époux: acquisition
ou vente d'un immeuble commun, conclusion d'un
bail de plus de 9 ans et surtout les emprunts (sauf
s'ils sont vraiment nécessaires à l'entretien du ména-
ge).
Si un acte nécessitant l'accord de l'autre époux a
été réalisé sans autorisation,
ce dernier peut en de-
mander l'annulation devant le tribunal.
Quelles sont les dettes relatives
au patrimoine
propre?
Chaque conjoint peut contracter seul des engage-
ments relatifs à son propre patrimoine. Des excep-
tions existent, telles que l'octroi de sûretés person-
nelles qui mettent en péril les intérêts de la famille.
De même, les dettes professionnelles contractées par
un époux peuvent être récupérées sur le patrimoine
propre du conjoint concerné, mais aussi sur le patri-
moine commun.
[22 ]
5° De verzoeker kan een schuldbemiddelaar voor-
stellen; deze is in 't algemeen degene die hem gehol-
pen heeft bij de indiening van zijn verzoekschrift.
De bepalingen betreffende de schuldbemiddelaar
zijn opgenomen in artikeI1675-17.
6° en 7° De doorzichtigheid van het vermogen is
een essentieel element dat het de rechter mogelijk
moet maken de toelaatbaarheid
van de vordering en
later de aard van de eventueel te treffen maatregelen
in geval van gerechtelijke
regeling te beoordelen.
Daarom dient een gedetailleerde raming van de ba-
ten en de lasten bij het verzoekschrift
te worden
gevoegd.
Als bestanddeel van de baten moeten de inkom-
sten natuurlijk worden vermeld.
Indien wordt geoordeeld dat de vordering toelaat-
baar is, zal de bemiddelaar de taak hebben de staat
van het vermogen van de verzoeker precies vast te
stellen.
Het dient te worden onderstreept dat de drie ver-
mogens van een echtpaar (het eigen vermogen van
elke echtgenoot en het gemeenschappelijk vermogen
onder het stelsel van gemeenschap van goederen) het
pand van de schuldeisers vormen en dat het bijgevolg
logisch lijkt dat de rechter over de omvang ervan
wordt ingelicht.
Gehuwden
en de collectieve schuldenregeling
Het door de echtgenoten gekozen huwelijksvermo-
gensstelsel evenals de aard van de betrokken schul-
den bepalen het vermogen dat tot betaling gehouden
is.
Bij afwezigheid van een huwelijksvermogensover-
eenkomst is het wettelijk stelsel van gemeenschap
van goederen beperkt tot de aanwinsten van toepas-
sing.
Het gemeenschappelijk vermogen wordt dan door
de ene ofde andere echtgenoot beheerd die alleen alle
beheersdaden mag stellen. Het is slechts uitzonder-
lijk dat bepaalde daden het akkoord van beide echt-
genoten vereisen:
verwerving of verkoop van een
gemeenschappelijk onroerend goed, het sluiten van
een huurovereenkomst van meer dan 9jaar en vooral
de leningen (behalve indien zij echt nodig zijn voor
het onderhoud van het gezin),
Indien een daad die het akkoord van de andere
echtgenoot vergt, zonder toelating werd verricht, kan
deze laatste de vernietiging ervan voor de rechtbank
vragen.
Welke zijn de schulden betreffende het eigen ver-
mogen?
Elke echtgenoot kan alleen verbintenissen
aan-
gaan betreffende zijn eigen vermogen. Er bestaan
uitzonderingen zoals het stellen van persoonlijke ze-
kerheden die de belangen van de familie in gevaar
brengen. Zo ook kunnen de beroepsschulden aange-
gaan door één van de echtgenoten, op het eigen ver-
mogen van de betrokken echtgenoot maar ook op het
gemeenschappelijk vermogen worden verhaald.
Les dettes contractées par des époux mariés sous
le régime légal revêtent
donc un caractère soit pro-
pre, soit commun. Elles sont toutefois
présumées
communes, la preuve de leur caractère propre devant
être apportée.
Sont ainsi des dettes propres:
-
les dettes résultant
d'une condamnation péna-
le ou d'un acte illicite;
-
les dettes antérieures
au mariage ou grevant
les successions reçues pendant le mariage;
-
les dettes contractées
par un des époux dans
l'intérêt exclusif de son patrimoine propre.
Ces dettes propres ne peuvent être récupérées que
sur le patrimoine
propre de l'époux concerné, ainsi
que sur ses revenus.
Les dettes qui ne sont par propres sont considérées
comme communes; elles peuvent être recouvrées sur
les patrimoines propres des époux et sur le patrimoi-
ne commun.
En cas de régime de séparation
de bien, seuls des
patrimoines
propres existent.
Il n'y a pas de dette
commune ni de patrimoine
commun. Si une dette a
été contractée par les deux époux, elle pourra être
récupérée sur les deux patrimoines.
Pour les dettes contractées par un époux seul pour
les besoins du ménage, les deux conjoints sont tenus
solidairement
et chacun peut être poursuivi pour la
totalité de la dette.
En cas de mésentente
entre les époux, il arrivera
inévitablement
qu'un seul introduise la demande de
règlement collectif.
Dans certains cas, le conjoint sera créancier (d'ali-
ments par exemple) et impliqué en tant que tel. Dans
tous les autres cas, il sera quand même associé à la
procédure, et ce dès le dépôt de la requête.
La décision d'admissibilité
lui sera communiquée,
de même que le projet de plan amiable, auquel il
pourra s'opposer (article 1675-10, § 4).
Le plan de règlement
collectif englobera donc la
situation des deux conjoints.
Compatibilité
de l'article 1675-4, § 2, avec le droit
du conjoint du débiteur au respect de sa vie privée
Dans son avis, le Conseil d'Etat estime que l'arti-
cle 1675-4, § 2, 3°, du projet qui lui était soumis, en
tant qu'il prévoit l'obligation d'annexer
à la requête
un état détaillé et estimatif
des éléments
actifs et
passif du patrimoine
du conjoint du débiteur, peut
constituer
une ingérence
dans la vie privée de ce
dernier lorsque les époux sont séparés de biens, et
plus encore lorsqu'ils sont séparés de fait.
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
De schulden aangegaan door echtgenoten gehuwd
onder het wettelijk stelsel hebben dus een eigen of
gemeenschappelijke
aard.
Zij worden
echter
ver-
moed gemeenschappelijk
te zijn en het bewijs van
hun eigen aard moet worden aangebracht.
Zijn aldus eigen schulden:
-
schulden die voortspruiten
uit een strafrechte-
lijke veroordeling of uit een onrechtmatige
daad;
-
schulden die bestonden vóór het huwelijk of die
de tijdens het huwelijk verkregen nalatenschappen
bezwaren;
-
schulden aangegaan door één van de echtgenoten
in het uitsluitend belang van zijn eigenvermogen.
Deze eigen schulden mogen slechts worden ver-
haald op het eigen vermogen evenals op de inkom-
sten van de betrokken echtgenoot.
De niet-eigen schulden worden als gemeenschap-
pelijk beschouwd; zij kunnen worden verhaald op de
eigen vermogens van de echtgenoten
en op het ge-
meenschappelijk
vermogen.
Bij een stelsel van scheiding van goederen bestaan
slechts eigen vermogens. Er bestaat
geen gemeen-
schappelijke schuld en geen gemeenschappelijk
ver-
mogen, Indien beide echtgenoten
schulden hebben
aangegaan,
zullen deze kunnen worden verhaald op
beide vermogens.
Voor schulden aangegaan
door één enkele echtge-
noot voor de behoeften van het gezin, zijn beide echt-
genoten hoofdelijk gehouden en elk van hen kan voor
de volledige schulden worden vervolgd.
In geval van slechte verstandhouding
tussen
de
echtgenoten,
zal het ongetwijfeld gebeuren dat één
enkele van hen de collectieve schuldenregeling
aan-
vraagt.
In bepaalde gevallen zal de echtgeno(o)t(e) schuld-
eiser zijn (bij voorbeeld van alimentatiegeld)
en als
dusdanig betrokken zijn. In alle andere gevallen zal
hij(zij) toch bij de procedure worden betrokken, en dit
vanaf de neerlegging van het verzoekschrift.
De beslissing van toelaatbaarheid
zal hem worden
meegedeeld, evenals het ontwerp van minnelijke re-
geling,
waartegen
hij zich kan
verzetten
(arti-
keI1675-10,
§ 4).
De collectieve schuldenregeling
zal dus de toe-
stand van beide echtgenoten omvatten.
[23 ]
Verenigbaarheid van artikeI1675-4, §2, met het recht
van de echtsenoioiue) van de schuldenaar op de eerbied
van zijn.persoonlijke levenssfeer
In zijn advies is de Raad van State van oordeel dat
artikeI1675-4,
§ 2, 3°, van het ontwerp dat hem werd
voorgelegd, voor zover hij in de verplichting voorziet
bij de vraag een gedetailleerde
staat
en raming te
voegen van de baten en de lasten van het vermogen
van de echtgenotojtte)
van de schuldenaar,
een in-
menging in de persoonlijke levenssfeer van deze laat-
ste kan betekenen, wanneer de echtgenoten geschei-
den zijn van goederen,
en meer nog, wanneer
zij
feitelijk gescheiden zijn.
- 1073/1
- 96/97
-107411-96/97
Cet avis n'est pas partagé par les auteurs du texte.
Les renseignements
relatifs au patrimoine person-
nel du conjoint du débiteur intéressent
au plus haut
point les créanciers d'un débiteur marié car dans de
nombreuses
hypothèses, indépendamment
de la sé-
paration
de fait ou de la séparation
des biens, l'en-
semble des biens des époux répond des dettes con-
tractées par un seul. L'ingérence dans la vie privée
du conjoint du débiteur est ici prévue par une loi et
cantonnée
au domaine patrimonial.
A l'instar
des
nombreuses
exceptions légales à la protection de la
vie privée d'une personne
mariée,
cette ingérence
paraît
compatible avec l'article 8 de la Convention
Européenne
des Droits de l'Homme relatif au droit
au respect de la vie privée et de la vie familiale.
Après avoir démontré l'utilité des renseignements
relatifs au patrimoine du conjoint séparé de biens et/
ou de fait dans le cadre du règlement
collectif des
dettes, le texte ci-après examine leur compatibilité
avec le droit au respect de la vie privée.
a) Utilité
de l'état
estimatif
de l'ensemble
des
biens des époux
La séparation de biens entre époux n'empêche pas
d'éventuelles poursuites sur le patrimoine personnel
du conjoint du débiteur. D'une part, si les deux con-
joints s'engagent à titre solidaire, les patrimoines
de
chacun répondent de l'exécution de la dette. D'autre
part, en vertu du régime matrimonial
primaire,
les
deux époux répondent
des dettes à caractère ména-
ger contractées par un seul, pour autant
qu'elles ne
soient pas excessives (article 222 du Code civil).
En principe, la séparation
de fait ne modifie pas
les rapports patrimoniaux
entre époux. Les règles du
régime primaire, comme celles relatives à la gestion
en régime de communauté,
s'appliquent
jusqu'à
la
dissolution du régime. Un époux marié en commu-
nauté peut contracter
seul certaines dettes commu-
nes récupérables
sur les trois patrimoines.
Il s'agit
principalement
des dettes en rapport avec le ménage
et l'éducation des enfants, qui constituent
un poste
important
du passif des couples mariés.
La règle
s'applique tant aux dettes payables au comptant (ar-
ticle 222 du Code civil et article 1408,2 du Code civil)
qu'aux
achats
ou emprunts
à tempérament
(arti-
cle 1418,2, e) et article 1408,2 du Code civil). Il en va
de même pour un époux séparé de biens et séparé de
[24 ]
Dit advies wordt niet bijgetreden
door de opstel-
lers van de tekst.
De inlichtingen betreffende het persoonlijk vermo-
gen van de echtgeno(o)t(e) van de schuldenaar
zijn
uiterst
belangrijk
voor de schuldeisers
van een ge-
huwde schuldenaar
want in vele veronderstellingen,
ongeacht of zij feitelijk of van goederen gescheiden
zijn, staat het geheel van goederen van de echtgeno-
ten in voor de schulden die slechts één van hen heeft
aangegaan.
De inmenging in de persoonlijke levens-
sfeer van de echtgeno(o)t(e)
van de schuldenaar
wordt hier bepaald door een wet en ondergebracht in
het domein van het vermogen. Naar het voorbeeld
van vele wettelijke
uitzonderingen
op de bescher-
ming van de persoonlijke
levenssfeer
van een ge-
huwd persoon, lijkt deze inmenging verenigbaar met
artikel 8 van de Europese
Overeenkomst
van de
Rechten van de Mens met betrekking tot het recht op
eerbied van de persoonlijke levenssfeer
en van het
gezinsleven.
Na het nut van de inlichtingen aangetoond te heb-
ben die betrekking
hebben op het vermogen van de
van
goederen
en/of
feitelijk
gescheiden
echtgenotoltte) in het kader van de collectieve schul-
denregeling,
onderzoekt
de hierna
vermelde
tekst
hun verenigbaarheid
met het recht op eerbied van de
persoonlijke levenssfeer.
a) Nut van de raming van het geheelvan de goederen
van de echtgenoten
De scheiding van goederen
tussen
echtgenoten
verhindert
geen eventuele vervolgingen op het per-
soonlijk vermogen
van de echtgeno(o)t(e)
van de
schuldenaar.
Enerzijds, indien de twee echtgenoten
zich hoofdelijk verbinden,
staan de vermogens van
elkeen in voor de tenuitvoerlegging
van de schuld.
Anderzijds, op grond van het primaire huwelijksver-
mogensstelsel,
staan
de twee echtgenoten
garant
voor de huishoudelijke
schulden
aangegaan
door
slechts één van beiden, voor zover deze niet buiten-
sporig zijn (artikel 222 van het Burgerlijk Wetboek).
In principe wijzigt de feitelijke scheiding de ver-
mogensverhoudingen
niet tussen de echtgenoten. De
regels van het primaire stelsel, zoals die betreffende
het beheer in het stelsel van gemeenschap van goede-
ren zijn van toepassing
tot de ontbinding
van het
stelsel. Een echtgeno(o)t(e) gehuwd onder een stelsel
van gemeenschap van goederen kan alleen bepaalde
gemeenschappelijke
invorderbare
schulden
op de
drie vermogens aangaan. Het gaat hoofdzakelijk om
schulden ten behoeve van de huishouding
en de op-
voeding van de kinderen,
die een belangrijke
post
vormen van het passief van de gehuwde koppels. De
regel is zowel van toepassing op de contant betaalba-
re schulden (artikel 222 van het Burgerlijk Wetboek
en artikel1408,
2 van het Burgerlijk Wetboek) als op
fait, mais seulement
en ce qui concerne les dettes
ménagères non-excessives payables au comptant.
Ces principes sont nuancés à l'égard des tiers lors-
que ceux-ci connaissent
la séparation
de fait. Ainsi,
par exemple, un créancier ne pourra plus se prévaloir
du caractère
solidaire
d'une dette ménagère
si le
débiteur
l'avait
informé de la séparation.
Mais à
l'égard
des tiers de bonne foi, les dispositions
du
régime primaire s'appliquent durant la séparation de
fait.
Il résulte de ce qui précède que le créancier d'un
époux a intérêt à connaître la composition du patri-
moine du conjoint. Si sa dette est commune ou soli-
daire, son droit de recours s'étend sur les trois patri-
moines. Si sa dette
est propre,
il peut saisir
les
revenus
des époux mariés
en communauté,
en ce
compris ceux des biens propres du conjoint du débi-
teur (article 1409 du Code civil).
b) Légitimité de la mesure au regard du droit au
respect de la vie privée
La question de l'ingérence dans la vie privée du
conjoint est posée par le Conseil d'Etat
en termes
plus insistants
à l'égard des époux séparés de fait
qu'à l'égard des époux séparés de biens. Curieuse-
ment, elle ne l'est pas à propos des époux communs
en biens, alors que la loi du 14 juillet 1976 a renforcé
leur indépendance dans la gestion des biens propres.
De fait, certaines dispositions légales révèlent une
volonté du législateur
de préserver
l'autonomie des
époux. Ainsi, par exemple, lorsqu'un époux ouvre un
compte en banque
personnel
ou loue un coffre, la
banque
doit informer
son conjoint de l'ouverture,
mais doit garder le secret pour le surplus (article 218
du Code civil).
Cependant, de nombreuses autres dispositions at-
testent qu'entre époux, certaines ingérences dans la
vie privée sont légitimes. Ainsi, à la demande d'un
époux, le juge de paix peut exiger qu'un conjoint
détenteur
de meubles fournisse
caution ou justifie
d'une solvabilité suffisante (article 223, alinéa 5, du
Code civil). Pour l'octroi d'une délégation de sommes
ou le calcul d'une pension alimentaire
à titre provi-
soire (article 221, 223 du Code civil), le juge de paix
dispose de moyens d'investigation
étendus à l'effet de
déterminer les ressources de l'époux débiteur. Il peut
notamment obtenir la production de documents de la
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
de aankopen of leningen op afbetaling (artikel 1418,
2, e) en artikel1408,
2 van het Burgerlijk Wetboek).
Dit geldt eveneens voor een echtgeno(o)t(e) geschei-
den van goederen en feitelijk gescheiden, maar enkel
wat de schulden
ten behoeve van de huishouding
betreft die niet buitensporig
zijn en contant betaal-
baar zijn.
Deze principes worden genuanceerd
ten opzichte
van derden wanneer deze de feitelijke scheiding ken-
nen. Zo zal bijvoorbeeld een schuldeiser
zich niet
meer kunnen beroepen op het hoofdelijke karakter
van een schuld ten behoeve van het huishouden
in-
dien de schuldenaar
hem op de hoogte gebracht had
van de scheiding. Maar ten opzichte van derden te
goeder trouw, worden de bepalingen van het primai-
re stelsel toegepast tijdens de feitelijke scheiding.
Uit wat voorafgaat vloeit voort dat de schuldeiser
van een echtgeno(o)t(e) belang heeft de samenstel-
ling van het vermogen van de echtgeno(o)t(e) te ken-
nen. Indien de schuld gemeenschappelijk
of hoofde-
lijk
is,
slaat
het
recht
op verhaal
op de drie
vermogens.
Indien de schuld eigen is, kan hij de
inkomens van de echtgenoten gehuwd onder het stel-
sel van gemeenschap van goederen in beslag nemen,
inbegrepen
die van
de eigen
goederen
van
de
echtgenotoltte) van de schuldenaar (artikel1409
van
het Burgerlijk Wetboek).
[25 ]
b) Legitimiteit van de maatregel ten opzichte van
het recht op eerbied voor de persoonlijke levenssfeer
De vraag van de inmenging
in de persoonlijke
levenssfeer van de echtgeno(o)t(e) wordt gesteld door
de Raad van State in dringender bewoordingen voor
de feitelijk gescheiden echtgenoten dan voor de van
goederen gescheiden
echtgenoten.
Eigenaardig
ge-
noeg is zij dat niet ten opzichte van echtgenoten
gehuwd onder het stelsel van gemeenschap van goe-
deren, terwijl de wet van 14juli 1976 hun onafhanke-
lijkheid versterkt
heeft in het beheer van de eigen
goederen.
In feite onthullen zekere wettelijke bepalingen een
wil van de wetgever om de autonomie van de echtge-
noten te behouden. Zo bijvoorbeeld wanneer één van
de echtgenoten
een bankrekening
opent
of een
brandkast
huurt, moet de bank de andere echtgenoot
van de opening in kennis
stellen,
maar
voor het
overige moet hij het geheim bewaren (artikel 218 van
het Burgerlijk Wetboek).
Vele andere bepalingen verklaren
echter dat tus-
sen echtgenoten, bepaalde inmengingen in het privé-
leven wettelijk zijn. Zokan, op aanvraag van een van
de echtgenoten, de vrederechter
eisen dat de echtge-
noot die de roerende goederen onder zich heeft, zich
borg stelt of van een voldoende gegoedheid laat blij-
ken (artikeI223,
lid 5, van het Burgerlijk Wetboek).
Voor de toekenning van een ontvangstmachtiging
of
voor de berekening van een voorlopige uitkering tot
onderhoud (artikeI221,
223 van het Burgerlijk Wet-
boek), beschikt de vrederechter
over uitgebreide on-
derzoeksmiddelen
om
de
inkomsten
van
de
- 1073/1
- 96/97
-107411-96/97
part de tiers qui sont déliés du secret professionnel à
cette occasion (article 1253quinquies
du Code judi-
ciaire). Ces diverses mesures s'appliquent
à plus for-
te raison lorsque les époux sont séparés de fait ou en
instance de divorce (article 1280, alinéa 6 du Code
judiciaire). Et même après le divorce, un ex-époux
peut solliciter des mesures d'investigation judiciai-
res portant
sur
les ressources
de son conjoint
(article 301bis
du Code civil) ou faire produire sa
comptabilité et ses livres de commerce (article 21 du
Code de commerce).
La loi et la jurisprudence
consacrent d'autres ex-
ceptions au droit au respect de la vie privée d'une
personne mariée, fondées sur les intérêts légitimes
du conjoint. Elles ne se limitent
plus au domaine
patrimonial
comme celles évoquées précédemment.
Ainsi,
la
preuve
de
l'adultère
par
constat
(article 1016bis du Code judiciaire) a été récemment
jugée conforme à l'article 8 de la Convention Euro-
péenne des Droits de l'Homme (Cass., 19 octobre
1995, Bull. 1995, 936).
On songe également à la jurisprudence
relative à
la production de la correspondance entre époux dans
une procédure de divorce. Enfin, la Cour d'arbitrage
a déclaré inconstitutionnel
l'article 267 du Code des
impôts sur les revenus, en tant qu'il n'accorde pas à
l'époux séparé de fait le droit de se pourvoir en récla-
mation contre l'imposition des revenus de son con-
joint (C.A., 27 juin 1996, Rev. not. belge, 1996, 448).
Il ressort des motifs de l'arrêt que la Cour pondère les
intérêts
respectifs du contribuable
à maintenir
ses
revenus secrets et ceux de son conjoint à contester
une dette pour l'exécution de laquelle il peut engager
ses biens.
Les exemples repris ci-dessus ne sont qu'une ap-
plication du principe selon lequel la protection du
droit à la vie privée d'une personne tolère des restric-
tions dans l'intérêt
général et dans celui d'autres
personnes. Ce principe est formulé au second alinéa
de l'article 8 de la Convention Européenne des Droits
de l'Homme, qui prévoit la possibilité
« d'ingérence
d'une autorité publique dans l'exercice de ce droit », à
la condition que cette ingérence soit prévue par une
loi et qu'elle soit nécessaire, entre autres, à la protec-
tion des droits et libertés d'autrui.
Si l'état de mariage ne prive pas les conjoints du
droit au respect de leur vie privée, il faut compter le
conjoint parmi les personnes disposant de l'intérêt le
plus marqué à obtenir certains renseignements
rele-
vant de la vie privée d'une personne mariée. Ces
renseignements,
on l'a vu, concernent autant le do-
maine patrimonial que le domaine extra patrimonial.
[26 ]
echtgenofojttel-schuldenaar
vast te stellen. Hij kan
onder andere documenten verkrijgen van derden die
voor deze gelegenheid niet aan het beroepsgeheim
gehouden zijn (artikel 1253quinquies
van het Ge-
rechtelijk Wetboek). Deze verschillende maatregelen
worden des te meer toegepast wanneer de echtgeno-
ten feitelijk gescheiden zijn ofwanneer de echtschei-
dingsprocedure tussen echtgenoten aan de gang is
(artikel 1280, lid 6, van het Gerechtelijk Wetboek).
En
zelfs
na
de
echtscheiding
kan
een
ex-
echtgeno(o)t(e) gerechtelijke
onderzoeksmaatrege-
len vragen aangaande de inkomsten van zijn of haar
echtgenotortfe)
(artike1301bis
van het Burgerlijk
Wetboek) of zijn of haar boekhouding en zijn of haar
handelsboeken
te doen
overleggen (artike121 van
het Wetboek van Koophandel).
De wet en de rechtspraak
wijden andere uitzonde-
ringen aan het recht op eerbied voor de persoonlijke
levenssfeer van een gehuwd persoon die gebaseerd
zijn op de wettige belangen van de echtgenotojtfe).
Zij
beperken zich niet langer tot het vermogensdomein
zoals hierboven reeds vermeld werd. Zo werd het
bewijs
van
overspel
door
vaststelling
(art.i-
kel 1016bis
van het Burgerlijk
Wetboek) geacht
overeen te stemmen met artikel 8 van de Europese
Conventie voor de Rechten van de Mens (Cass.,
19 oktober 1995, Bull. 1995, 936).
Er kan ook verwezen worden naar de rechtspraak
betreffendedebriefwisselingtussen deechtgenotenin een
echtscheidingsprocedure.Tenslotte heeft het Arbitrage-
hofartike1267van het WetboekopdeInkomstenbelastin-
gen ongrondwettelijk verklaard, voor zover het aan de
feitelijkgescheiden echtgenoothet recht niet toestaat in
beroepte gaan tegen debelastingheffingopde inkomsten
van zijn of'haar echtgenoot(A.H.,27juni 1996,Rev.not.
belge,1996,448).Uit demotievenvan het arrest blijkt dat
het Hofde respectievebelangen van debelastingplichtige
afweegt om zijn ofhaar inkomsten geheim te houden en
debelangenvan zijnof'haarechtgeno(o)t(e)omeen schuld
te betwisten waarvoorhij/zijzijnJhaargoederenkan inzet-
ten voorde tenuitvoerleggingervan.
De voornoemde voorbeelden zijn slechts een toe-
passing van het beginsel volgens hetwelke de be-
scherming van het recht op de persoonlijke levens-
sfeer van een persoon beperkingen tolereert in het
algemeen belang en in het belang van andere perso-
nen. Dit principe is geformuleerd in het tweede lid
van artikel 8 van de Europese
Conventie van de
Rechten van de Mens, dat de mogelijkheid voorziet
van
« inmenging van een overheid in de uitoefening
van dit recht », op voorwaarde dat deze inmenging
voorgeschreven is door een wet en dat zij onder ande-
re noodzakelijk is voor de bescherming van de rech-
ten en vrijheden van anderen.
Indien de huwelijksstaat
de echtgenoten het recht
op eerbied van hun persoonlijke levenssfeer niet ont-
zegt, moet men de echtgeno(o)t(e) rekenen onder de
personen die beschikken over het meeste belang om
bepaalde
inlichtingen
te bekomen over het privé-
leven van een gehuwd persoon. Zoals we gezien heb-
ben, betreffen deze inlichtingen
zowel het vermo-
Il ne faut pas perdre de vue que la cohabitation
à
laquelle les époux s'obligent ne s'entend pas au sens
strict
mais implique une communauté
de vie. La
situation
de séparation
de fait supprime
certes la
communauté
affective, mais elle ne justifie pas une
plus grande sévérité dans la protection des informa-
tions à caractère patrimonial.
Un récent courant doctrinal milite en faveur de
l'octroi aux créanciers d'un droit d'information limité
sur
la composition
du patrimoine
du débiteur
(A. Verbeke, Informatie
over andermans
vermogen.
Belangenafuieging
tussen het recht op privacy van de
schuldenaar
en het recht op informatie
van de schul-
deiser,
R.W., 1993-94, 1129, spéc. § 12, p. 1142).
Dans ce contexte, la disposition de l'article
1675-4
ébauche un principe de transparence
patrimoniale
dans les relations entre un débiteur, ses créanciers et
les personnes détentrices d'un gage d'exécution.
En conséquence, une disposition légale autorisant
le débiteur à fournir aux créanciers des informations
relatives au patrimoine personnel de son conjoint ne
peut être considérée comme une ingérence intoléra-
ble dans la vie privée de celui-ci. Lorsque le débiteur
ne dispose pas d'informations récentes sur la compo-
sition du patrimoine de son conjoint, par exemple en
raison d'une séparation
de fait, des mesures d'inves-
tigation
judiciaires
peuvent
être
envisagées
(voir
aussi article 1675-S).
SO L'état
détaillé
et estimatif
des biens
qui
auraient
été aliénés au cours des six mois précédant
l'introduction
de la requête constituera une informa-
tion fort importante
pour l'appréciation
du juge.
9° La requête devra aussi mentionner
les créan-
ciers, car le médiateur
devra ultérieurement
les con-
tacter. Quant aux cautions et autres sûretés person-
nelles, elles doivent être informées de la procédure,
afin de leur permettre
de suivre l'élaboration
du
plan:
ce sont en effet des créanciers
potentiels
du
requérant.
10° L'indication des dettes qui seraient éventuel-
lement contestées doit permettre
au juge de mieux
apprécier
l'état
de surendettement
du débiteur,
compte tenu de ce qui devra faire l'objet d'une déci-
sion provisoire, conformément
à l'article
1675-11,
§ 3.
Il n'est pas requis qu'une procédure judiciaire soit
déjà engagée au sujet de ces dettes
pour qu'elles
reçoivent cette qualification.
11° Quant aux motifs qui justifient
la demande,
ils permettront
au juge de se rendre compte que le
requérant
n'a pas organisé son insolvabilité.
Cette mention fait référence à la situation du débi-
teur au moment de l'introduction de la demande et ne
doit pas être confondue avec la recherche des causes
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
gensdomein
als het buiten-vermogensdomein.
Wij
moeten niet uit het oog verliezen dat het samenwo-
nen waartoe
de echtgenoten
zich verplichten,
niet
strikt
beschouwd moet worden maar
dat het een
gemeenschappelijk
leven inhoudt.
Het stelsel van
feitelijke scheiding verdringt zeker het affectieve ge-
meenschappelijke
aspect
maar
het rechtvaardigt
geen strengere
maatregelen
in de bescherming van
de informatie over het vermogen.
Een recente
stroming
in de rechtsleer
pleit ten
voordele van de toekenning van een beperkt recht op
informatie aan de schuldeisers
op de samenstelling
van het vermogen van de schuldenaar
(A. Verbeke,
Informatie
over andermans
vermogen. Belangenaf-
weging tussen het recht op privacy van de schulde-
naar en het recht op informatie van de schuldeiser,
RW, 1993-94, 1129, bijz. § 12, blz. 1142). In deze
context schetst de bepaling van artikel
1675-4 een
doorzichtigheidsbeginsel
inzake het vermogen in de
relaties tussen een schuldenaar,
zijn schuldeisers en
de personen
die houder zijn van een waarborg tot
tenuitvoerlegging.
Bijgevolg kan een wettelijke bepaling, die het de
schuldenaar
mogelijk maakt aan de schuldeisers in-
formatie te verstrekken
betreffende het persoonlijke
vermogen van zijn echtgenotoltte),
niet beschouwd
worden als een ondraaglijke inmenging in het privé-
leven van deze laatste. Wanneer de schuldenaar
niet
beschikt over recente informatie over de samenstel-
ling van het vermogen van zijn/haar echtgenofoltte),
bijvoorbeeld
omwille van een feitelijke
scheiding,
kunnen
gerechtelijke
onderzoeksmaatregelen
over-
wogen worden (zie ook artikel 1675-S).
So De gedetailleerde
staat en raming van de goe-
deren die zouden vervreemd zijn in de loop van de zes
maanden
die het indienen
van het verzoekschrift
voorafgaan
maakt
een zeer belangrijke
informatie
uit voor de beoordeling door de rechter.
9° Het verzoekschrift zalook de schuldeisers moe-
ten vermelden,
daar de bemiddelaar
later met hen
contact zal moeten opnemen. Wat de borgen en ande-
re persoonlijke zekerheden betreft, deze moeten over
de procedure worden ingelicht opdat zij de uitwer-
king van het plan zouden kunnen volgen : het zijn
inderdaad mogelijke schuldeisers van de verzoeker.
10° De vermelding van de schulden die eventueel
betwist
zouden zijn, moet het de rechter
mogelijk
maken de staat van overmatige schuldenlast
van de
schuldenaar
beter te beoordelen rekening houdend
met wat het voorwerp van een voorlopige beslissing
zal moeten zijn, conform artikeI1675-11,
§ 3.
Het is niet vereist dat een gerechtelijke procedure
reeds ingesteld zou zijn over deze schulden opdat zij
deze kwalificatie zouden krijgen.
11° De redenen die de vordering verantwoorden,
zullen het de rechter
mogelijk maken
zich ervan
rekenschap
te geven dat de verzoeker zijn onvermo-
gen geenszins bewerkt heeft.
Deze vermelding verwijst naar de toestand van de
schuldenaar
op het ogenblik van de invoering van de
vordering en moet niet verward worden met het zoe-
[27 ]
- 1073/1
- 96/97
-107411-96/97
de la situation de surendettement.
Il n'est certes pas
nécessaire que les difficultés du débiteur soient la
conséquence d'événements extérieurs étrangers à sa
volonté et qui s'imposent à lui de manière inévitable.
Le requérant ne doit pas nécessairement mention-
ner les procédures d'exécution dont il serait
déjà
l'objet, ceci afin de ne pas alourdir sa tâche. Le gref-
fier, par ailleurs, joindra d'office les avis de saisie et
de délégation.
§ 3. Si les mentions prescrites par cet article sont
incomplètes, le juge invitera le requérant
à complé-
ter son dossier.
Art. 1675-5
Lorsqu'une demande de délais de grâce a été intro-
duite par le débiteur et est encore pendante, et que
parallèlement,
une demande de règlement collectif
de dettes a également été introduite,
la première
procédure est suspendue, tant qu'il n'a pas été statué
sur la demande de règlement collectif. Le juge saisi
d'une des procédures
prévues
aux articles
1334
et 1337bis du Codejudiciaire (il s'agit des possibilités
offertes, d'une part, par l'article 1244 du Code civil, et
d'autre part, par l'article 38 de la loi du 12juin 1991
relative au crédit à la consommation et à l'article 59,
§ 1er, alinéa 2, de la loi du 4 août 1992 relative au
crédit hypothécaire), sera logiquement informé par le
débiteur qu'il a demandé un règlement collectif de
dettes.
Lorsque
ces procédures
paraissent
vouées
à
l'échec, le juge sera tout naturellement
amené à sug-
gérer au débiteur de solliciter un tel règlement.
Il va de soi que la présente loi s'applique égale-
ment aux procédures visées au présent article, en
cours au moment de son entrée en vigueur.
Art. 1675-6
§ t-. Le juge doit statuer sur l'admissibilité de la
demande dans un délai très court, fixé à huit jours à
compter du dépôt de la requête, sauf si, conformé-
ment à l'article 1675-4, § 3, le requérant a été invité à
compléter sa demande, auquel cas le délai imparti
pour statuer
court à partir
du dépôt au greffe du
dossier complété.
Les conditions d'admissibilité de la demande sont
reprises à l'article 1675-2.
Pour l'examen de l'admissibilité de la demande, le
juge se base sur les éléments qui lui sont fournis par
la requête, complétés éventuellement
par des élé-
[28 ]
ken naar de oorzaken van de overmatige schulden-
last. Het is zeker niet noodzakelijk dat de moeilijkhe-
den van de schuldenaar het gevolg zouden zijn van
externe gebeurtenissen
die vreemd zijn aan zijn wil
en die zich op een onvermijdelijke wijze opdringen.
De verzoeker moet niet noodzakelijk de uitvoe-
ringsprocedures
tegen hem opnemen om zijn taak
niet te verzwaren. De griffier zal trouwens ambtshal-
ve de berichten van beslag en delegatie erbij voegen.
§ 3. Als de door dit artikel voorgeschreven vermel-
dingen onvolledig zijn, zal de rechter de verzoeker
vragen zijn dossier aan te vullen.
Art. 1675-5
Wanneer een vordering tot het verkrijgen van uit-
stel van betaling door de schuldenaar werd ingesteld
en nog hangende is, en gelijklopend hiermee, even-
eens een vordering tot het bekomen van een collectie-
ve schuldenregeling werd ingediend, wordt de eerste
procedure geschorst zolang er niet is beslist over de
vordering van collectieve schuldenregeling. De rech-
ter bij wie één van de procedures bepaald bij artike-
len 1334 en 1377bis van het Gerechtelijk Wetboek
(het gaat om de mogelijkheden geboden enerzijds
door artikel 1244 van het Gerechtelijk Wetboek en
anderzijds door artikel 38 van de wet van 12 juni
1991 op het consumentenkrediet
en artike159,
§ 1,
tweede lid, van de wet van 4 augustus
1992 betref-
fende het hypothecair krediet) wordt aanhangig ge-
maakt, zal logischerwijze door de schuldenaar wor-
den ingelicht over het feit dat hij een collectieve
schuldenregeling heeft aangevraagd.
Wanneer deze procedures gedoemd zijn te misluk-
ken, zal de rechter er uiteraard toe gebracht worden
de schuldenaar te suggereren zulke regeling aan te
vragen.
Het spreekt voor zich dat deze wet eveneens van
toepassing is op de procedures bedoeld bij dit artikel,
die aan de gang zijn op het ogenblik van zijn inwer-
kingtreding.
Art. 1675-5
§ 1. De rechter moet beslissen over de toelaat-
baarheid
van de vordering binnen een heel korte
termijn, vastgesteld op acht dagen na de indiening
van het verzoekschrift, behalve indien de verzoeker,
conform artikel 1675-4, § 3, verzocht werd zijn ver-
zoekschrift aan te vullen, in welk geval de opgelegde
termijn om uitspraak te doen, loopt vanaf de neerleg-
ging van het vervolledigde dossier ter griffie.
De voorwaarden van toelaatbaarheid
van de vor-
dering zijn opgenomen in artikel 1675-2.
Voor het onderzoek van de toelaatbaarheid
van de
vordering steunt de rechter zich op de elementen die
hem worden verstrekt door het verzoekschrift, even-
ments ou pièces dont il demande la communication
au requérant.
La décision est susceptible d'un recours en tierce-
opposition de la part de tout créancier, et ce dans le
mois de sa notification.
§ 2. L'ordonnance par laquelle la demande est dé-
clarée admissible désigne le médiateur de dettes qui
sera chargé de préparer
et de négocier le plan de
règlement.
Les dispositions relatives aux médiateurs de det-
tes sont reprises aux articles 1675-17 et suivants.
La plupart du temps, il sera tenu compte du choix
opéré par le requérant,
repris sur sa requête (arti-
cle 1675-4, § 2,5°), sauf récusation fondée conformé-
ment à l'article 1675-17, § 2. Le médiateur choisi par
le débiteur et désigné par le juge sera ainsi générale-
ment la personne qui l'aura aidé à formuler sa de-
mande de règlement collectif.
Le choix fait par le requérant n'aura en principe
pas pour effet d'ôter à ce médiateur
son caractère
d'indépendance et d'impartialité,
qualités requises
par l'article 1675-17.
§ 3. Lorsqu'il statue sur l'admissibilité de la re-
quête, le juge se prononce d'office sur l'octroi éven-
tuel, en tout ou partie, de l'assistance judiciaire, pour
les coûts résultant des interventions éventuelles des
avocats, huissiers, notaires et experts.
Art. 1675-7
§ t-. La décision fait naître une situation de con-
cours dont les conséquences ont été dégagées par la
jurisprudence de la Cour de Cassation: (entre autres
Cass., 24 mars 1977, Arr. Cass., 1977, 802, Pas.,
1977, I. 792; Cass., 2 mai 1985, Arr. Cass., 1984-
1985, n° 526, Pas., 1985, I., 1078). Dès lors, la posi-
tion respective des créanciers est fixée de façon irré-
vocable et le principe d'égalité est de rigueur, sauf
application des causes légitimes de préférence (arti-
cles 7 et 8, de la loi hypothécaire). Aucun créancier ne
peut, dès lors, entreprendre
quoi que ce soit qui
puisse rompre la règle d'égalité. Le cours des intérêts
est suspendu à l'égard de la masse.
Si l'exécution d'un mandat hypothécaire et l'ins-
cription d'une hypothèque ne sont en principe plus
possibles, une exception est cependant prévue pour
l'administration
fiscale à deux conditions:
-
l'hypothèque légale doit garantir
des impôts
compris dans des rôles rendus exécutoires avant la
décision d'admissibilité;
-
l'inscription ne peut avoir lieu que dans un
délai de dix jours ouvrables à dater de la décision
d'admissibilité;
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
tueel aangevuld met elementen of stukken waarvan
hij de verzoeker vraagt hem deze te bezorgen.
Tegen de beslissing
is derdenverzet
van elke
schuldeiser mogelijk en dit binnen de maand na ken-
nisgeving ervan.
§ 2. De beschikking waarin de vordering toelaat-
baar wordt verklaard,
stelt de schuldbemiddelaar
aan die belast zal zijn met de voorbereiding van en de
onderhandelingen
over de collectieve schuldenrege-
ling.
De bepalingen betreffende de schuldbemiddelaars
zijn opgenomen in artikel1675-17
en volgende.
Meestal zal er worden rekening gehouden met de
keuze van de verzoeker, die in zijn verzoekschrift is
vermeld (artikel1675-4,
§ 2, 5°)behalve bij gegronde
wraking conform artikel
1675-17, § 2. De door de
schuldenaar gekozen en door de rechter aangestelde
bemiddelaar zal aldus over 't algemeen de persoon
zijn die hem geholpen heeft bij het formuleren van
zijn vordering tot collectieve schuldenregeling.
De keuze van de verzoeker zal in principe niets
afdoen aan de aard van onafhankelijkheid en onpar-
tijdigheid van deze schuldbemiddelaar; deze hoeda-
nigheden zijn vereist door artikel1675-17.
§ 3. Wanneer hij uitspraak
doet over de toelaat-
baarheid van het verzoekschrift spreekt de rechter
zich ambtshalve uit over de eventuele toekenning
van volledige of gedeeltelijke rechtsbijstand voor de
kosten die voortspruiten
uit de eventuele tussen-
komst van advocaten, deurwaarders,
notarissen en
deskundigen.
[29 ]
Art. 1675-7
§ 1. De beschikking doet een situatie van samen-
loop ontstaan waarvan de gevolgen door de recht-
spraak van het Hof van Cassatie werden belicht
(onder meer Cass, 24 maart 1977, Arr. Cass., 1977,
802, Pas., 1977, I., 792; Cass., 2 mei 1985, Arr. Cass.,
1984-1985, n' 526, Pas., 1985, I., 1078). Van dat
ogenblik af wordt de onderlinge positie tussen de
schuldeisers op onherroepelijke wijze vastgelegd en
geldt tussen hen het gelijkheidsbeginsel, behoudens
de toepassing van de wettige redenen van voorrang
(artikelen
7 en 8 van de hypothecaire
wet), Geen
enkele schuldeiser kan van dat ogenblik af nog iets
ondernemen
waardoor
de gelijkheidsregel
wordt
doorbroken. De loop van de interesten
wordt ge-
schorst ten aanzien van de boedel.
Indien de uitvoering van een hypothecair mandaat
en de inschrijving van een hypotheek niet meer mo-
gelijk zijn, wordt echter een uitzondering voorzien
voor de fiscale administratie
op twee voorwaarden:
-
de wettelijke
hypotheek
moet belastingen
waarborgen begrepen in de rollen die uitvoerend
worden gemaakt vóór de beslissing van toelaatbaar-
heid;
-
de inschrijving kan slechts plaatsvinden bin-
nen een termijn van tien werkdagen te rekenen van-
af de datum van de beslissing van toelaatbaarheid.
- 1073/1
- 96/97
-107411-96/97
Cette exception à la règle du concours entre les
créanciers est justifiée comme suit:
le caractère d'ordre public de la créance d'im-
pôt;
le fait que cette disposition existe également en
cas de faillite (article 427, cm 92, alinéa 3).
Le concours et le règlement
collectif des dettes
touchent tous les créanciers dont la créance existe au
moment de la décision. Les créances soumises à une
condition ou à un terme
sont réputées
créances
« existantes
», En cette matière, aucune distinction
n'est faite entre les créanciers chirographaires, privi-
légiés, gagistes et hypothécaires. Ces derniers con-
servent pourtant
leurs préférences. Cette règle ne
souffre d'exception que pour les créances alimen-
taires (hormis en ce qui concerne les arriérés) et les
« nouvelles» créances (ces nouvelles créances résul-
tent d'engagements conformes à l'article 1675-7, § 3).
Le règlement collectif des dettes lie tous les créan-
ciers informés, même s'il n'y a pas eu de leur part
déclaration de créance au médiateur de dettes.
L'indisponibilité
touche non seulement
le patri-
moine actuel, mais également tous les actifs que le
débiteur
acquiert pendant
la durée du règlement
collectif de dettes. Ceci est applicable aux biens que
le débiteur obtient à titre onéreux ou non, ou aux
revenus qu'il acquiert.
En ce qui concerne les créances, il faut attirer
l'attention
sur l'article
1675-9, § 1er, 4°. Les paie-
ments effectués par des tiers de bonne foi avant la
notification de la décision d'admissibilité sont libéra-
toires.
Comme le souligne à juste titre le Conseil d'Etat,
l'indisponibilité
n'est pas totale, compte tenu des
précisions apportées au § 3, à savoir: autorisation
éventuelle donnée par le juge, actes de gestion nor-
male du patrimoine,
paiement de pension alimen-
taire en cours (pas les arriérés).
§ 2. Vu la dimension collective du concours, les
droits d'exécution des créanciers
individuels
sont
suspendus.
A partir
de la décision, aucune saisie
conservatoire ni saisie-exécution ne peuvent être ef-
fectuées. Sont visées toutes les mesures d'exécution
sur le patrimoine du débiteur qui tendent au paie-
ment de sommes en argent. Il ne s'agit pas seulement
de saisies
conservatoires
et de saisies-exécution,
mais également, par exemple, de l'exécution d'une
cession de créance (par exemple cession de salaire)
ou de la réalisation d'un gage.
Les voies d'exécution qui tendent à une exécution
en nature ne tombent pas sous la suspension. Il n'est
pas opportun de régler, dans le cadre de ce projet, la
protection juridique du locataire qui est confronté à
une expulsion.
[ 30 ]
Deze uitzondering op de regel van de samenloop
tussen de schuldeisers wordt als volgt gerechtvaar-
digd:
-
het karakter van openbare orde van de belas-
tingvordering;
-
het feit dat deze eveneens bestaat bij faillisse-
ment (artikel 427, WIE 92, derde lid),
De samenloop en de collectieve schuldenregeling
treft alle schuldeisers wier schuldvordering ten tijde
van de uitspraak bestaat. Schuldvorderingen die on-
derworpen zijn aan een voorwaarde of aan een ter-
mijn, gelden als «bestaande
» schuldvorderingen.
Terzake wordt geen onderscheid gemaakt tussen chi-
rografaire, bevoorrechte, pandhoudende en hypothe-
caire schuldeisers. Laatstgenoemden behouden ech-
ter
hun
voorrang.
Op deze regel
wordt
enkel
uitzondering gemaakt voor de alimentatievorderin-
gen (met uitzondering wat de achterstallen
betreft)
en voor de
« nieuwe » schuldvorderingen (deze nieu-
we schuldvorderingen
komen voort uit verbintenis-
sen overeenkomstig artikel
1675-7, § 3).
De collectieve schuldenregeling bindt alle schuld-
eisers die op de hoogte werden gebracht, ook al heb-
ben zij geen aangifte van schuldvordering gedaan bij
de schuldbemiddelaar.
De onbeschikbaarheid
treft niet enkel het be-
staande
vermogen, maar
ook al de activa die de
schuldenaar tijdens de duur van de collectieve schul-
denregeling verkrijgt. Dit geldt bijvoorbeeld voor de
goederen die de schuldenaar
al dan niet onder be-
zwarende titel verkrijgt of voor de inkomsten die hij
verwerft.
Wat de schuldvorderingen betreft, moet gewezen
worden op artikel1675-9,
§ 1,4°. De betalingen door
derden te goeder trouw gedaan vóór de kennisgeving
van de beschikking van toelaatbaarheid
zijn bevrij-
dend.
Zoals de Raad van State terecht onderstreept, is de
onbeschikbaarheid
niet volledig, rekening houdend
met de verduidelijkingen aangebracht in § 3, name-
lijk: eventuele toelating die door de rechter gegeven
is, handelingen van normaal vermogensbeheer, aan
de gang zijnde betaling van de uitkering tot onder-
houd (niet de achterstallen).
§ 2. Gelet op de collectieve dimensie van de sa-
menloop worden de uitvoeringsrechten van de indivi-
duele schuldeisers
geschorst. Vanaf de uitspraak
kan geen enkel bewarend of uitvoerend beslag wor-
den gelegd, Bedoeld worden alle uitvoeringsmaatre-
gelen op het vermogen van de schuldenaar die strek-
ken tot de betaling van geldbedragen. Het gaat niet
uitsluitend
om bewarende en uitvoerende beslagen,
maar ookbijvoorbeeld om de uitvoering van een over-
dracht van schuldvordering (bijvoorbeeld loonover-
dracht) of een pandverzilvering.
De middelen van tenuitvoerlegging
die strekken
tot tenuitvoerlegging in natura vallen niet onder de
schorsing. Het is niet opportuun
om de rechtsbe-
scherming van de huurder
die met een uitdrijving
wordt geconfronteerd in het kader van dit ontwerp te
regelen.
Dans ce projet, on a également opté pour la sou-
mission au règlement collectif des droits d'exécution
des créanciers hypothécaires et des créanciers gagis-
tes. En juger autrement rendrait impossible, en pra-
tique, la gestion d'assainissement
et de liquidation.
Les saisies effectuées gardent cependant leur ca-
ractère
conservatoire; elles ne peuvent cependant
trouver de réalisation aussi longtemps que le règle-
ment de dettes est d'application.
L'effet conservatoire principal est l'indisponibilité
des biens, mais il entraîne également l'interruption
de la prescription; il s'attache non seulement à la
saisie conservatoire, mais aussi, a fortiori, à la saisie
exécution.
Si la durée de validité de ces mesures est soumise
à une durée déterminée, il appartient aux créanciers
individuels de prolonger ces délais (par exemple:
article 1437 du Code judiciaire).
Par rapport au texte soumis au Conseil d'Etat, une
question ne manquait pas d'être posée: quid si une
mesure d'exécution est sur le point d'aboutir au mo-
ment de la requête en règlement collectif? Des règles
spéciales existent en matière de faillite (par exemple
l'article 453 du Code de commerce et la disposition
correspondante de l'article 25 du projet de loi sur les
faillites).
Dans la matière du règlement collectif, on ne peut
oublier que le juge a accès au fichier des saisies et
qu'avant
de statuer
sur l'admissibilité,
il prendra
nécessairement de tels renseignements.
La question
est celle de son pouvoir d'appréciation qu'il peut exer-
cer notamment
en entendant
le requérant
(arti-
cle 1028, alinéa 2, Codejudiciaire). Il serait difficile-
ment
concevable que la procédure
de règlement
collectif soit exclusivement introduite en vue de con-
trarier le déroulement par ailleurs inéluctable d'une
mesure d'exécution forcée.
Il faut aussi rappeler que l'effet suspensif ne se
produit qu'à la date de la décision d'admissibilité et
non à la date du dépôt de la requête.
Pour éviter le moindre doute à ce sujet, il a été jugé
préférable de prévoir, à l'instar
de ce qu'énonce le
droit de la faillite, que « si, antérieurement
à l'ordon-
nance d'admissibilité, le jour de la vente forcée des
meubles ou immeubles saisis a déjà été fixé et publié
par les affiches, cette vente a lieu pour le compte de la
masse »,
§ 3. L'ordonnance d'admissibilité entraîne les con-
séquences suivantes pour le requérant:
-
l'interdiction de tout acte de disposition; cette
notion englobant non seulement les aliénations
de
biens, mais aussi la constitution de sûretés;
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
In dit ontwerp werd ervoor geopteerd om ook de
uitvoeringsrechten
van hypothecaire
en pandhou-
dende schuldeisers aan de collectieve schuldenrege-
ling te onderwerpen. Er anders over oordelen zou het
aanzuiverings- en het vereffeningsbeheer in de prak-
tijk onmogelijk maken.
De gelegde beslagen behouden echter hun bewa-
rende werking; zij kunnen
echter geen voortgang
vinden zolang de schuldenregeling geldt.
[ 31 ]
Het belangrijkste
bewarend
gevolg is de onbe-
schikbaarheid
van de goederen, maar het brengt
eveneens de onderbreking van de verjaring met zich;
het is niet alleen verbonden aan het bewarend be-
slag, maar ook, a fortiori, aan het uitvoerend beslag.
Is de geldigheid van deze maatregelen van bepaal-
de duur, dan moeten de individuele schuldeisers zelf
zorgen voor de verlenging van deze termijnen (bij-
voorbeeld:
artikel 1437 van het Gerechtelijk Wet-
boek).
Ten opzichte van de tekst voorgelegd aan de Raad
van State, kan men zich aan de volgende vraag ver-
wachten:
quid indien een tenuitvoerleggings-maat-
regel op het punt staat zich te verwezenlijken op het
ogenblik dat een verzoek voor collectieve schuldenre-
geling wordt ingediend?
Er bestaan bijzondere re-
gels inzake faillissementen (bijvoorbeeld artikel 453
van het Wetboek van Koophandel en de overeen-
stemmende bepaling van artikel 25 van het wetsont-
werp betreffende de faillissementen).
Inzake collectieve schuldenregeling, mag men niet
vergeten dat de rechter toegang heeft tot het bestand
van de beslagen en dat hij, alvorens uitspraak te doen
over de toelaatbaarheid, noodzakelijkerwijs zulke in-
lichtingen zal inwinnen. Hier stelt zich de vraag naar
zijn beoordelingsbevoegdheid bij het horen van de
verzoeker (artikel 1028, tweede lid van het Gerechte-
lijk Wetboek). Het is moeilijk aanneembaar
dat de
collectieve aanzuiveringsregeling
uitsluitend zou in-
gediend worden om het overigens onvermijdelijke ver-
loop van een gedwongen uitvoeringsmaatregel
tegen
te werken.
Men moet er ook aan herinneren dat de schorsen-
de werking slechts plaats heeft op de datum van de
beslissing van toelaatbaarheid
en niet op de datum
van de indiening van het verzoekschrift.
Teneinde de minste twijfel terzake te vermijden,
werd het wenselijk geacht, in navolging van wat het
faillissementsrecht
vermeldt, te voorzien dat «in-
dien de dag van de gedwongen verkoop van de in
beslag genomen roerende
of onroerende goederen
reeds vóór de beschikking van toelaatbaarheid
was
bepaald en door aanplakking
bekendgemaakt,
ge-
schiedt deze verkoop voor rekening van de boedel »,
§ 3. De beschikking van toelaatbaarheid
brengt
voor de verzoeker de hierna vermelde gevolgen met
zich:
-
het verbod van elke daad van beschikking; dit
begrip houdt niet alleen de vervreemding
van de
goederen in, maar ook het stellen van zekerheden;
- 1073/1
- 96/97
-107411-96/97
-
l'interdiction de favoriser un créancier, ce qui
vise notamment
l'interdiction
de désintéresser
les
personnes qui ont constitué une sûreté personnelle;
-
l'interdiction d'aggraver son insolvabilité, no-
tamment par de nouveaux emprunts.
Ceci n'a pas comme conséquence une complète
incapacité du débiteur.
Non seulement le juge peut déroger à cette inter-
diction, mais de plus, le débiteur est habilité à poser
tous les actes qui cadrent avec une gestion normale
de patrimoine.
Ainsi, il peut continuer à effectuer des achats nor-
maux ainsi que les paiements courants nécessaires à
assurer
sa propre
subsistance,
son logement
ou
l'exercice de sa profession. Le texte cite aussi explici-
tement le paiement de dettes alimentaires
(excep-
tian: les arriérés alimentaires).
§ 4. Le § 4 répond clairement à la question posée
par le Conseil d'Etat au sujet de la phrase contenue
dans le texte initial et rédigée comme suit: «L'indis-
ponibilité vaut pour toute la durée du règlement
collectif de dettes
»,
§ 5. Cette disposition
décrète inopposable aux
créanciers tout acte accompli par le débiteur au mé-
pris des effets attachés à l'ordonnance d'admissibili-
té.
Il en va de même pour les engagements
qui
découlent d'un tel acte.
De plus, un tel acte est de nature
à autoriser le
juge
à révoquer le plan de règlement
ou bien la
remise éventuelle de dettes en application de l'arti-
cle 1675-15.
*
*
*
Dans
le projet
soumis
au
Conseil
d'Etat,
l'article 1675sexies, § 4, disposait ceci:
«Dans les vingt-quatre heures du prononcé de la
décision d'admissibilité, le greffier adresse au gref-
fier du tribunal de première instance du domicile du
débiteur et à la banque centrale de données de la
Banque Nationale de Belgique, un avis de règlement
collectif de dettes.
»
Compte tenu des observations formulées par le
Conseil d'Etat, ce texte a été abandonné.
En effet, d'une part, les règles relatives à la com-
munication, à la Banque Nationale de Belgique, des
avis de règlement collectif de dettes, seront détermi-
nées par le Roi en application de l'article 18, § I-.
D'autre part, il est vrai que le greffier du tribunal
qui statue sur la demande de règlement collectif de
dettes sera le même que le greffier du tribunal de
première instance du domicile du débiteur, et ce en
application de l'article 2 du projet de loi modifiant les
articles 628 et 1395 du Codejudiciaire.
Quant à l'information des créanciers, elle est assu-
rée par le greffier qui doit, en application de l'arti-
[ 32 ]
-
het verbod een schuldeiser te bevoordelen, wat
meer bepaald het verbod beoogt de personen te beta-
len die een persoonlijke zekerheid hebben gesteld;
-
het verbod zijn onvermogen te vergroten, meer
bepaald door nieuwe leningen.
Dit heeft geen volledige onbekwaamheid van de
schuldenaar tot gevolg.
De rechter kan niet enkel van dit verbod afwijken,
maar bovendien blijft de schuldenaar
verder
ge-
machtigd om alle handelingen te stellen die kaderen
in een normaal vermogensbeheer.
Aldus kan hij verder
normale
aankopen
doen
evenals courante betalingen verrichten die noodza-
kelijk zijn om in zijn levensonderhoud te voorzien en
in zijn huisvesting, of om zijn beroep uit te oefenen.
De tekst vermeldt ook uitdrukkelijk
de betaling van
onderhoudsschulden
(uitzondering : achterstallige
alimentatie),
§ 4. § 4 geeft duidelijk antwoord op de vraag van
de Raad van State over de zin in de oorspronkelijke
tekst, die luidt als volgt:
«De onbeschikbaarheid
geldt gedurende de hele looptijd van de collectieve
schuldenregeling
»,
§ 5. Deze bepaling schrijft de niet-tegenwerpbaar-
heid aan de schuldeisers voor van iedere daad ge-
steld door de schuldenaar in weerwil van de gevolgen
verbonden aan de beschikking van toelaatbaarheid.
Hetzelfde geldt voor de verbintenissen
die voort-
vloeien uit zo'n daad.
Bovendien is zo'n daad van die aard dat zij de
rechter machtigt de aanzuiveringsregeling
ofwel de
eventuele kwijtschelding van schulden in toepassing
van artikel1675-15
te herroepen.
*
*
*
In het aan de Raad van State voorgelegde ontwerp,
bepaalde artikel1675sexies,
§ 4, wat volgt :
«Binnen vierentwintig uur na de uitspraak van de
beslissing over de toelaatbaarheid,
zendt de griffier
een bericht van collectieve schuldenregeling toe aan
de griffier van de rechtbank van eerste aanleg van de
woonplaats van de schuldenaar
en aan de centrale
gegevensbank van de Nationale Bank van België, »
Rekening houdend met de opmerkingen van de
Raad van State, werd deze tekst niet weerhouden.
Inderdaad, enerzijds zullen de regels betreffende
de mededeling
van de berichten
van collectieve
schuldenregeling aan de Nationale Bank van België
bepaald worden door de Koning in toepassing van
artikel 18, § l.
Anderzijds is het zo dat de griffier van de recht-
bank die uitspraak doet over de vordering van collee-
tieve schuldenregeling dezelfde zal zijn als de griffier
van de rechtbank van eerste aanleg van de woon-
plaats van de schuldenaar, en dit in toepassing van
artikel 2 van het wetsontwerp tot wijziging van de
artikelen 628 en 1395 van het Gerechtelijk Wetboek.
De informatie aan de schuldeisers wordt gewaar-
borgd door de griffier die hen, in toepassing van
cle 1675-9, § t-, 20, leur notifier l'ordonnance d'ad-
missibilité. La liste des créanciers devant être com-
muniquée par le requérant, en application de l'arti-
cle 1675-4, § 2,90•
D'autres
formes de publication de l'ordonnance
d'admissibilité
ont été recherchées. La publication
au Moniteur
belge a été rejetée en raison de son
impact limité auprès de certains créanciers (petits
commerçants, particuliers, etc.).
Par ailleurs, il convient de ne pas perdre de vue la
publicité des avis de saisie organisée par les arti-
cles 4, 5 et 18 du présent projet.
Art. 1675-8
Des pouvoirs d'investigation étendus doivent pou-
voir être conférés par le juge des saisies au média-
teur. Il faut éviter que la procédure soit utilisée de
manière abusive par des débiteurs solvables qui oc-
culteraient tout ou partie de leur patrimoine saisis-
sable. Des précautions particulières devront être pri-
ses afin de prévenir toute collusion entre un tiers et
le débiteur; partant
il importe qu'en aucun cas le
tiers ne soit informé de la demande adressé au juge;
un effet de surprise est indispensable à l'efficacité de
la mesure.
Le secret professionnel doit être levé.
A cet égard, l'idée de se référer à l'article 334 du
Code de l'impôt sur les revenus en ce qui concerne le
secret professionnel n'a pas été retenue car le contex-
te est tout différent. En matière fiscale il s'agit d'une
démarche du créancier. En l'espèce, il s'agit d'une
démarche d'un débiteur qui souhaite obtenir un rè-
glement collectif de son passif assorti au besoin de
mesures de clémence; il est donc tenu à une obliga-
tion de transparence
et de loyauté. En introduisant
une demande de règlement collectif, il accepte que le
secret professionnel ou le devoir de réserve imposé à
certains tiers soit levé (camp. article 5 de la proposi-
tion de loi organisant le règlement des créances ali-
mentaires par l'intermédiaire d'un officenational des
créances alimentaires,
Doc. ParI., Chambre, 1995,
session extraordinaire n° 31/1).
Il faut ajouter que les révélations ne peuvent être
que d'ordre patrimonial et que l'on voit difficilement
en quoi le secret professionnel du médecin ou du
ministre du culte pourrait être méconnu. Secret qui,
par ailleurs, n'a pas une portée absolue et peut, le cas
échéant, être reconsidéré en cas de renonciation du
client.
En ce qui concerne les sanctions, le débiteur peut
être sanctionné sur la base de l'article 1675-15 sans
préjudice de poursuites fondées sur l'article 49übis
du Code pénal. En ce qui concerne le tiers, le juge
peut envisager de lui appliquer la sanction de l'arti-
cle 882 du Codejudiciaire (camp. la proposition de loi
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
artikel 1675-9, § 1, 20, de beschikking van toelaat-
baarheid ter kennis moet brengen. De lijst van de
schuldeisers
moet door de verzoeker
meegedeeld
worden, in toepassing van artikel1675-4,
§ 2, 90•
Andere vormen van bekendmaking
van de be-
schikking van toelaatbaarheid
werden gezocht. De
bekendmaking in het Belgisch Staatsblad
werd ver-
worpen omwille van de beperkte impact op bepaalde
schuldeisers (kleine handelaars, particulieren,
enz.),
Overigens moet men de openbaarheid van de be-
richten van beslag, georganiseerd
door de artike-
len 4, 5 en 18 van dit ontwerp niet uit het oogverlie-
zen.
[ 33 ]
Art. 1675-8
De beslagrechter moet de bemiddelaar een uitge-
breide
onderzoeksmacht
kunnen
geven. Er moet
worden vermeden dat betaalkrachtige
schuldenaars
die hun beslagbaar vermogen geheel of gedeeltelijk
verbergen,
de procedure onrechtmatig
zouden ge-
bruiken. Bijzondere voorzorgen zullen moeten wor-
den genomen om elke geheime verstandhouding
tus-
sen een derde en de schuldenaar
te voorkomen;
vandaar dat het erop aan komt dat de derde in geen
geval op de hoogte wordt gesteld van de vordering bij
de rechter; een verrassingseffect is onontbeerlijk op-
dat de maatregel doeltreffend zou zijn.
Het beroepsgeheim moet worden opgeheven.
In dat opzicht werd de idee naar artikel 334 van
het Wetboek van de inkomstenbelastingen
te verwij-
zen wat het beroepsgeheim betreft niet in aanmer-
king genomen omdat de context sterk verschilt. Op
fiscaal gebied gaat het om stappen van de schuld-
eiser. Hier gaat het om stappen van een schuldenaar
die een collectieve schuldenregeling van zijn passiva
wenst te bekomen afgestemd op de behoefte tot cle-
mentiemaatregelen;
hij is dus gehouden tot een ver-
plichting van doorzichtigheid en loyaliteit. Door een
vordering tot collectieve schuldenregeling in te die-
nen, aanvaardt
hij dat het beroepsgeheim
of de
zwijgplicht opgelegd aan bepaalde derden wordt op-
geheven (vergelijk artikel
5 van het wetsvoorstel
houdende regeling van de alimentatievorderingen
door bemiddeling van een nationale dienst voor ali-
mentaire schulden, Parl, Stuk Kamer, 1995, buiten-
gewone zitting n' 31/1).
Men moet eraan toevoegen dat de onthullingen
enkel op het vermogen kunnen slaan en dat men
moeilijk ziet waarin het beroepsgeheim van de ge-
neesheer of de bedienaar van een eredienst miskend
zou kunnen zijn. Geheim dat overigens geen absolute
draagwijdte heeft en desgevallend opnieuw overwo-
gen kan worden bij verzaking van de cliënt.
Wat de sancties betreft, kan de schuldenaar wor-
den bestraft op grond van artikel1675-15, onvermin-
derd de vervolging op grond van artikel 49übis van
het Strafwetboek. Wat de derde betreft, kan de rech-
ter overwegen de sanctie van artikel 882 van het
Gerechtelijk Wetboek op hem toe te passen (vergelijk
- 1073/1
- 96/97
-107411-96/97
précitée qui fait référence
à l'article 926 du Code
judiciaire).
En tout état de cause, tant le tiers que le débiteur
pourraient
être contraints
de fournir des informa-
tions sous astreinte.
Dans la mesure où l'injonction adressée aux tiers
devra, le cas échéant, s'imposer par la contrainte, il
importe, pour qu'elle soit exécutoire, que son disposi-
tif soit suffisamment précis.
Cette question de fait
sera appréciée par le juge.
Art. 1675-9
§ t-. L'ordonnance par laquelle le juge sta tue sur
l'admissibilité doit être communiquée par le greffier
à toute une série de personnes énumérées au § t-, et
ce dans les trois jours du prononcé.
Il est expressément prévu que la notification vaut
signification.
Au 1°, on notera que l'ordonnance doit être notifiée
au conjoint s'il n'est pas lui-même requérant.
Le conjoint non requérant doit en effet être infor-
mé afin qu'il puisse trouver une solution pour échap-
per à la vente de ses biens. La tierce-opposition lui
est possible (article 1675-16), de même que l'inter-
vention volontaire.
Contrairement
à la crainte exprimée par le Con-
seil d'Etat, aucune contradiction avec l'article 1675-
16, alinéa 3, n'est à craindre. Certes, en vertu de cet
article, les décisions du juge prises dans le cadre de
la présente procédure ne sont pas susceptibles de
tierce opposition.
Il ne faut cependant pas perdre de vue l'exception
énoncée à ce même article 1675-15 : « Sauf en ce qui
concerne l'ordonnance d'admissibilité visée à l'arti-
cle 1675-6 »,
Le conjoint non requérant
demeure donc bien un
tiers qui peut former tierce opposition contre la déci-
sion d'admissibilité dans le mois de sa notification.
Dans son avis, le Conseil d'Etat s'est interrogé sur
le motif pour lequel les tiers débiteurs étaient traités
différemment, en ce qui concerne les notifications,
des débiteurs
cédés et des tiers saisis. Les tiers
débiteurs
ne reçoivent en effet notification
de la
décision que si le médiateur
de dettes en fait la
demande (§ 1er, alinéa 2).
La raison en est que les tiers débiteurs ne sont pas
nécessairement connus au moment de la notification
de la décision d'admissibilité; le greffier peut dès lors
malaisément satisfaire
à cette obligation.
Le médiateur
de dettes, après une étude appro-
fondie de la situation du requérant,
devrait être à
même de découvrir l'existence éventuelle
de tiers
[ 34 ]
bovengenoemd wetsvoorstel dat verwijst naar arti-
kel 926 van het Gerechtelijk Wetboek).
In ieder geval zouden zowel de derde als de schul-
denaar kunnen worden verplicht inlichtingen te ver-
strekken onder dwang.
In de mate waarin de aanmaning gericht aan de
derden desgevallend onder dwang zal moeten opge-
legd worden, is het van belang, opdat zij uitvoerbaar
zou zijn, dat haar bewoordingen voldoende nauwkeu-
rig zouden zijn. Dit praktisch probleem zal door de
rechter worden beoordeeld.
Art. 1675-9
§ 1. De beschikking waarin de rechter uitspraak
doet over de toelaatbaarheid
moet door de griffier
worden meegedeeld aan een hele reeks personen die
in § 1 zijn opgesomd en dit uiterlijk drie dagen na de
uitspraak.
Er wordt uitdrukkelijk voorzien dat de kennisge-
ving geldt als betekening.
In 1° noteert men dat de beschikking ter kennis
van de echtgeno(o)t(e) moet worden gebracht, indien
deze zelf geen verzoek(st)er is.
De echtgeno(o)t(e) die geen verzoek(st)er is in de
zaak moet inderdaad op de hoogte worden gebracht
opdat hij (zij) een oplossing zou kunnen vinden om
aan de verkoop van zijn (haar) goederen te ontsnap-
pen. Zowel derdenverzet als vrijwillige tussenkomst
zijn mogelijk (artikel1675-16).
In tegenstelling tot de vrees die wordt uitgedrukt
door de Raad van State, is geen enkele tegenspraak
met artikel
1675-16, derde lid, te duchten. Zeker,
krachtens
dit artikel, zijn de beschikkingen van de
rechter, genomen in het raam van deze procedure,
niet vatbaar voor derdenverzet.
Men mag echter niet de uitzondering uit het oog
verliezen,
vermeld
in ditzelfde
artikel
1675-15 :
« Behalve wat betreft de beschikking van toelaat-
baarheid bedoeld in artikel1675-6
»,
De echtgeno(o)t(e) die geen verzoek(st)er is, blijft
dus wel een derde die binnen
de maand van de
kennisgeving
derdenverzet
kan aantekenen
tegen
de beschikking van toelaatbaarheid.
In zijn advies heeft de Raad van State zich vragen
gesteld over de reden waarom de derde-schulde-
naars, wat de kennisgevingen
betreft, anders wor-
den behandeld dan de gecedeerde schuldenaars
en
de derde beslagenen. De derde-schuldenaars
krijgen
inderdaad slechts kennisgeving van de beschikking
als de schuldbemiddelaar
daarom vraagt (§ 1, twee-
de lid),
De reden daarvoor is, dat de derde-schuldenaars
niet noodzakelijk gekend zijn op het ogenblik van de
kennisgeving van de beschikking van toelaatbaar-
heid; de griffier kan op dat ogenblik moeilijk voldoen
aan deze verplichting.
Na een grondig onderzoek van de toestand van de
verzoeker, zou de schuldbemiddelaar
in staat moe-
ten zijn om het eventuele bestaan van derde-schul-
débiteurs. A sa demande, le greffier leur notifiera
alors l'ordonnance.
Faut-il, pour le surplus, comme le suggère le Con-
seil d'Etat, compléter l'article 1675-4, § 2, en indi-
quant:
« Les débiteurs et les repreneurs ou cession-
naires
des
créances
du
requérant»
? Cette
suggestion ne semble pas devoir être retenue dans la
mesure où cet article est suffisamment général en
exigeant
« un état détaillé et estimatif des éléments
actifs et passifs », N'oublions pas non plus les infor-
mations qui peuvent être obtenues par la consulta-
tion des avis de saisie, de cession et de délégation.
Cet ensemble d'informations,
indépendamment
de
la mission qui peut être confiée au médiateur, per-
met amplement de vérifier la sincérité des déclara-
tions du requérant.
§ 2. Les créanciers doivent recevoir notamment
un formulaire de déclaration de créances, afin de
leur permettre de participer à la procédure de règle-
ment collectif.
Conformément à ce qui est prévu au § 2, la décla-
ration de créance devra être retournée au médiateur
dans le mois, non de sa réception par le créancier -
des problèmes peuvent en effet se poser au sujet de
la preuve de ladite réception -
mais de son envoi
par le greffier.
Quid
de l'absence
éventuelle
de réaction
d'un
créancier?
Si ce créancier a été, en temps utile, dûment aver-
ti et qu'il ne renvoie pas sa déclaration dans le délai
fixé, le plan de règlement lui sera opposable. Il con-
vient d'être sévère sur ce point, afin de ne pas donner
audit créancier la possibilité de paralyser la procé-
dure par sa seule inertie. Conformément à ce que
dispose l'article 1675-16, la faculté de faire opposi-
tion ne lui sera pas ouverte.
Dans certains cas, le juge pourra prendre en con-
sidération la déclaration tardive du créancier, en la
considérant comme un fait nouveau, tel que visé à
l'article 1675-14, § 2. Il en sera par exemple ainsi
lorsque le créancier n'aura pas, pour diverses rai-
sons qui ne lui sont pas imputables,
pu prendre
connaissance du pli judiciaire en temps utile.
Quant aux créanciers non identifiés par le débi-
teur et par le médiateur, leur réclamation ultérieure
pourra
également
être considérée comme un fait
nouveau, et une déclaration tardive sera acceptée,
conformément à ce que dispose l'article 1675-14, § 2,
alinéa 3.
Dans certaines circonstances particulières, lejuge
sera cependant amené à prononcer la caducité du
plan sur la base de l'article
1675-15, § 1er (voir les
exemples cités dans le commentaire de cette disposi-
tion).
On ne peut perdre de vue que le créancier auquel
l'ordonnance d'admissibilité est notifiée peut égale-
ment agir en tierce-opposition contre celle-ci dans le
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
denaars te ontdekken. Op zijn vraag zal de griffier
hen dan de beschikking ter kennis brengen.
Moet dan, voor het overige, zoals de Raad van
State suggereert, artikeI1675-4, § 2, aangevuld wor-
den door aan te duiden :
« de schuldenaars
en de
overnemers
of cessionarissen
van de vorderingen
van de verzoeker
» ? Deze suggestie lijkt niet weer-
houden te moeten worden in de mate waarin dit
artikel voldoende algemeen is door
« een gedetail-
leerde staat en raming van de baten en lasten
» te
eisen. Laten wij ookde inlichtingen niet vergeten die
kunnen verkregen worden door de raadpleging van
de berichten van beslag, overdracht en delegatie. Dit
geheel van inlichtingen,
onafhankelijk
van de op-
dracht die aan de schuldbemiddelaar
kan worden
toevertrouwd, laat ruimschoots toe de oprechtheid
van de verklaringen van de verzoeker na te gaan.
§ 2. De schuldeisers moeten met name een formu-
lier van aangifte van schuldvordering krijgen opdat
zij zouden kunnen deelnemen aan de procedure van
collectieve schuldenregeling.
Conform wat bepaald is in § 2, zal de aangifte van
schuldvordering
uiterlijk een maand, niet na ont-
vangst door de schuldeiser -
er kunnen inderdaad
problemen rijzen in verband met het bewijs van deze
ontvangst -
maar na het opsturen door de griffier,
naar de schuldbemiddelaar moeten worden terugge-
stuurd.
Quid wat betreft het eventuele gebrek aan reactie
van een schuldeiser?
Indien deze schuldeiser te gelegener tijd behoor-
lijk werd verwittigd en hij zijn aangifte niet binnen
de vastgelegde termijn terugstuurt,
zal de collectie-
ve schuldenregeling
aan hem tegenwerpbaar
zijn.
Men dient op dit punt streng te zijn om deze schuld-
eiser niet de mogelijkheid te geven de procedure
alleen door zijn inertie lam te leggen. Conform de
bepaling van artikeI1675-16, zal hij de mogelijkheid
niet krijgen verzet aan te tekenen.
In bepaalde gevallen zal de rechter de laattijdige
aangifte van de schuldeiser in aanmerking kunnen
nemen door haar als een nieuw feit te beschouwen
zoals bedoeld bij artikel 1675-14, § 2. Dit zal bijvoor-
beeld het geval zijn wanneer
de schuldeiser,
om
verschillende redenen die hem niet toe te schrijven
zijn, te gelegener tijd geen kennis heeft kunnen
nemen van de gerechtsbrief.
Wat de schuldeisers betreft die door de schulde-
naar en de bemiddelaar niet werden geïdentificeerd,
zal hun latere klacht eveneens als een nieuw feit
kunnen
worden beschouwd en zal een laattijdige
aangifte worden aanvaard, conform de bepaling van
artikeI1675-14,
§ 2, derde lid.
In bepaalde, bijzondere gevallen zal de rechter er
echter toe gebracht worden het verval van de rege-
ling uit te spreken op grond van artikeI1675-15,
§ 1
(zie de aangehaalde
voorbeelden in de bespreking
van deze bepaling).
Men mag niet uit het oogverliezen dat de schuld-
eiser aan wie de beschikking van toelaatbaarheid
is
bekendgemaakt,
eveneens in derdenverzet
daarte-
[ 35 ]
- 1073/1
- 96/97
-107411-96/97
mois de la notification (infra
article 1675-16). Si
l'ordonnance ne lui a pas été notifiée, le délai d'un
mois ne prend pas cours et il pourra toujours contes-
ter le principe d'un règlement collectif, dans le cadre
d'une tierce-opposition contre l'ordonnance d'admis-
sibilité. En tout état de cause, il pourra faire état de
son intervention
dans le plan en faisant invoquer
par le médiateur l'élément nouveau au sens de l'arti-
cle 1675-14, § 2, alinéa 3, précité.
Section 3
Plan de règlement
amiable
Art. 1675-10
§ I-. Le médiateur doit être informé de la situa-
tion financière réelle du débiteur. Il devra dès lors
prendre connaissance des avis de saisie, de déléga-
tion ou de cession établis au nom du débiteur.
Il a été estimé utile de prévoir cette démarche
obligatoire dans le chef du médiateur de dettes, à ce
stade de la procédure.
L'article 1391 du Code judiciaire, même modifié
par le présent projet, en son article 5, ne comporte en
effet aucune obligation de consultation de ces avis
dans le chef du médiateur de dettes.
Il pourra aussi consulter la Centrale des crédits
de la Banque
Nationale
de Belgique, également
chargée de l'enregistrement
de ces avis (article 18,
§ 3, 3°).
§ 2. La mission du médiateur de dettes est d'arri-
ver à un accord entre le débiteur et ses créanciers
sur un plan de règlement
collectif. Sur base des
éléments dont il dispose, il dresse un projet de plan
amiable qui doit répondre aux objectifs visés à l'arti-
cle 1675-3, c'est-à-dire redresser la situation finan-
cière du débiteur.
Ce plan contient les indications et montants énon-
cés à l'article 1629, alinéa t-, c'est-à-dire:
1° l'indication des nom et prénom ainsi que du
domicile des déclarants;
2° le montant des créances dont ils se déclarent
nantis, les titres qu'ils invoquent et les privilèges
auxquels ils prétendent;
3° le montant de la masse à répartir et les som-
mes attribuées aux déclarants.
Tout est possible dans le cadre d'un tel plan, la loi
ne prévoyant rien à ce sujet. Ainsi, des remises de
dettes, totales ou partielles en intérêts ou en capital
peuvent être convenues, dans la limite de ce qui est
prescrit à l'article 1675-3. La durée de ce plan n'est
pas davantage fixée par la loi. Cette durée dépendra
[ 36 ]
gen kan handelen binnen de maand
na de bekend-
making
(infra
artikel 1675-16). Indien de beschik-
king hem niet werd bekendgemaakt,
neemt de ter-
mijn van een maand geen aanvang en kan hij steeds
het principe van een collectieve schuldenregeling
betwisten in het raam van een derdenverzet tegen
de beschikking van toelaatbaarheid.
In elk geval zal
hij zijn tussenkomst
in de regeling kunnen
laten
gelden door het nieuwe element, in de zin van ver-
noemd artikeI1675-14,
§ 2, derde lid, te doen inroe-
pen door de schuldbemiddelaar.
Mdeling3
Minnelijke
aanzuiveringsregeling
Art. 1675-10
§ 1. De bemiddelaar moet op de hoogte worden
gesteld van de reële financiële
toestand
van de
schuldenaar. Hij zal bijgevolg kennis moeten nemen
van de berichten van beslag, delegatie of overdracht
opgesteld op naam van de schuldenaar.
Het werd nuttig geoordeeld deze verplichte han-
deling door de schuldbemiddelaar in dit stadium van
de procedure te voorzien.
Artikel 1391 van het Gerechtelijk Wetboek, zelfs
gewijzigd door dit ontwerp in zijn artikel 5, bevat
inderdaad geen enkele verplichting tot raadpleging
van deze berichten door de schuldbemiddelaar.
Hij zal eveneens de Centrale voor kredieten van
de Nationale Bank van België kunnen raadplegen
die eveneens belast is met de registratie
van deze
berichten (artikel 18, § 3, 3°).
§ 2. De opdracht van de schuldbemiddelaar
be-
staat erin tot een akkoord te komen tussen de schul-
denaar
en zijn schuldeisers
over een collectieve
schuldenregeling. Op grond van de elementen waar-
over hij beschikt, stelt hij een ontwerp van minnelij-
ke aanzuiveringsregeling
op dat moet beantwoorden
aan de doelstellingen beoogd in artikel 1675-3, dit
wil zeggen de financiële toestand van de schulde-
naar herstellen.
Deze regeling bevat de vermeldingen en bedragen
opgesomd in artikel 1629, eerste lid, dit wil zeggen:
1° de naam, voornaam en woonplaats van de aan-
gevers;
2° het bedrag van de schuldvorderingen welke zij
verklaren te bezitten, de titels waarop zij zich beroe-
pen en de voorrechten waarop zij aanspraak maken;
3° het bedrag van de te verdelen massa en de
sommen aan de aangevers toegekend.
Alles is mogelijk in het kader van zulke regeling,
daar de wet niets in dit verband voorziet. Aldus kan
gedeeltelijke of volledige kwijtschelding van schul-
den in interesten
of kapitaalovereengekomen
wor-
den, binnen de beperking van wat artikel
1675-3
voorschrijft. De duur van deze regeling wordt door
de la situation patrimoniale du débiteur et du plan
lui-même.
§ 3. En ce qui concerne les créances pouvant être
prises en compte pour le plan de règlement amiable,
le texte renvoie à l'article 1628, alinéa t-, qui vise
« les créances non contestées ou établies par un titre
même privé, à concurrence des sommes qui sont
ainsi justifiées
»,
Si des créances sont contestées, leur montant peut
être arrêté à titre provisoire de l'accord des parties,
sans préjudice et dans l'attente
d'une décision au
fond. Si aucun consensus à ce sujet n'est dégagé, un
plan amiable ne pourra être établi et la voiejudiciai-
re s'imposera.
Par conséquent, l'établissement, par le médiateur
de dettes, d'une liste des créances contestées, pour
qu'elle soit remise au juge, ne se justifie pas dans le
cadre du plan amiable, contrairement
à la sugges-
tion du Conseil d'Etat.
§ 4. Le médiateur doit s'efforcer d'obtenir l'accord
des créanciers et du requérant sur le projet de plan
amiable qu'il a élaboré. Il faut en effet souligner
qu'un tel plan doit être approuvé par toutes les
parties intéressées,
c'est-à-dire, le débiteur et ses
créanciers.
Le médiateur enverra dès lors son projet de plan
aux intéressés, lesquels sont invités à faire connaî-
tre leur position.
Selon les circonstances, le nombre de créanciers,
leur éloignement géographique, etc., le médiateur de
dettes organisera une réunion entre toutes les par-
ties, pour entendre
leurs questions et fournir les
réponses appropriées.
Des contre-propositions pourront, le cas échéant,
être formulées.
Il faut cependant éviter le blocage possible de la
procédure, qui pourrait résulter de l'absence de ré-
ponse donnée par les créanciers. C'est pourquoi il est
prévu qu'en l'absence de contredit formé dans les
conditions et délais prévus, les parties sont présu-
mées consentir au plan.
Aussi, suivant en cela l'avis du Conseil d'Etat, le
texte prévoit que le médiateur de dettes doit infor-
mer les intéressés, lors de l'envoi du projet de plan
de règlement
amiable, que l'absence de réactions
dans le délai de deux mois équivaut à un consente-
ment.
Par rapport au texte initialement soumis au Con-
seil d'Etat, le délai a été augmenté d'un à deux mois,
afin de tenir compte des particularités
de la procédu-
re fiscale.
Dans l'état actuel de la législation fiscale, seul le
Ministre des Finances est compétent pour remettre,
[ 37 ]
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
de wet evenmin voorgeschreven. Deze duur zal af-
hangen van de toestand van het vermogen van de
schuldenaar en van de regeling zelf.
Wat de schuldvorderingen betreft die in aanmer-
king kunnen worden genomen voor de minnelijke
aanzuiveringsregeling,
verwijst de tekst naar arti-
kel1628, eerste lid, dat
« de niet betwiste schuldvor-
deringen of die welke bij een titel, zelfs een onder-
handse zijn vastgesteld
... ten belope van de aldus
vastgestelde bedragen
» beoogt.
Indien schuldvorderingen
worden betwist,
kan
het bedrag ervan voorlopig met akkoord der partijen
worden bepaald, zonder afbreuk te doen aan en in
afwachting van een beslissing ten gronde. Indien
geen enkele consensus daarover wordt bereikt, zal
geen minnelijke aanzuiveringsregeling
kunnen wor-
den opgesteld en zal de gerechtelijke weg geboden
zijn.
Bijgevolg is, in tegenstelling tot wat de Raad van
State suggereert, het opstellen door de schuldbemid-
delaar van een lijst van betwiste schuldvorderingen,
opdat deze aan de rechter zou overhandigd worden,
niet gerechtvaardigd in het kader van de minnelijke
aanzuiveringsregeling.
§ 4. De schuldbemiddelaar moet trachten het ak-
koord van de schuldeisers en de verzoeker te berei-
ken over het ontwerp van minnelijke aanzuivering-
regeling dat hij uitgewerkt heeft. Er moet inderdaad
worden onderstreept
dat zulke regeling door alle
betrokken partijen
moet worden goedgekeurd, dit
wil zeggen de schuldenaar en zijn schuldeisers.
De schuldbemiddelaar
zal bijgevolg zijn ontwerp
van regeling sturen naar de betrokkenen,
die hun
stellingname moeten doen kennen.
Naargelang
de omstandigheden,
het
aantal
schuldeisers,
hun geografische verwijdering,
enz.,
zal de schuldbemiddelaar
een vergadering beleggen
van al de partijen om hun vragen te aanhoren en om
de gepaste antwoorden te geven.
Desgevallend kunnen er tegenvoorstellen worden
geformuleerd.
Hier moet echter de mogelijke blokkering van de
procedure worden vermeden die zou kunnen voort-
spruiten uit het gebrek aan antwoord gegeven door
de schuldeisers. Daarom wordt voorzien dat bij ont-
stentenis
van bezwaar binnen de voorgeschreven
voorwaarden en termijnen, de partijen geacht wor-
den met de regeling in te stemmen.
Daarin het advies van de Raad van State volgend,
voorziet de tekst ook dat de schuldbemiddelaar
de
betrokkenen, bij het verzenden van het ontwerp van
minnelijke
aanzuiveringsregeling
moet meedelen
dat het gebrek aan reactie binnen twee maanden
gelijk staat met instemming.
In vergelijking met de tekst, die eerst aan de Raad
van State werd voorgelegd, werd de termijn van een
naar twee maanden verlengd, teneinde rekening te
houden met de bijzonderheden van de fiscale proce-
dure.
In de huidige stand van de fiscale wetgeving is
enkel de Minister van Financiën bevoegd om geheel
- 1073/1
- 96/97
-107411-96/97
totalement
ou partiellement,
les amendes et les ac-
croissements d'impôt.
En conséquence, si le projet de plan de règlement
amiable contient de telles propositions, le receveur
doit attendre que le Ministre des Finances intervien-
ne par arrêté. Un délai de six mois est dans ce cas
nécessaire.
Pour éviter que l'administration
fiscale ne soit
amenée à former systématiquement
un contredit à
l'égard des propositions de plan, une délégation sera
donnée par le Ministre des Finances au directeur
régional en ce qui concerne la remise des amendes et
accroissements. Un délai de deux mois sera cepen-
dant indispensable pour que l'enquête administrati-
ve soit menée correctement
et que le receveur -
c'est-à-dire le
« créancier fiscal» -
soit en mesure
de se prononcer sur les propositions du médiateur et,
le cas échéant, les accepter.
Le même délai de deux mois est nécessaire lors-
qu'il s'agit de remise des intérêts de retard, même si
la législation actuelle prévoit déjà que c'est le direc-
teur régional qui est compétent.
Ce délai n'est pas susceptible d'être prorogé par le
juge, l'article 51 étant, en l'espèce, déclaré inapplica-
ble.
§ 5. Ainsi approuvé par toutes les parties, le plan
de règlement amiable doit encore être homologué par
le juge pour recevoir force exécutoire.
Sur la base des pièces qui lui sont soumises, lejuge
acte l'accord conclu.
La référence à l'article 1043 du Code judiciaire
implique que le jugement n'est susceptible d'aucun
recours de la part des parties, à moins que l'accord
n'ait pas été légalement
formé, ou qu'il pose des
difficultés d'interprétation.
La tierce opposition ne pourrait être formée que
par un créancier ignoré du médiateur et qui n'aurait
pas reçu le projet de plan de règlement amiable. La
responsabilité
du débiteur pourrait,
en ce cas être
engagée, avec pour conséquence une remise en cause
du bien-fondé de sa demande, en application de l'arti-
cle 1675-15.
Section 4
Plan de règlement judiciaire
Art. 1675-11
Dès sa désignation par l'ordonnance d'admissibili-
té, le médiateur dispose de quatre mois pour mettre
au point un plan de règlement amiable et obtenir
l'accord de tous les créanciers.
[ 38 ]
ofgedeeltelijk de boetes of de belastingaanwas
kwijt
te schelden.
Bijgevolg, indien
het ontwerp
van minnelijke
schuldenregeling dergelijke voorstellen bevat, moet
de ontvanger wachten tot de Minister van Financiën
bij besluit tussenkomt.
Een termijn van zes maan-
den is in dit geval noodzakelijk.
Om te vermijden dat de fiscale administratie
ertoe
gebracht wordt stelselmatig bezwaar in te dienen ten
overstaan van de regelingsvoorstellen, wordt een vol-
macht verleend aan de gewestelijke directeur door de
Minister van Financiën wat de kwijtschelding van
boeten en aanwassen betreft. Een termijn van twee
maanden zal echter onontbeerlijk zijn opdat het ad-
ministratieve
onderzoek correct gevoerd zou worden
en opdat de ontvanger
-
dit wil zeggen, de fiscale
schuldeiser
-
in staat zou zijn zich uit te spreken
over de voorstellen van de bemiddelaar en ze desge-
vallend te aanvaarden.
Dezelfde termijn van twee maanden is noodzake-
lijk wanneer het gaat om kwijtschelding van nalatig-
heidsintresten,
ook al voorziet de huidige wetgeving
reeds dat het de gewestelijke directeur is die bevoegd
is.
Deze termijn is niet vatbaar voor verlenging door
de rechter, vermits artike151,
in casu, niet toepas-
baar verklaard is.
§ 5. Aldus goedgekeurd door alle partijen, moet de
minnelijke aanzuiveringsregeling
nog door de rech-
ter worden bekrachtigd om kracht van uitvoering te
krijgen.
Op grond van de hem voorgelegde bewijsstukken
neemt de rechter akte van het gesloten akkoord.
De verwijzing naar artikel1043 van het Gerechte-
lijk Wetboek impliceert dat er tegen het vonnis geen
enkel beroep van de partijen mogelijk is, tenzij het
akkoord niet wettelijk tot stand kwam, of dat het
interpretatiemoeilijkheden
doet rijzen.
Het derdenverzet zou slechts kunnen worden ge-
daan door een schuldeiser die de schuldbemiddelaar
niet kent en die het ontwerp van minnelijke aanzui-
veringsregeling niet gekregen heeft. De aansprake-
lijkheid van de schuldenaar
zou in dit geval in het
gedrang komen, met als gevolg het opnieuw betwis-
ten van de gegrondheid van zijn vraag, in toepassing
van artikel1675-15.
Mdeling4
Gerechtelijke
aanzuiveringsregeling
Art. 1675-11
Vanaf zijn aanwijziging door de beschikking van
toelaatbaarheid
beschikt de schuldbemiddelaar
over
vier maanden om een minnelijke aanzuiveringsrege-
ling uit te werken en het akkoord van alle schuld-
eisers te bekomen.
A défaut d'accord dans ce délai qui a été voulu bref
afin de ne pas maintenir
trop longtemps les parties
dans l'insécurité juridique, le médiateur
constate cet
échec dans un procès-verbal qu'il transmet
au juge
avec ses observations,
en vue d'un éventuel plan de
règlement judiciaire.
Un accord unanime des parties devrait permettre
au médiateur de dettes de déroger au délai de quatre
mois. Au besoin, sur la base de l'article 51 du Code
judiciaire,
le médiateur
de dettes pourra demander
au juge une prorogation dudit délai, par exemple à la
requête d'une majorité importante
de créanciers.
On peut espérer que la crainte de se voir imposer
un plan de règlement par le juge incitera les parties à
accepter un accord dès la phase amiable de la procé-
dure.
Il est possible cependant que dans un certain nom-
bre de cas, le médiateur de dettes aboutira très vite à
la conclusion, au vu de la situation
définitivement
détériorée du requérant,
qu'aucune proposition sus-
ceptible d'être acceptée par les parties ne peut être
formulée.
Il est souhaitable,
dans ces cas, que le
médiateur constate au plus tôt son échec et permette
ainsi à la phase judiciaire de commencer sans perte
de temps.
Les §§ 1eret 2 du présent article règlent la procédu-
re permettant
au juge d'arrêter un plan de règlement
judiciaire.
Toutes les parties concernées doivent être convo-
quées à l'audience,
et doivent pouvoir donner leur
point de vue, éventuellement
par écrit.
Le médiateur
de dettes reste un acteur important
de la phase judiciaire
: il doit faire rapport
de la
mission qu'il a accomplie dans le cadre de la phase
amiable.
Le juge pourra d'ailleurs s'inspirer du plan élaboré
par le médiateur de dettes, et des suggestions formu-
lées; il restera bien entendu pleinement libre de s'en
écarter.
Le § 3 règle la situation
des créances dont l'exis-
tence ou le montant sont contestés.
C'est évidemment
le juge du fond compétent qui
devra statuer sur ces éléments. Il convient cependant
qu'entre-temps,
la procédure de règlement
collectif
ne soit pas retardée; par ailleurs, on ne peut ignorer
purement et simplement ces créances lors de l'élabo-
ration du plan.
C'est la raison pour laquelle le juge, dans l'attente
d'un jugement au fond, fixera provisoirement
la par-
tie du montant
contesté
qui doit être consignée.
Dans ce cadre, il tiendra compte du dividende attri-
bué conformément au plan de règlement.
Les articles 661 et 662 du Codejudiciaire auxquels
il est fait référence règlent la procédure de renvoi au
juge compétent pour le fond.
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
Bij gebrek
aan
een akkoord
binnen
deze ter-
mijn -
die opzettelijk kort werd gehouden om par-
tijen niet te lang in juridische
onzekerheid
te la-
ten -
stelt de schuldbemiddelaar
deze mislukking
vast in een proces-verbaal dat hij met zijn opmerkin-
gen aan de rechter bezorgt met het oog op een even-
tuele gerechtelijke regeling.
Een eenparig akkoord van de partijen zou het de
schuldbemiddelaar
moeten mogelijk maken van de
termijn van vier maanden af te wijken. Desnoods zal
de schuldbemiddelaar
, op grond van artikel 51 van
het Gerechtelijk Wetboek, aan de rechter een verlen-
ging van deze termijn kunnen vragen, bijvoorbeeld
op verzoek van een belangrijke meerderheid
van de
schuldeisers.
Hopelijk zal de vrees voor oplegging van een aan-
zuiveringsregeling
door de rechter de partijen ertoe
aanzetten een akkoord te aanvaarden
in de minnelij-
ke fase van de procedure.
Het is echter mogelijk dat in een bepaald aantal
gevallen de schuldbemiddelaar
heel snel tot de con-
clusie zal komen, gelet op de definitiefverslechterde
toestand
van de verzoeker, dat geen enkel door de
partijen
aanvaardbaar
voorstel kan worden gefor-
muleerd. Het is in deze gevallen wenselijk dat de
bemiddelaar
zijn mislukking zo vroeg mogelijk vast-
stelt, zodat de gerechtelijke
fase zonder tijdverlies
kan worden ingezet.
De §§ 1 en 2 van dit artikel regelen de procedure
die het de rechter mogelijk maakt een gerechtelijke
aanzuiveringsregeling
vast te stellen.
Alle betrokken partijen moeten op de zitting wor-
den gedagvaard en moeten hun standpunt,
eventueel
schriftelijk, kunnen geven.
De schuldbemiddelaar
blijft een belangrijk acteur
op de gerechtelijke fase: hij moet verslag uitbrengen
over de opdracht die hij in het kader van de minnelij-
ke fase heeft vervuld.
De rechter zal zich trouwens kunnen inspireren op
de door de schuldbemiddelaar
uitgewerkte aanzuive-
ringsregeling en de geformuleerde suggesties; hij zal
uiteraard
volledig vrij blijven afstand
ervan te ne-
men.
§ 3 regelt de toestand van de schuldvorderingen
waarvan het bestaan of het bedrag betwist worden.
Het is uiteraard
de bevoegde rechter ten gronde
die over deze elementen uitspraak
zal moeten doen.
Ondertussen
mag de procedure van collectieve schul-
denregeling
echter geen vertraging
oplopen; voorts
mag men deze schuldvorderingen
bij de uitwerking
van de regeling niet eenvoudigweg negeren.
Dit is de reden waarom de rechter, in afwachting
van een uitspraak
ten gronde, voorlopig het gedeelte
van het betwiste bedrag vaststelt,
dat in consignatie
moet worden gegeven, In dit raam zal hij rekening
houden met het dividend dat op grond van de aanzui-
veringsregeling
wordt toegewezen.
De artikelen 661 en 662 van het Gerechtelijk Wet-
boek waarnaar
wordt verwezen, regelen de procedu-
re tot verwijzing
naar
de bevoegde
rechter
ten
gronde.
[ 39 ]
- 1073/1
- 96/97
-107411-96/97
Le § 4 reproduit, en le précisant, l'article 38, § 2, de
la loi du 12juin 1991 relative au crédit à la consom-
mation.
Nonobstant le plan de règlement dont bénéficie le
débiteur,
le créancier
conserve, intact,
son droit
d'agir contre la caution, sous réserve de la remise de
dette conventionnelle consentie dans le cadre d'un
plan amiable, auquel cas l'article 1287 du Code civil
trouve à s'appliquer, la remise de dette judiciaire ne
pouvant, au regard de cette disposition, être assimi-
lée à une remise de dette conventionnelle.
Les auteurs du présent projet ne suivent dès lors
pas l'enseignement qui se dégage d'un récent arrêt de
la Cour de cassation de France du 13 novembre 1996
suivant lequel malgré leur caractère volontaire, les
mesures consenties par les créanciers dans le plan
conventionnel de règlement ne constituent pas une
remise de dettes au sens de l'article 1287 du Code
civil (Cass.,
13
novembre
1996,
JCP,
1997,
na 22780 et obs, critiques de Ph. Mury; Dalloz, 1997,
jurisprudence p. 141, conclusions du ministère public
et observations critiques de T. Moussa) »,
Il en résulte que la caution peut être amenée à
payer l'intégralité de la dette d'un débiteur qui béné-
ficie d'un plan de règlement. En ce cas, le droit com-
mun prévoit des recours, le cas échéant, à titre pré-
ventif, de la caution contre le débiteur. Ces recours
sont maintenus mais il est dérogé au droit commun
en ce qu'ils doivent s'inscrire dans le plan de règle-
ment, de sorte que la créance de la caution, à l'instar
de celle des autres créanciers du débiteur, peut faire
l'objet d'un rééchelonnement ou d'une remise de det-
tes.
Diverses situations peuvent être distinguées:
a) La caution a payé avant le dépôt de la requête
La caution est subrogée dans les droits du créan-
ciers (article 2029 du Code civil) et doit être à ce titre
associée au règlement collectif.
b) La caution
n'a pas payé avant
le dépôt de la
requête
1) Effet de la décision d'admissibilité:
la décision
d'admissibilité a un effet suspensif des poursuites
à
l'égard du patrimoine du débiteur uniquement (arti-
cle 1675-7, § 2); la caution peut donc être appelée à
payer.
2) Information de la caution:
la caution sera in-
formée de la procédure en cours. En effet l'ordonnan-
ce d'admissibilité lui sera notifiée en application de
l'article 1675-9, § t-, 20•
[40 ]
§ 4 geeft, met precisering ervan, artikel 38, § 2, van
de wet van 12 juni 1991 op het consumentenkrediet
weer.
Niettegenstaande
de aanzuiveringsregeling
die de
schuldenaar
geniet, behoudt de schuldeiser
onge-
schonden zijn recht om tegen de borg te handelen
onder voorbehoud van de conventionele kwijtschel-
ding van de schulden toegestaan in het kader van
een minnelijke regeling, in welk geval artikel 1287
van het Burgerlijk Wetboek toepassing vindt, daar
de gerechtelijke kwijtschelding, gelet op deze bepa-
ling, niet kan worden gelijkgesteld met een conven-
tionele kwijtschelding van de schulden.
De auteurs
van dit ontwerp volgen dus niet de
lering die naar voren komt uit een recent arrest van
het Hofvan Cassatie van Frankrijk van 13 november
1996 volgens hetwelk, niettegenstaande
hun vrijwil-
lig karakter,
de door de schuldeisers
toegestane
maatregelen in de conventionele aanzuiveringsrege-
ling, geen kwijtschelding van schulden uitmaken in
de zin van artikel 1287 van het Burgerlijk Wetboek
(Cass., 13 november 1996, JCP, 1997, n' 22780 en
kritische bemerkingen van Ph. Mury; Dalloz, 1997,
jurisprudence
blz. 141, conclusions
du ministère pu-
blic et observations
critiques de T. Moussa) »,
Hieruit volgt dat de borg ertoe gebracht kan wor-
den de volledige schulden van een schuldenaar
te
betalen die een aanzuiveringsregeling
geniet. In dit
geval voorziet het gemeen recht een verhaal, in voor-
komend geval preventief, van de borg tegen de schul-
denaar. Dit verhaal wordt behouden, maar er wordt
afgeweken van het gemeen recht doordat het verhaal
moet passen in de aanzuiveringsregeling,
zodat de
schuldvordering van de borg, in navolging van deze
van de overige schuldeisers van de schuldenaar, het
voorwerp kan zijn van een herschikking of van een
kwijtschelding van de schulden.
Men kan verschillende situaties onderscheiden:
a) De borg heeft betaald
vóór het neerleggen van
hetverzoekschrifi
De borg wordt in de rechten gesteld van de schuld-
eisers (artikel 2029 van het Burgerlijk Wetboek) en
moet te dien titel betrokken worden bij de collectieve
schuldenregeling.
b) De borg heeft niet betaald
vóór het neerleggen
van het verzoekschrift
1) Uitwerking van de beschikking van toelaat-
baarheid : de beschikking van toelaatbaarheid
heeft
een opschortende
uitwerking
op de vervolging,
slechts ten overstaan van het vermogen van de schul-
denaar (artikeI1675-7,
§ 2); de borg kan dus genood-
zaakt zijn te betalen.
2) Informatie aan de borg: de borg zal ingelicht
worden over de aan de gang zijnde procedure. De
beschikking van toelaatbaarheid
zal hem inderdaad
worden bekendgemaakt
in toepassing
van arti-
keI1675-9, § 1,20•
3) Le plan de règlement amiable: lorsqu'un plan
de règlement amiable est accepté et qu'il inclut une
remise de dettes faisant l'objet d'un cautionnement,
la remise de dettes profite en principe à la caution en
vertu de l'article 1287 du Code civil.
4) Le plan de règlement judiciaire :lorsque lejuge
ordonne une remise de dettes, l'article 1287 du Code
civilne s'applique pas; la remise est personnelle et ne
profite pas à la caution.
Afin d'éviter que le plan ne soit mis à néant par le
recours exercé par la caution qui a payé en lieu et
place du débiteur principal, l'article 1675-11, § 4,
précise que la caution doit être associée au plan de
règlement.
c) La caution se trouve en état de surendettement
par suite du recours exercé contre elle par le créancier
Dans ce cas, la caution peut demander l'ouverture
d'une procédure distincte de règlement collectif des
dettes.
Art. 1675-12
Les articles 1675-12 et 1675-13 énoncent les mesu-
res que le juge peut prendre dans le cadre d'un plan
de règlement judiciaire, selon qu'une remise de det-
tes en principal est accordée ou ne l'est pas.
Il n'est pas impossible que des mesures prévues à
ces articles soient prises de manière cumulative. En
ce cas, si la remise de dettes en principal est retenue,
il va de soi que les conditions plus sévères prévues à
l'article 1675-13, et notamment
la durée du plan,
seront d'application.
1er. Les mesures que peut prendre le juge dans le
cadre d'un plan de règlement judiciaire sont variées,
mais énumérées limitativement,
contrairement
au
plan amiable, où tout est en réalité possible en raison
de la liberté des parties.
Ne peuvent ainsi figurer dans le plan judiciaire
des mesures non prévues par la loi.
Le juge doit, pour calculer les paiements
à effec-
tuer
aux divers créanciers,
respecter
l'égalité
de
ceux-ci. Les mesures ordonnées ne peuvent cepen-
dant préjudicier aux privilèges existants et aux sûre-
tés réelles.
Le § 1er énumère quatre types de mesures assez
classiques.
10 Lejuge peut accorder un sursis au paiement de
tout ou partie des sommes dues à titre de principal,
[ 41 ]
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
3) De minnelijke
aanzuiveringsregeling
: wan-
neer een minnelijke
aanzuiveringsregeling
wordt
aanvaard
en zij een kwijtschelding van schulden
inhoudt die het voorwerp uitmaakt
van een borg-
tocht, geniet de borg in principe de kwijtschelding
van schulden krachtens artikel1287 van het Burger-
lijk Wetboek.
4) De gerechtelijke aanzuiveringsregeling
: wan-
neer de rechter een kwijtschelding van de schulden
beveelt, is artikel 1287 van het Burgerlijk Wetboek
niet van toepassing; de kwijtschelding is persoonlijk
en komt de borg niet ten goede.
Teneinde te vermijden dat de regeling teniet ge-
daan zou worden door het verhaal uitgeoefend door
de borg die betaald heeft in plaats van de hoofdschul-
denaar, bepaalt artikel 1675-11, § 4, nader dat de
borg betrokken moet zijn bij de aanzuiveringsrege-
ling.
c) De borg bevindt
zich in staat
van overmatige
schuldenlast
ingevolge het verhaal
uitgeoefend
door
de schuldeiser
In dit geval kan de borg vragen een afzonderlijke
procedure van collectieve schuldenregeling te ope-
nen.
Art. 1675-12
De artikelen
1675-12 en 1675-13 vermelden de
maatregelen die de rechter kan nemen in het kader
van een gerechtelijke aanzuiveringsregeling, al naar
gelang een kwijtschelding van de hoofdsom al dan
niet wordt toegekend.
Het is niet onmogelijk dat maatregelen voorzien in
deze artikelen cumulatief getroffen worden. In dit
geval, indien
de kwijtschelding
van schulden
in
hoofdsom weerhouden is, spreekt het vanzelf dat de
strengere maatregelen bepaald in artikeI1675-13, en
meer bepaald de duur van de regeling, van toepas-
sing zullen zijn.
§ 1. De maatregelen die de rechter in het kader
van de gerechtelijke aanzuiveringsregeling kan tref-
fen variëren, maar zijn beperkend opgesomd, in te-
genstelling
met de minnelijke
aanzuiveringsrege-
ling, waar alles in feite mogelijk is wegens de vrijheid
van de partijen.
Aldus mogen in de gerechtelijke aanzuiveringsre-
geling geen maatregelen voorkomen waarin de wet
niet voorziet.
De rechter
moet, om de aan de verschillende
schuldeisers te vereffenen betalingen te berekenen,
de gelijkheid tussen hen eerbiedigen.
De opgelegde
maatregelen kunnen echter de bestaande voorrech-
ten en de zakelijke zekerheden niet schaden.
§ 1 somt vier tamelijk klassieke soorten maatrege-
len op.
l°De
rechter kan uitstel van betaling toekennen
van alle of van een gedeelte van de bedragen ver-
- 1073/1
- 96/97
-107411-96/97
intérêts
ou frais:
la dette subsiste intégralement,
mais son remboursement est simplement différé.
2° Le juge peut réduire les taux d'intérêt conven-
tionnels pour les ramener au taux légal.
3° Lejuge peut suspendre l'effet d'une sûreté réel-
le, telle une hypothèque, pendant la durée du plan.
En ce cas, le créancier hypothécaire ne perd pas sa
garantie, laquelle est simplement suspendue.
En ce
cas, l'exécution forcée n'est pas possible pendant la
durée du plan.
L'assiette de la sûreté est conservée et en cas de
non règlement de ce qui est dû au créancier confor-
mément au plan arrêté, le créancier hypothécaire
conserve la possibilité d'exécuter toutes ses préroga-
tives.
Le juge peut également décider la suspension de
l'effet d'une cession de créance, en particulier d'une
cession de rémunération.
Il convient de rappeler que
l'ordonnance d'admissibilité a pour effet la suspen-
sion de «toutes les voies d'exécution qui tendent au
paiement d'un somme d'argent» (article 1675-7, § 2,
alinéa 1er), donc y compris et surtout les cessions de
rémunération.
Dans la mesure où, au stade du plan de règlement
judiciaire, le cessionnaire bénéficierait du transfert
de propriété sur la quotité cessible de la rémunéra-
tion, il y a un risque important que les autres créan-
ciers ne puissent plus bénéficier du moindre dividen-
de. Il convient donc, en l'espèce, de neutraliser
le
traitement
préférentiel attribué au cessionnaire.
Quant à la question de savoir si la sûreté réelle
est maintenue
à propos des intérêts qu'elle doit nor-
malement couvrir aussi, la réponse est évidemment
affirmative : le montant de la créance est déterminé
par les stipulations du contrat.
4° Le juge peut également décider la remise de
dettes sur les intérêts, les indemnités et les frais. La
remise de dette en capital ne peut être décidée que
moyennant le respect des dispositions
reprises
à
l'article 1675-13.
Sont visés, les intérêts moratoires, de même que
les pénalités contractuelles ou réglementaires
et les
frais encourus en raison du retard ou de l'absence de
paiement. Cette disposition ne vise pas les intérêts
rémunérateurs,
tels ceux attachés
à un contrat de
crédit, contrairement
à ce qui est prévu au 2° ci-
dessus, où il est seulement question de «réduction
des taux d'intérêt au taux d'intérêt légal »,
§ 2. Lejugement doit mentionner la durée du plan
de règlement judiciaire.
Celle-ci ne peut être trop
longue car le respect du plan impose des sacrifices
importants au débiteur.
Le présent projet fixe la durée maximale du plan
de règlement judiciaire à sept ans.
Pour ce qui concerne le délai de remboursement
des contrats
de crédit, à condition qu'ils soient à
[42 ]
schuldigd
in hoofdsom, interesten
of kosten:
de
schuld blijft volledig bestaan, maar de terugbetaling
ervan wordt gewoon uitgesteld.
2° De rechter kan de conventionele rentevoet ver-
minderen en terugbrengen
tot de wettelijke rente-
voet.
3° De rechter kan de gevolgen van een zakelijke
zekerheid, zoals een hypotheek, tijdens de duur van
de regeling opschorten. In dit geval verliest de hypo-
thecaire schuldeiser zijn waarborg niet die gewoon
zal worden opgeschort. In dit geval is de gedwongen
tenuitvoerlegging niet mogelijk tijdens de duur van
de aanzuiveringsregeling.
De grondslag van de zekerheid is behouden en in
geval van niet-betaling aan de schuldeiser van wat
verschuldigd is conform de vastgestelde regeling, be-
houdt de hypothecaire schuldeiser de mogelijkheid al
zijn voorrechten uit te oefenen.
De rechter
kan eveneens beslissen
over de op-
schorting van de gevolgen van een overdracht van
schuldvordering,
in het bijzonder
een loonover-
dracht. Men moet eraan herinneren dat de beschik-
king van toelaatbaarheid
de opschorting tot gevolg
heeft van « al de mogelijke middelen van tenuitvoer-
legging die strekken tot betaling van een geldsom »
(artikel 1675-7, § 2, eerste lid) en dus met inbegrip
van en vooral de loonoverdrachten.
In de mate dat, in de fase van de gerechtelijke
aanzuiveringsregeling,
de overnemer zou genieten
van de eigendomsoverdracht van het overdraagbare
gedeelte van het loon, bestaat er een belangrijk risico
dat de andere schuldeisers geen enkele aanspraak
meer zouden kunnen maken op een dividend. Het is
dus aangewezen
de voorkeursbehandeling
toege-
kend aan de overnemer te neutraliseren.
Op de vraag of de zakelijke zekerheid behouden
blijft voor de interesten
die zij normaalook
moet
dekken, is het antwoord vanzelfsprekend
bevesti-
gend : het bedrag van de schuldvordering wordt be-
paald door de bepalingen van de overeenkomst.
4° De rechter kan eveneens beslissen de interes-
ten, vergoedingen en kosten kwijt te schelden. De
kwijtschelding
van kapitaal kan slechts worden be-
slist mits naleving van de bepalingen opgenomen in
artikeI1675-13.
Worden bedoeld, de moratoire interesten, evenals
de contractuele ofreglementaire boetes en de kosten
opgelopen wegens achterstallige
betaling of wanbe-
taling. Deze bepaling bedoelt niet de vergoedende
interesten
verbonden aan de kredietovereenkomst,
in tegenstelling tot wat voorzien is in voornoemd 2°,
waar er enkel sprake is van «vermindering van de
rentevoeten tot de wettelijke rentevoet
»,
§ 2. Het vonnis moet de looptijd van de gerechte-
lijke aanzuiveringsregeling
vermelden.
Deze mag
niet te lang zijn daar de naleving van de regeling
belangrijke opofferingen van de schuldenaar vereist.
Dit ontwerp stelt de maximumduur van de gerech-
telijke aanzuiveringsregeling
vast op zeven jaar.
Wat de terugbetalingstermijn
van de kredietover-
eenkomsten betreft, kan deze termijn in de mate dat
terme fixe, ce délai peut être allongé au-delà de la
durée maximale décidée par le juge pour le plan de
règlement judiciaire.
Vu la durée généralement
lon-
gue de ces créances, leur rééchelonnement
sur une
durée maximale de sept ans n'est en effet pas tou-
jours possible.
Le délai de remboursement
des contrats de crédit
(crédit à la consommation
ou crédit hypothécaire)
peut dès lors dépasser la durée du plan fixée par le
juge. Ce dépassement ne peut excéder la moitié de la
durée restant à courir de ces crédits.
Les durées établies par cet article ne peuvent être
prorogées par le juge en application de l'article 51 du
Code judiciaire.
§ 3. Le juge doit également imposer des mesures
d'accompagnement
visant à garantir la bonne exécu-
tion du plan. Ces mesures peuvent être variées, selon
les cas. Il peut, par exemple, s'agir d'une guidance
budgétaire,
de l'obligation
d'envoyer les enfants
à
l'école, de la prise en charge du débiteur
par un
service social, de la vente de certains biens, du démé-
nagement vers un logement moins onéreux, etc.
L'abstention
d'actes qui aggraveraient
l'insolvabi-
lité du débiteur est une expression très générale qui
couvre par exemple la conclusion de nouveaux em-
prunts, le fait de donner une sûreté personnelle, de
s'engager dans des dépenses injustifiées, etc.
La sanction
de tels actes est prévue
à l'article
1675-15, § t-, texte qui vise expressément
le non-
respect de ses obligations par le débiteur. Le média-
teur de dettes demanderait
ainsi au juge la révoca-
tion du plan de règlement, dès qu'il serait établi que
le débiteur n'a pas respecté ses obligations, notam-
ment
celles ordonnées
en application
de l'article
1675-11, § 3.
Il n'est pas envisagé de prévoir la nullité des actes
accomplis par le débiteur
en violation des disposi-
tions du jugement
imposant
un plan de règlement
judiciaire.
§ 4. Le juge peut déroger aux règles de protection
contenues aux articles 1408 à 1412 du Code judiciai-
re par une décision spécialement
motivée. Ainsi, le
plan judiciaire ne peut imposer le paiement de dettes
au moyen des revenus, allocations et sommes incessi-
bles ou insaisissables
en application des articles pré-
cités, qu'à cette condition.
Comme justification
particulière
de sa décision de
priver le débiteur de la protection précitée, le juge
retiendra,
par exemple, des éléments liés au plan,
tels la réduction des taux d'intérêts
conventionnels,
ou des faits liés à la situation
personnelle
du débi-
teur, par exemple, des charges familiales peu con-
traignantes,
l'importance relative des revenus et des
dettes, etc.
[ 43 ]
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
hij vast is, voor de gerechtelijke
aanzuiveringsrege-
ling verlengd worden bovenop de maximumtermijn,
die beslist is door de rechter.
Gelet op de over het
algemeen lange duur van deze schuldvorderingen,
is
hun herschikking
over zeven jaar
inderdaad
niet
altijd mogelijk,
De terugbetalingstermijn
van de kredietovereen-
komsten
(consumentenkrediet
of hypothecair
kre-
diet) kan derhalve
de door de rechter
vastgelegde
duur van de regeling overschrijden.
Deze overschrij-
ding mag niet groter zijn dan de helft van de reste-
rende looptijd van deze kredieten.
De door dit artikel vastgestelde
looptijden mogen
door de rechter niet worden verlengd in toepassing
van artikel 51 van het Gerechtelijk Wetboek.
§ 3. De rechter
moet
eveneens
begeleidende
maatregelen
opleggen om de goede uitvoering van de
aanzuiveringsregeling
te waarborgen. Deze maatre-
gelen kunnen variëren al naargelang
het geval. Het
kan bijvoorbeeld gaan om een budgetbegeleiding,
de
verplichting
om de kinderen
naar school te sturen,
het ten laste nemen van de schuldenaar
door een
sociale dienst, de verkoop van bepaalde goederen, het
verhuizen naar een goedkopere woning, enz.
Het zich onthouden van handelingen
die het on-
vermogen van de schuldenaar
zouden doen toene-
men, is een zeer algemene uitdrukking
die bijvoor-
beeld het sluiten dekt van nieuwe leningen, het feit
van een persoonlijke zekerheid te geven, onverant-
woorde uitgaven te doen, enz.
De sanctie van dergelijke handelingen
is voorzien
bij artikel1675-15,
§ 1. De tekst beoogt uitdrukkelijk
het niet-naleven
door de schuldenaar
van zijn ver-
plichtingen. De schuldbemiddelaar
zou aldus aan de
rechter de herroeping van de aanzuiveringsregeling
vragen zodra is vastgesteld
dat de schuldenaar
zijn
verplichtingen
niet heeft nageleefd, meer bepaald
deze opgelegd in toepassing van artikel1675-11,
§ 3.
Er wordt geen nietigheid overwogen van de hande-
lingen, uitgevoerd door de schuldenaar,
in overtre-
ding van de bepalingen van het vonnis dat een ge-
rechtelijke aanzuiveringsregeling
oplegt.
§ 4. De rechter mag van de beschermingsregelen
van de artikelen
1408 tot 1412 van het Gerechtelijk
Wetboek afwijken bij bijzonder gemotiveerde beslis-
sing. Aldus kan de gerechtelijke aanzuiveringsrege-
ling slechts onder deze voorwaarde de betaling van
schulden door middel van niet voor beslag of over-
dracht
vatbare
inkomsten,
toelagen
en bedragen
opleggen.
Als bijzondere verantwoording
van zijn beslissing
de schuldenaar
de bovengenoemde bescherming
te
ontnemen, zal de rechter bijvoorbeeld elementen in
aanmerking
nemen die aan de regeling verbonden
zijn, zoals de vermindering
van de conventionele in-
terestvoeten,
offeiten verbonden aan de persoonlijke
toestand van de schuldenaar,
bijvoorbeeld familiale
lasten die niet erg zwaar zijn, het relatiefbelang
van
de inkomsten en de schulden, enz.
- 1073/1
- 96/97
-107411-96/97
Le plancher du minimum de moyens d'existence
visé à la loi du 7 août 1974 doit incontestablement
être respecté par le juge.
Ce montant
du minimex s'élève actuellement
à
27 341 francs par mois pour les conjoints vivant sous
le même toit et les isolés ayant un enfant mineur non
marié à charge, à 20 505 francs par mois pour les
isolés et à 13 670 francs pour les autres cohabitants.
Art. 1675-13
Le principe est le règlement judiciaire sans remise
de dettes au principal.
En outre, à la demande du débiteur, le juge peut
décider des remises de dettes plus étendues que cel-
les visées à l'article précédent en particulier
sur le
principal, mais moyennant le respect de conditions et
modalités fort sévères, en particulier
la réalisation
de tous les biens saisissables,
conformément
aux
règles relatives aux exécutions forcées.
Il va de soi que cette mesure ne sera décidée que si
le juge l'estime indispensable,
face à des situations
de surendette ment particulièrement
délabrées, où le
débiteur ne dispose pas de moyens suffisants pour
rembourser ses créanciers.
La remise partielle de dettes sera généralement
décidée pour permettre
l'élaboration
et surtout
la
viabilité d'un plan de règlement.
Dans les situations
les plus extrêmes, c'est une
remise quasi totale de dettes qui devra être ordonnée
par lejuge. Dans ce cas, le plan ne revêtira plus qu'un
caractère symbolique; seules des mesures d'accom-
pagnement garderont leur pleine signification.
Néanmoins, le débiteur sera invité à fournir un
effort pour désintéresser
ses créanciers,
même de
façon très limitée. Le plan sera revu en cas de retour
à meilleure fortune.
La remise quasi totale de dettes sera une solution
ultime, lorsqu'aucune
autre mesure n'est possible,
lorsque seule cette disposition
permet de préserver
encore la dignité du débiteur. A défaut, si un plan est
malgré tout élaboré et respecté par le débiteur, la
situation
de ce dernier
n'aura
pas véritablement
changé:
à l'expiration dudit plan, non seulement il
restera encore tenu de rembourser le solde des dettes
non apurées, mais de plus, il ne pourra plus échapper
aux mesures d'exécution.
Vu le cadre très strict dans lequel se déroule la
procédure
de règlement
collectif et les conditions
particulièrement
strictes
imposées par le présent
[44 ]
Het bestaansminimum
bedoeld bij de wet van
7 augustus
1974 moet door de rechter ontegenspre-
kelijk worden eerbiedigd.
Dit bedrag van het bestaansminimum
is momen-
teel27 341 frank per maand voor de echtgenoten die
onder hetzelfde dak leven en voor de alleenstaanden
met een ongehuwd
minderjarig
kind
ten
laste,
20 505 frank per maand voor de alleenstaanden
en
13 670 frank voor de andere samenwonenden.
Art. 1675-13
In principe
gebeurt
de gerechtelijke
aanzuive-
ringsregeling zonder kwijtschelding van schulden in
hoofdsom.
Bovendien, kan de rechter,
op verzoek van de
schuldenaar,
een grotere kwijtschelding van schul-
den beslissen dan deze bedoeld bij het vorig artikel,
inzonderheid
op de hoofdsom, maar mits naleving
van heel strenge voorwaarden
en modaliteiten,
in-
zonderheid
de tegeldemaking
van alle goederen
waarop beslag kan worden gelegd, conform de regels
betreffende de gedwongen tenuitvoerlegging.
Het spreekt voor zich dat deze maatregel slechts
zal worden beslist indien de rechter deze onontbeer-
lijk acht in bijzonder ernstige toestanden van over-
matige
schuldenlast,
waarin
de schuldenaar
niet
over voldoende middelen beschikt om zijn schuld-
eisers terug te betalen.
De gedeeltelijke kwijtschelding van de schulden
zal meestal worden beslist om de uitwerking en voor-
al de uitvoerbaarheid
van een regeling mogelijk te
maken.
In extreme situaties zal de rechter een praktisch
volledige kwijtschelding van de schulden moeten be-
slissen. In dit geval zal de regeling nog slechts een
symbolische aard hebben; enkel begeleidende maat-
regelen zullen hun volledige betekenis behouden.
Niettemin zal de schuldenaar verzocht worden een
inspanning te leveren om zijn schuldenaars
te beta-
len, zelfs op heel beperkte
wijze. De regeling zal
worden herzien in geval van terugkeer tot beter for-
tuin.
De quasi-volledige kwijtschelding van de schulden
zal een ultieme oplossing
zijn indien geen enkele
andere maatregel mogelijk is, indien enkel deze be-
paling de waardigheid van de schuldenaar
nog kan
vrijwaren.
Zo, bij gebrek hieraan, ondanks alles een
regeling
wordt uitgewerkt
en nageleefd
door de
schuldenaar,
zal de toestand van deze laatste
niet
echt gewijzigd zijn: bij het aflopen van deze regeling
zal hij er niet alleen toe gehouden zijn het saldo van
de niet-aangezuiverde
schulden nog te betalen, maar
zal hij bovendien niet meer kunnen ontsnappen aan
de uitvoeringsmaatregelen.
Gelet op het zeer strikte kader waarin de procedu-
re van collectieve regeling verloopt en de bijzonder
strikte voorwaarden opgelegd bij deze regeling, kan
projet, l'argument de « déresponsabilisation »des dé-
biteurs ne peut être retenu.
Quant à la sécurité des contrats et de l'épargne en
général, ces principes, aussi éminemment respecta-
bles soient-ils, ne peuvent que se heurter à la réalité
du surendettement
: des débiteurs sont insolvables,
et la logique économique ne peut admettre que ces
personnes se cantonnent dans l'économie souterrai-
ne et restent
un poids pour la société. Il faut les
réintégrer dans le système économique et social en
leur permettant de prendre un nouveau départ.
Le débat revêt un caractère plus théorique que
pratique, car la protection des articles 1408 et sui-
vants du Code judiciaire place en grande partie le
débiteur à l'abri de ses créanciers.
Le Conseil d'Etat a posé la question de savoir s'il
ne fallait pas prescrire l'avis d'un organe indépen-
dant, commepar exemple un rapport social établi par
le CPAS ou l'avis du Ministère public.
A l'examen, cette suggestion ne paraît pas devoir
être retenue.
En effet, la demande et la préparation d'un tel avis
entraîneraient
un ralentissement
de la procédure
sans réelle utilité.
Par ailleurs, le CPAS pourrait-il
établir un tel
rapport rapidement et efficacement si le requérant
n'est pas connu de cette institution?
Il convient également de noter que le juge sera en
possession du dossier établi par le médiateur de det-
tes lors de sa tentative de règlement amiable, ainsi
que de ses observations (article 1675-11, alinéa 2).
Le Ministère public pourra, de toute façon, en
application du droit commun (article 764, alinéa 2 du
Codejudiciaire) recevoir communication de la cause.
Il est cependant inopportun de rendre cette commu-
nication obligatoire, ce qui ne ferait qu'alourdir les
tâches du Ministère public dans une matière qui
n'est pas naturellement
la sienne.
Il va de soi qu'en cas d'infraction pénale, le juge
communiquera le dossier au Ministère public. La
règle
« le criminel tient le civil en l'état» ne s'appli-
quera cependant pas en raison de l'absence d'identité
quant au fond des affaires.
Il convient enfin de rappeler les conditions très
strictes dans lesquelles doit avoir lieu toute remise
de dettes autre que celle visée à l'article 1675-12 :
la réalisation de tous les biens saisissables;
la répartition du produit des biens saisissables
s'effectue en respectant les causes légitimes de préfé-
rence; pour le surplus, la répartition
se réalise de
manière égalitaire entre les créanciers. La notion de
préférence englobe toute cause légale ou convention-
[ 45 ]
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
het argument van
« niet aansprakelijk stellen » van
de schuldenaars
niet in aanmerking worden geno-
men.
Wat betreft de zekerheid van de overeenkomsten
en het sparen in 't algemeen, mogen deze principes,
hoe buitengewoon achtenswaardig ook, niet stuiten
op de realiteit
van de overmatige schuldenlast
:
schuldenaars
zijn onvermogend en de economische
logica mag niet aanvaarden
dat deze personen zich
verschansen
in de ondergrondse economie en een
gewicht voor de maatschappij
blijven. Zij moeten
opnieuw in het economisch en sociaal stelsel worden
opgenomen door hen de mogelijkheid te geven een
nieuwe start te nemen.
De discussie is meer van theoretische
dan van
praktische aard, daar de bescherming van de artike-
len 1408 en volgende van het Gerechtelijk Wetboek
de schuldenaar
grotendeels
beschut
tegen
zijn
schuldeisers.
De Raad van State doet de vraag rijzen of geen
advies zou moeten voorgeschreven worden van een
onafhankelijke instantie, zoals bijvoorbeeld een so-
ciaal verslag opgemaakt door het OCMW of het ad-
vies van het Openbaar Ministerie.
Bij nader onderzoek lijkt deze suggestie niet weer-
houden te moeten worden.
Inderdaad, de aanvraag en de voorbereiding van
dergelijk advies zouden zonder reëel nut een vertra-
ging van de procedure met zich brengen.
Zouhet OCMWoverigens dergelijk verslag snel en
doeltreffend kunnen opstellen indien de verzoeker
niet gekend is bij deze instelling?
Het past eveneens op te merken dat de rechter in
het bezit zal zijn van het dossier dat opgesteld werd
door de schuldbemiddelaar bij diens poging een min-
nelijke aanzuiveringsregeling
op te stellen, evenals
van diens opmerkingen (artikeI1675-11, tweede lid),
Het Openbaar Ministerie zal in elk geval, in toe-
passing van het gemeen recht (artikel 764, tweede
lid, van het Gerechtelijk Wetboek), mededeling ont-
vangen van de zaak. Het is echter ongelegen deze
mededeling verplicht te maken : dit zou slechts de
taken van het Openbaar Ministerie verzwaren in een
aangelegenheid die van nature niet de zijne is.
Het spreekt vanzelf dat, ingeval van strafrechtelij-
ke inbreuk, de rechter het dossier aan het Openbaar
Ministerie zal meedelen. De regel « de strafrechtelij-
ke procedure heeft voorrang op de burgerlijke proce-
dure» zal echter niet toegepast worden om reden dat
de grond van de zaak verschilt.
Er moet inderdaad herinnerd worden aan de heel
strenge voorwaarden waaronder elke andere kwijt-
schelding van schulden dan deze bedoeld bij arti-
ke11675-12 moet plaats hebben:
-
de tegeldemaking van alle voor beslag vatbare
goederen;
-
de verdeling van de opbrengst van de voor
beslag vatbare vatbare goederen gebeurt ter nale-
ving van de wettige redenen van voorrang; voor het
overige gebeurt de verdeling op gelijke wijze tussen
de schuldeisers. Het begrip van voorrang omvat elke
- 1073/1
- 96/97
-107411-96/97
nelle de traitement
préférentiel d'un créancier par
rapport à un créancier chirographaire.
Il s'agit des
sûretés réelles (nantissement, privilèges et hypothè-
ques);
-
le solde restant dû par le débiteur, après affec-
tation du produit de la réalisation des biens saisissa-
bles, fait l'objet d'un plan de règlement dans le res-
pect de l'égalité des créanciers. Le recouvrement des
obligations alimentaires
en cours reste cependant
privilégié, et n'est pas soumis à la répartition égali-
taire;
-
la remise de dettes n'est acquise qu'à la fin du
plan, pour autant
que le débiteur l'ait respecté, et
sauf retour à meilleure fortune.
Ce dernier concept
devant s'interpréter
comme une modification subs-
tantielle de la situation patrimoniale du débiteur.
En cas de retour à meilleure fortune avant la fin
du plan ou en cas de constatation d'un des faits visés
à l'article 1675-15, la remise de dettes peut être
remise en question par le juge.
Par ailleurs, la réalisation des biens saisissables
ne peut être abusive ni inutilement blessante pour le
débiteur. Il en serait ainsi si la vente de ces biens ne
permettait de dégager que quelques dizaines de mil-
liers de francs, soit une somme couvrant à peine les
frais de vente.
Le débiteur, de même que le médiateur de dettes,
ne manqueront pas d'attirer l'attention du juge sur
ce point, et il appartient
à ce dernier, au vu du
dossier, d'apprécier si la réalisation des biens saisis-
sables est ou non abusive (Voir à ce sujet F. Domont,
Consommateurs
défavorisés
: Crédit et Endette-
ment, op. cit., p. 281).
Contrairement
à la suggestion présentée par le
Conseil d'Etat, il est superflu de rappeler, au § 1er,
que les créanciers sont préalablement
entendus ou
appelés lorsque le juge accorde une remise de dette
en capital.
En effet, conformément à ce qui est prescrit à
l'article 1675-11, § 2, les parties sont toujours convo-
quées par le greffier et donc forcément entendues
lorsque le juge décide un plan de règlement judiciai-
re.
Les créanciers et le débiteur ont donc toujours
l'occasion de présenter leur point de vue.
§ 2. La durée du plan est comprise entre trois et
sept ans au maximum, sans exception pour les créan-
ces hypothécaires
-
l'immeuble hypothéqué étant
nécessairement
vendu -
et aucune prorogation
sur la base de l'article 51 n'est possible.
§ 3. Certaines dettes ne peuvent faire l'objet d'une
remise. Il s'agit:
[ 46 ]
wettelijke of overeengekomen reden van voorrangs-
behandeling van een schuldeiser ten overstaan van
een chirografaire schuldeiser. Het gaat om zakelijke
zekerheden (inpandgeving, voorrechten en hypothe-
ken);
-
het door de schuldenaar verschuldigd blijvend
saldo maakt het voorwerp uit, na besteding van de
opbrengst van de tegeldemaking van de voor beslag
vatbare goederen, van een aanzuiveringsregeling
in
naleving van de gelijkheid der schuldeisers. De in-
ning van de lopende alimentatieverplichtingen
blijft
echter bevoorrecht, en is niet aan de gelijke verdeling
onderworpen;
-
de kwijtschelding van schulden is slechts ver-
worven aan het einde van de regeling, voor zover de
schuldenaar deze heeft geëerbiedigd, en behoudens
terugkeer tot beter fortuin. Dit laatste concept moet
geïnterpreteerd
worden als een wezenlijke wijziging
van de vermogenstoestand van de schuldenaar.
In geval van terugkeer tot beter fortuin voor het
einde van de regeling ofin geval van vaststelling van
één van de feiten bedoeld
bij
artikel1675-15,
kan
de rechter de kwijtschelding van schulden in vraag
stellen.
Bovendien mag de tegeldemaking van de goederen
die vatbaar zijn voor beslag noch onrechtmatig ge-
beuren noch nutteloos kwetsend zijn voor de schulde-
naar. Dit zou het geval zijn indien de verkoop van
deze goederen slechts enkele tienduizenden
frank
opbrengt: dit is een bedrag dat amper de verkoopkos-
ten dekt.
De schuldenaar
evenals de schuldbemiddelaar
zullen niet nalaten de aandacht van de rechter op dit
punt te vestigen en het komt deze laatste toe, reke-
ning houdend met het dossier, te beoordelen of de
tegeldemaking van de goederen die vatbaar zijn voor
beslag onrechtmatig is of niet (Zie in dit verband F.
Domont, Consommateurs
défavorisés:
Crédit et En-
dettement,
op. cit., blz. 281).
In tegenstelling
tot de suggestie
die geopperd
wordt door de Raad van State, is het overbodig in § 1
te herinneren
dat de schuldeisers voorafgaandelijk
worden gehoord of opgeroepen zo de rechter
een
kwijtschelding van de schulden in kapitaal toestaat.
Inderdaad,
overeenkomstig
met wat in arti-
kel1675-11,
§ 2, wordt voorgeschreven, worden de
partijen steeds bijeengeroepen door de griffier en dus
noodzakelijkerwijs gehoord zo de rechter over een
gerechtelijke
aanzuiveringsregeling
beslist.
De
schuldeisers en de schuldenaar hebben dus steeds de
gelegenheid om hun standpunt uiteen te zetten.
§ 2. De looptijd van de regeling ligt tussen drie en
zeven jaar maximum, zonder uitzondering voor de
hypothecaire schuldvorderingen
-
het gehypothe-
keerde onroerende goed wordt noodzakelijkerwijze
verkocht -
en geen enkele verlenging op grond van
artikel 51 is mogelijk,
§ 3. Bepaalde schulden kunnen niet worden kwijt-
gescholden. Het gaat om :
1° des dettes alimentaires non échues au jour de
la décision arrêtant
le plan de règlement judiciaire,
la remise des arriérés restés impayés étant possible;
2° des dettes fiscales, sauf les intérêts de retard,
majorations et amendes administratives.
La raison
est d'ordre constitutionnel: l'article 172 de la Consti-
tution dispose qu'il ne peut être établi de privilège en
matière d'impôts et que nulle exemption ou modéra-
tion d'impôt ne peut être établie que par une loi;
3° des dettes constituées d'indemnités accordées
pour la réparation d'un préjudice corporel, causé par
un acte illicite;
4° des dettes d'un failli subsistant après la clôtu-
re de la faillite. Il convient de souligner qu'en appli-
cation de l'article 1675-2, la personne qui a eu la
qualité de commerçant peut demander un plan de
règlement
collectif de dettes,
à condition, notam-
ment, qu'en cas de faillite, la clôture des opérations
ait été prononcée.
Le fait que certaines dettes ne peuvent faire l'objet
d'une remise n'entraîne
pas qu'elles seront acquit-
tées par préférence par rapport aux autres dettes. Si
ces dettes sont privilégiées par leur nature,
elles
seront naturellement
payées sur le produit de la
réalisation des biens grevés d'une cause légitime de
préférence.
Pour la partie non acquittée, elles viennent dans la
masse et sont payées au marc le franc, de la même
façon que les autres dettes.
La différence avec les autres dettes, c'est que la
partie non acquittée reste due après le respect plein
et entier du plan de règlement.
§ 4. Le projet de loi sur les faillites actuellement
en discussion au Parlement
prévoit la possibilité
d'une déclaration d'excusabilité par le tribunal
de
commerce lors de la clôture de la faillite.
Par cette
déclaration d'excusabilité, le failli ne peut plus être
poursuivi par ses créanciers pour le passif subsis-
tant.
Il est logique que, lorsque le tribunal de commerce
a décidé de refuser à un failli le bénéfice de l'excusa-
bilité, et donc d'une remise de dettes, cette décision
ne puisse être revue dans le cadre d'une procédure
ultérieure de règlement collectif.
Ainsi, le § 3 détermine que de telles dettes ne
peuvent être remises.
La nouvelle possibilité d'être déclarées excusables
ne pourra cependant pas profiter aux personnes dont
la faillite a été clôturée avant l'entrée en vigueur de
la nouvelle loi sur les faillites.
Ces faillis sont donc privés de la possibilité d'être
déchargés de leurs dettes, tant en application de la
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
1° onderhoudsgelden die niet vervallen zijn op de
dag van de uitspraak
houdende vaststelling van de
gerechtelijke aanzuiveringsregeling;
de kwijtschel-
ding van de onbetaald gebleven achterstallige bedra-
gen is mogelijk;
2° fiscale schulden, uitgezonderd de verwijlinte-
resten, verhogingen en administratieve
boetes.
De
reden is van grondwettelijke aard:
artikel 172 van
de Grondwet bepaalt dat er geen voorrecht inzake
belastingen mag worden ingesteld en dat een vrij-
stelling of verlaging van belasting slechts bij wet
mag worden ingesteld;
3° schulden die een schadevergoeding inhouden,
toegestaan
voor het herstel van een lichamelijke
schade veroorzaakt door een onrechtmatige daad;
4° schulden van een gefailleerde die overblijven
na het sluiten van het faillissement.
Er dient te
worden onderstreept
dat, in toepassing van arti-
kel 1675-2, de persoon die koopman geweest is een
collectieve schuldenregeling
kan aanvragen,
met
name op voorwaarde dat, in geval van faillissement,
de sluiting van de verrichtingen werd uitgesproken.
Het feit dat bepaalde schulden niet het voorwerp
mogen uitmaken van een kwijtschelding, houdt niet
in dat zij bij voorrang zullen worden uitbetaald ten
opzichte van de andere schulden. Indien deze schul-
den uit hun aard bevoorrecht zijn, worden zij natuur-
lijk bij voorrang gedelgd uit de opbrengst van de
tegeldemaking van de goederen waarop zij een wetti-
ge reden van voorrang hebben.
Voor het niet voldane deel, komen zij in de massa
van de schulden terecht en worden ponds-pondsge-
wijs betaald, zoals de andere schulden.
Het verschil met de andere schulden is, dat het
niet gedelgde gedeelte verschuldigd blijft na de volle-
dige naleving van de schuldenregeling.
§ 4. Het wetsontwerp over de faillissementen, dat
op dit ogenblik ter bespreking is bij het Parlement,
voorziet de mogelijkheid van een verschoonbaarver-
klaring door de handelsrechtbank
bij de sluiting van
het faillissement.
Door deze verschoonbaarverkla-
ring kan de gefailleerde door zijn schuldeisers niet
langer vervolgd worden voor het overblijvende pas-
sief.
Het is logisch dat, wanneer de handelsrechtbank
beslist heeft om aan een gefailleerde het voordeel van
de verschoonbaarheid, en dus van een kwijtschelding
van schulden, te weigeren, op deze beslissing niet
meer kan worden teruggekomen in het kader van een
latere procedure van collectieve schuldenregeling.
Aldus bepaalt
§ 3 dat dergelijke schulden niet
mogen kwijtgescholden worden.
Personen van wie het faillissement werd gesloten
vóór de inwerkingtreding
van de nieuwe wet op de
faillissementen kunnen echter niet genieten van de
nieuwe mogelijkheid verschoonbaar te worden ver-
klaard.
Aan deze gefailleerden wordt dus de mogelijkheid
ontzegd om van hun schulden te worden ontlast,
[47 ]
- 1073/1
- 96/97
-107411-96/97
future loi sur les faillites qu'en application du § 3 du
présent article.
Pour résoudre cette situation injuste, il est prévu
au § 4 du présent
article, une exception pour ces
personnes dont la faillite a été clôturée il y a plus de
dix ans, sous l'emprise de l'ancienne loi, à condition
qu'elles n'aient pas fait l'objet d'une condamnation
pour banqueroute simple ou frauduleuse.
§ 5. Cette disposition est identique à celle du § 4
de l'article 1675-12.
Section 5
Dispositions
communes
aux
deux procédures
Art. 1675-14
§ t-. La mission du médiateur de dettes ne s'achè-
ve pas avec l'établissement
du plan de règlement
amiable ou la décision du juge d'imposer un plan
judiciaire.
Le médiateur
de dettes est chargé par la loi du
suivi et du contrôle de l'exécution des mesures pré-
vues dans le plan de règlement collectif, amiable ou
judiciaire.
§ 2. L'évaluation de la situation au cours de l'exé-
cution du plan peut rendre nécessaire une interven-
tion dejuge. C'est à cette fin que le § 2 dispose que la
cause reste inscrite au rôle jusqu'à l'extinction ou la
révocation du plan, qu'il soit amiable ou judiciaire.
Il est également précisé que l'article 730, § 2, a,
alinéa t-, du Code judiciaire n'est pas d'application,
afin d'éviter l'omission de ces causes, du rôle général
où elles sont inscrites.
Lorsque des difficultés se présentent et entravent
l'exécution du plan, ou que des faits nouveaux justi-
fient l'adaptation ou la révision du plan, le médiateur
de dettes porte l'affaire devant le juge.
Ces difficultés ou faits nouveaux peuvent être la
survenance d'un créancier omis ou nouveau, la déci-
sion du juge du fond sur des créances contestées, la
survenance
d'un accident, d'une maladie, la perte
d'un emploi ou des droits aux indemnités sociales, ou
bien le retour à meilleure fortune par gain du sort ou
héritage ...
§ 3. L'avis de règlement collectif est institué con-
formément à l'article 4 du présent projet.
Le but est d'informer les avocats et les huissiers
chargés d'une procédure contre une personne déter-
minée, qu'une demande de règlement collectif a été
introduite par elle et déclarée admissible. Les consé-
[ 48 ]
zowel in toepassing van de toekomstige wet op de
faillissementen,
als in toepassing van § 3 van dit
artikel.
Om aan deze onbillijke toestand
te verhelpen,
wordt in § 4 van dit artikel een uitzondering voorzien
voor deze personen van wie het faillissement meer
dan tien jaar geleden gesloten is, in toepassing van
de oude wet, op voorwaarde dat zij het voorwerp niet
hebben uitgemaakt
van een veroordeling
wegens
eenvoudige ofbedrieglijke bankbreuk.
§ 5. Deze bepaling is identiek aan deze van § 4 van
artikeI1675-12.
Mdeling5
Bepalingen
gemeenschappelijk
aan beide procedures
Art. 1675-14
§ 1. De opdracht van de schuldbemiddelaar is niet
voltooid met de opstelling van de minnelijke aanzui-
veringsregeling of de beslissing van de rechter een
gerechtelijke aanzuiveringsregeling
op te leggen.
De schuldbemiddelaar
wordt door de wet belast
met de opvolging en de controle van de uitvoering
van de maatregelen waarin de collectieve minnelijke
of gerechtelijke schuldenregeling voorziet.
§ 2. De evaluatie van de toestand tijdens de uit-
voering van de regeling kan een tussenkomst van de
rechter
noodzakelijk maken. Daartoe
schrijft
§ 2
voor, dat de zaak op de rol ingeschreven blijft tot de
uitdoving of de herroeping van de minnelijke of de
gerechtelijke regeling.
Er wordt eveneens gepreciseerd dat artikel 730,
§ 2, a, eerste lid, van het Gerechtelijk Wetboek niet
van toepassing is om de weglating van deze zaken
van de algemene rol waarop zij ingeschreven zijn te
vermijden.
Wanneer
moeilijkheden rijzen en de uitvoering
van de regeling belemmeren,
of nieuwe feiten de
aanpassing of de herziening van de regeling verant-
woorden, brengt de schuldbemiddelaar
de zaak voor
de rechter.
Deze moeilijkheden of nieuwe feiten kunnen be-
staan uit het opdagen van een weggelaten of nieuwe
schuldeiser, de beslissing van de rechter ten gronde
over betwiste schuldvorderingen, het voorkomen van
een ongeval, ziekte, verlies van tewerkstelling
of
rechten op sociale vergoeding, ofwel de terugkeer tot
beter fortuin door het lot of erfenis ...
§ 3. Het bericht van collectieve schuldenregeling
wordt ingevoerd overeenkomstig artikel 4 van dit
ontwerp.
Het doel bestaat
erin de advocaten en de deur-
waarders
die met een procedure tegen een welbe-
paalde persoon belast zijn, op de hoogte te brengen
dat een vordering tot collectieve schuldenregeling
quences de cette décision sont importantes
pour les
créanciers (voir article 1675-7).
Le médiateur de dettes est chargé de compléter cet
avis de règlement collectif par la mention de l'exis-
tence d'un plan (amiable ou judiciaire), de son terme
ou de sa révocation.
Cette information est également importante puis-
que les mesures d'exécution peuvent reprendre
en
cas de révocation du plan.
Art. 1675-15
Cet article autorise
le juge
à révoquer le plan
durant son exécution (§ 1er), mais aussi pendant une
durée de cinq ans après son extinction (§ 2).
Les conditions diffèrent cependant selon que l'on
se trouve en phase d'exécution du plan, ou postérieu-
rement à celle-ci.
§ t-. La révocation du plan de règlement amiable
oujudiciaire peut être prononcée pendant la durée de
celui-ci, lorsque le débiteur a commis l'un des faits
suivants:
non respect de ses obligations;
augmentation
fautive de son passif;
diminution fautive de son actif;
organisation d'insolvabilité;
déclarations sciemment fausses;
remise de documents inexacts en connaissance
de cause, aux fins d'obtenir le bénéfice de la procédu-
re.
En cas de révocation du plan, les procédures d'exé-
cution peuvent évidemment être entamées ou pour-
suivies.
La révocation du plan est prononcée par le juge à
la demande du médiateur de dettes ou de toute partie
intéressée.
§ 2. Le § 2 se place dans l'hypothèse où le plan de
règlement amiable oujudiciaire comporte une remise
de dettes en principal.
Dans ce cas, en cas de fraude commise au détri-
ment d'un ou plusieurs créanciers, le juge peut révo-
quer la remise de dettes, et par conséquent, le plan de
règlement tout entier.
La demande peut être formulée par un créancier
pendant une durée de cinq ans après l'extinction du
plan.
Les fraudes commises par le débiteur, qui justifie-
raient la révocation de la remise de dettes, concer-
nent surtout
les actes destinés
à soustraire
de la
masse des biens ou des revenus disponibles.
Tout débiteur doit en effet savoir que la remise de
dettes ne peut avoir lieu que dans la plus grande
transparence
quant
au patrimoine,
et à condition
qu'il s'abstienne de tout acte frauduleux.
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
door hem werd ingediend en toelaatbaar
werd ver-
klaard.
De gevolgen van deze beslissing zijn belang-
rijk voor de schuldeisers (zie artikel 1675-7).
De schuldbemiddelaar
is ermee belast dit bericht
van collectieve schuldenregeling aan te vullen met de
vermelding van het bestaan van een regeling (minne-
lijke of gerechtelijke),
het einde of de herroeping
ervan.
Deze informatie is eveneens belangrijk vermits de
uitvoeringsmaatregelen
kunnen hernemen in geval
van herroeping van de regeling.
[49 ]
Art. 1675-15
Dit artikellaat
de rechter toe de regeling tijdens
de uitvoering
ervan
(§ 1) te herroepen,
maar
ook
tijdens
een periode van vijf jaar
na de uitdoving
ervan (§ 2).
De voorwaarden verschillen echter al naargelang
men zich in de uitvoeringsfase van de regeling of de
periode hierna bevindt.
§ 1. De herroeping van de minnelijke of gerechte-
lijke regeling kan worden uitgesproken
tijdens de
looptijd ervan, wanneer de schuldenaar
één van de
volgende feiten gepleegd heeft:
niet-nakomen van zijn verplichtingen;
-
onrechtmatige verhoging van zijn passiva;
-
onrechtmatige vermindering van zijn activa;
-
bewerking van zijn onvermogen;
-
bewuste afleggingvan valse verklaringen;
-
afgevenvan onjuiste stukken met de bedoelinghet
voordeelvan de procedurete kunnen bekomen.
In geval van herroeping van de regeling, kunnen de
uitvoeringsproceduresuiteraard wordenin-ofvoortgezet,
De herroeping van de regeling wordt door de rech-
ter uitgesproken
op verzoek van de bemiddelaar
of
elke betrokken partij.
§ 2. § 2past in deveronderstellingdat deminnelijkeof
gerechtelijke aanzuiveringsregeling een kwijtschelding
van schulden in hoofdsombevat.
In dit geval, in geval van bedrog gepleegd ten
nadele van één of meerdere
schuldeisers,
kan de
rechter de kwijtschelding van schulden herroepen,
en bijgevolg, de hele regeling.
Een schuldeiser kan de vordering
instellen gedu-
rende een periode van vijf jaar na uitdoving van de
regeling.
Het door de schuldenaar gepleegde bedrog, dat de
herroeping van de kwijtschelding van schulden zou
verantwoorden,
betreft vooral de handelingen
be-
stemd om beschikbare goederen ofinkomsten aan de
boedel te onttrekken.
Elke schuldenaar
moet inderdaad
weten dat de
kwijtschelding van schulden slechts kan plaatsheb-
ben met de grootste doorzichtigheid inzake het ver-
mogen, en op voorwaarde dat hij zich onthoudt van
elke bedrieglijke handeling.
- 1073/1
- 96/97
-107411-96/97
§ 3. La révocation
autorise
les créanciers
à re-
prendre leurs actions sur les biens du débiteur.
Tous les créanciers sont autorisés à exiger à nou-
veau la totalité du montant remis qui les concerne.
En effet, étant
en situation
de concours, tous les
créanciers sont touchés par la fraude, contrairement
à l'analyse faite par le Conseil d'Etat.
Art. 1675-16
La notification par pli judiciaire permet une limi-
tation
des coûts de la procédure.
La notification
ouvre les délais pour intenter un recours.
Il convient de rappeler
que la notification vaut
signification (article 1675-9, § 1er, in fine).
Les décisions
sont
exécutoires
par
provision,
même en cas d'appel: dès qu'un plan a été décidé, on
doit pouvoir l'exécuter immédiatement
sans attendre
une décision d'appel, ce qui occasionnerait
des re-
tards importants extrêmement préjudiciables au bon
déroulement de la procédure.
Dans le même but -
éviter des recours en tierce
opposition générateurs
de retards
importants
-
il
est prévu que les décisions du juge ne sont pas sus-
ceptibles de tierce-opposition.
Une exception est cependant prévue à l'égard de
l'ordonnance d'admissibilité rendue sur requête uni-
latérale.
En effet, dans le cadre de cette procédure
unilatérale, ni les créanciers ni le conjoint non requé-
rant n'ont été appelés ni entendus; ils pourront ainsi
former tierce-opposition dans le mois de la notifica-
tion de l'ordonnance.
A l'égard des créanciers qui auraient été omis, et à
qui l'ordonnance d'admissibilité n'aurait pas été noti-
fiée, le délai de tierce-opposition de l'article 1034 du
Code judiciaire ne peut prendre cours.
CHAPITRE II
Du médiateur
de dettes
Art. 1675-17
Dans le cadre de la procédure de règlement collec-
tif de dettes, un rôle essentiel est attribué au média-
teur de dettes qui est désigné par le juge lorsqu'il
statue sur l'admissibilité de la requête.
Ne pourront être désignées comme médiateurs
de
dettes que les personnes visées à l'article 67 de la loi
du 12juin 1991 relative au crédit à la consommation,
c'est-à-dire:
[ 50 ]
§ 3. De herroeping
laat de schuldeisers
toe hun
vorderingen
op de goederen van de schuldenaar
te
hernemen.
Aan al de schuldeisers wordt toegelaten opnieuw het
hele, hen betreffende,kwijtgescholdenbedrag opte eisen.
Vermits al de schuldeisers zich in een toestand van sa-
menloopbevinden,zijnzijinderdaad allegeraakt doorhet
bedrog, in tegenstelling tot de analyse die de Raad van
State maakt.
Art. 1675-16
De kennisgeving bij gerechtsbrief maakt het mo-
gelijk de procedurekosten
te beperken. De kennisge-
ving opent de termijnen om beroep aan te tekenen.
Het past eraan te herinneren dat dekennisgevinggeldt
als betekening (artikel1675-9, § 1,in fine).
De beslissingen zijn uitvoerbaar bij voorraad, niet-
tegenstaande
beroep : zodra een regeling werd be-
slist, moet men deze onmiddellijk kunnen uitvoeren
zonder te wachten op een beslissing in beroep, wat
aanzienlijke vertraging
zou meebrengen die uiterst
schadelijk zou zijn voor het goede verloop van de
procedure.
Met hetzelfde doel -
vermijden van derdenver-
zet, dat aanzienlijke vertraging
met zich brengt
-
wordt voorzien dat de beslissingen
van de rechter
niet vatbaar zijnvoorderdenverzet.
Een uitzondering wordt echter voorzienten overstaan
van debeschikkingvan toelaatbaarheid verstrekt opeen-
zijdig verzoekschrift. In het kader van deze eenzijdige
procedurewerden inderdaad nochdeschuldeisersnochde
echtgenootdie geen verzoeker is, opgeroepenofgehoord;
zijzullen aldus derdenverzet kunnen aantekenen binnen
de maand van de kennisgevingvan de beschikking.
Ten overstaan van de schuldeisers die zouden zijn
weggelaten, en aan wie de beschikking van toelaatbaar-
heid niet ter kennis zouzijngebracht, kan de termijn van
derdenverzet van artikel1034 van het GerechtelijkWet-
boek geen aanvang nemen.
HOOFDSTUK II
De schuldbemiddelaar
Art. 1675-17
In het kader van de procedure
van collectieve
schuldenregeling
wordt een hoofdrol toebedeeld aan
de schuldbemiddelaar
die door de rechter wordt aan-
gewezen wanneer hij over de toelaatbaarheid
van de
vordering uitspraak
doet.
Mogen slechts
als schuldbemiddelaars
worden
aangewezen, de personen bedoeld bij artikel 67 van
de wet van 12juni 1991 op het consumentenkrediet,
dit wil zeggen:
1° les avocats, officiers ministériels ou mandatai-
res de justice dans l'exercice de leur profession ou de
leur fonction;
2° les institutions publiques ou privées agréées à
cet effet par l'autorité compétente.
Les notaires et huissiers de justice sont des offi-
ciers ministériels. Les mandataires dejustice ne sont
pas explicités par les travaux préparatoires
de la loi.
« Entreraient
dans cette catégorie, la personne dé-
signée en qualité
d'administrateur
provisoire des
biens appartenant
à un majeur sur base de l'arti-
cle 488bis du Code civil ou encore la personne dési-
gnée conformément à la loi du 26 juin 1990 relative à
la protection de la personne des malades mentaux.
Il convient également de mentionner
à ce titre les
CPAS lorsque leur est déférée la tutelle des mineurs
conformément aux articles 63 à 68 de la loi organique
des CPAS.» (La médiation
de dettes -
Guide à
l'usage des institutions
candidates à l'exercice de la
médiation de dettes, Observatoire du Crédit et de
l'Endettement,
Charleroi, 1995).
Quant aux institutions publiques et privées, il doit
s'agir évidemment de personnes morales à l'exclu-
sion des personnes physiques; ces institutions
doi-
vent nécessairement disposer d'un agrément.
La Région wallonne est la première à avoir organi-
sé la procédure d'agrément par un décret du 7juillet
1994 (Moniteur
belge du 28 juillet 1994) concernant
l'agrément des institutions
pratiquant
la médiation
de dettes, applicable en Région de langue française.
Il est à noter que ce décret ne permet que l'agré-
ment d'institutions
qui, d'une part, affectent un tra-
vailleur social au service de médiation
et d'autre
part, justifient l'occupation d'un juriste ou ont conclu
une convention avec une telle personne ou avec l'Or-
dre des Avocats d'un barreau.
Tant le travailleur
social que le juriste doivent disposer d'une formation
spécialisée de trente heures au moins en matière de
médiation
de dettes ou disposer d'une expérience
professionnelle utile de trois ans.
Ces exigences tendent
à assurer
un travail
de
qualité à la personne qui fait appel à un service de
médiation de dettes dans le cadre de la loi du 12juin
1991 relative au crédit à la consommation. Il n'est
pas souhaitable
de diminuer ces exigences dans le
cadre de la fonction de médiation, particulièrement
essentielle, prévue par le présent projet.
Quatre autres
autorités
compétentes ont égale-
ment adopté des textes en la matière.
Ces textes sont les suivants:
-
le décret de la Communauté germanophone du
29 avril 1996 concernant la médiation et l'apurement
de dettes (Moniteur belge du 28 août 1996) s'applique
[ 51 ]
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
1° advocaten, ministeriële ambtenaren of gerech-
telijke mandatarissen
in de uitoefening van hun be-
roep of hun ambt;
2° overheidsinstellingen
of particuliere instellin-
gen die daartoe door de bevoegde overheid zijn er-
kend.
De notarissen
en gerechtsdeurwaarders
zijn mi-
nisteriële ambtenaren. De gerechtelijke mandataris-
sen werden in de voorbereidende werkzaamheden
van de wet niet aangewezen.
« Zouden ook onder deze categorie vallen, de perso-
nen aangewezen als voorlopig beheerder van de goe-
deren van een meerderjarige
of grond van arti-
kel 488bis
van het Burgerlijk Wetboek of nog de
persoon aangewezen
conform de wet van 26 juni
1990 betreffende de bescherming van de persoon van
de geesteszieken.
In dat opzicht dienen eveneens de OCMW's te
worden vermeld wanneer hen de voogdijvan minder-
jarigen wordt opgedragen conform de artikelen 63 tot
68 van de organieke wet op de OCMW's. »(La média-
tion de dettes -
Guide à l'usage des institutions candida-
tes à l'exercicede la médiation de dettes, Obseroatoire du
Crédit et de l'Endettement, Charleroi, 1995).
Wat de overheidsinstellingen
en particuliere
in-
stellingen
betreft,
moet het uiteraard
gaan
om
rechtspersonen
met uitsluiting
van de natuurlijke
personen; deze instellingen moeten noodzakelijker-
wijze over een erkenning beschikken.
Het Waalse Gewest heeft als eerste de erkennings-
procedure geregeld, bij decreet van 7 juli 1994 (Bel-
gisch
Staatsblad
van 28 juli 1994) betreffende de
erkenning van de instellingen die de schuldbemidde-
ling toepassen, dat van toepassing is in het Fransta-
lige Gewest.
Er moet worden genoteerd dat dit decreet slechts
de erkenning mogelijk maakt van instellingen
die
enerzijds een maatschappelijk werker tewerkstellen
bij de schuldbemiddelingsdienst
en die anderzijds de
tewerkstelling
van een jurist verantwoorden
of die
een overeenkomst hebben gesloten met zulke per-
soon of met de Orde van advocaten van een balie.
Zowel de maatschappelijk
werker als de jurist moe-
ten een gespecialiseerde opleiding van minstens der-
tig uur op het gebied van schuldbemiddeling gehad
hebben of een nuttige beroepservaring van drie jaar
hebben.
Deze vereisten
strekken
ertoe een kwalitatief
hoogstaand werk te waarborgen aan de persoon die
beroep doet op een schuldbemiddelingsdienst
in het
kader van de wet van 12juni 1991 op het consumen-
tenkrediet.
Het is niet wenselijk deze vereisten te
verminderen in het kader van de bemiddelinsgfunc-
tie, die bijzonder essentieel is en waarin dit ontwerp
voorziet.
Vierandere bevoegdeoverhedenhebbeneveneens tek-
sten terzake goedgekeurd.
Deteksten zijnde volgende:
-
het decreet van de Duitstalige Gemeenschap van
29 april1996 betreffendedebemiddelingen de aanzuive-
ring van schulden (Belgisch Staatsblad van 28 augustus
- 1073/1
- 96/97
-107411-96/97
aux institutions
privées et publiques
qui pratiquent
la médiation
de dettes en région de langue alleman-
de;
-
le décret
de la Commission
communautaire
française
du 18 juillet
1996 organisant
l'agrément
des institutions
pratiquant
la médiation
de dettes
(Moniteur
belge du 11 septembre
1996) concerne les
institutions
privées ou publiques
exerçant
leurs acti-
vités dans la Région de Bruxelles-Capitale
et consi-
dérées comme appartenant
exclusivement
à la Com-
munauté
française;
-
le décret
de la Communauté
flamande
du
24 juillet
1996 portant
réglementation
de l'agrément
des institutions
chargées
de la médiation
de dettes
dans la Communauté
flamande
(Moniteur
belge du
5 octobre 1996) s'applique
aux institutions
privées ou
publiques
qui relèvent
de la Communauté
flamande;
-
l'ordonnance
de la Région de Bruxelles-Capita-
le du 7 novembre
1996 concernant
l'agrément
des
institutions
pratiquant
la médiation
de dettes (Moni-
teur belge du 30 novembre
1996) régit exclusivement
les institutions
qui exercent
tout ou partie
de leurs
activités
dans la Région de Bruxelles-Capitale
et qui
ne peuvent
être considérées
comme appartenant
ex-
clusivement
à l'une ou à l'autre
Communauté.
§ 2. Il est essentiel
que le médiateur
bénéficie de
la confiance
des parties
concernées.
Même s'il est
proposé par le débiteur,
il doit être indépendant
et
impartial.
Le fait qu'il est proposé par le débiteur
ne
le prive pas de son caractère
d'indépendance
et d'im-
partialité.
S'il existe des raisons légitimes de douter de l'indé-
pendance
et de l'impartialité
du médiateur
de dettes,
il doit pouvoir
être
récusé.
Certaines
limites
sont
cependant
posées.
Ainsi, si le médiateur
a été proposé par une partie,
cette
dernière
ne pourra
le récuser
que pour
des
motifs dont elle n'a eu connaissance
qu'après
la dési-
gnation
dudit médiateur.
De même, la récusation
ne pourra
être demandée
après l'expiration
du délai de déclaration
de créances
sauf si le motif n'a été révélé qu'après
l'expiration
de
ce délai.
Pour le surplus,
la procédure
se déroule conformé-
ment aux dispositions
du Code judiciaire
concernant
la récusation
d'experts.
§ 3. Par analogie avec les dispositions
du droit des
saisies (article
1396 du Code judiciaire),
il est prévu
que pendant
toute la durée du plan, le juge est chargé
de veiller au respect
de la loi. Il est informé
par le
médiateur
qui lui adresse
un rapport
chaque année,
chaque fois que le juge le demande,
et naturellement,
à la fin de sa mission.
Ce rapport
est déposé au greffe et peut être consul-
té par le débiteur
et les créanciers.
Il justifie
égale-
ment l'état
des frais, honoraires
et émoluments
du
médiateur
de dettes.
[ 52 ]
1996) is van toepassing op de private instellingen
en
overheidsinstellingen die aan schuldbemiddeling doen in
het Duitstalige Gewest;
-
het decreet van de Franse Gemeenschapscommis-
sie van 18juli 1996 houdende de erkenningvan
de instel-
lingen die bemiddelen bij schulden (Belgisch Staatsblad
van 11 september 1996) heeft betrekking op de private
instellingen of de overheidsinstellingen
die hun activitei-
ten uitoefenen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en
die beschouwd worden als uitsluitend tot de Franse Ge-
meenschap behorend;
-
het decreet van de Vlaamse Gemeenschap
van
24 juli 1996 houdende de reglementering van de erken-
ning van de instellingen belast met de schuldbemiddeling
in de Vlaamse Gemeenschap (Belgisch Staatsblad
van
5 oktober 1996) is van toepassing op de private instellin-
gen en op de overheidsinstellingen
die onder de Vlaamse
Gemeenschap vallen;
-
de ordonnantie
van het Brussels Hoofdstedelijk
Gewest van 7 november 1996 betreffende de erkenning
van instellingen voor schuldbemiddeling (Belgisch Staats-
blad van 30 november 1996) regelt uitsluitend de instel-
lingen die al hun activiteiten of een gedeelte ervan in het
Brussels Hoofdstedelijk Gewest uitoefenen en die niet
kunnen beschouwd worden als uitsluitend tot de ene ofde
andere Gemeenschap behorend.
§ 2. Het is essentieel dat de bemiddelaar het vertrou-
wen van de betrokken partijen geniet. Zelfsindien hij door
de schuldenaar wordt voorgesteld, moet hij onafhankelijk
en onpartijdig zijn. Het feit dat hij door de schuldenaar
wordt voorgesteld, doet niets af aan zijn onafhankelijke en
onpartijdige aard.
Indien er wettige redenen bestaan
om de onafhan-
kelijkheid
en de onpartijdigheid
van de schuldbemid-
delaar
in twijfel
te trekken,
moet hij kunnen
ge-
wraakt
worden. Er zijn echter beperkingen
gesteld.
Aldus, indien de bemiddelaar
door een partij werd
voorgesteld,
zal deze laatste
hem
slechts
kunnen
wraken
om redenen
waarvan
zij slechts
kennis
ge-
had heeft na de aanwijzing
van deze bemiddelaar.
Zo ook zal de wraking
niet kunnen
worden
ge-
vraagd
na verloop van de termijn
van aangifte
van
schulden,
behalve indien de reden slechts na verloop
van deze termijn
werd onthuld.
Voor het overige verloopt de procedure
conform de
bepalingen
van het Gerechtelijke
Wetboek betreffen-
de de wraking
van deskundigen.
§ 3. Naar
analogie
met
de bepalingen
van
het
beslagrecht
(artikel
1396 van het Gerechtelijk
Wet-
boek), is erin voorzien dat, tijdens de looptijd van de
regeling,
de rechter
ermee belast is toe te zien op de
naleving
van de wet.
De rechter
wordt op de hoogte
gesteld
door de bemiddelaar
die hem ieder jaar
een
verslag
stuurt,
telkens
hij erom vraagt,
en natuur-
lijk, aan het einde van zijn opdracht.
Dit verslag
wordt
ter griffie neergelegd
en kan
worden
geraadpleegd
door de schuldenaar
en de
schuldeisers.
Het verantwoordt
eveneens
de staat
van kosten, erelonen en emolumenten
van de schuld-
bemiddelaar.
A la suggestion du Conseil d'Etat, il a été ajouté
qu'au cas où il constate une négligence dans le chef
du médiateur de dettes, le juge en informe le procu-
reur du Roi qui apprécie les suites disciplinaires
qu'elle peut comporter, ou l'autorité compétente pour
l'agrément des institutions privées ou publiques, vi-
sée au § t-, 2e tiret du présent article.
Le Conseil d'Etat souligne, à cet égard, qu'il con-
vient de ne pas perdre de vue
« que le procureur du
Roi ne peut engager, directement ou indirectement,
des poursuites disciplinaires que contre les avocats,
officiers ministériels ou mandataires de justice men-
tionnés à l'article 67, 1°, de la loi relative au crédit à
la consommation, et qu'il ne peut cependant en faire
de même à l'encontre des institutions
publiques et
des institutions
privées agréées ou de leurs agents,
visés au 2° de la même disposition législative.
En règle générale, l'initiative à cette fin devra être
prise, dès lors, par leurs organes de gestion spécifi-
ques ou par les autorités administratives
tutélaires.
Il va de soi que le procureur du Roi peut toujours
engager une action publique en cas d'infraction à la
loi pénale. »
Au vu du dossier qui lui sera communiqué, l'auto-
rité compétente pour l'agrément des institutions pu-
bliques ou privées chargées de la médiation de det-
tes, appréciera si les faits dénoncés justifient, le cas
échéant, la révocation ou la suspension de l'agré-
ment.
§ 4. Cette disposition vise le remplacement
du
médiateur
de dettes, en cas d'empêchement de ce
dernier. Il pourra également être remplacé en cas
d'incompétence ou si sa responsabilité est mise en
cause. Ces cas pourraient apparaître notamment à la
lecture du rapport annuel et de l'état de frais et
honoraires.
Quant à la forme de la demande, il suffit, comme à
l'article 1675-14, § 2, alinéa 3, d'une simple déclara-
tion écrite, déposée ou adressée au greffe.
Art. 1675-18
Les médiateurs de dettes sont évidemment tenus
au secret professionnel. Toute violation est punie des
peines prévues à l'article 458 du Code pénal.
Art. 1675-19
Le Roi est habilité à déterminer les règles et les
tarifs fixant les honoraires, émoluments et frais du
médiateur de dettes.
La possibilité d'octroyer des provisions est égale-
ment prévue.
Les paiements à effectuer au médiateur de dettes
sont ordonnés par le juge. S'il échet, ce dernier en-
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
Op suggestie van de Raad van State werd toege-
voegd dat indien de rechter een nalatigheid vaststelt
in hoofdevan de schuldbemiddelaar, hij de procureur
des Konings ervan op de hoogte stelt die oordeelt over
de disciplinaire gevolgen ervan, of de overheid be-
voegd voor de erkenning van de private instellingen
of overheidsinstellingen,
bedoeld in § 1, tweede
streepje, van dit artikel.
In dat opzicht benadrukt
de Raad van State dat
men niet uit het oogmag verliezen
« dat de procureur
des Konings, rechtstreeks
of onrechtstreeks,
enkel
tuchtvervolgingen
kan inleiden tegen de in arti-
kel 67, 1°, van de wet op het consumentenkrediet
genoemde advocaten, ministeriële ambtenaren ofge-
rechtelijke mandatarissen,
doch dat hij dit niet kan
tegen overheidsinstellingen
en erkende particuliere
instellingen of hun organen en personeelsleden, be-
doeld in het 2° van dezelfde wetsbepaling.
Het initiatief daartoe zal in de regel dan ook moe-
ten uitgaan van hun eigen bestuursorganen ofvan de
toezichthoudende administratieve overheden. Uiter-
aard kan de procureur des Konings steeds een straf-
vordering instellen
indien de strafwet
overtreden
wordt. »
Ten opzichte van het dossier dat haar zal worden
meegedeeld, zal de bevoegde overheid voor de erken-
ning van de private instellingen of overheidsinstel-
lingen, belast met de schuldbemiddeling, oordelen of
de aangebrachte feiten desgevallend de herroeping of
de opschorting van de erkenning rechtvaardigen.
§ 4. Deze bepaling beoogt de vervanging van de
schuldbemiddelaar
in geval van verhindering
van
deze laatste.
Hij zal eveneens vervangen kunnen
worden indien hij onbekwaam is of indien zijn ver-
antwoordelijkheid in vraag gesteld wordt. Deze ge-
vallen zouden namelijk kunnen aan het licht komen
bij het lezen van het jaarverslag en van de staat van
kosten en erelonen.
Wat de vorm van de vordering betreft, volstaat een
eenvoudig geschreven verklaring, neergelegd bij of
gestuurd
aan
de griffie,
zoals vermeld
in arti-
keI1675-14, § 2, derde lid.
[ 53 ]
Art. 1675-18
De schuldbemiddelaars
zijn uiteraard tot het be-
roepsgeheim gehouden. Elke schending ervan wordt
gestraft met de straffen bepaald bij artikel 458 van
het Strafwetboek.
Art. 1675-19
De Koning is gemachtigd om de regels en barema's
tot vaststelling van de erelonen, de emolumenten en
de kosten van de schuldbemiddelaar te bepalen.
Er is eveneens voorzien in de mogelijkheid provisi-
onele vergoedingen toe te kennen.
De betalingen aan de schuldbemiddelaar worden
door de rechter
toegekend. In voorkomend geval
- 1073/1
- 96/97
-107411-96/97
tend au préalable
le débiteur
et le médiateur
de
dettes.
La préférence reconnue au médiateur
de dettes
s'exercera
à l'égard de tous les créanciers qui ont
bénéficié de son intervention
et notamment
des
créanciers bénéficiaires
d'une hypothèque ou d'un
gage sur le bien grevé.
La question sera cependant pour le juge de déter-
miner la mesure dans laquelle ces créanciers auront
en définitive à supporter une quote-part des frais et
honoraires.
La question est bien connue en cas de faillite et de
réalisation
de l'immeuble hypothéqué
(voy. Jean-
Luc Ledoux, Chronique de jurisprudence,
Les sûre-
tés, JT, 1994, p. 328, nOS28 et 29; Mons, 15 décembre
1992, RDC, 1994, p. 935; Liège, 26 mars 1996, JL
MB, 1996, p. 1564). »
CHAPITRE III
Autres modifications
du Code judiciaire
Art.3
Les articles 3, 6, 8 à 13 et 17 instaurent
la possibi-
lité de vendre de gré à gré les immeubles du saisi.
Cette possibilité n'est pas limitée au cas où un règle-
ment collectif de dettes est ordonné. Elle s'applique à
tous les immeubles faisant l'objet de la saisie-exécu-
tion.
La possibilité, dans le cadre d'une saisie-exécution
immobilière, de procéder à une vente de gré à gré est
souvent préférable, dans l'intérêt de toutes les par-
ties, à la vente publique.
Voir ci-après, sous article 6, un commentaire plus
détaillé sur cette question.
Art.4
Cet article est à mettre en rapport avec la modifi-
cation apportée par l'article 5 du présent projet à
l'article 1391 du Codejudiciaire.
Un avis de règlement collectif de dettes est ainsi
établi par le greffier dans les vingt-quatre heures du
prononcé de l'ordonnance d'admissibilité, pour être
joint aux avis de saisie.
Cet avis de règlement collectif de dettes sera com-
plété par le médiateur de dettes, qui y indiquera le
plan de règlement collectif, son terme ou sa révoca-
tion (article 1675-14).
[ 54 ]
hoort deze laatste
vooraf de schuldenaar
en de
schuldbemiddelaar .
Het voorrecht van de bemiddelaar zal uitgeoefend
worden ten opzichte van al de schuldeisers die aan-
spraak gemaakt hebben op zijn tussenkomst en meer
bepaald ten opzichte van de schuldeisers die houder
zijn van een hypotheek of van een pand op het be-
zwaarde goed.
Het is echter de rechter die zal bepalen in hoeverre
deze schuldeisers ten slotte een deel van de kosten en
erelonen zullen moeten dragen.
De vraag is welbekend bij faillissementen en bij de
tegeldemaking
van een gehypothekeerd
onroerend
goed (Jean-Luc Ledoux, Chronique dejurisprudence,
Les sûretés, JT, 1994, blz. 328, nrs28 en 29; Bergen,
15 december
1992, RDC, 1994, blz. 935; Liège,
26 maart 1996, JL MB, 1996, blz. 1564). »
HOOFDSTUK III
Andere wijzigingen van het Gerechtelijk
Wetboek
Art.3
De artikelen 3,6,8 tot 13 en 17voeren de mogelijk-
heid in om de goederen van de beslagene uit de hand
te verkopen. Deze mogelijkheid is niet beperkt tot
het geval waarbij een collectieve schuldenregeling
opgelegd wordt. Zij is van toepassing op al de goede-
ren die het voorwerp uitmaken van het uitvoerend
beslag.
De mogelijkheid om, in het kader van een uitvoe-
rend beslag op onroerend goed, over te gaan tot een
verkoop uit de hand is, in het belang van alle par-
tijen, vaak te verkiezen boven de openbare verkoop.
Zie hierna, onder artikel 6, een meer gedetailleerd
commentaar hierover.
Art.4
Dit artikel moet in verband gebracht worden met
de wijziging aangebracht door artikel 5 van dit ont-
werp aan artikel1391 van het Gerechtelijk Wetboek.
Een bericht
van
collectieve
schuldenregeling
wordt aldus door de griffier opgemaakt binnen de
vierentwintig
uur na de uitspraak
van de beschik-
king van toelaatbaarheid,
om gevoegd te worden bij
de berichten van beslag.
Dit bericht van collectieve schuldenregeling
zal
door de schuldbemiddelaar
aangevuld worden, die
daarin de collectieve aanzuiveringsregeling,
het ein-
de of de herroeping ervan (artikel1675-14)
zal opne-
men.
Art.5
L'article 1391 prévoit notamment que les avocats,
huissiers de justice et notaires sont autorisés, dans
certains cas, à prendre connaissance au greffe des
avis de saisie, de délégation et de cession établis au
nom d'une personne déterminée.
De même, aucune saisie-exécution, aucune procé-
dure de répartition ne peut être diligentée sans con-
sultation préalable de ces avis.
L'article a pour but d'ajouter les avis de règlement
collectif de dettes aux avis de saisie, de délégation et
de cession.
L'information des avocats et huissiers sur l'exis-
tence d'une procédure de règlement collectif concer-
nant une personne contre laquelle ils sont chargés
d'une procédure est en effet très précieuse. Il en est
de même pour les notaires, en ce qui concerne les
personnes dont les biens doivent faire l'objet d'un
acte de leur ministère.
En application de l'article 1675-10, § 1er, le média-
teur de dettes doit prendre connaissance au greffe
des avis de saisie, de délégation et de cession établis
au nom du débiteur.
Le texte soumis au Conseil d'Etat comprenait un
article 6 qui complétait l'article 1391 aux fins d'auto-
riser le médiateur de dettes à effectuer cette formali-
té. Cette disposition n'a plus été reprise
dans le
présent
projet vu la constatation
exprimée par le
Conseil d'Etat qu'elle faisait double emploi avec l'ar-
ticle 1675-10, § t-.
Art.6
Le problème de la réalisation des immeubles saisis
Pour ce qui concerne la réalisation des immeubles
tant dans le cadre de la procédure de saisie-exécution
immobilière que dans le cadre de la procédure de
règlement collectif, il importe de prévoir une possibi-
lité de vente de gré à gré. Tel était l'objet des arti-
cles 4 et 5 de la proposition de loi visant à prévenir et
combattre le surendettement
adoptée le 7 avril 1995.
Ces textes ont été techniquement
améliorés et com-
plétés par les articles 4,6 et 7 de la proposition de loi
visant
à prévenir et combattre le surendettement
(Doc. Parlem. Chambre, 1995-1996, 154/1). Toute-
fois, cette dernière proposition doit encore être amé-
liorée afin de permettre au débiteur de se faire enten-
dre.
Cette adaptation
est en effet encore insuffisante
dans la mesure où un droit d'initiative pour faire
vendre l'immeuble de gré à gré n'est pas reconnu au
saisi. Il semble, de surcroît, irréaliste de lui imposer
(et même parfois au tiers détenteur) le formalisme
imposé par l'article 1580ter, alinéa 1er (voir article 11
[ 55 ]
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
Art.5
Artikel
1391 voorziet
er met name in dat de
advocaten, gerechtsdeurwaarders
en notarissen,
in
bepaalde gevallen, gemachtigd
zijn om ter griffie
kennis te nemen van de berichten van beslag, delega-
tie en overdracht opgesteld op naam van een welbe-
paalde persoon.
Zo ook kan geen enkel uitvoerend beslag, geen
enkele verdelingsprocedure versneld uitgevoerd wor-
den zonder voorafgaande raadpleging van deze be-
richten.
Het artikel heeft tot doel de berichten van collee-
tieve schuldenregeling te voegen bij de berichten van
beslag, delegatie en overdracht.
Het op de hoogte brengen van de advocaten en
deurwaarders
van het bestaan van een procedure
van collectieve schuldenregeling betreffende een per-
soon tegen wie zij met een procedure belast zijn, is
inderdaad heel belangrijk. Dit geldt ookvoor de nota-
rissen wat de personen betreft van wie de goederen
het voorwerp moeten uitmaken
van een door hun
ambt te verlijden akte.
In toepassing van artikel
1675-10, § 1, moet de
schuldbemiddelaar op de griffie kennis nemen van de
berichten van beslag, delegatie en overdracht opge-
steld op naam van de schuldenaar.
De tekst voorgelegd aan de Raad van State omvat-
te een artike16 dat artikel1391 vervolledigde tenein-
de de schuldbemiddelaar toe te laten deze formaliteit
te verrichten. Deze bepaling werd niet meer opgeno-
men in dit ontwerp aangezien de Raad van State
vaststelde dat zij dubbel gebruik uitmaakte met arti-
kel1675-10, § 1.
Art.6
Het probleem van de tegeldemaking van de onroe-
rende goederen waarop beslag werd gelegd
Wat de tegeldemaking van de onroerende goede-
ren betreft zowel in het kader van de procedure van
uitvoerend beslag op onroerende goederen als in het
kader van de procedure van collectieve schuldenre-
geling, moet er worden voorzien in de mogelijkheid
van verkoop uit de hand. Dit was het voorwerp van
artikelen 4 en 5 van het wetsvoorstel ter voorkoming
en bestrijding van de overmatige schuldenlast, goed-
gekeurd op 7 april 1995. Deze teksten werden tech-
nisch verbeterd en aangevuld met artikelen 4, 6 en 7
van het wetsvoorstel ter voorkoming en bestrijding
van de overmatige schuldenlast (Parl. Stuk Kamer
1995-1996, 154/1). Dit laatste voorstel moet echter
nog worden verbeterd om het de schuldenaar moge-
lijk te maken zich te laten horen.
Deze aanpassing is inderdaad nog onvoldoende in
de mate waarin een recht op initiatief om het onroe-
rend goed uit de hand te doen verkopen aan de
beslagene niet toekomt. Het lijkt bovendien niet rea-
listisch
hem (en soms zelfs de derde bezitter) het
formalisme op te leggen opgelegd door artikel 1580
- 1073/1
- 96/97
-107411-96/97
du présent projet) au créancier saisissant (ce forma-
lisme
procède
de
l'article
1193bis
et
de
l'article 1193ter du Codejudiciaire). C'est pourquoi:
-
l'article 1568 du Code judiciaire est complété
par un 4° : «l'indication de la faculté offerte au débi-
teur de transmettre
au juge, à peine d'irrecevabilité,
dans les huit jours qui suivent la signification de
l'exploit de saisie, toute offre d'achat de gré à gré de
son immeuble» (article 8 du présent projet);
-
un article 1580bis prévoit qu'en tout état de
cause, le juge peut d'office ordonner la vente de gré à
gré lorsque l'intérêt des parties le requiert (article 10
du présent projet).
L'article 1564 du Code judiciaire impose que la
saisie-exécution immobilière soit précédée d'un com-
mandement signifié au débiteur. Le commandement
informe le débiteur que faute de paiement, il sera
procédé à la saisie de ses immeubles. Il ne peut être
suivi d'un exploit de saisie que quinze jours plus tard
(article 1566).
Il convient de prévoir que, dès le stade du comman-
dement, le débiteur soit informé qu'il ne disposera
que du bref délai de huit jours à dater de la significa-
tion de l'exploit de saisie pour transmettre
au juge
une offre d'achat de gré à gré de son immeuble. Ce
délai de huit jours est indispensable
pour ne pas
ralentir inutilement la procédure.
Art.7
Dans la mesure où la procédure de règlement col-
lectif produit un effet suspensif (toutes les voies
d'exécution qui tendent au paiement d'une somme en
argent sont suspendues; les saisies déjà pratiquées
conservent cependant leur caractère conservatoire,
article 1675-7, § 2), il importe de préserver les inté-
rêts d'un créancier qui aurait fait signifier un com-
mandement préalable à saisie-exécution immobilière
et qui ne pourrait plus poursuivre cette procédure en
faisant signifier un exploit de saisie-exécution immo-
bilière.
L'effet d'indisponibilité produit par la transcrip-
tion du commandement pourra être maintenu pen-
dant cette durée de suspension, conformément à l'ar-
ticle
1567 du Code judiciaire.
Il s'agit
d'une
précaution qui peut s'avérer essentielle notamment
en cas de rejet du plan ou de réalisation de l'immeu-
ble dans le cadre des mesures accompagnant un rè-
glement amiable ou judiciaire.
En principe le commandement devrait être suivi
dans les six mois d'un exploit de saisie sous peine de
[ 56 ]
ter, eerste lid (zie artikelll
van dit voorstel), aan de
beslagleggende
schuldeiser
(dit formalisme vloeit
voort uit artikel 1193bis en artikel 1193ter van het
Gerechtelijke Wetboek). Daarom:
-
wordt artikel 1568 van het Gerechtelijk Wet-
boek aangevuld met een 4° : «de vermelding van de
mogelijkheid die de schuldenaar geboden wordt om,
binnen de acht dagen die volgen op het betekenen
van het exploot van beslaglegging, op straffe van
onontvankelijkheid,
aan de rechter elk aankoopbod
uit de hand van zijn onroerend goed te bezorgen"
(artikel 8 van dit ontwerp);
-
voorziet een artikel 1580bis in het volgende:
in ieder geval kan de rechter ambtshalve de verkoop
uit de hand bevelen indien het belang van de partijen
zulks vereist (artikel10
van dit ontwerp).
Artikel1564 van het Gerechtelijk Wetboek legt op
dat het uitvoerend beslag op onroerende goed wordt
voorafgegaan door een bevelschrift betekend aan de
schuldenaar.
Het bevelschrift stelt de schuldenaar
ervan in kennis dat bij gebrek aan betaling, er tot
beslag op zijn onroerende goederen zal worden over-
gegaan. Dit mag slechts vijftien dagen later door een
exploot van inbeslagneming
worden gevolgd (arti-
kel1566).
Er dient te worden voorzien dat, vanaf het sta-
dium van het bevelschrift, de schuldenaar
ervan in
kennis gesteld wordt dat hij slechts over de korte
termijn van acht dagen zal beschikken met ingang
van de datum van de betekening van het exploot van
inbeslagneming om aan de rechter een aanbod van
verkoop uit de hand van zijn onroerend goed te bezor-
gen. Deze termijn van acht dagen is onontbeerlijk om
de procedure niet nutteloos te vertragen.
Art.7
In de mate waarin de procedure van collectieve
regeling een opschortend gevolg heeft (alle middelen
van tenuitvoerlegging
die tot de betaling van een
geldsom strekken, zijn opgeschort; het reeds toege-
paste beslag bewaart echter zijn conservatoire aard,
artikel 1675-7, § 2), dienen de belangen te worden
gevrijwaard van een schuldeiser die een bevelschrift
voorafgaand aan uitvoerend beslag op onroerende
goederen zou hebben doen betekenen
en die deze
procedure niet meer zou kunnen voortzetten door een
exploot van uitvoerend beslag op onroerende goede-
ren te doen betekenen.
Het gevolg van onbeschikbaarheid
veroorzaakt
door de overschrijving van het bevelschrift zal behou-
den kunnen blijven tijdens deze duur van opschor-
ting, conform artikel 1567 van het Gerechtelijk Wet-
boek. Het gaat om een voorzorg die van wezenlijk
belang kan blijken met name in geval van verwer-
ping van de regeling oftegeldemaking van het onroe-
rend goed in het kader van de maatregelen
die een
minnelijke of gerechtelijke regeling begeleiden.
In principe zou het bevelschrift binnen
de zes
maanden moeten worden gevolgd door een beslagex-
caducité du commandement; il importe donc d'assu-
rer la pérennité de ce commandement et de permet-
tre pendant cette durée le maintien et le renouvelle-
ment
de la transcription
de celui-ci
eu égard
notamment aux effets produits par les articles 1575
et 1577 du Codejudiciaire.
Art.8
L'article 1568 du Code judiciaire énonce les men-
tions que doit contenir l'exploit par lequel le créan-
cier signifie au débiteur qu'il saisit ses immeubles.
L'exploit devra également informer le débiteur de
la faculté qui lui est offerte d'adresser au juge toute
offre d'achat de gré à gré de son immeuble, et ce dans
les huit jours qui suivent la signification de l'exploit.
Le texte s'inspire de l'article 1526bis du Codejudi-
ciaire.
La suite qui peut être réservée à une telle initiati-
ve du débiteur est réglée par le nouvel article 1580bis
du Codejudiciaire.
Art.9
Cet article n'appelle pas de commentaire particu-
lier.
Art.10
Le juge exercera le pouvoir qui lui est attribué par
l'article 1580bis, le cas échéant, lorsque le débiteur
lui aura transmis une offre d'achat de gré à gré. A cet
égard, le juge exerce un pouvoir souverain d'appré-
ciation. Il peut aussi recourir à la mise en œuvre de
l'article 1580bis en dehors de toute sollicitation du
débiteur.
Le texte de cet article présente, en son 2e alinéa,
une innovation importante
par rapport
à l'avant-
projet soumis au Conseil d'Etat. Il octroie en effet au
juge qui ordonne la vente de gré à gré, la faculté de
désigner comme acquéreur la personne qui laisse au
débiteur l'usage de son habitation.
L'obligation, pour le débiteur, de quitter l'immeu-
ble vendu entraîne des frais qui peuvent être impor-
tants et qui ne profitent ni au débiteur, ni aux créan-
ciers. Ces frais peuvent être évités si un candidat
acquéreur
consent
à laisser
ce débiteur
dans les
lieux.
Le juge pourra
désigner cette personne comme
acquéreur
à condition que l'intérêt
des parties
le
requiert. Le juge doit d'ailleurs indiquer, dans son
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
ploot op gevaar van verval van het bevelschrift; het
komt er dus op aan voor de duurzaamheid
van dit
bevelschrift te zorgen en de handhaving
en de her-
nieuwing van de overschrijving ervan tijdens deze
duur mogelijk te maken gelet met name op de gevol-
gen veroorzaakt door de artikelen 1575 en 1577 van
het Gerechtelijk Wetboek.
[ 57 ]
Art.8
Artikel 1568 van het Gerechtelijk Wetboek somt
de vermeldingen op die het exploot waarin de schuld-
eiser de schuldenaar betekent dat hij beslag legt op
zijn onroerende goederen, moet bevatten.
Het exploot zal de schuldenaar eveneens in kennis
moeten stellen van de mogelijkheid die hem geboden
wordt de rechter elk aanbod van onderhandse aan-
koop van zijn onroerend goed te bezorgen en dit
binnen de acht dagen na de betekening van het ex-
ploot.
De tekst inspireert zich op artikel 1526bis van het
Gerechtelijk Wetboek.
Het gevolg dat kan worden gegeven aan zulk ini-
tiatief van de schuldenaar
wordt geregeld door het
nieuw artikel1580bis
van het Gerechtelijk Wetboek.
Art.9
Dit artikel vergt geen bijzondere commentaar.
Art.10
De rechter zal in voorkomend geval de macht uit-
oefenen die hem door artikel
1580bis wordt toege-
kend, wanneer de schuldenaar hem een aanbod van
aankoop uit de hand heeft bezorgd. In dat opzicht
oefent de rechter
een soevereine beoordelingsbe-
voegdheid uit. Hij kan eveneens artikel 1580bis in
werking stellen, buiten elk verzoek van de schulde-
naar.
De tekst van dit artikel houdt, in zijn tweede lid,
een belangrijke vernieuwing in, ten aanzien van het
voorontwerp dat aan de Raad van State werd voorge-
legd. Het kent inderdaad aan de rechter, die de ver-
koop uit de hand oplegt, de mogelijkheid toe om als
verkrijger de persoon aan te duiden die aan de schul-
denaar het gebruik over zijn woning laat.
De verplichting, voor de schuldenaar, om het ver-
kochte pand te verlaten, brengt kosten met zich, die
belangrijk kunnen zijn, en noch aan de schuldenaar,
noch aan de schuldeisers
ten goede komen. Deze
kosten kunnen vermeden worden indien een kandi-
daat-verkrijger ermee instemt, dat deze schuldenaar
in de woning blijft.
De rechter zal deze persoon kunnen aanduiden als
verkrijger op voorwaarde dat het belang van de par-
tijen het vereist. De rechter moet trouwens in zijn
- 1073/1
- 96/97
-107411-96/97
ordonnance, les raisons pour lesquelles les parties y
trouvent un intérêt (alinéa 4).
La disposition ne s'applique évidemment qu'en cas
de réalisation
de l'immeuble servant
d'habitation
principale au débiteur.
Le juge examinera avec soin tous les éléments de
fait, tels que les frais de déménagement et d'installa-
tion dans un nouveau logement, la différence entre le
loyer réclamé par l'acheteur et les loyers des habita-
tions où le débiteur pourrait s'installer, les frais de
déplacement pour lui et sa famille, etc.
Il sera évidemment attentif à détecter toute enten-
te frauduleuse éventuelle entre l'acheteur potentiel
et le débiteur, et à s'assurer de la plus totale bonne foi
des parties.
En pratique, cette faculté ne sera utilisée en fa-
veur du candidat acquéreur qui proposerait un prix
inférieur à celui offert par d'autres candidats, qu'à
condition que les créanciers hypothécaires ou privilé-
giés inscrits aient été remboursés.
En son avant-dernier
alinéa, le texte prévoit une
couverture étendue des irrégularités
commises anté-
rieurement,
afin d'éviter au maximum de remettre
en cause la procédure dans le cadre de cette vente de
gré à gré.
Il est cependant essentiel d'insister sur ce que la
couverture concerne les actes de procédure et non la
décision elle-même et les vices qui pourraient l'affec-
ter (comparer avec le recours contre l'ordonnance
d'investiture
du notaire sur le fondement de l'arti-
cle 1580 du Code judiciaire
qui n'est pas régi par
l'article 1622 du Codejudiciaire; voir G. De Leval, La
saisie immobilière, Rep. Not., 1995, n° 313 c, p. 226
et références citées).
En bref,
la disposition
de l'article
1580bis,
alinéas 1er et 2, n'est pas concernée par la règle pré-
vue à l'article 1580bis, alinéa 7.
En ce qui concerne le recours, on précise que:
« la
décision n'est susceptible
ni d'opposition ni d'ap-
pel. »,
Il convient enfin de souligner que les possibilités
offertes
au juge des saisies
par
ce nouvel arti-
cle 1580bis sont indépendantes d'une éventuelle pro-
cédure de règlement collectif.
Dans le cadre d'une telle procédure, il serait loisi-
ble au juge qui utiliserait
les pouvoirs qui lui sont
reconnus par l'alinéa 2, d'imposer dans le plan des
conditions particulières
(par exemple, obligation de
respecter le bail conclu avec l'acquéreur pendant une
période déterminée). Le non-respect de ces condi-
tions particulières pourrait justifier la révocation du
plan en application de l'article 1675, § 1er, 20•
[ 58 ]
beschikking de redenen aanduiden waarom de par-
tijen er baat bij vinden (lid 4).
De bepaling is vanzelfsprekend
slechts van toe-
passing bij de tegeldemaking van het onroerend goed
dat als hoofdverblijf van de schuldenaar dient.
De rechter zal met zorg met deze feitelijke elemen-
ten rekening houden, als daar zijn de kosten voor
verhuis naar en inrichting van een nieuwe woonst,
het verschil tussen de door de koper gevraagde huur-
prijs en de huurprijzen
van de woonsten waar de
schuldenaar zich zou kunnen vestigen, de verplaat-
singsonkosten voor hem en zijn familie, enz.
Hij zal er uiteraard
zorg voor dragen, elke even-
tuele kwaadwillige verstandhouding
tussen de po-
tentiële koper en de schuldenaar op te sporen, en zich
te overtuigen van de volle goede trouw van beide
partijen.
In de praktijk zal deze mogelijkheid slechts ge-
bruikt worden ten gunste van de kandidaat-verkrij-
ger die een prijs zou aanbieden die lager ligt dan deze
die aangeboden wordt door andere kandidaten,
op
voorwaarde dat de hypothecaire of bevoorrechte in-
geschreven schuldeisers terugbetaald werden.
In zijn voorlaatste lid voorziet de tekst een uitge-
breide dekking van de vroeger begane onregelmatig-
heden, teneinde maximaal te vermijden dat de proce-
dure opnieuw in vraag wordt gesteld in het kader van
deze verkoop uit de hand.
Het is echter essentieel om de nadruk te leggen op
het feit dat de dekking de procedurehandelingen
be-
treft en niet de beslissing zelf en de gebreken die
haar zouden kunnen treffen (vergelijk met het be-
roep tegen de beschikking van investituur
van de
notaris op de gegrondheid van artikel 1580 van het
Gerechtelijk Wetboek dat niet geregeld wordt door
artikel1622 van het Gerechtelijk Wetboek; zie G. De
Leval, La saisie immobilière, Rep. Not., 1995, n' 313
c, blz. 226 en aangehaalde refertes),
Kortom, de regel voorzien bij artikel 1580bis, ze-
vende
lid, betreft
niet
de bepaling
van
arti-
kel1580bis,
eerste lid en tweede lid.
Wat het beroep betreft, preciseert men:
« De uit-
spraak is niet vatbaar voor verzet ofhoger beroep. »,
Tenslotte
dient te worden onderstreept,
dat de
mogelijkheden die aan de beslagrechter worden toe-
gekend door dit nieuwe artikel 1580bis, onafhanke-
lijk zijn van een eventuele procedure van collectieve
aanzuiveringsregeling
van de schulden.
In het kader van een dergelijke procedure zou het
mogelijk zijn voor de rechter, die gebruik zou maken
van de machten die hem door het tweede lid worden
toegekend, om in de regeling bijzondere voorwaarden
op te leggen (bijvoorbeeld, de verplichting
om het
huurcontract, afgesloten met de verkrijger, geduren-
de een bepaalde periode te eerbiedigen). Het niet
naleven van deze bijzondere voorwaarden
zou de
herroeping van de regeling rechtvaardigen in toepas-
sing van artikel1675,
§ 1,20•
Art.11
Cet article insère un article 1580ter dans le Code
judiciaire aux fins d'autoriser la vente de gré à gré à
la demande du créancier saisissant.
Le recours à la vente de gré à gré doit optimaliser
les résultats, ce qui profite tant aux créanciers qu'au
débiteur: leurs intérêts sont nécessairement conver-
gents.
Il faut ajouter que le débiteur peut, même à prix
sensiblement égal, préférer pour des raisons psycho-
logiques la vente de gré à gré mais aussi envisager de
demeurer dans un immeuble acquis par un proche.
En tout état de cause, il faut que les intérêts
du
créancier et du débiteur soient préservés et qu'un
contrôle strict soit effectué afin qu'un immeuble ac-
quis de gré à gré ne soit pas revendu, peu après, à un
prix deux ou trois fois plus élevé!
Art. 12 et 13
Ces articles n'appellent pas de commentaire parti-
culier.
CHAPITRE VI
Diverses dispositions
modificatives
Art.14
Il convient de permettre
au médiateur
de dettes
d'accéder aux données contenues dans la Centrale
des crédits de la Banque Nationale de Belgique, orga-
nisée par la loi du 12juin 1991 relative au crédit à la
consommation, et ce dans le cadre de sa mission,
c'est-à-dire pour ce qui concerne exclusivement le
débiteur qui a demandé le bénéfice de la procédure de
règlement collectif de dettes.
Art.15
Les articles 2271 et suivants du Code civil traitent
de quelques prescriptions particulières.
A l'instar des juges et avocats, il convient de limi-
ter à cinq ans prenant cours à la fin de leur mission,
la responsabilité des médiateurs de dettes.
Art.16
L'exemption de la formalité de l'enregistrement
prévue par le présent article a évidemment pour but
de ne pas augmenter les frais mis à charge du requé-
rant.
[ 59 ]
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
Art.11
Dit artikellast
een artikel 1580ter in het Gerech-
telijk Wetboek in om de verkoop uit de hand toe te
laten op verzoek van de beslagleggende schuldeiser.
Het beroep op de verkoop uit de hand moet de
resultaten
optimaliseren, wat zowel de schuldeisers
als de schuldenaar ten goede zal komen: hun belan-
gen lopen noodzakelijkerwijze samen.
Er dient te worden aan toegevoegd dat de schulde-
naar, zelfs bij tamelijk gelijke prijs, om psychologi-
sche redenen de verkoop uit de hand kan verkiezen,
maar ook kan overwegen in een onroerend goed ver-
worven door een familielid te wonen. In ieder geval
moeten de belangen van de schuldeisers en de schul-
denaar worden gevrijwaard en moet een strikte con-
trole worden uitgeoefend opdat een uit de hand ver-
worven onroerend goed, korte tijd later, niet opnieuw
zou worden verkocht tegen een twee of drie keer
hogere prijs!
Art. 12 en 13
Deze artikelen vergen geen bijzondere commen-
taar.
HOOFDSTUK VI
Diverse wijzigende bepalingen
Art.14
De schuldbemiddelaar
moet de mogelijkheid krij-
gen de gegevens in te zien die opgeslagen zijn in de
Centrale voor kredieten van de Nationale Bank van
België, ingesteld door de wet van 12juni 1991 op het
consumentenkrediet,
en dit in het kader van zijn
opdracht, dit wil zeggen uitsluitend
wat betreft de
schuldenaar
die het voordeel van de procedure van
collectieve schuldenregeling heeft gevraagd.
Art.15
Artikel 2271 en volgende van het Burgerlijk Wet-
boek behandelen enkele bijzondere voorschriften.
In navolging van de rechters en advocaten dient de
aansprakelijkheid
van de schuldbemiddelaars
te
worden beperkt tot vijfjaar vanafhet
einde van hun
opdracht.
Art.16
De vrijstelling van de registratieformaliteit
waar-
in dit artikel voorziet, heeft uiteraard tot doel de ten
laste van de verzoeker gelegde kosten niet op te
drijven.
- 1073/1
- 96/97
-107411-96/97
L'article 162 du Code des droits d'enregistrement,
d'hypothèque et de greffe comporte ainsi une série
d'actes et de jugements exemptés de cette formalité.
Art.17
Cet article modifie la loi hypothécaire pour tenir
compte de la possibilité de vendre de gré à gré l'im-
meuble saisi à charge d'un tiers détenteur qu'il y a
lieu d'informer à cette fin.
CHAPITRE V
Banque centrale de données de
la Banque nationale de Belgique
Art.18
Le présent article comprend l'ensemble des dispo-
sitions qui organisent l'enregistrement
des avis de
règlement collectif dans la banque centrale de don-
nées de la Banque nationale de Belgique. Il s'inspire
directement des articles 69 et suivants de la loi du
12juin 1991 relative au crédit à la consommation.
Les données essentielles qu'il convient d'enregis-
trer seront fixées par le Roi, de même que les person-
nes tenues de transmettre
les données précitées à la
Banque nationale de Belgique.
L'article
15 du texte soumis au Conseil d'Etat
prévoyait également l'enregistrement
des avis de
saisie exécutoire, de délégation et de cession.
Entre-temps,
le Ministre de la Justice a préparé
un avant-projet de loi organisant un régistre central
informatisé des avis de saisie, visant à remplacer le
système actuel, décentralisé auprès de chaque tribu-
nal de première instance. Un tel registre
central
informatisé rend superflu l'enregistrement
des avis
de saisie exécutoire, de délégation et de cession dans
la banque centrale de données de la Banque nationa-
le de Belgique.
Le § 2 détermine les personnes qui doivent consul-
ter ces données.
Aux personnes autorisées par les lois relatives au
crédit à la consommation et au crédit hypothécaire,
s'ajoute le médiateur de dettes dans le cadre de sa
mission.
§ 3. La consultation par les personnes autorisées
ne peut se faire que dans les buts fixés par la loi.
C'est l'application du principe de finalité de traite-
ment des données.
§ 4. Il découle également du principe de finalité
du traitement
des données, que celles-ci ne peuvent
être conservées dans un fichier lorsqu'elles ont cessé
[ 60 ]
Artikel 162 van het Wetboek der registratie-, hy-
potheek- en griffierechten bevat aldus een reeks ak-
ten en vonnissen die van deze formaliteit vrijgesteld
zijn.
Art.17
Dit artikel wijzigt de hypothecaire wet om reke-
ning te houden met de mogelijkheid om het in beslag
genomen onroerend goed uit de hand te verkopen ten
laste van een derde bezitter die dient ingelicht te
worden te dien einde.
HOOFDSTUKV
Centrale gegevensbank
van
de Nationale Bank van België
Art.18
Dit artikelomvat
alle bepalingen die de registra-
tie van de berichten van collectieve schuldenrege-
ling in de centrale gegevensbank van de Nationale
Bank van België regelen. Het wordt rechtstreeks
geïnspireerd door artikel 69 en volgende van de wet
van 12juni 1991 op het consumentenkrediet.
De essentiële gegevens die moeten worden gere-
gistreerd, evenals de personen die ertoe gehouden
zijn bovengenoemde
gegevens
aan de Nationale
Bank van België mee te delen, zullen door de Koning
worden bepaald.
Artikel 15 van de tekst, die voorgelegd werd aan
de Raad van State, voorzag eveneens de registratie
van de berichten van uitvoerend beslag, van delega-
tie en van overdracht.
Ondertussen
heeft de Minister van Justitie
een
voorontwerp van wet voorbereid, die een geïnforma-
tiseerd centraal register organiseert van de berich-
ten van beslag, met de bedoeling het huidige sys-
teem te vervangen, dat gedecentraliseerd
is bij elke
rechtbank van eerste aanleg. Een dergelijk geïnfor-
matiseerd centraal register zou de registratie in de
centrale gegevensbank van de Nationale Bank van
België van de berichten van uitvoerend beslag, van
delegatie en van overdracht, overbodig maken.
§ 2 bepaalt de personen die deze gegevens moeten
raadplegen.
Aan de personen gemachtigd door de wetten op
het consumentenkrediet
en het hypothecair krediet,
komt daarbij nog de schuldbemiddelaar in het kader
van zijn opdracht.
§ 3. De raadpleging door de gemachtigde perso-
nen mag slechts gebeuren met de door de wet be-
paalde oogmerken. Hier wordt het finaliteitsprinci-
pe van de verwerking van gegevens toegepast.
§ 4. Logisch gevolg van het finaliteitsprincipe
van de verwerking van gegevens is dat ze slechts
mogen bewaard blijven in een bestand
zolang dit
de se justifier. Le Roi est donc habilité
à fixer un
délai pour la conservation des données.
Mutatis mutandis,
et par analogie avec la régle-
mentation
actuelle (arrêté
royal du 20 novembre
1992 relatif à l'enregistrement
par la Banque Natio-
nale de Belgique des défauts de paiement en matière
de crédit à la consommation et de crédit hypothécai-
re), ces délais de conservation
devraient
être les
suivants:
-
en cas de plan sans remise de dettes en capi-
tal: un an à partir du terme du plan,
-
en cas de plan avec remise de dette en capital:
deux ans à partir du terme du plan,
-
en cas de révocation du plan fondée sur les
motifs visés à l'article 1675-15, § 1er: dix ans à partir
de la révocation dudit plan.
§ 5. Ce paragraphe
règle les modalités du paie-
ment à la Banque Nationale de Belgique des frais
engendrés par la consultation de la banque de don-
nées.
§ 6. Conformément à la réglementation
actuelle
concernant la Centrale des crédits, il est prévu que
les centrales
de risques étrangères
peuvent avoir
communication des données recueillies par la ban-
que centrale de données.
CHAPITRE VI
Entrée en vigueur
Art.19
Compte tenu des modifications importantes
de
l'ordre juridique, entraînées par la présente loi, une
entrée en vigueur retardée s'avère indispensable.
PROJET
DE LOI II (n° 1074/1)
Analyse des articles
Article 1er
L'avant-projet de loi relative au règlement collectif
de dettes soumis au Conseil d'Etat comportait no-
tamment les articles 2 et 3 du premier projet.
Le premier article règle la compétence territoriale
des tribunaux, l'autre, pour sa part, attribue de nou-
velles compétences au juge des saisies.
Ces dispositions règlent une matière visée à l'arti-
cle 77, alinéa 1er, 9°, de la Constitution.
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
noodzakelijk is. De Koning is dus gemachtigd om
een termijn te bepalen voor het behoud van de gege-
vens.
Mutatis mutandis,
en analoog met de huidige re-
glementering
(koninklijk besluit van 20 november
1992 betreffende de registratie
door de Nationale
Bank van België van wanbetalingen
inzake consu-
mentenkrediet
en hypothecair krediet), zouden deze
termijnen voor het behoud de volgende moeten zijn:
[ 61 ]
-
bij regeling
zonder kwijtschelding
van de
schulden in kapitaal : een jaar vanaf het einde van
de regeling,
-
bij regeling met kwijtschelding van de schul-
den in kapitaal:
twee jaar vanaf het einde van de
regeling,
-
bij herroeping van de regeling, gesteund op de
motieven bedoeld in artikel 1675-15, § 1 : tien jaar
vanaf de herroeping van voornoemde regeling.
§ 5. Deze paragraafregelt
de modaliteiten van de
betaling aan de Nationale Bank van België van de
kosten die de raadpleging van de gegevensbank met
zich brengt.
§ 6. Conform de huidige reglementering
betref-
fende de Centrale voor kredieten, is erin voorzien
dat de buitenlandse
risicocentrales kennis kunnen
hebben van de gegevens verzameld door de centrale
gegevensbank.
HOOFDSTUK VI
Inwerkingtreding
Art.19
Rekening houdend met de belangrijke wijzigingen
van juridische aard die deze wet met zich brengt,
blijkt het onontbeerlijk de inwerkingtreding
uit te
stellen.
WETSONTWERP
II (nr 1074/1)
Analyse van de artikelen
Artikel1
Het voorontwerp van wet betreffende de collectie-
ve schuldenregeling
dat voorgelegd werd aan de
Raad van de State omvatte meer bepaald de artike-
len 2 en 3 van het eerste ontwerp.
Het eerste artikel regelt de territoriale
bevoegd-
heid van de rechtbanken, het andere kent van zijn
kant nieuwe bevoegdheden toe aan de beslagrechter.
Deze bepalingen regelen een aangelegenheid be-
doeld in artikel 77, eerste lid, 9°, van de Grondwet.
- 1073/1
- 96/97
-107411-96/97
Suite à la remarque du Conseil d'Etat, ces disposi-
tions ont été disjointes du premier projet.
Le présent projet règle ainsi une matière exclusi-
vement visée à l'article 77 de la Constitution.
Ces deux projets sont présentés simultanément
à
la Chambre des Représentants
sur un même docu-
ment parlementaire,
et ce par souci de cohérence.
Art.2
La compétence territoriale
du juge appelé à sta-
tuer dans le cadre de la loi relative au règlement
collectif de dettes est déterminée par le domicile du
débiteur au moment de l'introduction de la demande,
même en cas de déménagement ultérieur.
La volonté est évidemment de faciliter la démar-
che du requérant. La loi du 12 juin 1991 relative au
crédit à la consommation a prévu une disposition
identique pour le juge de paix (article 591 du Code
judiciaire).
Art.3
La détermination du juge compétent pour la procé-
dure de règlement collectif de dettes est une question
fort controversée.
Ainsi par exemple, dans son avis na 127 du 18 mai
1994, en page 7, le Conseil de la Consommation a-t-il
émis les considérations suivantes:
«En faveur du juge
de paix:
sa compétence en
matière de crédit à la consommation, de loyers, de
petits litiges de consommation. Il est le «juge des
difficultés familiales
», »,
Autres arguments:
la proximité, la possibilité de
simplifier la procédure, la facilité d'accès. Il a une
dénomination plus conviviale.
En faveur dujuge
des saisies:
celui-ci répond du
tribunal de première instance, lequel a une compé-
tence plus générale.
Par son appartenance
au tribunal
de première
instance, le juge des saisies pourrait dès lors se voir
attribuer la compétence de se prononcer sur l'admis-
sibilité de la créance et sur les difficultés d'exécution
du plan de règlement lorsque celui-ci comporte des
mesures qui s'apparentent
à des saisies. Le juge des
saisies est plus compétent sur des questions plus
techniques.
Il présente
en outre l'avantage
d'une
plus grande cohérence au niveau de la jurispruden-
ce. »
Les arguments en faveur du juge des saisies ont
paru déterminants.
Le Gouvernement a retenu sur-
tout le fait que la plupart
des procédures seront
entamées alors que le débiteur est confronté à des
mesures de saisie et d'exécution forcée, traitées par
le juge des saisies (Sur le choix du juge des saisies,
[ 62 ]
Ingevolge de opmerking van de Raad van State
werden deze bepalingen gescheiden van het eerste
ontwerp.
Dit ontwerp regelt aldus een aangelegenheid uit-
sluitend bedoeld in artikel 77 van de Grondwet.
Deze beide ontwerpen worden gelijktijdig op een-
zelfde parlementair
bescheid aan de Kamer van
Volksvertegenwoordigers
voorgelegd, en dit om de
coherentie te bevorderen.
Art.2
De territoriale bevoegdheid van de rechter die uit-
spraak moet doen in het kader van de wet inzake de
collectieve schuldenregeling wordt vastgesteld door
de woonplaats van de schuldenaar
op het ogenblik
van de indiening van de vordering, zelfs in geval van
latere verhuis.
Het is uiteraard
de bedoeling de stappen van de
verzoeker te vergemakkelijken.
De wet van 12 juni
1991 op het consumentenkrediet
heeft in een identie-
ke bepaling
voorzien voor de vrederechter
(arti-
kel591 van het Gerechtelijk Wetboek).
Art.3
De vaststelling
van de bevoegde rechter voor de
procedure van collectieve schuldenregeling is een fel
omstreden kwestie.
Aldus heeft de Raad voor het Verbruik bijvoor-
beeld in zijn advies n' 127 van 18 mei 1994, op blad-
zijde 7, de volgende beschouwingen gemaakt:
«Pluspunt van de vrederechter:
zijn bevoegdheid
inzake consumentenkrediet,
huurprijzen
en kleine
consumentengeschillen.
Hij is de « rechter van ge-
zinsmoeilijkheden
», »,
Andere argumenten:
de nabijheid, de mogelijk-
heid om de procedure te vereenvoudigen, de gemak-
kelijke toegankelijkheid. Hij boezemt meer vertrou-
wen in.
Pluspunt van de beslagrechter
:hij hangt afvan de
rechtbank van eerste aanleg, welke een meer alge-
mene bevoegdheid heeft.
Doordat hij deel uitmaakt van de rechtbank van
eerste aanleg, kan aan de beslagrechter de bevoegd-
heid worden toegekend om zich uit te spreken over de
aanvaardbaarheid
van de schuldvordering en over de
moeilijkheden bij de uitvoering van de aanzuive-
ringsregeling als dit maatregelen omvat die verwant
zijn met beslagleggingen. De beslagrechter
is meer
bevoegd op het gebied van eerder technische proble-
men. Hij biedt bovendien het voordeel van een grote-
re samenhang op het niveau van de rechtspraak.
»
De argumenten
ten gunste van de beslagrechter
zijn determinerend
gebleken.
De Regering
heeft
vooral het feit in aanmerking genomen dat de meeste
procedures zullen worden aangevat terwijl de schul-
denaar geconfronteerd wordt met maatregelen
van
beslag en gedwongen uitvoering, behandeld door de
voir C. Panier, Le juge et le médiateur
de dettes:
missions nouvelles, Actes du Ve Colloque de l'Obser-
vatoire du Crédit et de l'Endettement,
15 novembre
1996, op. cit., p. 148).
Le Vice-Premier
Ministre
et
Ministre
de l'Economie,
E. DI RUPO
Le Vice-Premier
Ministre
et
Ministre
des Finances,
Ph. MAYSTADT
Le Ministre
de la Justice,
S. DE CLERCK
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
beslagrechter
(Over de keuze van de beslagrechter,
zie C. Panier,
Le juge
et le médiateur
de dettes:
missions
nouvelles,
Handelingen
van
het
Ve Colloquium van de Observatoire
du Crédit et de
l'Endettement,
15 november 1996, op. cit., blz. 148).
[ 63 ]
De Vice-Eerste Minister
en
Minister
van Economie,
E. DI RUPO
De Vice-Eerste Minister
en
Minister
van Financiën,
Ph. MAYSTADT
De Minister
van Justitie,
S. DE CLERCK
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
AVANT-PROJETDE LOI
soumis à l'avis du Conseil d'Etat
Avant-projet de loi relatif au
règlement collectif de dettes
Article
lee
La présente
loi règle une matière visée à l'article 78 de la
Constitution.
Art.2
Il est inséré
une
cinquième
partie
bis dans
le Code
judiciaire
intitulée
«Du
règlement
collectif
de dettes»
comprenant
les articles 1675bis à 16750cties decies libellés
comme suit:
«CHAPITRE
PREMIER
De la procédure de règlement collectif de dettes
Art. 1675bis
Toute personne physique domiciliée en Belgique, qui, au
moment de l'introduction
de la demande, n'a pas la qualité
de commerçant
au sens de l'article
lee du Code de commerce
et se trouve dans l'impossibilité
de faire face à ses dettes
exigibles ou à échoir, peut introduire,
devant le juge, une
demande visant à obtenir un règlement
collectif de dettes,
sauf si elle a manifestement
organisé
son insolvabilité.
Si la personne
visée à l'alinéa
lee a eu la qualité
de
commerçant,
elle ne peut introduire
sa demande que si elle
a cessé
ses activités
commerciales
depuis
six mois au
moins, ou, en cas de déclaration
de faillite, si la clôture des
opérations
a été prononcée.
Art. 1675ter
Dans le cadre d'une procédure
de règlement
collectif de
dettes, le débiteur
et ses créanciers
peuvent
convenir d'un
plan de règlement
amiable.
A défaut d'accord sur un tel plan, le juge peut arrêter
un
plan de règlement
judiciaire.
Le plan de règlement
doit redresser
la situation
finan-
cière du débiteur:
il doit lui permettre
de rembourser
ses
dettes,
le cas échéant
en tenant
compte des dispositions
visées à l'article
1675duodecies, tout en lui assurant
ainsi
qu'à sa famille la possibilité de mener une existence décen-
te.
Art. 1675quater
§ lee. La demande
de règlement
collectif de dettes
est
introduite
par requête
formée et instruite
conformément
aux articles
1025 à 1034.
[64 ]
VOORONTWERPVANWET
onderworpen aan het advies van de Raad van State
Voorontwerp van wet betreffende
de collectieve schuldenregeling
Artikel1
Deze wet regelt een aangelegenheid
bedoeld in artikel
78
van de Grondwet.
Art.2
In het Gerechtelijk
Wetboek wordt een vijfde gedeelte
bis ingevoegd met als opschrift « De collectieve schuldenre-
geling » dat de artikelen
1675bis tot 16750cties decies be-
vat, luidend als volgt:
«HOOFDSTUK
I
Procedure van collectieve schuldenregeling
Art. 1675bis
Elke natuurlijke
persoon met woonplaats
in België, die,
op het ogenblik van het indienen
van de vordering,
geen
koopman
is in de zin van artikelivan
het Wetboek van
koophandel
en die zich in de onmogelijkheid
bevindt
zijn
opeisbare
of nog te vervallen
schulden te voldoen, kan een
vordering
tot het bekomen van een collectieve schuldenre-
geling instellen
voor de rechter,
behalve indien hij kenne-
lijk zijn onvermogen
heeft bewerkt.
Als de in het eerste
lid bedoelde
persoon
koopman
is
geweest, kan hij zijn verzoek maar indienen
als hij sinds
ten minste zes maanden
geen handel meer drijft of, ingeval
hij failliet werd verklaard,
de sluiting van de verrichtingen
werd uitgesproken.
Art. 1675ter
Binnen
het raam van een collectieve schuldenregeling
kunnen
de schuldenaar
en zijn schuldeisers
in der minne
een aanzuiveringsregeling
treffen.
Bij ontstentenis
van een dergelijke regeling kan de rech-
ter een gerechtelijke
aanzuiveringsregeling
vastleggen.
De aanzuiveringsregeling
moet de financiële
toestand
van
de schuldenaar
herstellen
: ze moet
hem
in staat
stellen zijn schulden te betalen,
in voorkomend
geval door
rekening
te
houden
met
de bepalingen
bedoeld
in
artikel1675duodecies,
en tegelijkertijd
waarborgen
dat
hijzelf
en zijn gezin
een menswaardig
bestaan
kunnen
leiden.
Art. 1675quater
§ 1. De vordering
tot collectieve schuldenregeling
wordt
ingediend bij verzoekschrift
en behandeld
overeenkomstig
de artikelen
1025 tot 1034.
§ 2. La requête
contient,
outre
les mentions
visées à
l'article 1026 :
1° l'indication
de la date de naissance
du requérant;
2° l'identité du médiateur
de dettes éventuellement
pro-
posé;
3° un état
détaillé
et estimatif
des éléments
actifs et
passifs du patrimoine
du requérant,
du patrimoine
com-
mun s'il est marié sous un régime de communauté
et du
patrimoine
du conjoint;
4° les nom, prénoms,
profession,
domicile et date
de
naissance
du conjoint du requérant,
leur régime matrimo-
nial ainsi que la composition du ménage;
5° les nom, prénoms,
ou la dénomination
sociale, le
domicile ou le siège social des créanciers du requérant
et le
cas échéant,
des personnes
qui ont constitué
pour lui une
sûreté personnelle;
6° le cas échéant,
les dettes
contestées
en tout ou en
partie;
7° les raisons
de l'impossibilité
de rembourser
ses det-
tes;
8° la signature
du requérant
ou de son avocat.
§ 3. Si les mentions
sont incomplètes,
le juge invite,
dans
le délai visé à l'article
1675sexies,
le requérant
à
compléter sa requête.
Art. 1675quinquies
Les procédures
d'octroi de délais de grâce visées à l'arti-
cle
1334,
d'octroi
de facilités
de paiement
visées
à
l'article
1337bis
et à l'article
59 de la loi du 4 août 1992
relative au crédit hypothécaire
sont suspendues,
tant qu'il
n'a pas été statué
sur la demande
visant
à obtenir
un
règlement
collectif des dettes.
Art. 1675sexies
§ 1ec.
Sans préjudice de l'article 1028, alinéa 2, dans les
huit jours du dépôt de la requête, le juge statue sur l'admis-
sibilité de la demande. Si le juge demande au requérant
de
compléter sa requête conformément
à l'article
1675quater,
la décision sur l'admissibilité
intervient
dans les huit jours
du dépôt au greffe de la requête complétée.
§ 2. Lorsqu'il
déclare la demande
admissible,
le juge
nomme dans son ordonnance un médiateur
de dettes et, le
cas échéant, un huissier
de justice et/ou un notaire.
§ 3. Le juge statue
d'office sur l'octroi éventuel, en tout
ou en partie, de l'assistance
judiciaire.
§ 4. La décision d'admissibilité
fait naître une situation
de concours entre
les créanciers
et a pour conséquence
l'indisponibilité
totale
du patrimoine
du requérant.
L'in-
disponibilité
vaut pour toute la durée du règlement
collec-
tif de dettes.
Font partie de la masse, tous les biens du requérant
au
moment
de la décision, ainsi que les biens qu'il acquiert
pendant
l'exécution du règlement
collectif de dettes.
[ 65 ]
- 1073/1 - 96/97
- 1074/1 - 96/97
§ 2. Het verzoekschrift
bevat, buiten
de vermeldingen
bedoeld in artikel
1026 :
1° de aanduiding
van de geboortedatum
van de verzoe-
ker;
2° de identiteit
van de eventueel voorgestelde schuldbe-
middelaar;
3° een gedetailleerde
raming van de baten en de lasten
van het vermogen van de verzoeker, van het gemeenschap-
pelijk vermogen indien hij gehuwd is onder een stelsel van
gemeenschap
van goederen en van het vermogen van de
echtgeno( 0)t(e);
4° naam, voornamen,
beroep, woonplaats
en geboorte-
datum van de echtgeno(o)t(e) van de verzoeker, hun huwe-
lijksvermogensstelsel
evenals
de samenstelling
van het
gezin;
5° de naam, de voornamen,
of de vennootschapsnaam,
de woonplaats
of de maatschappelijke
zetel van de schuld-
eisers van de verzoeker
en in voorkomend
geval van de
personen
die voor hem een persoonlijke
zekerheid
hebben
gesteld;
6° in voorkomend geval de geheel of gedeeltelijk betwis-
te schulden;
7° de redenen van de onmogelijkheid
om zijn schulden
terug te betalen;
8° de handtekening
van de verzoeker of van zijn advo-
kaat.
§ 3. Als de vermeldingen
onvolledig zijn, vraagt de rech-
ter binnen de termijn bepaald bij artikel1675sexies
aan de
verzoeker zijn verzoekschrift
aan te vullen.
Art. 1675quinquies
De procedures
tot het verkrijgen
van uitstel van beta-
ling bedoeld in artikel 1334, en deze tot het verkrijgen van
betalingsfaciliteiten
bedoeld in artikel
1337bis en in arti-
kel 59 van de wet van 4 augustus
1992 op het hypothecair
krediet,
zijn geschorst,
zolang geen uitspraak
is gedaan
over de vordering
tot het bekomen
van een collectieve
schuldenregeling.
Art. 1675sexies
§ 1. Onverminderd
artikel
1028, tweede
lid, doet de
rechter
uitspraak
over de toelaatbaarheid
van de vorde-
ring binnen
acht
dagen
na indiening
van het verzoek-
schrift.
Als de rechter
aan
de verzoeker
vraagt
zijn
verzoekschrift
aan
te
vullen
overeenkomstig
arti-
kel1675quater,
moet hij zich over de toelaatbaarheid
uit-
spreken uiterlijk acht dagen na neerlegging van het vervol-
ledigde verzoekschrift
ter griffie.
§2. Als de rechter het verzoek toelaatbaar
acht, stelt hij
in zijn beschikking een schuldbemiddelaar
aan en, in voor-
komend geval, een gerechtsdeurwaarder
en/of een notaris.
§ 3. De rechter doet ambtshalve
uitspraak
over de even-
tuele toekenning
van volledige of gedeeltelijke
rechtsbij-
stand.
§ 4. De uitspraak
over de toelaatbaarheid
doet een
situatie van samenloop ontstaan
tussen de schuldeisers
en
heeft de volledige onbeschikbaarheid
van het vermogen
van de verzoeker
tot gevolg. De onbeschikbaarheid
geldt
gedurende de gehele looptijd van de collectieve schuldenre-
geling.
Tot de boedel behoren alle goederen van de verzoeker op
het ogenblik van de uitspraak,
alsmede de goederen die hij
tijdens de uitvoering van de collectieve aanzuiveringsrege-
ling verkrijgt.
- 1073/1 - 96/97
-107411-
96/97
Toutes les voies d'exécution
qui tendent
au paiement
d'une somme en argent sont suspendues.
Les saisies déjà
pratiquées
conservent
cependant
leur caractère
conserva-
toire.
La décision d'admissibilité
contient
l'interdiction
faite
au débiteur,
sauf autorisation
du juge, d'aggraver
son in-
solvabilité,
de payer tout ou partie
d'une créance
autre
qu'une créance alimentaire,
à l'exception des arriérés,
de
désintéresser
les personnes
qui ont constitué
une sûreté
personnelle
et qui acquitteraient
des créances nées anté-
rieurement,
de consentir
toute garantie
ou sûreté,
et en
général, d'accomplir tout acte étranger
à la gestion norma-
le du patrimoine.
Tout acte posé sans l'autorisation
requise
est inopposable aux créanciers,
sans préjudice de l'applica-
tion de l'article
1675quaterdecies.
§ 5. Dans les vingt-quatre
heures
du prononcé
de la
décision d'admissibilité,
le greffier adresse
au greffier du
tribunal
de première instance
du domicile du débiteur et à
la banque centrale
de données de la Banque Nationale
de
Belgique, un avis de règlement
collectif de dettes.
Art. 1675septies
A moins que cette mission ne lui ait été confiée par la
décision
d'admissibilité,
le médiateur
de dettes
chargé
d'une procédure
de règlement
amiable
et judiciaire
des
dettes
peut
s'adresser
au
juge,
conformément
à
l'article
1675ter
decies,
§ 2, alinéa
3, pour qu'il soit fait
injonction
au débiteur
ou à un tiers
de lui fournir
tous
renseignements
utiles sur des opérations accomplies par le
débiteur
et sur la composition et la localisation
du patri-
moine de celui-ci.
En toute hypothèse, le tiers tenu au secret professionnel
ou au devoir de réserve ne peut se prévaloir de celui-ci. Les
articles 878 et 882 lui sont applicables.
Art. 16750cties
§ 1ec. Dans les trois jours
du prononcé
de la décision
d'admissibilité,
celle-ci est notifiée sous pli judiciaire par le
greffier:
1° au
requérant
en
y
joignant
le
texte
des
articles
1675sexies, § 4, ainsi qu'à son conjoint s'il n'est pas
partie à la cause;
2° aux créanciers
et aux personnes
qui ont constitué
une sûreté personnelle en y joignant copie de la requête, un
formulaire
de déclaration
de créance et le texte des arti-
cles 1675sexies,
§ 4;
3° au médiateur
de dettes
en y joignant
copie de la
requête et les pièces y annexées;
4° au débiteur
cédé et au tiers saisi, en y joignant
le
texte de l'article 1675sexies, § 4, et en les informant que dès
la réception de l'ordonnance,
tout paiement
doit être effec-
tué entre les mains du médiateur
de dettes;
Elle peut également
être notifiée à tout tiers débiteur à
la demande du médiateur
de dettes.
§ 2. La déclaration
de créance
doit être
adressée
au
médiateur
de dettes dans le mois de l'envoi de la décision
d'admissibilité.
[ 66 ]
Alle middelen
van tenuitvoerlegging
die strekken
tot
betaling
van een geldsom worden geschorst.
De reeds ge-
legde beslagen behouden echter hun bewarende
werking.
De uitspraak
over de toelaatbaarheid
houdt voor de
schuldenaar
het verbod in om, behoudens
toestemming
van de rechter,
zijn schuldenlast
te vergroten,
schuldvor-
deringen
geheel of gedeeltelijk
te betalen
behoudens
on-
derhoudsgelden
in de mate dat zij geen achterstallen
be-
treffen,
personen
die een persoonlijke
zekerheid
hebben
gesteld schadeloos te stellen en die eerder ontstane
schul-
den zouden delgen, enige waarborg of zekerheid verlenen
en in 't algemeen, daden te stellen die buiten het normale
vermogensbeheer
vallen.
Iedere
daad gesteld
zonder
de
vereiste toestemming
is niet tegenstelbaar
aan de schuld-
eisers, onverminderd
de toepassing
van artikel
1675qua-
terdecies.
§ 5. Binnen vierentwintig
uur na de uitspraak
van de
beslissing
over de toelaatbaarheid,
zendt de griffier een
bericht van collectieve schuldenregeling
toe aan de griffier
van de rechtbank
van eerste aanleg van de woonplaats van
de schuldenaar
en aan de centrale
gegevensbank
van de
Nationale
Bank van België.
Art. 1675septies
Tenzij deze opdracht hem reeds was toevertrouwd
in de
uitspraak
over de toelaatbaarheid
kan de schuldbemidde-
laar, belast met een procedure van minnelijke en gerechte-
lijke aanzuiveringsregeling,
zich richten
tot de rechter
overeenkomstig
artikel
1675ter decies, § 2, lid 3, teneinde
de schuldenaar
of een derde te gelasten hem al de nuttige
inlichtingen
te verstrekken
over verrichtingen
uitgevoerd
door de schuldenaar
en over de samenstelling
en de vind-
plaats van diens vermogen.
Hoedanook kan de derde gehouden aan het beroepsge-
heim of aan
de zwijgplicht,
zich daarop
niet beroepen.
Artikelen
878 en 882 zijn op hem van toepassing.
Art. 16750cties
§ 1. Uiterlijk
drie dagen na de uitspraak
van de beslis-
sing over de toelaatbaarheid
moet de griffier deze bij ge-
rechtsbrief
ter kennis brengen van:
1° de verzoeker onder toevoeging van de tekst van arti-
kel 1675sexies,
§ 4, evenals aan zijn/haar
echtgenoioltre),
zo die geen partij is in de zaak;
2° de schuldeisers
en de personen
die een persoonlijke
zekerheid
hebben
gesteld
onder toevoeging
van een af-
schrift van het verzoekschrift,
van een formulier van aan-
gifte van schuldvordering,
alsook van de tekst
van arti-
kel1675sexies,
§ 4;
3° de schuldbemiddelaar
onder toevoeging van een af-
schrift van het verzoekschrift
en van de als bijlage toege-
voegde stukken;
4° de gecedeerde
schuldenaar
en de derde beslagene
onder toevoeging van een afschrift van de tekst van arti-
kel1675sexies,
§ 4. Zij worden ervan op de hoogte gebracht
dat iedere betaling, vanaf ontvangst van de beschikking, in
handen van de schuldbemiddelaar
moet gebeuren;
Op vraag van de schuldbemiddelaar
kan eveneens elke
derde
schuldenaar
van
de uitspraak
in kennis
worden
gesteld.
§ 2. De aangifte van schuldvordering
moet uiterlijk een
maand
na toezending
van de uitspraak
over de toelaat-
baarheid
aan de schuldbemiddelaar
worden gestuurd.
Elle indique la nature de la créance, sa justification,
son
montant en principal, intérêts
et frais, les causes éventuel-
les de préférence
ainsi que les procédures
auxquelles
elle
donnerait
lieu.
Art. 1675novies
§ i-. Le médiateur
de dettes
prend
connaissance
au
greffe, sans déplacement,
des avis de saisie, de délégation
et de cession établis au nom du débiteur.
§ 2. Le médiateur
de dettes dresse un projet de plan de
règlement
amiable contenant
les indications
et montants
énoncés à l'article 1629, alinéa 1ec.
§ 3. Seules peuvent être prises en compte les créances
visées à l'article 1628, alinéa 1ec.
§ 4. Le médiateur
de dettes adresse le projet de plan de
règlement
amiable par lettre recommandée
à la poste avec
accusé de réception
au requérant,
le cas échéant
à son
conjoint, et aux créanciers.
Le plan doit être approuvé par toutes les parties intéres-
sées. Tout contredit
doit être formé, soit par lettre recom-
mandée à la poste avec accusé de réception, soit par décla-
ration
devant
le médiateur
de dettes,
dans
le mois de
l'envoi du projet.
A défaut
de contredit
formé dans
les
conditions
et délai précités,
les parties
sont présumées
consentir
au plan.
§ 5. En cas d'approbation,
le médiateur
de dettes trans-
met aujuge
le plan de règlement
amiable, le rapport de ses
activités et les pièces du dossier.
Le juge statue
sur pièces par une décision valant juge-
ment d'accord au sens de l'article 1043.
Art. 1675decies
§ i-. Si, dans un délai de trois mois à compter
de la
notification
de sa désignation,
le médiateur
de dettes n'a
pu recueillir
l'accord du débiteur
et des créanciers
sur un
plan de règlement
amiable, il le constate
dans un procès-
verbal qu'il transmet
au juge en vue d'un éventuel plan de
règlement judiciaire.
Le médiateur
de dettes dépose au greffe le dossier de la
procédure
du règlement
amiable auquel il joint ses obser-
vations.
§ 2. Le juge fixe l'audience
à une date rapprochée.
Le
greffier convoque les parties
et le médiateur
de dettes par
pli judiciaire.
Le médiateur
de dettes est entendu.
Le juge
statue au plus tard dans les quinze jours suivant la clôture
des débats.
§ 3. En cas de contestation
portant
sur l'existence ou le
montant
d'une créance, le juge fixe provisoirement
le mon-
tant
dû, lequel, jusqu'à
ce qu'il soit statué
au fond, sera
provisoirement
consigné dans la mesure de ce qui, en vertu
du plan, est attribué
au créancier concerné.
§ 4. Par
dérogation
aux articles
2028 et suivants
et
2039 du Code civil, les personnes
qui ont constitué
une
sûreté personnelle
n'ont de recours contre le débiteur que
[ 67 ]
- 1073/1 - 96/97
- 1074/1 - 96/97
Die aangifte omschrijft de aard van de schuldvordering
alsmede
de verantwoording
ervan,
het bedrag
ervan
in
hoofdsom, interesten
en kosten, de eventuele redenen van
voorrang, alsook de procedures
waartoe ze aanleiding
kan
geven.
Art. 1675novies
§ 1. De schuldbemiddelaar
neemt
ter
griffie kennis,
zonder verplaatsing,
van de op naam van de schuldenaar
opgestelde berichten
van beslag, delegatie en overdracht.
§ 2. De schuldbemiddelaar
stelt een ontwerp van min-
nelijke
aanzuiveringsregeling
op, waarin
de in arti-
ke11629,
eerste
lid, opgenoemde
gegevens
en bedragen
zijn vermeld.
§ 3. Alleen
de in artikel
1628, eerste
lid, bedoelde
schuldvorderingen
mogen in aanmerking
worden
geno-
men.
§ 4. De schuldbemiddelaar
zendt het ontwerp van min-
nelijke
aanzuiveringsregeling
bij ter post aangetekende
brief tegen ontvangstbericht
naar
de schuldenaar
-
in
voorkomend
geval diens echtgeno(o)t(e)
-
en de schuld-
ersers.
De regeling moet door alle betrokken
partijen
goedge-
keurd worden. Ieder bezwaar moet ofwel bij ter post aange-
tekende
brief tegen
ontvangstbericht
ofwel door middel
van een verklaring
bij de schuldbemiddelaar
uiterlijk
een
maand na toezending van het ontwerp worden ingebracht.
Bij ontstentenis
van bezwaar
onder die voorwaarden
en
binnen
die termijn,
worden
de partijen
geacht
met
de
regeling in te stemmen.
§ 5. Bij instemming
bezorgt
de schuldbemiddelaar
de
minnelijke
aanzuiveringsregeling,
het verslag
van
zijn
werkzaamheden
en de dossierstukken
aan de rechter.
De rechter
doet op grond van
de bewijsstukken
een
uitspraak
met waarde
van akkoordvonnis
in de zin van
artikel1043.
Art. 1675decies
§ 1. Indien de schuldbemiddelaar,
binnen een termijn
van drie maanden
te rekenen van de dag dat hem van zijn
aanwijzing is kennis gegeven, geen overeenkomst
over een
minnelijke
aanzuiveringsregeling
tussen
de schuldenaar
en zijn schuldeisers
heeft kunnen
bereiken,
stelt hij dat
vast
in een proces-verbaal
dat hij, met het oog op een
eventuele
gerechtelijke
aanzuiveringsregeling,
aan
de
rechter bezorgt.
De schuldbemiddelaar
legt het dossier van de procedure
van minnelijke aanzuiveringsregeling,
met toevoeging van
zijn opmerkingen,
ter griffie neer.
§ 2. De rechter bepaalt op een nabije datum een rechts-
dag. De griffier roept de partijen
en de schuldbemiddelaar
bij gerechtsbrief
bijeen. De schuldbemiddelaar
wordt ge-
hoord. De rechter
doet uitspraak
uiterlijk
vijftien dagen
volgend op het afsluiten van de debatten.
§ 3. Bij betwisting
over het bestaan
van een schuldvor-
dering
of het bedrag
ervan,
stelt
de rechter
voorlopig,
totdat een uitspraak
over de grond van de zaak is gedaan,
het verschuldigde
bedrag vast dat voorlopig in bewaring
zal worden
genomen
in de mate van wat de betrokken
schuldeiser
op grond van de regeling wordt toegewezen.
§ 4. In afwijking van de artikelen
2028 en volgende, en
2039 van het Burgerlijk Wetboek, hebben de personen die
een persoonlijke zekerheid
hebben gesteld slechts verhaal
- 1073/1 - 96/97
-107411-
96/97
dans la mesure où elles émargent
au plan de règlement
et
dans le respect de celui-ci.
Art. 1675undecies
§ 1ec. Tout en respectant
l'égalité des créanciers
et sous
réserve des causes de préférence,
le juge peut imposer les
mesures suivantes:
1° le report
ou le rééchelonnement
du paiement
des
dettes en principal, intérêts
et frais;
2° la réduction
des taux d'intérêt
au taux d'intérêt
lé-
gal;
3° la suspension,
pour la durée du plan de règlement
judiciaire,
de l'effet d'une
sûreté
réelle,
sans
que cette
mesure ne puisse en compromettre
l'assiette;
4° la remise
de dettes
totale ou partielle
des intérêts
moratoires,
indemnités
et frais.
§ 2. Le jugement
mentionne
la durée du plan de règle-
ment judiciaire
qui ne peut excéder sept ans. Le délai de
remboursement
des contrats de crédit peut seulement
être
allongé au maximum
de la moitié de la durée restant
à
courir du prêt.
L'article 51 n'est pas d'application.
§ 3. Le juge subordonne
ces mesures
à l'accomplisse-
ment par le débiteur d'actes propres à faciliter ou à garan-
tir le paiement
de la dette. Illes
subordonne
également
à
l'abstention,
par le débiteur, d'actes qui aggraveraient
son
insolvabilité.
§ 4. Pour l'établissement
du plan, le juge ne peut déro-
ger aux articles 1408 à 1412 que par décision spécialement
motivée.
Art. 1675duodecies
§ t-. En outre, à la demande du débiteur,
le juge peut
décider toute
autre
remise
partielle
de dettes,
même en
capital, aux conditions suivantes:
-
tous les biens saisissables
sont réalisés à l'initiative
du médiateur
de dettes, conformément
aux règles des exé-
cutions
forcées. La répartition
a lieu dans le respect
de
l'égalité des créanciers,
sans préjudice des causes de préfé-
rences;
-
le juge opère une répartition
au marc le franc du
solde restant
dû. Sans préjudice
de l'article
1675quater
decies, § 2, la remise de dettes n'est acquise que lorsque le
débiteur
aura respecté le plan de règlement
imposé par le
juge et sauf retour à meilleure fortune du débiteur avant la
fin du plan de règlement judiciaire.
§ 2. Le jugement
mentionne
la durée du plan de règle-
ment judiciaire
qui est comprise entre
trois et sept ans.
L'article 51 n'est pas d'application.
§ 3. Le juge ne peut imposer une remise de dettes ali-
mentaires
non échues au jour de la décision arrêtant
le
plan de règlement judiciaire,
ni une remise de dettes d'un
failli subsistant
après la clôture de la faillite.
[ 68 ]
op de schuldenaar
in de mate dat zij in aanmerking
werden
genomen in de aanzuiveringsregeling
en mits eerbiediging
ervan.
Art. 1675undecies
§ 1. De rechter,
kan, mits eerbiediging
van de gelijk-
heid onder schuldeisers
en onverminderd
de redenen van
voorrang, de volgende maatregelen
opleggen:
1° uitstel of herschikking
van betaling van de schulden
in hoofdsom, interesten
en kosten;
2° vermindering
van de rentevoet tot de wettelijke ren-
tevoet;
3° opschorting,
voor de duur van de gerechtelijke
aan-
zuiveringsregeling,
van de gevolgen van de zakelijke
ze-
kerheid, zonder dat deze maatregel
de grondslag kan scha-
den;
4° gehele of gedeeltelijke
kwijtschelding
van de mora-
toire interesten,
vergoedingen
en kosten.
§ 2. Het vonnis geeft de looptijd van de gerechtelijke
aanzuiveringsregeling
aan,
die de zeven jaar
niet
mag
overschrijden.
De terugbetalingstermijn
van kredietover-
eenkomsten
mag slechts worden verlengd
met hoogstens
de helft van de nog resterende
looptijd van de lening.
Artikel 51 is niet van toepassing.
§ 3. De rechter
maakt
die maatregelen
ook onderge-
schikt aan het verrichten
door de schuldenaar
van hande-
lingen die de afbetaling van de schuld vergemakkelijken
of
waarborgen.
Hij maakt ze ook afhankelijk van het feit of de
schuldenaar
zich onthoudt van handelingen
die zijn onver-
mogen zouden doen toenemen.
§ 4. Voor het optellen van de regeling, kan de rechter
slechts afwijken van artikels
1408 tot 1412 door een bijzon-
der gemotiveerde
beslissing.
Art. 1675duodecies
§ 1. Bovendien kan de rechter, op vraag van de schulde-
naar,
besluiten
tot elke andere
gedeeltelijke
kwijtschel-
ding van schulden, zelfs van kapitaal,
onder de volgende
voorwaarden:
-
alle goederen die voor beslag in aanmerking
komen,
worden te gelde gemaakt op initiatiefvan
de schuldbemid-
delaar,
overeenkomstig
de regels
inzake
de gedwongen
tenuitvoerleggingen.
De verdeling heeft plaats met inacht-
name van de gelijkheid van de schuldeisers
onverminderd
de redenen van voorrang;
-
de rechter
voert een pondspondsgewijze
verdeling
van het nog te betalen
saldo uit.
Onverminderd
het arti-
kel1675quater
decies, § 2, kan
de kwijtschelding
van
schulden
maar verkregen
worden als de schuldenaar
de
door de rechter opgelegde aanzuiveringsregeling
heeft na-
geleefd, behoudens terugkeer
van de schuldenaar
tot beter
fortuin vóór het einde van de gezamenlijke
schuldenrege-
ling.
§ 2. Het vonnis duidt de looptijd van het gerechtelijk
aanzuiveringsplan
aan die ligt tussen
drie en zeven jaar.
Artikel51
is niet van toepassing.
§ 3. De rechter
kan
geen kwijtschelding
van
onder-
houdsgelden
verlenen
die niet vervallen
zijn op de dag er
een uitspraak
wordt gedaan over de gerechtelijke
aanzui-
veringsregeling
en evenmin van de schulden van een ge-
failleerde die nog overblijven na het sluiten van het faillis-
sement.
§ 4.
Pour l'établissement
du plan, le juge ne peut déro-
ger aux articles 1408 à 1412 que par décision spécialement
motivée.
Art. 1675ter decies
§ 1'". Le médiateur
de dettes est chargé de suivre et de
contrôler l'exécution
des mesures
prévues
dans le plan de
règlement
collectif.
Le débiteur informe sans délai le médiateur
de dettes de
tout changement
intervenu
dans sa situation
patrimoniale
après l'introduction
de la requête.
§ 2. La cause reste inscrite
au rôle jusqu'à
l'extinction
ou la caducité du plan de règlement
collectif.
L'article
730, § 2, a, alinéa 1ec, n'est pas d'application.
En cas de difficultés qui entravent
l'exécution du plan de
règlement
collectif ou en cas de survenance
de faits nou-
veaux justifiant
l'adaptation
ou la révision
du plan,
le
médiateur
de dettes fait ramener
la cause devant le juge
par simple déclaration
écrite déposée ou adressée
au gref-
fe.
Le greffier informe le débiteur
et les créanciers
de la
date à laquelle la cause sera fixée devant le juge.
§ 3. Le médiateur
de dettes fait mentionner
sur l'avis de
règlement
collectif, le plan de règlement
collectif, son ex-
tinction ou sa résiliation.
Le greffier communique
ces men-
tions sans délai au greffier du tribunal
de première instan-
ce du domicile du débiteur
et à la banque
centrale
de
données de la Banque nationale
de Belgique.
Art. 1675quater
decies
§ 1'". La caducité
du plan de règlement
est prononcée
par le juge devant lequel la cause est ramenée
à la deman-
de du médiateur
de dettes
ou d'un
créancier
intéressé
conformément
à l'article
1675ter decies, § 2, alinéa 3, lors-
que le débiteur:
-
a remis des documents
inexacts en vue d'obtenir ou
conserver le bénéfice de la procédure de règlement
collectif
de dettes, ou
-
ne respecte pas ses obligations,
ou
-
a fautivement
augmenté
son passif ou diminué son
actif, ou
-
a organisé son insolvabilité,
ou
-
a fait sciemment
de fausses déclarations.
Les procédures
d'exécution
peuvent
être entamées
ou
poursuivies
en cas de caducité du plan de règlement
ou de
rejet de la demande de plan de règlement judiciaire.
§2. Pendant
une durée de cinq ans après l'extinction du
plan de règlement
collectif comportant
remise de dettes en
principal,
tout créancier peut demander
au juge la révoca-
tion de celle-ci, en raison d'un acte accompli par le débiteur
en fraude de ses droits.
En cas de révocation, les créanciers
recouvrent
le droit
d'exercer
individuellement
leur
action
sur
les biens
du
débiteur
pour
la récupération
des sommes
remises
sur
leurs créances.
[ 69 ]
- 1073/1 - 96/97
- 1074/1 - 96/97
§ 4. Voor het opstellen
van het plan,
kan de rechter
slechts afwijken van artikels
1408 tot 1412 door een bijzon-
der gemotiveerde
beslissing.
Art. 1675ter decies
§ 1. De schuldbemiddelaar
wordt belast
met de opvol-
ging en de controle van de in de collectieve aanzuiverings-
regeling bepaalde
maatregelen.
De schuldenaar
stelt de schuldbemiddelaar
onverwijld
in kennis van iedere wijziging van zijn vermogenstoestand
die optrad na de indiening van het verzoekschrift.
§ 2. De zaak blijft ingeschreven
op de rol tot de uitdo-
ving ofhet verval van de collectieve aanzuiveringsregeling.
Artikel 730, § 2, a, eerste lid, is niet van toepassing.
Bij moeilijkheden
die de tenuitvoerlegging
van de collee-
tieve aanzuiveringsregeling
belemmeren,
ofwanneer
nieu-
we feiten opduiken die de aanpassing
ofherziening
van de
regeling rechtvaardigen,
laat de schuldbemiddelaar,
door
een eenvoudige schriftelijke verklaring
neergelegd ter grif-
fie of aan de griffie verzonden,
de zaak opnieuw voor de
rechter brengen.
De griffier stelt de schuldenaar
en de schuldeisers
in
kennis van de datum waarop de zaak voor de rechter komt.
§ 3. De schuldbemiddelaar
laat op het bericht van col-
lectieve schuldenregeling,
de collectieve aanzuiveringsre-
geling vermelden
en de datum waarop die eindigt of wordt
ontbonden.
De griffier
deelt
onverwijld
deze meldingen
mee aan de griffier van de rechtbank
van eerste aanleg van
de woonplaats
van
de schuldenaar
en aan
de centrale
gegevensbank
van de Nationale
Bank van België.
Art. 1675quater
decies
§ 1. Het verval
van
de aanzuiveringsregeling
wordt
uitgesproken
door de rechter
die overeenkomstig
arti-
kel1675ter
decies, § 2, derde lid, de zaak opnieuw voorge-
legd krijgt op verzoek van de schuldbemiddelaar
ofvan een
belanghebbende
schuldeiser
wanneer
de schuldenaar:
-
onjuiste
stukken
heeft afgegeven met de bedoeling
aanspraak
te maken
op de procedure
van gezamenlijke
schuldenregeling
of deze te behouden,
of
-
zijn verplichtingen
niet nakomt, of
-
onrechtmatig
zijn lasten heeft verhoogd of zijn baten
heeft verminderd,
of
-
zijn onvermogen heeft bewerkt,
of
-
bewust valse verklaringen
heeft afgelegd.
Wanneer
de aanzuiveringsregeling
vervallen
is of in
geval van afwijzing van het verzoek tot gerechtelijke
aan-
zuiveringsregeling
kunnen
de procedures
van tenuitvoer-
legging worden aangevangen
of voortgezet.
§2. Gedurende een periode van vijfjaar
na de uitdoving
van
de collectieve
aanzuiveringsregeling
die een kwijt-
schelding
van
schulden
in hoofdsom
inhoudt,
kan
elke
schuldeiser
bij de rechter
daarvan
een herroeping
vragen
omwille van een bedrieglijke
in zijn nadeel gesteld door de
schuldenaar.
In geval van herroeping herwinnen
de schuldeisers
indi-
vidueel het recht hun vordering uit te oefenen op de goede-
ren van de schuldenaar
tot betaling van de sommen die ten
aanzien
van hun schuldvorderingen
waren kwijtgeschol-
den.
- 1073/1 - 96/97
-107411-
96/97
Art. 1675quinquies
decies
Les décisions du juge prises dans le cadre de la procédu-
re de règlement
collectif de dettes
sont notifiées
par le
greffe, par pli judiciaire.
Elles sont exécutoires par provision nonobstant
appel et
sans caution. Sauf en ce qui concerne les décisions rendues
sur la requête unilatérale
visée à l'article 1675quater,
elles
sont réputées
contradictoires
à l'égard de toutes les par-
ties.
Le conjoint et tout créancier
auxquels la décision d'ad-
missibilité
visée à l'article
16750cties
a été notifiée sont
considérés comme partie à la cause.
CHAPITRE II
Du médiateur de dettes
Art. 1675sexies
decies
§ 1'". Peuvent seules être désignées comme médiateurs
de dettes,
les personnes
visées à l'article
67 de la loi du
12 juin 1991 relative au crédit à la consommation.
Le médiateur
de dettes doit être indépendant
et impar-
tial à l'égard des parties concernées.
§ 2. Le médiateur
de dettes peut être récusé s'il existe
des raisons légitimes
de douter de son impartialité
ou de
son indépendance.
Une partie ne peut récuser le médiateur
de dettes proposé par elle que pour une cause ou un fait
dont elle a eu connaissance
après la désignation
du média-
teur de dettes. Aucune récusation
ne peut être proposée
après l'expiration
du délai de déclaration
de créance visé à
l'article
16750cties,
§ 2, à moins que la cause de la récusa-
tion n'ait été révélée ultérieurement
à la partie. La procé-
dure
de récusation
se déroule
conformément
aux arti-
cles 970 et 971.
§ 3. Le juge veille au respect des dispositions en matière
de règlement
collectif de dettes.
Chaque année, chaque fois que le juge le demande et à
l'extinction
du plan de règlement,
le médiateur
de dettes
remet au juge un rapport
sur l'état de la procédure et son
évolution.
L'état des frais, honoraires
ou émoluments,
visés à l'ar-
ticle 16750cties
decies est inscrit, au bas du rapport.
Le débiteur
et les créanciers
peuvent prendre
connais-
sance de ce rapport
au greffe et sans déplacement.
§ 4. En cas d'empêchement
du médiateur
de dettes, le
juge pourvoit d'office à son remplacement.
Dans les autres
cas, il peut être remplacé à la demande de la partie la plus
diligente, formulée conformément
à l'article 1675ter decies,
§ 2, alinéa 3.
Art. 1675septies
decies
Sans préjudice
des obligations
que lui impose la loi et
sauf lorsqu'il est appelé à témoigner
en justice,
le média-
teur
de dettes
ne peut
divulguer
des faits
dont il a eu
connaissance
de par sa fonction.
[70 ]
Art. 1675quinquies
decies
De uitspraken
die door de rechter worden gedaan in het
raam van de procedure
voor de collectieve schuldenrege-
ling, worden
door de griffie bij gerechtsbrief
ter kennis
gebracht.
Zij zijn uitvoerbaar
bij voorraad,
niettegenstaande
ho-
ger beroep en zonder borgstelling.
Met uitzondering
van de
bij artikel1675quater
bedoelde uitspraken
die op eenzijdig
verzoekschrift
worden gewezen, gelden zij als op tegen-
spraak te zijn gewezen ten aanzien van alle partijen.
De echtgeno(o)t(e) en elke schuldeiser,
aan wie de uit-
spraak over de toelaatbaarheid
bedoeld in artikel
16750c-
ties ter kennis werd gebracht,
wordt beschouwd als partij
in de zaak.
HOOFDSTUK II
De schuldhemiddelaar
Art. 1675sexies
decies
§ 1. Als schuldbemiddelaar
kunnen
slechts
worden
aangewezen
de personen bedoeld in artikel 67 van de wet
van 12 juni 1991 op het consumentenkrediet.
De schuldbemiddelaar
moet onafhankelijk
en onpartij-
dig zijn tegenover de betrokken
partijen.
§ 2. De schuldbemiddelaar
kan worden gewraakt
in-
dien er wettige redenen zijn om te twijfelen aan zijn onpar-
tijdigheid
of onafhankelijkheid.
Een partij
kan
de door
haar voorgedragen
schuldbemiddelaar
alleen wraken
om
een reden of een feit waarvan ze pas in kennis werd gesteld
nadat
de schuldbemiddelaar
was aangewezen.
Geen wra-
king kan nog worden voorgedragen
na het verstrijken
van
de in artikel
Lô'Zôoczzes, § 2, bedoelde termijn voor aangifte
van de schuldvordering,
tenzij de partij
slechts achteraf
kennis heeft gekregen van de reden van wraking. De wra-
kingsprocedure
verloopt overeenkomstig
de artikelen
970
en 971.
§ 3. De rechter ziet toe op de naleving van de bepalingen
inzake de gezamenlijke
schuldenregeling.
Ieder jaar,
telkens
de rechter
het verzoekt
en bij de
uitdoving van de aanzuiveringsregeling
maakt de schuld-
bemiddelaar
aan de rechter
een verslag
over omtrent
de
stand van de procedure en haar verloop.
De staat van kosten, ereloon en emolumenten
bedoeld in
artikel
16750cties
decies wordt
opgenomen
op het einde
van het verslag.
De schuldenaar
en de schuldeisers
kunnen
kennisne-
men van dit verslag ter griffie en zonder verplaatsing.
§ 4. In geval van verhindering
van de schuldbemidde-
laar voorziet de rechter ambtshalve
in diens vervanging. In
de andere gevallen kan hij worden vervangen
op verzoek
van de meest gerede partij, geformuleerd
overeenkomstig
artikel1675ter
decies, § 2, derde lid.
Art. 1675septies
decies
Onverminderd
de verplichtingen
die hem door de wet
worden opgelegd en behalve wanneer hij wordt opgeroepen
om in rechte te getuigen, mag de schuldbemiddelaar
geen
feiten bekend maken waarvan hij kennis had op grond van
zijn functie.
Art. 16750cties decies
Les règles et tarifs fixant les honoraires,
émoluments
et
frais du médiateur
de dettes sont déterminés
par le Roi.
Le juge peut, sur requête du médiateur
de dettes, fixer à
titre provisionnel
des honoraires,
émoluments
et frais.
A chaque demande d'octroi d'honoraires,
émoluments
et
frais est joint un décompte détaillé des prestations
à rému-
nérer.
L'état
d'honoraires,
émoluments
et frais du médiateur
de dettes est à charge du débiteur et est payé par préféren-
ce.
Sur requête
du médiateur
de dettes, le juge délivre un
titre exécutoire pour le montant
qu'il fixe, après avoir, s'il
échet, entendu
en chambre
du conseilles
observations
du
débiteur
et du médiateur.
La décision n'est susceptible
ni
d'opposition ni d'appel.
Art.3
L'article
628 du même Code est complété par un 17°,
libellé comme suit:
« 17° Le juge du domicile du débiteur,
au moment
de
l'introduction
de la demande,
lorsqu'il s'agit d'une deman-
de régie par l'article 1675bis. ».
Art.4
A l'article
1326 du même Code, les mots «et la vente de
gré à gré mentionnée
à l'article 1580bis » sont insérés entre
les mots
«les
ventes
publiques
mentionnées
à l'arti-
cle 1621 » et « emportent
de plein droit ».
Art.5
A l'article
1391 du même Code, les mots « avis de saisie,
de délégation et de cession » sont remplacés chaque fois par
les mots «avis
de saisie,
de délégation,
de cession et de
règlement
collectif de dettes
».
Art.6
L'article
1391 du même Code est complété par l'alinéa
suivant:
« Est également
autorisé
à consulter
de la même maniè-
re les avis de saisie, de délégation,
de cession et de règle-
ment collectif de dettes, le médiateur
de dettes qui, confor-
mément
à la procédure
de règlement
collectif de dettes
visée
aux
articles
1675bis à 16750cties decies du Code
judiciaire,
a été désigné par le juge, pour autant
que cette
consultation
ne concerne que le débiteur pour lequel il agit
en tant que médiateur
de dettes. »
[ 71 ]
- 1073/1 - 96/97
- 1074/1 - 96/97
Art. 16750cties decies
De regels en barema's
tot vaststelling
van het ereloon,
de emolumenten
en de kosten van de schuldbemiddelaar
worden door de Koning bepaald.
De rechter
kan provisioneel,
op verzoek van de schuld-
bemiddelaar,
ereloon, emolumenten
en kosten vaststellen.
Bij elk verzoek tot toekenning
van ereloon, emolumen-
ten en kosten wordt een gedetailleerd
overzicht van de te
vergoeden prestaties
gevoegd.
De staat
van ereloon, emolumenten
en kosten
van de
schuldbemiddelaar
komt ten laste van de schuldenaar
en
wordt bij voorrang betaald.
Op verzoek van de schuldbemiddelaar
geeft de rechter
een bevel tot tenuitvoerlegging
ten belope van het bedrag
dat
hij vaststelt,
na
zo nodig
de opmerkingen
van
de
schuldbemiddelaar
en van de schuldenaar
in raadkamer
te
hebben gehoord. De beschikking
is niet vatbaar
voor verzet
of hoger beroep.
Art.3
Artikel625
van hetzelfde Wetboek wordt aangevuld
met
een 17°, luidend als volgt:
«17°
De rechter
van
de woonplaats
van
de schulde-
naar,
op het ogenblik
waarop
de vordering
wordt
inge-
diend, wanneer
het een vordering
betreft
die valt onder
artikel1675bis.
».
Art.4
In artikel
1326 van hetzelfde Wetboek worden de woor-
den
«en
de verkoop
uit
de
hand
vermeld
in
arti-
kel 1580bis » ingevoegd tussen
de woorden « De openbare
verkopingen
vermeld in artikel1621
»en het woord . bren-
gen »,
Art.5
In artikel1391
van hetzelfde Wetboek, worden de woor-
den «berichten
van beslag, delegatie
en overdracht
. tel-
kens vervangen
door de woorden
«berichten
van beslag,
delegatie,
overdracht
en collectieve schuldenregeling
».
Art.6
Artikel
1391 van hetzelfde
Wetboek
wordt aangevuld
met het volgende lid :
« Is eveneens
gemachtigd
om op dezelfde wijze de be-
richten
van
beslag,
delegatie,
overdracht
en collectieve
schuldenregeling
te raadplegen,
de schuldbemiddelaar
die,
overeenkomstig
de procedure voor de collectieve schulden-
regeling
bepaald
bij de artikelen
1675bis tot 16750cties
decies van het Gerechtelijk
Wetboek,
door de rechter
is
aangenomen
voor zover deze raadpleging
uitsluitend
be-
trekking
heeft op de schuldenaar
voor wie hij als schuldbe-
middelaar
optreedt.
»
- 1073/1 - 96/97
-107411-
96/97
Art.7
L'article
1395, alinéa
lee, du même Code, est remplacé
par la disposition
suivante:
« Toutes les demandes
qui ont trait
aux saisies conser-
vatoires,
aux voies d'exécution
et au règlement
collectif de
dettes, sont portées devant le juge des saisies.
».
Art.8
Artikel
1564, van hetzelfde
Wetboek, wordt aangevuld
met het volgende lid :
«Le
commandement
informe
le débiteur
qu'il
peut
transmettre
au juge toute offre d'achat de gré à gré de son
immeuble dans les huit jours de la signification
de l'exploit
de saisie. ».
Art.9
L'article 1567, alinéa 2, du même Code, est remplacé par
ce qui suit:
« Lorsque les effets du commandement
sont suspendus
avant qu'il soit passé à la saisie, par suite soit d'une opposi-
tion au titre exécutoire
servant
de base à la poursuite,
soit
d'une demande
de délais,
soit d'une procédure
de règle-
ment
collectif de dettes,
le poursuivant
peut requérir
la
transcription
du commandement
aussi longtemps
que ce-
lui-ci reste valable comme premier
acte de la poursuite
en
saisie-exécution
immobilière
».
Art. la
L'article
1568, du même Code, est complété par un 4°
rédigé comme suit
:
«4° la faculté
offerte
au débiteur
de transmettre
au
juge, à peine d'irrecevabilité,
dans les huit jours qui sui-
vent
la signification
de l'exploit
de saisie,
toute
offre
d'achat de gré à gré de son immeuble
».
Art. II
L'article
1580, alinéa
lee, du même Code, est remplacé
par l'alinéa
suivant:
« Dans le mois de la transcription
de la saisie, le créan-
cier présente
requête
au juge
aux fins de nommer
un
notaire chargé de procéder à l'adjudication
ou à la vente de
gré à gré des biens saisis et aux opérations
d'ordre
».
Art.12
Un article l580bis, rédigé comme suit, est inséré dans le
même Code:
«Art.
l580bis.
-
Lorsque
l'intérêt
des parties
le re-
quiert,
le juge peut ordonner
la vente de gré à gré après
avoir entendu
les créanciers
hypothécaires
ou privilégiés
inscrits,
ceux qui ont fait transcrire
un commandement
ou
un exploit
de saisie,
le saisi
et, le cas échéant,
le tiers
détenteur,
dûment
appelés.
[72 ]
Art.7
Artikel
1395, eerste
lid, van hetzelfde
Wetboek, wordt
vervangen
door de volgende bepaling:
«Alle
vorderingen
betreffende
bewarende
beslagen,
middelen van tenuitvoerlegging
en de collectieve schulden-
regeling worden gebracht voor de beslagrechter.
».
Art.8
Artikel
1564, van hetzelfde
Wetboek, wordt aangevuld
met het volgende lid :
« Het bevel brengt ter kennis van de schuldenaar
dat hij
aan de rechter elk aankoopbod
uit de hand van zijn onroe-
rend goed kan overmaken
binnen
de acht dagen van het
betekenen
van het exploot van beslaglegging.
».
Art.9
Artikel
1567, tweede lid, van hetzelfde Wetboek, wordt
vervangen
door wat volgt:
« Wanneer
de gevolgen van het bevel geschorst
worden
voordat
het beslag is gelegd, hetzij uit hoofde van verzet
tegen de uitvoerbare
titel die als grondslag
dient voor de
vervolging,
hetzij uit hoofde van een verzoek
om uitstel,
hetzij uit hoofde van een procedure
van collectieve schul-
denregeling,
kan de vervolger
de overschrijving
van het
bevel vorderen
zolang
dit bevel als eerste
akte
van
de
vervolging tot uitvoerend
beslag op onroerend
goed geldig
blijft ».
Art. la
Artikel
1568, van hetzelfde
Wetboek, wordt aangevuld
met een 4° luidend als volgt:
« 4° de mogelijkheid
die de schuldenaar
geboden wordt,
om binnen
de acht dagen die volgen op het betekenen
van
het exploot van beslaglegging,
op straffe van onontvanke-
lijkheid,
aan de rechter
elk aankoopbod
uit de hand van
zijn onroerend
goed over te maken
».
Art. II
Artikel
1580, eerste
lid, van hetzelfde
Wetboek, wordt
vervangen
door het volgende lid :
« Binnen de maand na de overschrijving
van het beslag
dient de schuldeiser
bij de rechter een verzoekschrift
in tot
benoeming
van een notaris,
belast
met de veiling
of de
verkoop uit de hand van de in beslag genomen goederen en
met de verrichtingen
tot rangregeling
».
Art.12
Een artikel
l580bis, luidend als volgt, wordt ingevoegd
in hetzelfde Wetboek:
«Art.
l580bis.
-
Indien
het belang
van
de partijen
zulks vereist, kan de rechter
de verkoop uit de hand beve-
len nadat
de ingeschreven
hypothecaire
of bevoorrechte
schuldeisers,
degenen
die een bevel of een exploot van
beslaglegging
hebben laten overschrijven,
de beslagene
en
desgevallend
de derde houder werden gehoord en hiertoe
behoorlijk werden opgeroepen.
L'ordonnance
doit indiquer les raisons pour lesquelles la
vente de gré à gré sert l'intérêt
des créanciers
et du débi-
teur.
Le recours à cette forme de vente peut être subordonné à
la fixation d'un prix minimum.
La vente
doit avoir lieu dans
le délai fixé et par
le
ministère
du notaire commis par l'ordonnance.
Toutes nullités
qui entacheraient
un acte de procédure
antérieur
sont couvertes par l'ordonnance.
La décision n'est susceptible ni d'opposition ni d'appel.
»
Art.13
Un article 1580ter, rédigé comme suit, est inséré dans le
même Code:
« Art. 1580ter.
-
Dans le cas où le créancier saisissant
sollicite l'autorisation
de vente de gré à gré, il soumet au
juge un projet d'acte de vente établi par un notaire,
et lui
expose les motifs pour lesquels la vente de gré à gré s'impo-
se.
Les créanciers
hypothécaires
ou privilégiés
inscrits,
ceux qui ont fait transcrire
un commandement
ou une
saisie ainsi que le saisi et, le cas échéant, le tiers détenteur,
dûment appelés, doivent être entendus.
L'autorisation
est accordée si l'intérêt
des créanciers
et
du débiteur le requiert.
L'ordonnance
doit indiquer les raisons pour lesquelles la
vente de gré à gré sert l'intérêt
des créanciers.
Le recours à cette forme de vente peut être subordonné à
la fixation d'un prix minimum.
La vente doit avoir lieu, dans le délai fixé, par le minis-
tère du notaire commis par l'ordonnance
et conformément
au projet d'acte de vente soumis au juge.
Toutes nullités
qui entacheraient
un acte de procédure
antérieur
sont couvertes par l'ordonnance.
La décision n'est susceptible ni d'opposition ni d'appel ».
Art.14
Un article
1580quater,
rédigé comme suit, est inséré
dans le même Code:
«Art.
1580quater.
-
Lorsqu'il
est fait application
de
l'article
1580bis ou de l'article
1580ter, la cause reste ins-
crite au rôle jusqu'à
la passation
de l'acte notarié.
En cas
de difficulté,
elle peut être ramenée
devant
le juge par
simple déclaration
écrite déposée ou adressée au greffe.
En cas de refus d'autorisation
de vente de gré à gré ou de
non réalisation
de celle-ci, le juge nomme un notaire chargé
de procéder
à l'adjudication
des biens et aux opérations
d'ordre
selon les règles visées aux articles
1581 et sui-
vants
».
Art.15
§ i-. Le Roi détermine,
par arrêté
délibéré en Conseil
des Ministres,
les données des avis de saisie exécutoire, de
délégation, de cession et de règlement collectif de dettes qui
doivent être enregistrées
dans la banque centrale
de don-
[73 ]
- 1073/1 - 96/97
- 1074/1 - 96/97
De beschikking
moet aangeven
om welke redenen
de
verkoop uit de hand het belang van de schuldeisers
en van
de schuldenaar
dient.
Bij het
aanwenden
van
deze verkoopsvorm
kan
een
minimumprijs
worden opgelegd.
De verkoop
moet geschieden
binnen
de vastgestelde
termijn en door het ambt van de notaris die bij de beschik-
king is benoemd.
Alle nietigheden
die een voorgaande
procedurehande-
ling zouden aantasten
worden gedekt door de beschikking.
De beschikking
is niet vatbaar
voor verzet
of hoger
beroep ».
Art.13
Een artikel
1580ter, luidend als volgt, wordt ingevoegd
in hetzelfde Wetboek:
«Art.
1580ter.
-
Wanneer
de beslagleggende
schuld-
eiser machtiging
vraagt
om uit de hand te verkopen,
legt
hij de rechter een door een notaris opgesteld ontwerp van
verkoopakte
voor en zet de redenen
uiteen
waarom
de
verkoop uit de hand geboden is.
De ingeschreven
hypothecaire
of bevoorrechte
schuld-
eisers, degenen die een bevel of een beslag hebben laten
overschrijven,
de beslagene en desgevallend
de derde hou-
der, die behoorlijk
worden
opgeroepen,
moeten
worden
gehoord.
De machtiging
wordt verleend indien het belang van de
schuldeisers
en van de schuldenaar
zulks vereist.
De beschikking
moet aangeven
om welke redenen
de
verkoop uit de hand het belang van de schuldeisers
dient.
Bij het
aanwenden
van
deze verkoopsvorm
kan
een
minimumprijs
worden opgelegd.
De verkoop moet geschieden,
binnen
de vastgestelde
termijn,
door het ambt van de notaris
die bij de beschik-
king is benoemd en overeenkomstig
het ontwerp van ver-
koopakte dat aan de rechter is voorgelegd.
Alle nietigheden
die een voorgaande
procedurehande-
ling zouden aantasten
worden gedekt door de beschikking.
De beschikking
is niet vatbaar
voor verzet
of hoger
beroep ».
Art.14
Een artikel
1580quater,
luidend
als volgt, wordt inge-
voegd in hetzelfde Wetboek:
«Art.
1580quater.
-
Wanneer
artikel
1580bis
of
artikel
1580ter
wordt toegepast,
blijft de zaak ingeschre-
ven op de rol tot het verlijden
van de notariële
akte. Bij
moeilijkheden
kan zij opnieuw voor de rechter
gebracht
worden door een eenvoudige schriftelijke
verklaring
neer-
gelegd ter griffie of aan de griffie verzonden.
Bij weigering van toelating tot verkoop uit de hand ofbij
het niet plaats vinden ervan benoemt de rechter een nota-
ris belast met de veiling van de goederen en met de verrich-
tingen tot rangregeling
volgens de regels bedoeld bij arti-
kel1581
en volgende ».
Art.15
§ 1. De Koning bepaalt, bij in de Ministerraad
overlegd
besluit,
de gegevens met betrekking
tot de berichten
van
uitvoerend
beslag,
delegatie,
overdracht
en collectieve
schuldenregeling,
die in de centrale
gegevensbank
van de
- 1073/1 - 96/97
-107411-
96/97
nées de la Banque
nationale
de Belgique,
ainsi que les
personnes
tenues de transmettre
ces données à ladite ban-
que centrale.
§ 2. Ces données doivent être consultées,
selon les mo-
dalités fixées par le Roi, par les personnes visées à l'article
69, § 4, de la loi du 12 juin
1991 relative
au crédit
à la
consommation
modifié par l'article 3, 2° de la loi du 6juillet
1992 et à l'article
1391 du Code judiciaire
ainsi que par le
médiateur
de dettes qui, conformément
à la procédure
de
règlement
collectif de dettes visée aux articles
1675bis à
16750cties decies du Code judiciaire,
a été désigné par le
juge, pour autant
que cette consultation
ne concerne que le
débiteur
pour
lequel
il agit
en tant
que médiateur
de
dettes.
Les demandes de consultation
doivent individualiser
les
personnes
sur lesquelles
elles portent
par leurs nom, pré-
nom, et date de naissance.
§ 3. Ces données
ne peuvent être utilisées
que dans le
cadre de:
1° l'octroi, de la gestion, ou de l'exécution de contrats
de
crédit ou de moyens de paiement,
ou
2° l'exercice du mandat
ou de la fonction de l'avocat, de
l'officier ministériel
ou du mandataire
de justice, ou,
3° la mission confiée au médiateur
de dettes en vertu de
la procédure
de règlement
collectif de dettes.
Une fois reçues, elles ne peuvent
plus être communi-
quées à d'autres
personnes.
§ 4. Ces données
doivent
être
effacées
lorsque
leur
maintien
dans la banque centrale de données a cessé de se
justifier.
Le Roi peut fixer un délai pour la conservation
des données ou des catégories de données.
§ 5. La Banque nationale
de Belgique peut, moyennant
l'accord du Ministre des Finances et du Ministre
des Affai-
res économiques, fixer les montants
qui lui sont dus du chef
des frais concernant
la consultation
des données.
§ 6. Les centrales
de risques
étrangères
qui sont char-
gées d'une mission similaire
peuvent
également
recevoir
les données recueillies par la banque centrale
de données.
§ 7.
L'article 69, § 4, premier alinéa, de la loi du 12juin
1991 relative
au crédit
à la consommation,
modifié par
l'article 3, 2°, de la loi du 6 juillet 1992, est complété par un
8° rédigé comme suit:
8° au médiateur
de dettes dans l'exercice de sa mission
qui lui a été confiée en vertu
de la loi du ... relative
au
règlement
collectif de dettes.
»
Art.16
L'article
2276 du Code civil est complété
par l'alinéa
suivant:
« Les médiateurs
de dettes
sont déchargés
de leur res-
ponsabilité
professionnelle
cinq ans après
la fin de leur
mISSIon ».
[74 ]
Nationale
Bank van België moeten worden geregistreerd,
evenals de personen die ertoe gehouden zijn deze gegevens
te sturen naar deze centrale bank.
§ 2. Deze gegevens moeten overeenkomstig
de door de
Koning bepaalde
regels worden ingezien door de personen
bedoeld in artikel
69, § 4, van de wet van 12 juni 1991 op
het consumentenkrediet,
gewijzigd door artikel
3, 2°, van
de wet van 6 juli 1992 en in artikel1391
van het Gerechte-
lijk Wetboek, evenals door de schuldbemiddelaar
die, over-
eenkomstig
de procedure voor de collectieve schuldenrege-
ling bepaald
bij de artikelen
1675bis tot 16750cties decies
van het Gerechtelijk
Wetboek,
door de rechter
is aange-
steld voor zover die inzage uitsluitend
betrekking
heeft op
de schuldenaar
voor wie hij als schuldbemiddelaar
op-
treedt.
De aanvragen
tot raadpleging
moeten de personen indi-
vidualiseren
op wie de raadpleging
betrekking
heeft aan de
hand van hun naam, voornaam
en geboortedatum.
§ 3.
Deze gegevens mogen enkel gebruikt worden in het
raam van:
1° het verstrekken,
het beheer
of het uitvoeren
van
kredietovereenkomsten
of betalingsmiddelen,
of
2° de uitoefening
van het mandaat
of ambt van een
advokaat,
ministerieel
ambtenaar
of gerechtelijk
manda-
taris, of,
3° de opdracht
toevertrouwd
aan een schuldbemidde-
laar krachtens
een procedure van collectieve schuldenrege-
ling.
Zodra zij verkregen
zijn mogen zij niet meer medege-
deeld worden aan andere personen.
§ 4. Deze gegevens moeten worden uitgewist
wanneer
het behoud ervan in de centrale
gegevensbank
niet meer
verantwoord
is. De Koning kan een termijn bepalen voor de
bewaring
van de gegevens
of van categorieën
van gege-
vens.
§ 5. De Nationale
Bank van België kan, met het ak-
koord van de Minister
van Financiën
en van de Minister
van Economische Zaken, de bedragen
vaststellen
die haar
verschuldigd
zijn uit hoofde van de kosten met betrekking
tot de raadpleging
van deze gegevens.
§ 6. De buitenlandse
risicocentrales
die belast zijn met
een gelijkaardige
opdracht
kunnen
eveneens
de gegevens
verworven door de centrale
gegevensbank
ontvangen.
§ 7. Artikel
69, § 4, eerste lid, van de wet van 12 juni
1991 op het consumentenkrediet,
gewijzigd door artikel3,
2°, van de wet van 6 juli 1992, wordt aangevuld
met een 8°
luidend als volgt:
«8° de schuldbemiddelaar
in de uitoefening
van zijn
opdracht hem werd toevertrouwd
krachtens
de wet van ...
betreffende
de collectieve schuldenregeling
».
Art.16
Artikel 2276 van het Burgerlijk
Wetboek wordt aange-
vuld met volgend lid :
« De schuldbemiddelaars
zijn ontlast
van hun beroeps-
aansprakelijkheid
vijf jaar
na het
beëindigen
van
hun
taak
».
Art.17
L'article
162 du Code des droits d'enregistrement,
d'hy-
pothèque et de greffe est complété par un 46° rédigé comme
suit:
«46°
les actes, jugements
et arrêts relatifs à la procédu-
re
de
règlement
collectif
de
dettes
visée
aux
arti-
cles 1675bis à 16750cties decies du Code judiciaire
».
Art.18
Le Roi exerce
les pouvoirs
qui Lui sont conférés
par
l'article
16750cties decies du Code judiciaire,
inséré
par
l'article 2 de la présente
loi, sur la proposition
conjointe du
Ministre
de la Justice
et du Ministre
des Affaires économi-
ques.
Le Roi exerce
les pouvoirs
qui Lui sont conférés
par
l'article
15 de la présente
loi, sur la proposition
conjointe
du Ministre
des Finances,
du Ministre
des Affaires écono-
miques et du Ministre
de la Justice,
après consultation
de
la Banque nationale
de Belgique et de la Commission
de la
protection
de la vie privée.
Art.19
La présente
loi entre en vigueur six mois après sa publi-
cation au Moniteur belge.
[75 ]
- 1073/1 - 96/97
- 1074/1 - 96/97
Art.17
Artikel162
van het Wetboek der registratie-
hypotheek-
en griffierechten
wordt vervolledigd
met een 46°, luidend
als volgt:
«46° de akten,
vonnissen
en arresten,
betreffende
de
procedure
van collectieve schuldenregeling
ingesteld
over-
eenkomstig
de artikelen
1675bis tot en met
16750cties
decies van het Gerechtelijk
Wetboek
»,
Art.18
De Koning oefent de bevoegdheden
uit, Hem toegekend
bij artikel
Lô'Zöoczzes decies van het Gerechtelijk
wetboek,
ingevoegd door artikel
2 van deze wet, op de gezamenlijke
voordracht
van de Minister van Justitie
en de Minister van
Economische
Zaken.
De Koning oefent de bevoegdheden
uit, Hem toegekend
bij artikel
15 van deze wet, op de gezamenlijke
voordracht
van de Minister
van Financiën,
de Minister
van Economi-
sche Zaken en de Minister van Justitie,
na raadpleging
van
de Nationale
Bank van België en de Commissie
voor de
bescherming
van de persoonlijke
levenssfeer.
Art.19
Deze wet treedt
in werking
zes maanden
na de dag
waarop
zij in het Belgisch Staatsblad
wordt
bekendge-
maakt.
- 1073/1 - 96/97
-107411-
96/97
AVIS DU CONSEIL D'ETAT
Le CONSEIL D'ETAT, section de législation,
chambres
réunies
et première
chambre,
saisi
par
le Ministre
de
l'Economie, le 20 mars 1996, d'une demande
d'avis sur un
avant-projet
de loi
« relative
au règlement
collectif de det-
tes », a donné le 3 octobre 1996 (chambres
réunies)
et le
10 octobre 1996 (première
chambre) l'avis suivant:
Portée et antécédents du projet
1. Diverses initiatives parlementaires
ont précédé le pro-
jet soumis pour avis, et notamment
une proposition
de loi
relative au sursis civil de paiement
et à la remise judiciaire
de dettes (Chambre, Doc.parI., 1990-1991,no 1617/1,redépo-
sée sous la référence Chambre, Doc. parI., 1991-1992, n? 274f
1), une proposition de loi modifiant le Code judiciaire en vue
d'introduire
une procédure de règlement amiable etjudiciai-
re en cas de saisie-exécution
(Chambre,
Doc. parI., 1992-
1993, n? 1047/1) et une proposition de loi visant à prévenir et
limiter le surendettement
(Chambre, Doc. parI., 1993-1994,
n? 1324f1). Ces propositions de loi ont fait l'objet, au sein de
la commission parlementaire
compétente, d'un rapport
(1) et
d'une adaptation
de texte (2) qui, selon l'exposé des motifs, ont
inspiré le présent projet.
2.1. Il appert
de l'exposé des motifs que les auteurs
du
projet considèrent
que les moyens
préventifs
et curatifs
existant
dans notre
droit positif (3) en vue de réduire
le
surendettement
(4) d'une personne
physique qui n'a pas la
qualité
de comerçant,
sont insuffisants
et requièrent
dès
lors que soit élaboré un mécanisme permettant
le règlement
collectif de dettes de pareille personne.
Pour atteindre
cet
objectif, le projet vise tout d'abord à insérer une procédure
de règlement
collectif de dettes, sous la forme d'une cinquiè-
me partie bis, dans le Code judiciaire
(article 2 du projet). Ce
régime
implique
essentiellement
ce qui
suit:
les arti-
cles 1675bis à 1675quinquies decies en projet déterminent
la procédure
proprement
dite du règlement
collectif de
dettes, et les articles 1675sexies decies à 16750ctiesdecies en
projet règlent le statut
du médiateur
de dettes. La procédu-
re du règlement
collectif de dettes, telle qu'elle est conçue
par le projet, se caractérise
plus particulièrement
par un
champ
d'application
étendu,
par l'existence
d'un plan de
règlement
amiable
et judiciaire,
sous la surveillance
du
juge, et par la nature
des mesures que le juge peut prendre
(') Rapport fait au nom de la Commission de l'économie, de la
politique scientifique, de l'éducation et des institutions scientifi-
ques et culturelles nationales, Chambre, Doc. parl., 1991-1992,
(S.E.) n° 274/3.
e) Cf. Sénat, Doc.parl., 1994-1995,n° 1393/1.
(3) A cet égard, il est fait état, sur le plan préventif, de la loi du
12 juin 1991 relative au crédit à la consommation et, sur le plan
curatif, de la réglementation relative à l'insaisissabilité de cer-
tains biens et revenus (articles 1408 et suivants du Codejudiciai-
re), des règles relatives à la demande de facilités de paiement,
figurant dans la loi précitée du 12juin 1991 et des règles concer-
nant la conciliation prévues dans la loi du 4 août 1992 relative au
crédit hypothécaire.
(4) L'exposé des motifs définit cette notion comme étant l'inca-
pacité durable ou structurelle de faire face à ses obligations finan-
cières.
[76 ]
ADVIES VAN DE RAAD VAN STATE
De RAAD VAN STATE, afdeling wetgeving, verenigde
kamers en eerste kamer, op 20 maart
1996 door de Minister
van Economie verzocht hem van advies te dienen over een
voorontwerp
van wet
« betreffende
de collectieve schulden-
regeling
», heeft op 3 oktober 1996 (verenigde kamers) en op
10 oktober 1996 (eerste kamer) het volgend advies gegeven:
Strekking en antecedenten van het ontwerp
1. Aan het voor advies voorgelegde
ontwerp
zijn ver-
scheidene parlementaire
initiatieven
voorafgegaan,
inzon-
derheid een wetsvoorstel
betreffende
het burgerlijk
uitstel
van betaling
en de gerechtelijke
kwijting
van
schulden
(Kamer, Gedr. St., 1990-1991, n' 1617/1, heringediend
als
Kamer, Gedr. St., 1991-1992, n' 274f1), een wetsvoorstel
tot
wijziging van het Gerechtelijk
Wetboek met het oog op de
invoering
van een procedure
tot regeling
in der minne of
door de rechter
ingeval
van
uitvoerend
beslag
(Kamer,
Gedr. St., 1992-1993,
n' 1047/1) en een wetsvoorstel
ter
voorkoming
en beperking
van schuldenoverlast
(Kamer,
Gedr. St., 1993-1994, n' 1324/1). Over deze wetsvoorstellen
werd in de bevoegde parlementaire
commissie een verslag
uitgebracht
(1) en een aangepaste
tekst voorgesteld
(2) wel-
ke, luidens
de memorie
van toelichting,
het voorliggend
ontwerp hebben geïnspireerd.
2.1. Uit de memorie van toelichting blijkt dat de stellers
van het ontwerp ervan uitgaan
dat de in ons positief recht
bestaande
preventieve
en curatieve
middelen
(3) ter leni-
ging van een overmatige
schuldenlast
(4) in hoofde van een
natuurlijke
persoon,
die geen handelaar
is, ontoereikend
zijn en er dan ook toe nopen een mechanisme
uit te bouwen
dat de collectieve schuldenregeling
van een dergelijk per-
soon mogelijk maakt.
Om dat doel te bereiken
beoogt het
ontwerp
in de eerste plaats
een procedure
van collectieve
schuldenregeling
als een deel Vbis in te voegen
in het
Gerechtelijk
Wetboek
(artikel
2 van
het
ontwerp),
Die
regeling
komt in grote lijnen
neer
op het volgende:
de
ontworpen artikelen
1675bis tot 1675quinquies decies bepa-
len de eigenlijke procedure van de collectieve schuldenrege-
ling, en de ontworpen artikelen 1675sexies decies tot 16750c-
ties decies regelen het statuut
van de schuldbemiddelaar.
De procedure van de collectieve schuldenregeling,
zoals die
geconcipieerd wordt door het ontwerp, kenmerkt
zich in het
bijzonder
door een ruim toepassingsgebied,
door het be-
staan, onder de hoede van de rechter, van een minnelijke en
(') Verslag namens de Commissie voor het bedrijfsleven, het
wetenschapsbeleid, het onderwijs en de nationale wetenschappe-
lijke en culturele instellingen, Kamer, Gedr. St., 1991-1992,(B.Z.),
n' 274/3.
e) Zie Senaat, Gedr. St., 1994-1995,n' 1393/1.
(3) In dat verband wordt gewag gemaakt van, ophet preventie-
ve vlak, de wet van 12juni 1991ophet consumentenkrediet, en, op
het curatieve vlak, de regeling met betrekking tot de onbeslag-
baarheid van bepaalde goederen en inkomsten (artikelen 1408 en
volgende van het Gerechtelijk Wetboek), de regeling betreffende
het verzoek om betalingsfaciliteiten, vervat in de voornoemde wet
van 12juni 1991, en de regeling met betrekking tot de minnelijke
schikking, vervat in de wet van 4 augustus 1992 op het hypothe-
cair krediet.
(4) In de memorie van toelichting wordt dit begrip omschreven
als de duurzame of structurele onmogelijkheid, voor een persoon,
zijn financiële verplichtingen na te komen.
dans le cadre
d'un plan
de règlement
judiciaire,
comme
notamment
la remise partielle
de la dette, même en capital,
sous certaines
conditions.
Afin de parachever
le règlement
collectif de dettes
à
intégrer
dans le Code judiciaire,
le projet prévoit certaines
modifications
de ce code, du Code civil et du Code des droits
d'enregistrement,
d'hypothèque
et de greffe (articles 3, 5 à
7,9, 11, 16 et 17 du projet).
2.2. Ensuite,
le projet instaure
la possibilité
de vendre
de gré à gré les immeubles
du saisi (articles 4, 8, 10 et 12 à
14 du projet). Cette prossibilité n'est pas limitée au cas où un
règlement
colelctif de dettes est ordonné. Elle s'applique
à
tous les immeubles
faisant
l'objet de la saisie-exécution.
2.3. Enfin, l'article 15 du projet règle la constitution
et la
consultation
de certaines
banques
de données.
Observations générales
1. En ce qui concerne sa cohérence interne et externe, le
projet soulève quelques questions.
1.1. Tout d'abord, la question peut se poser de savoir si
l'insertion
des nouveaux articles dans une cinquième partie
bis, nouvelle, du Code judiciaire
constitue
bien la bonne
manière de procéder. Des dispositions
comparables,
comme
les articles
1333 à 1337 du Code judiciaire
concernant
les
délais de grâce ou les articles 1337bis à 13370cties du même
code concernant
le crédit
à la consommation
figurent
en
effet dans le livre IV (procédures
particulières)
de la qua-
trième partie (de la procédure
civile).
Le législateur
pourrait
également
choisir d'organiser
le
règlement
collectif de dettes par une loi autonome en procé-
dant, s'il y a lieu, à quelques ajouts dans le Code judiciaire.
1.2. Une autre
question
est de savoir
si le projet
se
rapporte
correctement
sur le plan juridique
aux autres
dispositions
du Code judiciaire.
Ainsi, aux termes de l'arti-
cle 1675quater en projet,
la requête
visant
à obtenir
un
règlement
collectif de dettes
est instruite
conformément
aux articles
1025 et 1034 du Code judiciaire.
Ces articles
emploient le terme « ordonnance
»pour désigner la décision
judiciaire,
alors que le projet emploie le terme « décision »et
que l'article
1675quinquies decies utilise
même
ce mot
comme terme générique
pour les ordonnances
et les juge-
ments. De même, l'article 1675novies, § lee, en projet, réitère
le principe déjà inscrit à l'article 1391 du Code judiciaire
au
lieu d'adapter
ce dernier article à la tâche du médiateur
de
dettes ou d'y faire référence.
Le projet devrait être vérifié sur ces points ainsi que sur
des points analogues.
1.3. Enfin,
il reste
encore la question
de l'impact
du
projet sur des législations
autres
que le Code judiciaire
et
celle de la concordance du projet avec ces autres législations.
Ainsi, le projet
prévoit
que le juge
peut
prononcer
une
remise partielle
de dettes, même en capital
(1), ce qui impli-
que non seulement
une innovation
importante
dans notre
(') Article 1675duodecies
en projet du Codejudiciaire.
[77 ]
- 1073/1 - 96/97
- 1074/1 - 96/97
een gerechtelijke
aanzuiveringsregeling,
en door de aard
van de maatregelen
die de rechter
bij een gerechtelijke
regeling vermag te treffen, zoals onder meer de gedeeltelij-
ke kwijtschelding,
zelfs in kapitaal,
onder bepaalde
voor-
waarden.
Ter vervollediging van de in het Gerechtelijk Wetboek op
te nemen collectieve schuldenregeling,
voorziet het ontwerp
in een aantal wijzigingen van dat wetboek, van het Burger-
lijk Wetboek
en van het Wetboek
der registratie-,
hypo-
theek- en griffierechten
(artikelen
3, 5 tot 7, 9,11,16
en 17
van het ontwerp),
2.2. In de tweede plaats voert het ontwerp de mogelijk-
heid in tot verkoop uit de hand van de onroerende
goederen
van de beslagene
(artikelen
4, 8, 10 en 12 tot 14 van het
ontwerp),
Deze mogelijkheid
blijkt niet beperkt
te zijn tot
het geval waarin
een collectieve
schuldenregeling
wordt
bevolen.
Zij geldt voor alle onroerende
goederen
waarop
uitvoerend
beslag wordt gelegd.
2.3. Ten slotte bevat
artikel
15 van het ontwerp
een
regeling met betrekking
tot de opbouwen
de raadpleging
van bepaalde
gegevensbanken.
Algemene opmerkingen
1. In verband
met zijn interne
en externe
coherentie
roept het ontwerp een aantal vragen op.
1.1. De vraag kan vooreerst worden gesteld ofhet invoe-
gen van de nieuwe artikelen
in een nieuw deel Vbis van het
Gerechtelijk
Wetboek wel dejuiste
werkwijze is. Vergelijk-
bare bepalingen,
zoals de artikelen
1333 tot 1337 van het
Gerechtelijk Wetboek betreffende het uitstel van betaling of
de artikelen
1337bis tot 13370cties van hetzelfde wetboek
betreffende
het consumentenkrediet
zijn immers
opgeno-
men in boek IV -
Bijzondere rechtsplegingen,
van deel IV
-
Burgerlijke
rechtspleging.
De wetgever zou er ook kunnen voor opteren de collectie-
ve schuldenregeling
het voorwerp te laten uitmaken
van
een autonome
wet met, waar nodig, enkele toevoegingen
aan het Gerechtelijk
Wetboek.
1.2. Een andere vraag is ofhet ontwerp zichjuridisch
op
juiste
wijze verhoudt
tot de overige bepalingen
van het
Gerechtelijk
Wetboek. Bijvoorbeeld wordt luidens het ont-
worpen artikel
1675quater het verzoekschrift
tot het ver-
krijgen
van
een collectieve
schuldenregeling
behandeld
overeenkomstig
de artikelen
1025 tot 1034 van het Gerech-
telijk Wetboek. In deze artikelen
wordt de term «beschik-
king »gebruikt om de rechterlijke
uitspraak
aan te duiden,
terwijl het ontwerp de terrn . uitspraak
. hanteert
en arti-
kel1675quinquies decies deze term zelfs gebruikt als verza-
melbegrip
voor beschikkingen
en vonnissen.
Zo ook her-
haalt
het ontworpen
artikel
1675novies, § 1, het principe
dat reeds ingeschreven
werd in artikel1391
van het Gerech-
telijk Wetboek in plaats van dit laatste artikel aan te passen
aan de taak van de schuldbemiddelaar
of ernaar
te verwij-
zen.
Het ontwerp
zou op die en soortgelijke
punten
moeten
worden nagezien.
1.3. Ten slotte rest nog de vraag naar de invloed die het
ontwerp heeft op andere wetgevingen
dan het Gerechtelijk
Wetboek
en de concordantie
van het ontwerp
met deze
andere wetgevingen.
Zo voorziet het ontwerp in een door de
rechter
uit
te spreken
gedeeltelijke
kwijtschelding
van
schulden,
zelfs in kapitaal
(1), hetgeen
niet
alleen
een
(') Ontworpen
artikel
1675duodecies
van het Gerechtelijk
Wetboek.
- 1073/1 - 96/97
-107411-
96/97
droit, mais signifie également
qu'il est dérogé aux principes
figurant
dans les articles
1235 et suivants
du Code civil, et
plus particulièrement
à l'article
1244. Les articles venant
d'être cités devraient
dès lors comprendre une référence à la
disposition
en projet.
2. Le projet doit être remanié sur le plan de la légistique
formelle, de la langue et de la structure.
2.1. Le projet
gagnerait
en clarté
s'il était
divisé en
chapitres
de la manière
suivante
par exemple:
-
Chapitre
premier -
Disposition introductive:
l'arti-
cle lee du projet;
-
Chapitre
II -
Modifications
du Code judiciaire:
les
articles 2 à 14 du projet, ainsi que l'insertion,
moyennant
une nouvelle formulation,
de l'article 18, alinéa lee, du projet
dans l'article 16750cties decies, alinéa lee, en projet, du Code
judiciaire
figurant
à l'article 2 du projet (1);
-
Chapitre
III -
Diverses dispositions
modificatives:
les articles 15, § 7 (modifiant les articles 69 et suivants de la
loi du 12juin 1991 relative au crédit à la consommation),
16
(modifiant
l'article
2276 du Code civil) et 17 (modifiant
l'article
162 du Code des droits d'enregistrement,
d'hypo-
thèque et de greffe) en projet;
-
Chapitre
IV -
Banque
centrale
de données
de la
Banque
nationale:
l'article
15, §§ lee à 6, du projet
et
l'article
18, alinéa 2, du projet, qui pourraient
également
être insérés dans d'autres
législations,
auquel cas ce chapi-
tre pourrait
être omis (2);
-
Chapitre
IV -
Entrée
en vigueur:
l'article
19 du
projet.
2.2. Si des modifications
sont apportées
ou des articles
insérés
dans un seul et même texte de loi, en l'espèce le
Code judiciaire,
il y a lieu de le faire de préférence
suivant
la numérotation
des articles à modifier ou à insérer. L'arti-
cle 2 du projet,
qui insère
dans
le Code judiciaire
une
cinquième
partie
bis (3), composée des articles
1675bis à
16750cties decies, doit dès lors venir après l'article
14 du
projet, disposition
qui insère un article 1580quater dans le
même Code.
Les articles 5 et 6 du projet doivent être fusionnés, étant
donné qu'ils apportent
tous deux des modifications
dans le
même article 1391 du Code judiciaire.
2.3. Le texte
néerlandais
du projet
ne reproduit
pas
toujours correctement
le texte français
du point de vue de
la langue.
Ainsi
par
exemple,
il vaut
mieux
écrire
à l'arti-
cle 1675septies, alinéa 2, en projet,«
... de derde diegehou-
den is tot het naleven van de voorschriften in verband met
het beroepsgeheim of de zwijgplicht, ...
N au lieu de « ... de
derde gehouden aan het beroepsgeheim of aan de zwijg-
plicht, ...
N. Dans l'article
1675undecies, § 2, alinéa
lee, en
projet, il y a lieu d'écrire
« ... geeft de looptijd aan van de
gerechtelijke aanzuiveringsregeling
die niet meer dan zeven
jaar mag bedragen
N au lieu de « ... geeft de looptijd van de
gerechtelijke aanzuiveringsregeling
aan, die de zeven jaar
niet mag overschrijden
N.
(') En ce qui concerne la division de ces dispositions, cf. infra,
lors de la discussion de l'article 2 du projet.
e) Voir à cet égard la discussion des articles concernés.
(3) Dans la mesure où les observations
formulées sous le
point 1.1., supra, ne seraient pas suivies.
[78 ]
belangrijke
innovatie in ons recht impliceert
doch ook bete-
kent dat wordt afgeweken
van de principes
vervat
in de
artikelen
1235 en volgende van het Burgerlijk
Wetboek,
meer bepaald van artikel
1244. In deze zo-even genoemde
artikelen
zou dan ook een verwijzing
naar
de ontworpen
bepaling moeten worden opgenomen.
2. Op het vlak van de formele legistiek,
de taalzorg
en
de structuur
dient het ontwerp herwerkt
te worden.
2.1. Het ontwerp
zou aan duidelijkheid
winnen indien
het zou worden ingedeeld in hoofdstukken,
bijvoorbeeld als
volgt:
-
Hoofdstuk
I -
Inleidende
bepaling:
artikelivan
het ontwerp;
-
Hoofdstuk
II -
Wijzigingen
aan
het
Gerechtelijk
Wetboek:
de artikelen
2 tot 14 van het ontwerp,
alsook
invoeging, mits herformulering,
van artikel18,
eerste lid,
van het ontwerp in het ontworpen artikel
Iß'Zöoczzes decies,
eerste
lid, van het Gerechtelijk
Wetboek,
vervat
in arti-
kel2 van het ontwerp
(1);
-
Hoofdstuk
III -
Diverse
wijzigingsbepalingen
: de
ontworpen
artikelen
15, § 7 (tot wijziging van de artike-
len 69 en volgende van de wet van
12 juni
1991 op het
consumentenkrediet),
16 (tot wijziging
van artikel
2276
van het Burgerlijk
Wetboek) en 17 (tot wijziging van arti-
kel 162 van het Wetboek
der registratie,
hypotheek-
en
griffierechten);
-
Hoofdstuk IV -
Centrale
gegevensbank
van de Na-
tionale
Bank:
artikel
15, §§ 1 tot 6, van het ontwerp
en
artikel
18, tweede lid, van het ontwerp,
welke ook inge-
voegd zouden kunnen
worden in andere
wetgevingen,
in
welk geval dit hoofdstuk
zou kunnen
vervallen
(2);
-
Hoofdstuk
IV -
Inwerkingtreding:
artikel
19 van
het ontwerp.
2.2. Indien in eenzelfde wettekst
-
in casu het Gerech-
telijk Wetboek -
wijzigingen
worden aangebracht
of arti-
kelen ingevoegd, dient dit bij voorkeur te gebeuren volgens
de nummering
van de te wijzigen of in te voegen artikelen.
Artikel2
van het ontwerp, dat een deel Vbis, bestaande
uit
de artikelen
1675bis tot 16750cties decies, invoegt in het
Gerechtelijk
Wetboek
(3), dient dan ook na artikel
14 van
het ontwerp te komen, bepaling die een artikel 1580quater
invoegt in hetzelfde Wetboek.
De artikelen
5 en 6 van het ontwerp
dienen
samenge-
voegd te worden, aangezien
zij beide wijzigingen
aanbren-
gen aan hetzelfde
artikel
1391 van het Gerechtelijk
Wet-
boek.
2.3. De Nederlandse
tekst van het ontwerp is niet altijd
een correcte taalkundige
weergave van de Franse
tekst.
Zo wordt in bijvoorbeeld het ontworpen
artikel1675sep-
ties, tweede lid, beter geschreven
« ... de derde die gehou-
den is tot het naleven van de voorschriften
in verband
met
het beroepsgeheim
of de zwijgplicht,
...
» in plaats
van
« ... de derde gehouden
aan het beroepsgeheim
of aan de
zwijgplicht,
... ». In het ontworpen
artikel
1675undecies,
§ 2, eerste lid, schrijve men« ... geeft de looptijd aan van de
gerechtelijke
aanzuiveringsregeling
die niet meer dan ze-
ven jaar mag bedragen
» en niet « ... geeft de looptijd van
de gerechtelijke
aanzuiveringsregeling
aan, die de zeven
jaar niet mag overschrijden
».
(') Wat de indeling van deze bepalingen betreft, zie hierna, bij
de bespreking van artikel 2 van het ontwerp.
e) Ziehierover de bespreking van de desbetreffende artikelen.
(3) In zoverre niet wordt ingegaan op de opmerkingen geformu-
leerd onder 1.1., hiervoren.
Le Conseil d'Etat n'a pas pour mission de réécrire systé-
matiquement
le projet à cet égard. Il appartiendra
à ses
auteurs
de revoir le texte néerlandais
en profondeur.
2.4. Lorsqu'il
est fait référence
à une réglementation
déterminée,
il n'y a pas lieu de mentionner
les modifica-
tions qui y ont été apportées par des textes antérieurs,
sauf
si l'intention
était de limiter la référence à la réglementa-
tion telle qu'elle existait
au moment
de la modification
indiquée, ce qui ne semble pas être le cas en l'espèce.
Ainsi, l'article
15, §§ 2 et 7, du projet, fait par exemple
référence
à la loi du 12 juin
1991 relative
au crédit à la
consommation
et l'article 18, alinéa
lee, du projet fait réfé-
rence au Code judiciaire.
2.5. Par contre, lorsque des dispositions
du projet ap-
portent des modifications à des textes réglementaires,
il y a
bien lieu cependant
d'indiquer
leurs modifications
anté-
rieures
dans la phrase
liminaire.
Voir par exemple l'arti-
cle 4 du projet (l'article 1326 concerné du Code judiciaire
a
été remplacé par la loi du 10 mars 1993) et les articles 5 et
6 du projet (l'article 1391 concerné du Code judiciaire
a été
remplacé
par la loi du 14 janvier
1993). Une exception à
cette règle peut être faite lorsqu'une
disposition a déjà été
modifiée de nombreuses
fois, de sorte que dans ce cas, il
peut suffire de mentionner
« tel qu'il (elle) a été modifiéte)
jusqu'à
présent
». Voir par exemple, à ce propos, l'article 3
du projet
complétant
l'article
628 du Code judiciaire
et
l'article
17 du projet complétant
l'article
162 du Code des
droits d'enregistrement,
d'hypothèque
et de greffe.
2.6. Lorsqu'une
disposition légale ou réglementaire
fait
référence à un ministre,
il est préférable
de le désigner en
définissant
sa compétence:
« ... le ministre
qui a ... dans
ses attributions
». Voir par exemple l'article 18 du projet.
Examen du texte
Intitulé
Le titre
pourrait
d'une
part
donner
à penser
que le
projet
à propos duquel
l'avis est demandé
poursuit
des
objectifs plus étendus
que ceux qu'il vise en réalité.
En
effet, un « règlement
collectif de dettes»
pourrait
égale-
ment concerner des commerçants,
et ce terme est d'ailleurs
couramment
utilisé en cas de faillite, surtout en France. Le
projet limite toutefois explicitement
son champ d'applica-
tion aux non-commerçants.
Ensuite,
le projet ne concerne
pas davantage
le règlement
de dettes pour un débiteur qui,
sur une base purement
volontaire,
pourrait
conclure un
accord avec ses créanciers
ou certains
d'entre
eux, étant
donné que l'intervention
dujuge est toujours nécessaire ici.
Il est dès lors souhaitable
d'adapter
l'intitulé
comme suit:
« Loi relative au règlement
collectif de dettes judiciaire
de
non-commerçants
(ou: « ... des particuliers
») ».
L'intitulé
de la nouvelle partie que l'article 2 du projet
compte insérer
dans le Code judiciaire
doit aussi, et sur-
tout, être adapté en ce sens.
Par ailleurs, il convient de relever que le projet fait plus
qu'instaurer
un règlement
collectif de dettes, puisqu'il gé-
néralise
la possibilité
de vendre
de gré à gré des biens
immeubles saisis. L'intitulé
devrait également être adapté
sur ce point.
[79 ]
- 1073/1 - 96/97
- 1074/1 - 96/97
De Raad van State
heeft niet tot opdracht
om op dat
stuk het ontwerp systematisch
te herschrijven.
Het komt
de stellers ervan toe de Nederlandse
tekst grondig te her-
zren,
2.4. Wanneer verwezen wordt naar een bepaalde regle-
mentering,
dienen
de wijzigingen
hiervan
door vroegere
teksten niet te worden vermeld, tenzij het de bedoeling zou
zijn de verwijzing te beperken
tot de stand van de regle-
mentering
op het ogenblik van de aangeduide
wijziging.
Dat laatste
lijkt in case niet het geval te zijn.
Zo bijvoorbeeld, wordt in artikel
15, §§ 2 en 7, van het
ontwerp
verwezen
naar
de wet van 12 juni
1991 op het
consumentenkrediet
en in artikel
18, eerste
lid, van het
ontwerp naar het Gerechtelijk
Wetboek.
2.5. Daarentegen,
wanneer
wijzigingen worden aange-
bracht aan reglementaire
teksten
door bepalingen
van het
ontwerp,
dienen
de vroegere
wijzigingen
hiervan
wel te
worden aangeduid
in de inleidende
zin. Zie bijvoorbeeld
artikel 4 van het ontwerp (het desbetreffende
artikel
1326
van het Gerechtelijk
Wetboek is vervangen
bij de wet van
10 maart
1993) en de artikelen
5 en 6 van het ontwerp (het
desbetreffende
artikel1391
van het Gerechtelijk
Wetboek
is vervangen bij de wet van 14 januari
1993). Een uitzonde-
ring op die regel kan worden gemaakt
wanneer
een bepa-
ling reeds talrijke
malen gewijzigd is, zodat in dat geval
ermee kan worden volstaan
te vermelden
«zoals
tot op
heden gewijzigd ». In dat verband, zie bijvoorbeeld artikel
3 van het ontwerp, waarbij artikel628
van het Gerechtelijk
Wetboek wordt aangevuld
en artikel
17 van het ontwerp,
waarbij artikel162
van het Wetboek der registratie-,
hypo-
theek- en griffierechten
wordt aangevuld.
2.6. Wanneer een wets- ofverordenende
bepaling naar
een minister
verwijst, wordt deze best aangeduid
met een
omschrijving
van zijn bevoegdheid:
« ... de minister
be-
voegd voor ... ». Zie bijvoorbeeld
artikel
18 van het ont-
werp.
Onderzoek van de tekst
Opschrift
Het opschrift zou enerzijds
de indruk
kunnen
wekken
dat het ontwerp waarover
advies wordt gevraagd ruimere
doelstellingen
nastreeft
dan dat wat het in werkelijkheid
beoogt. Een «collectieve
schuldenregeling»
zou immers
ook betrekking
kunnen hebben op handelaars,
en die term
wordt, vooral in Frankrijk,
in verband
met faillissement
trouwens
courant
aangewend.
Het ontwerp
beperkt
zijn
toepassingsgebied
echter uitdrukkelijk
tot de niet-hande-
laars. Voorts heeft het ontwerp evenmin betrekking
op de
schuldenregeling
waarbij
een schuldenaar
op louter vrij-
willige basis
een overeenkomst
met zijn schuldeisers
of
sommige
onder hen zou kunnen
sluiten,
aangezien
het
optreden van de rechter hier steeds noodzakelijk is. Het is
derhalve
wenselijk het opschrift aan te passen
als volgt:
« wet betreffende
de gerechtelijke
collectieve schuldenre-
geling voor niet-handelaars
(of: « ... voor particulieren
») ».
Ook, en vooral, dient het opschrift van het bij artikel 2
van het ontwerp in het Gerechtelijk
Wetboek in te voegen
nieuwe deel in die zin te worden aangepast.
Anderzijds
moet worden
opgemerkt
dat het ontwerp
verder gaat dan het instellen van een collectieve schulden-
regeling, aangezien het de mogelijkheid van verkoop uit de
hand
van beslagen
onroerende
goederen
veralgemeent.
Ook op dat punt zou het opschrift moeten worden aange-
past.
- 1073/l - 96/97
-107411-
96/97
Article le'
Selon divers avis rendus par l'assemblée
générale
de la
section de législation
du Conseil d'Etat
(1), non seulement
1'«organisation
», mais aussi la «compétence»
des tribu-
naux sont des matières
relevant
de la procédure bicaméra-
le parfaite.
Dans la mesure où le présent projet attribue
de
nouvelles compétences aujuge
des saisies -
article 7 -
et
règle
la compétence
territoriale
des tribunaux
-
arti-
cle 3 -
il doit, par conséquent,
être également
adopté par
le Sénat,
en vertu
de l'article
77, alinéa
le',
go,
de la
Constitution.
Art.2
1. Il est à noter que les dispositions
à insérer
ne sont
pas toujours classées et structurées
de manière
logique. Il
serait également
utile de prévoir une division en chapitres.
Il est suggéré
de redistribuer
les dispositions
en projet
comme suit:
«CHAPITRE
PREMIER
De la procédure du règlement collectif
de dettes
Section première
Dispositions générales (eventuellement:
Champ d'application et objectifs)
article l675bis;
article l675ter.
Section 2
De la procédure d'obtention d'un plan de
règlement amiable
article l675quater;
article l675quinquies;
article l675sexies, §§ le', 2 et 3;
article l6750cties;
article l675novies, §§ 2, le', 3, 4 et 5.
(') Voyeznotamment l'avis portant les numéros L. 24.111/AGI
2/V- L. 24.594/AG/2/V
des 10 et 18 octobre 1995 sur deux projets
de loi modifiant la loi du 15décembre 1980sur l'accès au territoire,
le séjour, l'établissement et l'éloignement des étrangers (Cham-
bre, Doc.parl., 1995-1996,n° 364/1) et l'avis n° L. 24.603/AG/2
des
10et 23 octobre 1995 sur un projet de loirelative à la restitution de
biens culturels ayant quitté illicitement le territoire de certains
états étrangers (Chambre, Doc.parl., 1995-1996,n° 289/1).
[ 80]
Artikell
Blijkens
diverse
adviezen
verleend
door de algemene
vergadering
van de afdeling wetgeving
van de Raad van
State
(1) zijn niet
alleen
de
« organisatie
» maar
ook de
«bevoegdheid
» van de rechtbanken
integraal
bicamerale
aangelegenheden.
In zoverre
het
voorliggend
ontwerp
nieuwe bevoegdhedentoekent
aan de beslagrechter
-
arti-
kel 7 -
en de territoriale
bevoegdheid van de rechtbanken
regelt -
artikel
3 -
dient het bijgevolg, krachtens
arti-
kel 77, eerste lid, go, van de Grondwet ook door de Senaat
te worden aangenomen.
Art.2
1. Er kan worden vastgesteld
dat de in te voegen bepa-
lingen niet steeds op een logische wijze gerangschikt
en
gestructureerd
zijn. Het zou nuttig zijn ze te voorzien van
een indeling in hoofdstukken.
Volgend voorstel wordt ter
overweging gegeven:
« HOOFDSTUK
I
Procedure van collectieve
schuldenregeling
Mdelingl
Algemene bepalingen (eventueel:
Toepassingsgebied en doeletellingen)
artikel1675bis;
artikel l675ter.
Mdeling2
Procedure tot het verkrijgen van een minnelijke
aanzuiveringsregeling
artikel
l675quater;
artikel
l675quinquies;
artikel
l675sexies, §§ 1, 2 en 3;
artikel
l6750cties;
artikel1675novies,
§§ 2, 1, 3, 4 en 5.
(I)
Zie onder
meer
het
advies
n" L. 24.111/AV/2/V-
L. 24.594/AV/2/V
van 10 en 18 oktober 1995 over twee ontwerpen
van wet tot wijzigingvan dewet van 15december 1980betreffende
de toegang tot het grondgebied, het verblijf, de vestiging en de
verwijdering van vreemdelingen (Kamer, Gedr. St., 1995-1996,
n' 364/1) en het advies n' L. 24.603/AV/2
van 10 en 23 oktober
1995 over een ontwerp van wet betreffende de teruggave van
cultuurgoederen die op onrechtmatige wijze buiten het grondge-
bied van bepaalde buitenlandse
staten zijn gebracht (Kamer,
Gedr. St., 1995-1996,n' 289/1).
Section 3
De la procédure d'obtention d'un plan de
règlement judiciaire
article 1675decies, §§ t-, 2 et 3;
article 1675undecies;
article 1675duodecies.
Section 4
Dispositions communes aux deux procédures
article
1675sexies,
§ 4,
combiné
avec
l'arti-
cle 1675decies, § 4;
-
article 1675sexies, § 5, combiné avec l'article
1675ter
decies, § 3;
article 1675ter decies, § 1ec, alinéa 2;
article 1675sexies decies, § 3;
article 1675ter decies, § 2;
article 1675ter decies, § 1ec;
article 1675quater decies, § 2;
article 1675quinquies decies.
CHAPITRE II
Du médiateur de dettes
-
article 1675ter decies, § 1ec, alinéa 1ec, fusionné
avec
l'article
1675sexies decies, §§ 1ec, 2 et 4;
article 1675septies;
-
article 1675septies decies;
-
article 16750cties decies.
2. Les dispositions
à insérer
pourraient
également
être
numérotées
d'une
manière
plus
lisible
par
l'ajout
d'un
chiffre (cf. par exemple les articles
577-2 à 577 -14 du Code
civil ou la numérotation
proposée
dans le rapport
de la
Commission
de la Chambre
sur les trois propositions
de loi
précitées
relatives
au même sujet).
Art. 1675bis
1. Aux termes
de l'alinéa
1ec, in fine, la possibilité
d'ob-
tenir
un règlement
collectif de dettes
n'est pas ouverte
à
celui qui a «manifestement
organisé
son insolvabilité
».
Selon l'exposé des motifs, l'intention
est ainsi d'éviter tout
débat sur l'exigence de bonne foi comme condition d'admis-
sibilité. En soi, il ne résulte
pas de manière
manifeste
du
texte du projet et de ce commentaire
que la bonne foi, telle
qu'elle est effectivement
requise par l'article
1244 du Code
civil, ne doit pas être présente
(1).
Toutefois, selon le délégué du gouvernement,
l'intention
est bien effectivement
de ne pas poser cette condition. Cela
devrait
apparaître
plus clairement
dans le texte du projet
ou, à tout le moins, dans l'exposé des motifs.
(') Voir également le rapport fait au sein de la commission
compétente de la Chambre des représentants sur les trois proposi-
tions de loi précédentes, Chambre, Doc. parl., 1991-1992, (SE),
n- 274/3, pp. 114-118.
[ 81 ]
- 1073/1 - 96/97
- 1074/1 - 96/97
Afdeling3
Procedure tot het verkrijgen van een gerechtelijke
aanzuiveringsregeling
artikel
1675decies, §§ 1, 2 en 3;
artikel
1675undecies;
artikel
1675duodecies.
Afdeling4
Bepalingen gemeenschappelijk aan beide procedures
-
artikel
1675sexies,
§ 4,
samengeschreven
met
artikel1675decies,
§ 4;
-
artikel
1675sexies,
§ 5,
samengeschreven
met
artikel1675ter
decies, § 3;
artikel
1675ter decies, § 1, tweede lid;
artikel1675sexies
decies, § 3;
artikel
1675ter decies, § 2;
artikel
1675ter decies, § 1;
artikel
1675quater decies, § 2;
artikel1675quinquies
decies.
HOOFDSTUK
II
Schuldhemiddelaar
-
artikel
1675ter decies, § 1, eerste lid samengevoegd
met artikel1675sexies
decies, §§ 1,2 en 4;
artikel
1675septies;
-
artikel
1675septies decies;
-
artikel
16750cties decies.
2. De in te voegen bepalingen
zouden ook op een lees-
baarder
wijze kunnen worden genummerd
door middel van
een toegevoegd
cijfer (zie bijvoorbeeld
de artikelen
577-2
tot 577-14 van het Burgerlijk
Wetboek of de voorgestelde
nummering
in het verslag van de Kamercommissie
over de
drie
voornoemde
wetsvoorstellen
met
hetzelfde
onder-
werp).
Art. 1675bis
1. De mogelijkheid
om een collectieve schuldenregeling
te verkrijgen
staat, luidens het eerste lid, in fine, niet open
voor hem die « kennelijk
zijn onvermogen
heeft bewerkt
».
Volgens
de memorie
van toelichting
is het
daarmee
de
bedoeling elk debat over het vereiste
van goede trouwals
voorwaarde
van toelaatbaarheid
te vermijden.
Op zichzelf
volgt uit de tekst van het ontwerp en uit die toelichting
niet
ondubbelzinnig
dat de goede trouw,
zoals die wel wordt
vereist
door artikel
1244 van het Burgerlijk
Wetboek, niet
aanwezig
moet zijn (1).
Volgens de gemachtigde
van de regering
is het echter
wel degelijk de bedoeling
dat vereiste
niet te stellen.
Dit
zou duidelijker
moeten blijken uit de tekst van het ontwerp
of, op zijn minst, uit de memorie van toelichting.
(') Zie ookhet verslag in de bevoegde commissie van de Kamer
van volksvertegenwoordigers, inzake drie vorige wetsvoorstellen,
Kamer, Gedr. Stuk, 1991-1992, (BZ),n' 274/3, blz. 114-118.
- 1073/1 - 96/97
-107411-
96/97
2. La condition de ne pas avoir « manifestement
organi-
sé son insolvabilité
», est posée comme condition d'admissi-
bilité, afin de pouvoir prétendre
à un règlement
collectif de
dettes. La question
se pose de savoir si, dans le très bref
délai de huit jours
qui lui est imparti
pour statuer
sur
l'admissibilité
de la demande,
le juge pourra
réellement
vérifier si cette condition est remplie. A cet égard, il con-
vient également
de tenir compte de ce qu'un nombre d'élé-
ments
pertinents
à cet effet n'apparaîtront,
selon toute
supposition, que durant l'examen effectué par le médiateur
de dettes.
3. Il ne peut être inféré du texte de l'alinéa 2 qu'un failli
non excusable est exclu du bénéfice du règlement
collectif
de dettes, comme on peut cependant
le lire dans l'exposé
des motifs. Cette exclusion serait quoi qu'il en soit difficile,
en raison de la condition selon laquelle il faut ne pas avoir
«manifestement
organisé
son insolvabilité
»,
et compte
tenu de ce que la bonne foi n'est pas requise.
4. Toujours à l'alinéa 2, il est préférable d'écrire « clôtu-
re de la faillite
» au lieu de « clôture des opérations
».
5. Sans préjudice de l'observation
précédente,
la rédac-
tion suivante
peut être suggérée :
« Toute personne
physique
domiciliée en Belgique, qui
n'a pas la qualité de commerçant
au sens de l'article leedu
Code de commerce, peut, si elle n'est pas en état de payer
ses dettes exigibles ou encore à échoir et dans la mesure où
elle n'a pas manifestement
organisé
son insolvabilité,
in-
troduire
devant
le juge une requête
visant
à obtenir
un
règlement
collectif de dettes.
Si la personne visée à l'alinéa
lee a eu autrefois la qualité
de commerçant,
elle ne peut introduire
cette requête
que
six mois au moins après la cessation de son commerce ou, si
elle a été déclarée en faillite, après le clôture de la faillite ».
Art. 1675ter
Non seulement
le texte néerlandais
de cet article
ne
coïncide pas intégralement
avec le texte
français,
mais
l'article
est également
susceptible
d'amélioration
sur le
fond.
Il est notamment
préférable,
en ce qui concerne la no-
tion d'« existence
décente
», d'employer la formulation
de
l'article 23, dans
le cadre
d'une
disposition
qui indique
uniquement
les grandes lignes de ce qui va suivre, de faire
déjà référence à la simple possibilité d'accorder une remise
de dettes, étant
donné qu'elle résulte
quoi qu'il en soit de
l'article 1675duodecies en projet.
La rédaction
suivante
est suggérée:
« Le débiteur
propose à ses créanciers
de conclure un
plan
de règlement
amiable
par
la voie d'un règlement
collectif de dettes judiciaire
(1), sous le contrôle du juge.
(') Le règlement collectif de dettes s'opère certes sur une base
volontaire, étant donné que l'initiative doit nécessairement émaner
du débiteur, mais l'intervention
du juge est toujours requise.
L'ajout du mot «judiciaire ",bien qu'il ne soit donc pas strictement
nécessaire, est ici utile pour le souligner. Ce n'est qu'après l'intro-
duction de cette « demande"
-
il est préférable d'employer « re-
quête" parce qu'elle est introduite au moyen d'une requête unila-
térale -
que deux voies se présentent:
le plan de règlement
« amiable" et, à défaut decedernier, le plan de règlement « judiciai-
re ».
[ 82]
2. De voorwaarde « niet kennelijk zijn onvermogen heb-
ben bewerkt
», wordt als toelaatbaarheidsvereiste
gesteld
om aanspraak
te kunnen
maken op een collectieve schul-
denregeling.
De vraag
rijst
of het vervuld
zijn van dat
vereiste
wel door de rechter
zal kunnen
worden getoetst
binnen
de zeer korte termijn
van acht dagen die hem is
toegemeten
om over de toelaatbaarheid
van het verzoek
uitspraak
te doen. Hierbij
dient
ook in aanmerking
te
worden genomen
dat een aantal
terzake
relevante
gege-
vens, naar men kan veronderstellen,
slechts aan het licht
zullen komen tijdens het onderzoek door de schuldbemid-
delaar.
3. Uit de tekst
van het tweede
lid kan niet worden
afgeleid dat een niet verschoonbare
gefailleerde
van het
voordeel van de collectieve schuldenregeling
uitgesloten
wordt, zoals nochtans
in de memorie
van toelichting
te
lezen staat. Die uitsluiting
zou hoe dan ook moeilijk zijn, in
het licht van de voorwaarde
« niet kennelijk zijn onvermo-
gen te hebben bewerkt
», en rekening ermede gehouden dat
de goede trouw niet vereist is.
4. Nog in het tweede lid, schrijve men beter « sluiting
van het
faillissement
. in plaats
van
«sluiting
van
de
verrichtingen
».
5. Onverminderd
de vorige opmerking kan de volgende
redactie ter overweging gegeven worden:
«Elke
natuurlijke
persoon met woonplaats
in België,
die geen koopman is in de zin van artikel
Lvan het Wet-
boek van Koophandel kan, indien hij niet in staat is om zijn
opeisbare of nog te vervallen
schulden te betalen
en voor
zover hij niet kennelijk zijn onvermogen heeft bewerkstel-
ligd, bij de rechter een verzoek tot het verkrijgen
van een
collectieve schuldenregeling
indienen.
Indien
de in het eerste
lid bedoelde
persoon vroeger
koopman is geweest, kan hij dat verzoek slechts indienen
ten minste zes maanden
na het stopzetten
van zijn handel
of, zo hij failliet werd verklaard,
na de sluiting
van het
faillissement
».
Art. 1675ter
Niet alleen stemt de Nederlandse
tekst van dit artikel
niet helemaalovereen
met de Franse,
ook inhoudelijk
is
het artikel voor verbetering
vatbaar.
Onder meer is het verkieslijk, in verband met het begrip
«menswaardig
bestaan
», de formulering
van artikel 23
van de Grondwet
te gebruiken.
Voorts lijkt het, in het
kader van een bepaling welke enkel de grote lijnen van wat
zal volgen aangeeft, niet nodig om reeds te refereren aan de
loutere
mogelijkheid
om kwijtschelding
van schulden
te
verlenen,
aangezien
dit hoe dan ook volgt uit het ontwor-
pen artikel1675duodecies.
De volgende redactie wordt ter overweging gegeven:
« Bij wege van een gerechtelijke
(1) collectieve schulden-
regling stelt de schuldenaar,
onder toezicht van de rechter,
aan zijn schuldeisers
voor een minnelijke aanzuiveringsre-
geling te treffen.
(') De collectieve schuldenregeling heeft weliswaar plaats op
een vrijwillige basis, aangezien het initiatief noodzakelijk moet
uitgaan van de schuldenaar, doch het optreden van de rechter is
steeds vereist. De toevoeging hier van het woord « gerechtelijke ",
hoewel dus niet strikt noodzakelijk, is nuttig om dat te beklemto-
nen. Het is pas na het instellen van die «vordering
» -
beter
« verzoek
» omdat
ze wordt ingesteld
bij eenzijdig verzoek-
schrift -
dat er twee wegen openstaan:
de « minnelijke » en, bij
ontstentenis van deze, de « gerechtelijke » aanzuiveringsregeling.
Si aucun accord n'est atteint
quant
à ce plan de règle-
ment amiable, le juge peut imposer un plan de règlement
judiciaire.
Le plan de règlement a pour objet de rétablir la situation
financière
du débiteur,
en lui permettant
notamment
de
payer
ses dettes
et en lui garantissant
simultanément
ainsi qu'à sa famille, qu'ils pourront mener une vie confor-
me à la dignité humaine.
».
Art. 1675quater
1. Comme le précise l'exposé des motifs, un règlement
collectif de dettes concernera,
dans la plupart
des cas, la
situation
patrimoniale
des deux conjoints. Dans la mesure
toutefois où l'autre
conjoint
-
dans l'hypothèse
où il n'a
pas cocontracté
toutes
les dettes
ou certaines
de celles-
ci -
dispose
de biens
propres,
il ne sera
pas tenu
au
payement
de ces dettes ou ne le sera que partiellement.
Cependant,
en tant
que peut se déduire
du paragra-
phe 2, 3°, de cet article,
l'obligation
de préciser,
dans la
requête,
dans
quelle
mesure
les dettes
auxquelles
doit
s'appliquer
le plan de règlement
demandé,
peuvent
être
mises à la charge
du patrimoine
commun des deux con-
joints ou du patrimoine
propre de chacun d'entre
eux, la
question reste encore de savoir si cette obligation peut être
imposée à des conjoints qui sont mariés sous un régime de
séparation
des biens pur et simple ou qui sont séparés
de
fait et qui ne sont pas tenus
à ces dettes
pour d'autres
motifs. Cela est d'autant
plus prégnant
pour cette dernière
catégorie que l'imposition de cette obligation à l'autre con-
joint pourrait
signifier une ingérence dans sa vie privée.
2. Il serait préférable
de préciser si les dettes « contes-
tées» visées au paragraphe
2, 6°, sont des dettes qui font
déjà l'objet
d'une
procédure
judiciaire,
ou s'il s'agit
de
dettes à propos desquelles une simple divergence d'opinion
existe entre le débiteur et le créancier.
3. Dans le texte néerlandais,
il convient d'écrire chaque
fois « echtgenoot
».
4. Au paragraphe
3, il est inutile et compliqué de pré-
voir, par le détour d'une référence
à l'article
167sexies en
projet, que le juge doit inviter le requérant
dans les huit
jours à compléter
sa requête.
On écrira par conséquent:
« ... lejuge invite le requérant
dans les huit jours à complé-
ter sa requête
».
5. Il convient
d'attirer
l'attention
sur le fait que les
mentions
mentionnées
à l'article 1026 du Code judiciaire
sont prescrites
à peine de nullité. Bien que cette nullité ne
s'applique pas de plein droit, le juge saisi devra donc veiller
à ce que le requérant
complète également
au besoin sa
requête sur ce point. A défaut, la nullité pourrait bien être
soulevée dans un stade ultérieur
par un créancier
ou un
tiers intéressé.
Art. 1675quinquies
La décision sur la « demande visant à obtenir un règle-
ment collectif de dettes»
doit manifestement
s'entendre
de
la
décision
sur
l'admissibilité
mentionnée
à
l'article
1675sexies,
§ lee, du projet.
Sauf
s'il entrait
dans
les intentions
des auteurs
du
projet de faire suspendre
également
les procédures
d'exé-
cution et de saisie, dont il est question à l'article 59, § lee,
de la loi du 4 août 1992 relative au crédit hypothécaire
-
[ 83 ]
- 1073/1 - 96/97
- 1074/1 - 96/97
Indien over deze minnelijke aanzuiveringsregeling
geen
akkoord wordt bereikt,
kan de rechter
een gerechtelijke
aanzuiveringsregeling
opleggen.
De aanzuiveringsregeling
strekt ertoe de financiële toe-
stand van de schuldenaar
te herstellen,
met name hem in
staat te stellen zijn schulden te betalen en tegelijkertijd
te
waarborgen
dat hij zelf en zijn gezin een menswaardig
leven kunnen leiden. ».
Art. 1675quater
1. Zoals in de memorie
van toelichting
wordt gepre-
ciseerd zal een collectieve schuldenregeling
in de meeste
gevallen betrekking
hebben op de vermogenstoestand
van
beide echtgenoten.
Voor zover echter
de andere
echtge-
noot -
in de hypothese
dat hij alle of zekere
schulden
niet mede heeft
aangegaan
-
over eigen goederen
be-
schikt, zal deze niet of enkel gedeeltelijk
tot het betalen
ervan gehouden zijn.
Voor zover uit paragraaf
2, 3°, van het artikel
de ver-
plichting kan worden afgeleid om in het verzoekschrift
te
preciseren in welke mate de schulden waarop de gevraagde
aanzuiveringsregeling
betrekking
moet hebben, ten laste
kunnen
vallen van het gemeenschappelijk
vermogen van
beide echtgenoten
ofvan het eigen vermogen van ieder van
hen, blijft echter
nog de vraag
of die verplichting
kan
worden opgelegd aan echtgenoten
die onder een stelsel van
zuivere scheiding zijn en die niet op andere gronden tot die
schulden gehouden zijn. Voor deze laatste
categorie klemt
dit des te meer daar het opleggen van die verplichting
aan
de andere echtgenoot
een inmenging
zou kunnen
beteke-
nen in zijn persoonlijke levenssfeer.
2. Er zou beter worden gepreciseerd
of de « betwiste
»
schulden bedoeld in paragraaf
2, 6°, schulden zijn die reeds
het voorwerp uitmaken
van een gerechtelijke
procedure,
dan wel schulden
waarover
louter
een meningsverschil
bestaat
tussen schuldeiser
en schuldenaar.
3. In de Nederlandse
tekst schrijve men telkens « echt-
genoot ».
4. In paragraaf
3 is het nutteloos en omslachtig om, via
een omweg naar het ontworpen artikel1675sexies,
te bepa-
len dat de rechter
de verzoeker
binnen
acht dagen moet
uitnodigen
om zijn verzoekschrift
te vervolledigen.
Men
schijve dan ook: « ... vraagt de rechter binnen acht dagen
de verzoeker om zijn verzoekschrift
aan te vullen ».
5. De aandacht
kan erop worden gevestigd dat de ver-
meldingen
bedoeld in artikel
1026 van het Gerechtelijk
Wetboek
voorgeschreven
zijn op straffe
van nietigheid.
Hoewel deze nietigheid
niet van rechtswege
geldt, zal de
geadieerde rechter er dus moeten op toezien dat de verzoe-
ker, in voorkomend
geval, ook op dat stuk zijn verzoek-
schrift aanvult.
Zoniet zou de nietigheid
wel eens in een
later stadium kunnen worden ingeroepen door een belang-
hebbende schuldeiser
of derde.
Art. 1675quinquies
Met de uitspraak
over de «vordering
tot het bekomen
van een collectieve schuldenregeling»
wordt blijkbaar
be-
doeld, de uitspraak
over de toelaatbaarheid
vermeld
in
artikel1675sexies,
§ 1, van het ontwerp.
Tenzij het in de bedoeling van de stellers van het ont-
werp zou liggen ook de procedures
van tenuitvoerlegging
en beslag waarvan sprake in artikel59,
§ 1, van de wet van
4 augustus
1992 op het hypothecair
krediet te doen schor-
- 1073/1 - 96/97
-107411-
96/97
ce qui dans ce cas devrait
apparaître
clairement
du tex-
te -
une référence
à l'article 59, § lee, alinéa 2, de la loi
précitée, suffit.
Art. 1675sexies
1. Il conviendrait
d'écrire au paragraphe
lee: « ... con-
formément
à l'article 1675quater, § 3, ... ».
2. Il y aurait lieu d'écrire au paragraphe
3 : « Dans son
ordonnance,
le juge sta tue d'office sur ... ».
3. Le paragraphe
4 soulève
certaines
questions
qui
trouvent en partie leur réponse dans l'exposé des motifs. A
cet égard, il faut toutefois relever que la cohérence com-
mande que les règles qui y sont élaborées soient incorpo-
rées, de préférence,
au texte du projet même.
Par ailleurs, certains autres problèmes mériteraient
des
éclaircissements,
tels que:
-
qu'advient-il
des intérêts;
continuent-ils
ou non à
courir?
-
peut-on,
par exemple,
encore exécuter
un mandat
hypothécaire
et peut-on encore enregistrer
l'hypothèque?
-
comment
se rapportent
l'indisponibilité
totale
du
patrimoine
du créancier en vertu de l'alinéa
lee et l'indispo-
nibilité limitée prévue à l'alinéa 4 ?
-
quelle est la «durée du règlement collectif de dettes
»
mentionnée
à l'alinéa
lee: est-ce celle du plan de règlement
inscrit à l'article 1675duodecies, § 2 ?
-
qu'entend-on,
à l'alinéa 3, par la règle selon laquelle
les saisies déjà pratiquées
conservent
leur caractère
con-
servatoire;
qu'en est-il exactement;
les saisies exécutoires
se trouvant
déjà à un stade plus ou moins avancé d'exécu-
tion, sont-elles également
suspendues?
4. En ce qui concerne le paragraphe
5, il est à noter que
le greffier du tribunal
de première instance du domicile du
débiteur est, en général, le même que le greffier du tribunal
qui statue sur la demande de règlement
collectif de dettes,
dès lors que, selon l'article
3 du projet, c'est le tribunal
mentionné
en premier lieu qui est compétent
territoriale-
ment (1).
La question
se pose, en outre, de savoir si les notifica-
tions prescrites
par ce paragraphe
suffiront pour informer
les créanciers
de manière
adéquate.
En effet, seuls des
établissements
de crédit et d'autres
entreprises
du secteur
du crédit ont accès à la banque centrale
de données de la
Banque nationale
de Belgique (2). Il conviendrait
peut-être
de prévoir, à l'usage des autres créanciers,
l'une ou l'autre
forme de publication,
par exemple au Moniteur belge. En
tout état de cause, il faudrait
déterminer
de manière expli-
cite dans quel but l'avis concerné est envoyé au greffe du
tribunal
du domicile du requérant,
à savoir, pour pouvoir
être consulté par les créanciers,
ainsi que l'indique l'exposé
des motifs (3).
(') C'est uniquement lorsque le débiteur déménage au cours de
la procédure que le tribunal du domicile du débiteur pourra être
différent, dès lors que le même tribunal demeure compétent.
e) Voir l'article 46, alinéa 3, de la loi du 4 août 1992 relative au
crédit hypothécaire.
(3) L'article l675novies,
§ lee, du projet, prévoit que le média-
teur de dettes prend connaissance au greffe des avis de saisie, de
délégation et de cession. Une disposition similaire devrait être
également incorporée au projet à l'usage des créanciers, en ce qui
concerne les avis de règlement collectif de dettes. Voir également
l'article 15, § 7, du projet.
[ 84 ]
sen -
wat in dat geval duidelijk zou moeten blijken uit de
tekst
-
dient enkel te worden verwezen naar artikel59,
§ 1, tweede lid, van de voornoemde wet.
Art. 1675sexies
1. Men schrijve
in paragraaf
1: « ... overeenkomstig
artikel1675quater,
§ 3, ... ».
2. Men schrijve in paragraaf
3 : «In zijn beschikking
doet de rechter ambtshalve
uitspraak
... ».
3. In verband met paragraaf
4 rijzen een aantal vragen
welke voor een deel worden beantwoord in de memorie van
toelichting.
Wat dat betreft
dient echter te worden opge-
merkt dat de daar geschetste regeling, om coherent te zijn,
beter in de tekst van het ontwerp zelf zou worden opgeno-
men.
Daarenboven
zouden aangaande
sommige andere
pro-
blemen
nog verduidelijkingen
moeten
worden verstrekt,
zoals:
-
wat gebeurt
met de interesten;
blijven deze al dan
niet lopen?
-
kan bijvoorbeeld een volmacht tot hypothekeren
nog
worden uitgeoefend en de hypotheek ingeschreven?
-
hoe verhoudt zich de volledige niet-beschikbaarheid
van het vermogen van de schuldeiser
krachtens
het eerste
lid tot de beperkte onbeschikbaarheid
van het vierde lid ?
-
welke is de « looptijd van de collectieve schuldenre-
geling
» in het eeste lid : is het die van de aanzuiveringsre-
geling in artikel1675duodecies,
§ 2 ?
-
wat wordt in het derde lid bedoeld met de regel dat
de reeds gelegde beslagen hun bewarende
werking behou-
den; wat houdt zulks precies in; worden uitvoerende
besla-
gen welke reeds in een min of meer gevorderd stadium van
uitvoering verkeren
ook geschorst?
4. Inzake
paragraaf
5 dient te worden opgemerkt
dat
de griffier van de rechtbank
van eerste
aanleg
van
de
woonplaats
van de schuldenaar
in de regel dezelfde is als
de griffier van de rechtbank
die uitspraak
doet over de
vordering
tot collectieve schuldenregeling
aangezien,
blij-
kens artikel 3 van het ontwerp, eerstgenoemde
rechtbank
territoriaal
bevoegd is (1).
Het is voorts de vraag of de door deze paragraafvoorge-
schreven
kennisgevingen
zullen volstaan
om de schuld-
eisers
op adequate
wijze in te lichten.
Immers,
tot de
centrale gegevensbank
van de Nationale
Bank van België
hebben
alleen kredietinstellingen
en andere
bij het kre-
dietwezen betrokken
ondernemingen
toegang
(2). Wellicht
is het
aangewezen,
ten behoeve van de andere
schuld-
eisers, te voorzien in een of andere vorm van publikatie,
bijvoorbeeld in het Belgisch Staatsblad.
Hoe dan ook zou
uitdrukkelijk
moeten worden bepaald
met welk doel het
bedoeld bericht
aan de griffie van de rechtbank
van de
woonplaats
van de verzoeker
wordt verstuurd,
te weten,
om ter inzage van de schuldeisers
te worden gelegd, zoals
staat in de memorie van toelichting
(3).
(') Enkel
indien de schuldenaar
in de loop van de procedure
verhuist zal de rechtbank van de woonplaats van de schuldenaar
een andere kunnen zijn, aangezien dezelfde rechtbank
bevoegd
blijft.
e) Zie artikel 46, derde lid, van de wet van 4 augustus 1992 op
het hypothecair krediet.
(3) Artikel1675novies,
§ 1, van het ontwerp, bepaalt
dat de
schuldbemiddelaar
ter griffie kennis neemt van de berichten van
beslag, delegatie en overdracht. Een gelijkaardige bepaling zou ook
moeten worden opgenomen in het ontwerp ten behoeve van de
schuldeisers, wat de berichten van collectieve schuldenregeling
betreft. Zie ook artikel15,
§ 7, van het ontwerp.
Art. 1675septies
1. Cet article est relatif aux attributions
du médiateur
de dettes
dans les deux phases
de la procédure
de règle-
ment collectif de dettes et il serait préférable,
dès lors, qu'il
figure ailleurs dans le texte (1).
2. Le texte devrait expliciter
si l'habilitation
prévue à
l'alinéa
1ec, selon laquelle le médiateur
de dettes peut faire
injonction
-
notamment
aussi à des tiers
-
de fournir
tous renseignements
utiles, a une portée générale
ou s'il
faut préciser chaque fois auprès de qui les renseignements
peuvent être demandés,
sur quoi ils peuvent porter, etc.
3. La levée, instaurée
par l'alinéa 2, de tout secret pro-
fessionnel ou devoir de réserve, qui est à ce point étendue
qu'elle concerne, par exemple, également
les médecins, les
avocats, les ministres
du culte, etc., a une portée trop large.
De cette façon, l'article 8 de la Convention européenne
des
droits de l'homme risque d'être méconnu.
Art. 16750cties
1. Selon les précisions fournies par l'exposé des motifs à
propos du paragraphe
t-, 1°, le conjoint non requérant
pourrait
former tierce-opposition
contre l'ordonnance
rela-
tive à l'admissibilité.
Cette assertion
ne correspond pas à
l'article 1675quinquies decies, alinéa 3, du projet,
selon
lequel le conjoint auquel la décision d'admissibilité
a été
notifiée, est partie
à la cause. On entend
vraisembable-
ment par là qu'il faut donner notification
au conjoint qui
n'a pas contresigné
la requête (en sorte qu'il devient partie
conformément
à l'article 1675quinquies decies).
2. La 4° du paragraphe
1er soulève la question de savoir
pour quel motif les tiers débiteurs
sont traités
différem-
ment, en ce qui concerne les notifications,
des débiteurs
cédés et des tiers saisis:
les tiers débiteurs ne reçoivent en
effet notification
de la décision que si le médiateur
de
dettes en fait la demande.
Au demeurant,
il serait préférable
de compléter
l'énu-
mération,
à l'article 1675quater, § 2, des mentions
obliga-
toires de la requête par les débiteurs
et les repreneurs
ou
cessionnaires
des créances du requérant.
Ainsi, on pourrait
également
déterminer
avec précision qui reste en défaut
sur ce point et qui est l'auteur
de déclarations
fausses ou
incomplètes.
3. En ce qui concerne le paragraphe
2, il pourrait
s'avé-
rer utile de prévoir un nombre minimum
de formalités
-
l'envoi par lettre recommandée
par exemple
-
afin d'évi-
ter des contestations
ultérieures.
Toujours
en ce qui concerne le paragrpahe
2, l'exposé
des motifs formule un nombre
d'hypothèses
à propos de
l'intervention
des créanciers:
1° le créancier auquel l'ordonnance relative à l'admissi-
bilité a été notifiée, introduit
sa déclaration
dans le délai
fixé: il s'agit de l'hypothèse
normalement
envisagée et le
créancier
concerné participe
à la procédure
de règlement
collectif amiable de dettes;
(') Voir la proposition de nouvelle structure
formulée sous
l'observation n? 3 relative à l'article 2. Cet article devrait être
incorporé au chapitre II -
Du médiateur de dettes.
[ 85 ]
- 1073/1 - 96/97
- 1074/1 - 96/97
Art. 1675septies
1. Dit artikel heeft betrekking
op de bevoegdheden van
de schuldbemiddelaar
in de beide fasen van de procedure
tot collectieve schuldenregeling
en zou dan ook beter elders
opgenomen worden (1).
2. Er zou in de tekst dienen te worden verduidelijkt
of
de in het eerste lid bedoelde toelating aan de schuldbemid-
delaar
om -
inzonderheid
ook derden
-
te gelasten
alle nuttige
inlichtingen
te verstrekken
algemeen is, dan
wel oftelkens
moet worden gepreciseerd
bij wie de inlich-
tingen
gevraagd
kunnen
worden, waarop
zij betrekking
mogen hebben, en dergelijke meer.
3. De door het tweede lid ingestelde opheffing van ieder
beroepsgeheim
of zwijgplicht,
die zodanig ruim is dat zij
bijvoorbeeld ook artsen, advocaten, bedienaars
van de ere-
dienst enz. omvat, is te verregaand.
Daardoor dreigt arti-
kel 8 van het Europees
Verdrag
voor de Rechten van de
Mens geschonden te worden.
Art. 16750cties
1. Volgens hetgeen
de memorie
van
toelichting
ver-
klaart
bij paragraaf
1, 1°, zou de echtgenoot
die geen ver-
zoeker is derdenverzet
kunnen
aantekenen
tegen de be-
schikking over de toelaatbaarheid.
Dit stemt niet overeen
met artikel1675quinquies
decies, derde lid, van het ont-
werp, luidens hetwelk de echtgenoot
aan wie de beschik-
king aangaande
de toelaatbaarheid
werd betekend,
partij
is in de zaak. Waarschijnlijk
wordt hier bedoeld dat kennis
moet worden gegeven aan de echtgenoot
die het verzoek-
schrift
niet
mede heeft
ondertekend
(waardoor
hij dan
partij wordt overeenkomstig
artikel 1675quinquies decies).
2. Bij het 4° van paragraaf
1 rijst de vraag waarom de
derde-schuldenaars
wat de kennisgevingen
betreft anders
behandeld
worden dan de gecedeerde schuldenaars
en de
derde-beslagenen
: de derde-schuldenaars
worden immers
maar in kennis gesteld van de uitspraak
als de schuldbe-
middelaar
daarom vraagt.
Overigens zou de opsomming in artikel1675quater,
§ 2,
van de verplichte
vermeldingen
van het verzoekschrift,
beter worden aangevuld met de schuldenaars
en de overne-
mers of cessionarissen
van de vorderingen
van de verzoe-
ker. Aldus zou ook duidelijk kunnen worden vastgesteld
wie
op dat stuk nalatig is en wie valse of onvolledige verklarin-
gen aflegt.
3. Wat paragraaf
2 betreft
zou nuttig
kunnen
worden
voorzien in een minimum aantal formaliteiten
-
verzen-
ding bij aangetekende
briefbijvoorbeeld
-
teneinde late-
re betwistingen
te vermijden.
Nog wat paragraaf
2 betreft worden in de memorie van
toelichting met betrekking
tot het optreden van de schuld-
eisers een aantal hypothesen
geformuleerd:
1° de schuldeiser aan wie de beschikking over de toelaat-
baarheid ter kennis gebracht werd, dient binnen de gestem-
de termijn zijn aangifte in : dit is de normaal te verwachten
hypothese
en de betrokken
schuldeiser
neemt deel aan de
procedure van minnelijke
collectieve schuldenregeling;
(') Zie het voorstel voor een nieuwe structuur
geformuleerd
onder opmerking n' 3 bij artikel 2. Dit artikel zou moeten opgeno-
men worden in hoofdstuk II -
Schuldbemiddelaar.
- 1073/1 - 96/97
-107411-
96/97
2° le créancier auquel l'ordonnance relative à l'admissi-
bilité a été notifiée, n'introduit
pas sa déclaration
dans le
délai fixé:
-
il n'a pas de motif valable:
le plan de règlement
amiable
Iui
est
opposable
en
vertu
de
l'arti-
cle 1675quinquies deeies;
-
il a un motif valable:
le juge peut encore prendre la
déclaration
en considération
comme un fait nouveau
au
sens de l'article 1675ter deeies, § lee;
3° un créancier auquel l'ordonnance relative à l'admissi-
bilité n'a pas été notifiée, introduit une déclaration au cours
de la procédure ultérieure:
-
cette déclaration peut également encore être prise en
considération
par le juge comme un fait nouveau;
-
dans des circonstances
particulières,
le juge pourrait
être amené à prononcer la caducité du plan de règlement.
Non seulement
aucun
éclaircissement
n'est
fourni
à
propos de cette dernière
hypothèse
et de ses conditions
d'application, mais il faut constater, en outre, que la plupart
de ces hypothèses
n'ont pas été mentionnées
ru, moms
encore, été détaillées dans le texte du projet.
Art. 1675novies
1. Le paragraphe
lee a été emprunté
à l'article 1391 du
Code judiciaire.
Il pourrait
suffire de compléter ce dernier
article en faisant mention du médiateur
de dettes. Il appa-
raîtrait
ainsi plus clairement
ce que renferment
précisé-
ment les avis en question.
2. Le paragraphe
3 ne prévoit rien pour le cas où la
déclaration
porte sur des créances contestées. Ce n'est qu'à
l'article 1675deeies, § 3, qu'il est précisé ce qu'il advient des
créances contestées.
Afin que le juge ait connaissance
de
l'existence de ces créances, il faudrait
indiquer,
dans cette
disposition, que le médiateur
de dettes en dresse également
une liste qu'il transmet
alors au juge.
3. En ce qui concerne le paragraphe
4, alinéa
lee, il est
recommandé
de faire au médiateur
de dettes l'obligation
d'informer, en outre, les intéressés,
lors de l'envoi du projet
de plan de règlement
amiable,
que l'absence
de réaction
dans le délai d'un mois équivaut
à un consentement.
4. Le paragraphe
5 comporte l'expression
« jugement
d'accord »qui est couramment
utilisée dans la langue usuel-
le, mais qui ne figure cependant dans aucun texte législatif.
Art. 1675deeies
1. Le délai de trois mois fixé au paragraphe
lee pour
aboutir à un plan de règlement
amiable, est extrêmement
court, si l'on tient compte des démarches
qu'il faut entre-
prendre. En tout cas, il paraît indiqué de prévoir d'éventuel-
les prolongations
sous le contrôle du juge.
2. Le paragraphe
2 impose uniquement
que le média-
teur de dettes soit entendu
et non les parties.
Sans doute
entend-on
plutôt que le médiateur
de dettes fasse rapport
devant le juge. Si tel est le cas, il vaudrait
mieux l'exprimer
de manière explicite dans le texte.
3. L'énoncé
du paragraphe
3 manque
de clarté.
Une
meilleure rédaction pourrait
être la suivante:
« Lorsque l'existence
ou le montant
d'une créance
est
contesté,
le juge fixe provisoirement,
jusqu'à
ce qu'il soit
statué au fond, la partie du montant
contesté quil doit être
[ 86 ]
2° de schuldeiser aan wie de beschikkingover
de toelaat-
baarheid
ter kennis gebracht werd, dient zij aangifte niet
binnen de gestelde termijn in :
-
hij heeft geen geldige reden:
de minnelijke aanzuive-
ringsregeling
is hem krachtens
artikel1675quinquies
de-
eies tegenstelbaar;
-
hij heeft een geldige reden: de rechter kan de aangifte
nog in aanmerking
nemen als nieuw feit zoals bedoeld in
artikel1675ter
deeies, § 1;
3° een schuldeiser
aan wie de beschikking
over de toe-
laatbaarheid
niet ter kennis gebracht werd, dient tijdens de
verdere procedure een aangifte in :
-
ook deze aangifte kan door de rechter nog in aanmer-
king genomen worden als nieuw feit;
-
in bijzondere gevallen zou de rechter ertoe gebracht
kunnen worden het verval van de aanzuiveringsregeling
uit
te spreken.
Niet alleen wordt over deze laatste
hypothese
en haar
toepassingsvoorwaarden
geen enkele verduidelijking
ver-
strekt, bovendien moet worden vastgesteld
dat de meeste
dezer hypothesen in de tekst van het ontwerp niet vermeld,
laat staan nader uitgewerkt
zijn.
Art. 1675novies
1. Paragraaf
1 is overgenomen uit artikel1391
van het
Gerechtelijk Wetboek. Het zou kunnen volstaan dat laatste
artikel aan te vullen met een vermelding van de schuldbe-
middelaar.
Aldus zou ook duidelijk
zijn wat precies
de
inhoud is van de desbetreffende
berichten.
2. Paragraaf
3 voorziet
niets
voor het geval aangifte
wordt
gedaan
van
betwiste
schuldvorderingen.
Pas
in
artikel1675deeies,
§ 3, wordt bepaald wat met de betwiste
schuldvorderingen
gebeurt. Opdat de rechter kennis krijgt
van het bestaan van die schuldvorderingen
zou hier moeten
worden bepaald dat de schuldbemiddelaar
er ook een lijst
van opmaakt welke hij dan aan de rechter bezorgt.
3. In verband met paragraaf
4, eerste lid, is het aange-
wezen aan de schulbemiddelaar
de verplichting op te leggen
om bij het verzenden
van het
ontwerp
van
minnelijke
aanzuiveringsregeling,
tevens mede te delen aan de betrok-
kenen dat het gebrek aan reactie binnen één maand gelijk
staat met instemming.
4. In paragraaf
5 komt de term
« akkoordvonnis
» voor,
die weliswaar courant in de omgang wordt gebrukt doch in
geen enkele wettekst
terug te vinden is.
Art. 1675deeies
1. De in paragraaf
1bepaalde termijn van drie maanden
om tot een minnelijke
aanzuiveringsregeling
te komen is
uitermate
kort, als men beschouwt welke stappen onderno-
men moeten worden. In elk geval het aangewezen
te voor-
zien in mogelijke verlengingen,
onder toezicht van de rech-
ter.
2. Paragraaf
legt enkel de verplichting
op de schuldbe-
middelaar
te horen, niet de partijen.
Wellicht bedoelt men
veeleer dat de schuldbemiddelaar
verslag uitbrengt voor de
rechter. Indien dat zo is, zou het beter uitdrukkelijk
in de
tekst worden verwoord.
3. De formulering
van paragraaf
3 is onduidelijk.
Een
betere redactie zou als volgt kunnen luiden:
« Wanneer het bestaan of het bedrag van een schuldvor-
dering betwist wordt, stelt de rechter, totdat daarover ten
gronde uitspraak
zal zijn gedaan, voorlopig vast welk ge-
consignée, compte tenu également,
le cas échéant,
du quo-
tient attribué
sur la base du plan de règlement
».
4. Au paragraphe
4, il Y aurait
lieu de préciser:
« aux
articles 2028 à ... du Code civil »et non: « aux articles 2028
et suivants
du Code civil ».
Art. 1675undeeies
1. Les articles 1675undeeies et 1675duodeeies en projet
énoncent les mesures que le juge peut prendre dans le cadre
d'un plan de règlement
judiciaire,
que la remise de dettes
soit accordée ou ne le soit pas. A cet égard, la question se pose
de savoir si ces deux types de mesures pourront éventuelle-
ment être prises de manière cumulative.
Dans l'affirmative,
il peut en résulter
des problèmes, notamment
du fait que la
durée du plan de règlement
peut être différente
dans les
deux cas (1).
2. La phrase introductive
du paragraphe
lee de cet arti-
cle devrait faire apparaître
clairement,
d'une part, que les
mesures
prévues
par cet article s'inscrivent
dans le cadre
d'un plan de règlement judiciaire
et, d'autre part, qu'elles ne
préjudicient
pas aux privilèges
existants
et aux sûretés
réelles.
3. Au paragraphe
lee, 3°, il serait préférable,
au lieu de
faire état de . l'effet d'une sûreté réelle »,une notion suscep-
tible d'interprétations
en sens divers, d'indiquer
explicite-
ment que l'exécution forcée n'est temporairement
pas possi-
ble, du moins si telle est effectivement l'intention des auteurs
du projet.
Toujours en ce qui concerne le même 3°, la question
se
pose de savoir si les mots «sans que cette mesure ne puisse
en compromettre
l'assiette»
signifient
également
que la
sûreté réelle est maintenue
à propos des intérêts qu'elle doit
normalement
aussi couvrir.
4. Ainsi que le texte du paragraphe
2, alinéa 2, est rédi-
gé, il n'est pas tout à fait clair si le délai de remboursement
des contrats
de crédit peut être allongé d'une fois et demie
la durée restant
à courir
-
de sorte qu'il peut donc repré-
senter
au total deux fois et demie ce délai -
ou si cette
durée peut être allongée de moitié. Dans le premier cas, cela
signifierait
que, si le délai restant
à courir est de sept ans ou
plus, le délai de remboursement
sera porté à un multiple de
sept ans. Le projet devrait être précisé sur ce point.
5. Le texte néerlandais
du paragraphe
3 est loin d'être
clair (2). Quoi qu'il en soit, il faudrait
indiquer plus précisé-
ment, comme dans l'exposé des motifs, quel type de « mesu-
res d'accompagnement
» le juge peut imposer. Par ailleurs,
on peut se demander
ce que recouvrent,
dans la seconde
phrase,
les mots « l'abstention,
par le débiteur,
d'actes qui
aggraveraient
son insolvabilité»
ou quelles
en sont les
conséquences juridiques,
problème qui n'est pas davantage
élucidé dans l'exposé des motifs. Cette interdiction
emporte-
t-elle telle ou telle incapacité
et la transgression
de cette
(')
Comparer
l'article
1675undecies,
§ 2, et l'article
1675duo-
decies, § 2.
e) Voir,
en ce qui
concerne
en général
la qualité
du texte
néerlandais
de l'avant-projet,
le point 2 des observations
généra-
les.
[ 87 ]
- 1073/1 - 96/97
- 1074/1 - 96/97
deelte van het betwiste bedrag in consignatie
moet worden
gegeven, rekening ook gehouden, in voorkomend geval, met
het quotiënt
dat op grond van de aanzuiveringsregeling
wordt toegewezen.
».
4. In paragraaf
4 dient te worden
gepreciseerd:
« de
artikelen
2028 tot ... van het Burgerlijk
Wetboek », niet:
« de artikelen
2028 en volgende van het Burgerlijk
Wet-
boek ».
Art. 1675undeeies
1. De ontworpen
artikelen
1675undeeies en 1675duode-
eies sommen de maatregelen
op die de rechter kan nemen,
binnen het raam van een gerechtelijke
aanzuiveringsrege-
ling respectievelijk
indien
al dan niet kwijtschelding
van
schulden wordt verleend. In verband daarmee rijst de vraag
of die twee soorten maatregelen
eventueel
cumulatief
zul-
len kunnen
worden toegepast.
Zoja, dan kan zulks proble-
men meebrengen,
onder meer doordat
de looptijd van de
aanzuiveringsregeling
in de twee gevallen verschillend
kan
zijn (1).
2. De inleidende
zin van paragraaf
1 van dit artikel zou
duidelijk
moeten
maken,
enerzijds,
dat de in dit artikel
opgesomde maatregelen
passen binnen
het raam van een
gerechtelijke
aanzuiveringsregeling
en, anderzijds,
dat zij
geen afbreuk doen aan de bestaande
voorrechten
en zakelij-
ke zekerheden.
3. In paragraaf
1, 3°, zou men, in plaats van te gewagen
van de « gevolgen van de zakelijke
zekerheid
», begrip dat
voor diverse interpretaties
vatbaar
is, beter uitdrukkelijk
bepalen dat gedwongen uitvoering tijdelijk niet mogelijk is,
althans
indien
zulks
inderdaad
de bedoeling
is van
de
stellers van het ontwerp.
Nog in verband met hetzelfde 3° rijst de vraagt of met de
woorden
« zonder
dat deze maatregel
de grondslag
kan
schaden»
ook wordt bedoeld
dat de zakelijke
zekerheid
behouden
blijft ten aanzien
van de interesten,
die er nor-
ma al oak door worden gedekt.
4. Zoals de tekst van paragraaf
2, tweede lid, is geredi-
geerd, is niet helemaal
duidelijk of de terugbetalingsduur
van kredietovereenkomsten
kan worden verlengd met an-
derhalve maal de nog te lopen termijn
-
dermate dus dat
hij in totaal twee en een halve maal die termijn kan berei-
ken
-
dan wel of die duur
met de helft
kan
worden
verlengd. In het eerste geval zou zulks kunnen betekenen,
ingeval de nog lopende termijn zeven jaar of meer bedraagt,
dat de terugbetalingstermijn
op een veelvoud van zeven jaar
wordt gebracht. Het ontwerp behoeft op dat punt verduide-
lijking.
5. De Nederlandse
tekst van paragraaf
3 is verre van
duidelijk
(2). Hoe dan ook zou, zoals in de memorie
van
toelichting,
nader
moeten worden aangegeven
welk soort
«begeleidende maatregelen
»de rechter kan opleggen. Voorts
is de vraag wat in de tweede volzin wordt bedoeld met of
welke de rechtsgevolgen
zijn van de woorden« zich onthoudt
van handelingen
die zijn onvermogen
zouden doen toene-
men »,probleem dat ook in de memorie van toelichting
niet
wordt verduidelijkt.
Brengt dat verbod een of andere onbe-
kwaamheid
mee en heeft overtreding
ervan de nietigheid
(')
Vergelijk
artikel
1675undecies,
§ 2,
met
arti-
kel1675duodecies,
§ 2.
e) Zie, wat
de kwaliteit
van
de Nederlandse
tekst
van
het
voorontwerp
in het
algemeen
betreft,
punt 2 van
de algemene
opmerkingen.
- 1073/1 - 96/97
-107411-
96/97
interdiction
entraîne-t-elle
la nullité de l'acte? Au demeu-
rant,
l'article 1675quater decies en projet
comporte
une
règle pour le cas où le débiteur
concerné ne respecte pas
certaines
obligations,
la question
étant
de savoir,
à cet
égard, dans quel rapport se situent cette règle et les obliga-
tions et interdictions
inscrites
à l'article 1675undecies, pa-
ragraphe
3.
6. Il résulte de la faculté, établie par le paragraphe
4, de
déroger aux articles 1408 à 1412 du Code judiciaire,
que le
juge peut réduire
les moyens d'existence
du débiteur
en-
deçà des minimums qui y sont fixés, dont la raison d'être est,
à ce qu'il semble, d'assurer
à l'intéressé
une vie conforme à
la dignité humaine.
Il s'agit là, selon l'article 1675ter, ali-
néa 3, d'un des objectifs, sinon du souci majeur de l'ensem-
ble de l'avant-projet.
Sous cet angle, la teneur du paragra-
phe 4 paraît dès lors bien trop excessive. Il faudrait y fixer
certaines
limites, comme le fait l'exposé des motifs. Il est
suggéré de rédiger le paragraphe
comme suit:
« § 4. Sans préjudice de la loi du 7 août 1974 instituant
le droit à un minimum
de moyens d'existence
et dans le
respect de l'article 1675ter, alinéa 3, le juge peut, lorsqu'il
établit le plan, déroger aux articles 1408 à 1412 par décision
spécialement
motivée. ».
Art. 1675duodecies
1. Concernant
la faculté, donnée par cet article, de re-
mettre
entièrement
ou partiellement
certaines
dettes,
la
question se pose de savoir s'il ne faudrait
pas prescrire un
avis d'un organe
indépendant,
comme par
exemple
un
rapport
social établi par le CPAS ou l'avis du Ministère
public.
Ce dernier
intervient
du reste
également
en cas de
faillite (1). En outre,
le paragraphe
3, premier
tiret,
de
l'article en projet n'exclut pas que des dettes alimentaires
déjà échues fassent l'objet d'une remise, ce qui peut avoir
directement
ou indirectement
une incidence sur la situation
des enfants mineurs
de l'intéressé.
2. En ce qui concerne la décision à vrai dire importante
pour eux, par laquelle le juge accorde une remise de dettes,
en capital également,
il paraît judicieux d'indiquer
au pa-
ragraphe
lee que les créanciers
sont préalablement
enten-
dus ou appelés à ce propos. Ainsi, un débiteur hypothécaire
pourrait,
par exemple, préférer
que le bien grevé d'hypo-
thèque
ne soit pas réalisé
à un prix défavorable.
Il ne
faudrait
pas, il est vrai, prévoir l'obligation d'entendre
les
créanciers
dans ce cas, si elle est déjà incluse ou si elle est
explicitement
prévue à l'article 1675decies, paragraphe
2.
3. Les mots « sans préjudice des causes de préférences
»
au paragraphe
lee, premier tiret, signifient à première vue
que les biens grevés d'une sûreté réelle ne sont pas soumis
à l'exception,
dès lors qu'ils ne sont pas rangés,
suivant
l'usage courant,
au nombre des « causes de préférences
».
Selon l'exposé des motifs, toutefois, les créanciers hypothé-
caires sont pays par préférence.
Parallèlement
à cela, se
pose également la question de savoir si la disposition précé-
dée du second tiret,
selon laquelle le solde est réparti
au
(') Voir l'article 464 du Code de commerce.
[ 88 ]
van de handeling
tot gevolg? Overigens omvat het ontwor-
pen artikel
1675quater decies een regeling voor het geval
dat de betrokken
schuldenaar
bepaalde verplichtingen
niet
nakomt,
waarbij
het
de vraag
is hoe die regeling
zich
verhoudt
tot de verplichtingen
en verbodsbepalingen
van
artikel1675undecies,
paragraaf
3.
6. De mogelijkheid
om af te wijken
van
de artike-
len 1408 tot 1412 van het Gerechtelijk
Wetboek,
welke
paragraaf
4 instelt,
betekent
dat de rechter
de middelen
van bestaan van de schuldenaar
kan reduceren beneden de
daar gestelde minima waarvan
de bestaansreden
is, naar
kan worden aangenomen,
de betrokkene
een menswaardig
leven
te
verzekeren.
Dat
laatste
vormt,
blijkens
artikel1675ter,
derde lid, een der doelstellingen,
zoniet de
hoofdbekommernis
van het hele voorontwerp.
In dat licht
gezien lijkt de inhoud van paragraaf
4 dan ook al te verre-
gaand.
Er zouden bepaalde
perken
aan gesteld
moeten
worden,
zoals ook in de memorie
van toelichting
wordt
gedaan.
Ter overweging
wordt gegeven de paragraaf
als
volgt te redigeren:
«§ 4. Onverminderd
de wet van 7 augustus
1974 tot
instelling
van het recht op het bestaansminimum
en met
inachtneming
van artikel1675ter,
derde lid, kan de rechter
wanneer hij de regeling opstelt, bij bijzonder gemotiveerde
beslissing
afwijken van de artikelen
1408 tot 1412. ».
Art. 1675duodecies
1. De vraag
rijst,
ten
aanzien
van
de in dit artikel
gegeven mogelijkheid bepaalde
schulden geheel of gedeel-
telijk kwijt te schelden, of geen advies zou moeten worden
voorgeschreven
van een onafhankelijke
instantie,
zoals
bijvoorbeeld
een
sociaal
verslag
opgemaakt
door het
OCMW of het advies van het Openbaar
Ministerie.
Dat laatste
wordt trouwens
ook betrokken
bij faillisse-
menten
(1). Bovendien sluit paragraaf3,
eerste gedachten-
streepje, van het ontworpen
artikel niet uit dat reeds ver-
vallen onderhoudsgelden
woreen kwijtgescholden,
hetgeen
rechtstreeks
of onrechtstreeks
een weerslag kan hebben op
de situatie van de minderjarige
kinderen van de betrokke-
ne.
2. Het lijkt aangewezen ten aanzien van de voor de toch
wel belangrijke
beslissing van de rechter om schulden, ook
in kapitaal,
kwijt te schelden, in paragraaf
1 te bepalen dat
de schuldeisers
daarover voorafgaandelijk
worden gehoord
of opgeroepen. Zo zou een hypothecaire
schuldeiser
er bij-
voorbeeld de voorkeur kunnen
aan geven dat het met zijn
hypotheek
bezwaarde
goed niet te gelde wordt gemaakt
tegen
een
ongunstige
prijs.
In de verplichting
om de
schuldeisers
te horen zou hiet weliswaar
niet moeten wor-
den voorzien indien zij reeds besloten
is of uitdrukkelijk
wordt bepaald in artikel1675decies,
paragraaf
2.
3. De woorden «onverminderd
de redenen
van voor-
rang
» in paragraaf
1, eerste gedachtenstreepje,
betekenen
op het eerste gezicht dat de met een zakelijke
zekerheid
belaste goederen niet onder de uitzondering
vallen, aange-
zien zij volgens het normale
spraakgebruik
niet onder de
«redenen
van voorrang . gerekend
worden.
Volgens de
memorie
van toelichting
echter
worden
de hypothecaire
schuldeisers
bij voorrang
betaald.
Parallel
rijst
ook de
vraag of met de bepaling na het tweede streepje, volgens
(') Zie artike1464 van het Wetboek van Koophandel.
marc le franc, signifie « après le paiement
des créanciers
privilégiés
». Le projet doit être précisé sur ces points.
4. Il serait
préférable
que la seconde phrase
après le
second tiret du paragraphe
t-, qui se rapporte
à la fin du
plan de règlement,
soit incorporée
à l'article
l675quater
deeies, § 2, en projet. Dans la même phrase,
il y a une
différence entre le texte français
{« ... avant la fin du plan
de règlement judiciaire
») et le texte néerlandais
« ... vóór
het einde van de gezamenlijke
schuldenregeling
».
5. Aux paragraphes
2 et 4, il y aurait
lieu de préciser
que les règles
en question
ne peuvent
s'expliquer
qu'à
l'égard de la matière réglée par l'article l675duodeeies.
En
ce qui concerne le paragraphe
4, l'on voudra bien se repor-
ter, en outre, à l'observation
relative à l'article
l675unde-
eies, § 4.
Art. l675ter
deeies
1. Il conviendrait
d'écrire
à l'alinéa
1er du
para-
graphe lec:« ... dans le plan de règlement
amiable oujudi-
ciaire » au lieu de « ... dans le plan de réglement
collectif »,
cette expression
ne répondant
à aucune notion spécifique.
La même observation vaut pour l'article l675quater
deeies,
§ 2, alinéa t-.
2. A la fin de l'alinéa 2 du même paragraphe,
on écrira
«
la requête
en rééchelonnement
de dettes » au lieu de
«
la requête
».
3. Il y a une ambiguïté terminologique
au paragraphe
2
de la version
néerlandaise,
en ce qu'il est fait usage,
à
propos de l'extinction
normale
du plan de règlement,
des
mots « uitdoving . (§ 2, dans la version française
«extinc-
tio ») ou . beëindiging»
(§ 3, dans la version française éga-
lement «extinction
»).
4. En ce qui concerne le paragraphe
3, il convient de
relever, ici aussi, que le greffier du tribunal
de première
instance
du domicile du débiteur sera, dans la plupart
des
cas, le même que celui du tribunal
saisi de la demande de
règlement
collectif de dettes.
Au surplus, il serait préférable
que ce paragraphe
fasse
l'objet
d'un
article
distinct,
qui
comprendrait
aussi
l'article
l675sexies,
§ 5.
Art. l675quater
deeies
1.
Pour
ce
qui
est
de
la
procédure
fixée
à
l'article
l675quater
deeies, il est fait usage tantôt
du mot
«caducité»
(§ t-, alinéas lecet 2, dans la version néerlan-
daise . verval »),tantôt du mot . révocation»
(§ 2, alinéa 2,
dans
la version
néerlandaise
«herroeping
»). A l'arti-
cle l675ter deeies, § 3, il est fait état, par ailleurs, de « rési-
liation»
(dans la version
néerlandaise
«ontbonden
»). Il
s'agit en l'occurrence
de constructions
juridiques
différen-
tes, à propos desquelles il est recommandé
de s'aligner sur
la terminologie
employée en droit commun.
2. L'alinéa 2 du paragraphe
1er serait mieux à sa place à
l'article
l675deeies.
3. Bien que l'intention
soit manifestement,
selon l'ali-
néa 2 du paragraphe
2, que l'ensemble
du plan de règle-
ment
devienne caduc, donc à l'égard de tous les créanciers,
lorsque l'un d'entre eux peut démontrer
que le débiteur
a
accompli un acte de fraude de ses droits, on peut se deman-
der si le système ne serait pas plus opérant
si le créancier
[ 89 ]
- 1073/1 - 96/97
- 1074/1 - 96/97
welke het saldo pondspondsgewijze
wordt verdeeld,
be-
doeld wordt
: «na
de uitbetaling
van
de bevoorrechte
schuldeisers
». Het ontwerp
moet op die punten
worden
verduidelijkt.
4. De tweede
zin na het
tweede
streepje
van
para-
graaf 1, die betrekking
heeft
op de beëindiging
van
de
aanzuiveringsregeling,
zou
beter
in
het
ontworpen
artikel1675quater
deeies, § 2, worden opgenomen. In de-
zelfde zin is er een gebrek aan overeenstemming
tussen de
Nederlandse
« ... vóór het einde van de gezamenlijke
schul-
denregeling»
en de Franse
tekst
. ... avant la fin du plan
de règlement judiciaire
».
5. In de paragrafen
2 en 4 dient te worden gepreciseerd
dat de desbetreffende
regels enkel gelden ten aanzien van
wat is bepaald in artikel
l675duodeeies.
Wat paragraaf
4
betreft
dient ook te worden verwezen naar
de opmerking
bij artikel1675undeeies,
§ 4.
Art. l675ter
deeies
1. Men schrijve
in het
eerste
lid van
paragraaf
1 :
« ... in de minnelijke
of gerechtelijke
aanzuiveringsregelig
... » in plaats van « ... in de collectieve aanzuiveringsrege-
ling ... »,term welke aan geen enkel specifiek begrip beant-
woordt. Dezelfde opmerking
geld voor artikel
l675quater
deeies, § 2, eerste lid.
2. In het tweede
lid van dezelfde paragraaf
schrijve
men in fine
« ... het verzoek tot schuldherschikking
» in
plaats van . ... het verzoekschrift
».
3. Er bestaat
een terminologische
onduidelijkheid
in
paragraaf
2, waar in verband
met de normale
wijze van
beëindiging van de aanzuiveringsregeling
de termen « uit-
doving . (§ 2, in de Franse tekst . extinction »)of'- beëindi-
ging . (§ 3, in de Franse tekst eveneens«
extinction ») wor-
den gebruikt.
4. In verband
met paragraaf
3 kan ook hier worden
opgemerkt
dat de griffier van de rechtbank
van eerste
aanleg van de woonplaats van de schuldenaar
in de meeste
gevallen dezelfde zal zijn als die van de rechtbank
welke
het verzoek tot collectieve schuldenregeling
behandelt.
Bovendien zou deze paragraaf
beter het voorwerp uit-
maken
van
een
apart
artikel,
samen
met
arti-
kel1675sexies,
§ 5.
Art. l675quater
deeies
1. Bij de procedure van artikel1675quater
deeies, wordt
nu eens de term «verval . (§ 1, eerste en tweede lid, in de
Franse
tekst
«caducité
»), dan weer «herroeping»
(§ 2,
tweede lid, in de Franse
tekst «révocation
») gebruikt.
In
artikel
l675ter
deeies, § 3, is voorts sprake van «ontbon-
den » (in de Franse
tekst
« réailiation »). het betreft
hier
uiteenlopende
rechtsfiguren,
waarvoor
het
aanbeveling
verdient aan te sluiten bij de gemeenrechtelijke
terminolo-
gie.
2. Het tweede
lid van paragraaf
1 zou beter
op ZIJn
plaats zijn bij artikel1675deeies.
3. Hoewel het volgens het tweede lid van paragraaf
2
blijkbaar
de bedoeling is dat de hele aanzuiveringsrege-
ling, dus ter attentie
van alle schuldeisers,
vervalt
wan-
neer één van hen kan aantonen
dat de schuldenaar
in zijn
nadeel een bedrieglijke
handeling
heeft gesteld, kan men
zich afvragen
of de regeling
niet werkbaarder
zou zijn
- 1073/1 - 96/97
-107411-
96/97
victime de la fraude était le seul à pouvoir exiger à nouveau
la totalité du montant
remis qui le concerne.
4.
Dans
le texte
néerlandais
du
paragraphe
2,
alinéa t-, le mot . handeling
. fait manifestement
défaut.
Au demeurant,
ce texte néerlandais,
ainsi que celui d'un
nombre important
d'autres
dispositions
du projet, est de
qualité médiocre (1).
Art. 1675quinquies
decies
Le texte néerlandais
de l'alinéa 2 ne coïncide pas avec le
texte néerlandais
correspondant.
Ni le texte français ni le
texte néerlandais
ne permettent
de déterminer,
du reste,
avec
certitude
ce
qu'ils
recouvrent
exactement.
L'article
1675quater
auquel il est fait référence, détermine
les conditions auxquelles
doit répondre la requête visant à
l'obtention
d'un règlement
collectif de dettes et se réfère,
dans ce but, aux articles 1025 à 1034 du Code judiciaire
(la
procédure sur requête unilatérale).
Entend-on
faire ainsi référence
à la décision relative
à
l'admissibilité
de la demande
visée à l'article
1675sexies,
§ 1ec, en projet?
Dans
ce cas, il serait préférable
de faire
directement
référence à cet article. Si l'on veut éviter que
s'appliquent
tous les effets de la décision prise en vertu de
la procédure sur requête unilatérale,
est-il bien nécessaire
ici de prévoir une exception?
Ne serait-il
d'ailleurs
pas
plus simple de faire figurer dans le texte même ce qu'indi-
que l'exposé des motifs, à savoir que les créanciers
aux-
quels la décision d'admissibilité
a été notifiée ne peuvent
s'y opposer?
Art. 1675sexies
decies
1. Lorsque le paragraphe
1ec, alinéa
1ec, détermine
les
personnes susceptibles d'être désignées comme médiateurs
de dettes, il faudrait
préciser qu'il s'agit des médiateurs
de
dettes visées à l'article
1675sexies,
§ 2. En outre, on pour-
rait, sans trop de problème, reproduire,
dans cette disposi-
tion, la même énumération
que celle figurant
à l'article 67
de la loi relative au crédit à la consommation.
2. L'alinéa 2 du paragraphe
1er serait mieux à sa place
au paragraphe
2.
3. Dans la troisième
phrase
du paragraphe
2, il con-
viendrait
d'écrire:
«
•••
à moins que la cause de la récusa-
tion n'ait été révélée à la partie après ce délai ... ».
4. En ce qui concerne
le paragraphe
3, l'exposé des
motifs fait référence, par analogie, à l'article 1396 du code
judiciaire.
L'alinéa
3 de cette dernière
disposition prévoit
que le procureur du Roi est informé des négligences consta-
tées, afin que des suites
disciplinaires
soient éventuelle-
ment engagées. La question se pose de savoir si, en l'expèce
également,
il ne faudrait
pas inscrire une disposition ana-
(') Voir à ce sujet, dans le cadre des observations générales,
l'observation n- 2, qui ne peut être réitérée à chaque fois.
[90 ]
indien enkel de bedrogen schuldeiser
het hele, hem betref-
fende, kwijtgescholden
bedrag opnieuw kan opeisen.
4. In de Nederlandse
tekst van paragraaf
2, eerste lid,
ontbreekt
blijkbaar
het woord
« handeling
». Overigens is
die Nederlandse
tekst, zoals die van zoveel andere bepalin-
gen van het ontwerp, van lage kwaliteit
(1).
Art. 1675quinquies
decies
De Nederlandse
tekst
van het tweede
lid stemt
niet
overeen met de Franse tekst ervan. Noch uit de Nederland-
se noch uit de Franse
tekst kan overigens met zekerheid
worden
afgeleid
wat
precies
ermee
bedoeld
wordt.
Artikel1675quater
waarnaar
wordt verwezen, bepaalt
de
vereisten
waaraan
het verzoekschrift
strekkende
tot het
verkrijgen
van een collectieve schuldenregeling
moet vol-
doen en verwijst met dat oogmerk naar de artikelen
1025
tot 1034 van het Gerechtelijk
Wetboek (de procedure
op
eenzijdig verzoekschrift).
Wil men langs die weg verwijzen naar de in het ontwor-
pen artikel
1675sexies,
§ 1, bedoelde
uitspraak
over de
toelaatbaarheid
van de vordering?
In dat geval kan beter
rechtstreeks
naar
dat
artikel
worden
verwezen.
Indien
men wil vermijden
dat alle gevolgen van de uitspraak
op
grond van de procedure
op eenzijdig verzoekschrift
van
toepassing zijn, is het dan wel nodig hier te voorzien in een
uitzondering?
Zou het trouwens
ook niet eenvoudiger zijn
in de tekst zelf op te nemen wat in de memorie van toelich-
ting staat,
namelijk
dat de schuldeisers
aan wie de be-
schikking
tot toelaatbaarheid
ter kennis
werd gebracht
daartegen
geen verzet kunnen
doen?
Art. 1675sexies decies
1. Bij het bepalen in § 1, eerste lid, van degenen die als
schuldbemiddelaar
in aanmerking
kunnen komen, zou die-
nen te worden gespecifieerd
dat het gaat om de schuldbe-
middelaars
bedoeld in artikel
1675sexies,
§ 2. Bovendien
kan hier zonder veel moeite dezelfde opsomming worden
overgenomen
als die van artikel
67 van de wet op het
consumentenkrediet.
2. Het tweede lid van § 1 zou beter passen in § 2.
3. Men schrijve in de derde volzin van § 2 : «
•••
tenzij de
partij slechts na verloop van deze termijn kennis ... ».
4. In verband met § 2 verwijst de memorie van toelich-
ting bij analogie
naar
artikel
1396 van het Gerechtelijk
Wetboek. Het derde lid van deze laatste
bepaling voorziet
in het ter kennis brengen
van de procureur
des Konings
van de vastgestelde
verzuimen,
met het oog op eventuele
tuchtvervolgingen.
De vraag rijst of, ook hier, geen soorte-
lijke bepaling
moet worden opgenomen,
dan of voormeld
(') Ziehierover bij de algemene opmerkingen, de opmerking n'
2, welke niet telkens kan worden herhaald.
logue ou s'il n'y aurait
pas lieu de rendre
l'article
1396,
alinéa 3, applicable
(1).
5. Au § 4, il serait préférable
d'expliciter quels sont les
« autres
cas» dans lesquels
le médiateur
de dettes
peut
être remplacé.
Il serait également
utile de déterminer
sous quelle for-
me doit être formulée
la demande
de remplacement
du
médiateur
de dettes.
Art. 1675septies
decies
1. Il conviendrait
de remplacer,
dans le texte néerlan-
dais, les mots « op grond van» par les mots « in het kader
van », ou plus brièvement
encore par Ie mot « wegens ».
2. L'exposé des motifs précise que le médiateur
de det-
tes qui viole le secret professionnel, est punissable
en vertu
de l'article
458 du Code pénal.
Bien que cette dernière
disposition
soit sans doute également
d'application
sans
que le texte ne l'exprime de manière
explicite, il vaudrait
néanmoins
mieux, pour des raisons de clarté, qu'il en soit
aInSI.
Art. 16750cties
decies
L'alinéa 4 devrait préciser en quoi consiste la préférence
dont il y est question.
Porte-t-elle
plus précisément
aussi
sur les biens grevés d'une hypothèque
ou mis en gage? »
Art.3
1. Dans la version néerlandaise,
il y aurait lieu d'écrire
«Artikel 628 » au lieu de «Artikel 625 ».
2. Dans
la version
néerlandaise
du 17° en projet,
il
conviendrait
de remplacer
les mots « die valt onder»
par
les mots «bedoeld in ».
Art.4
1. Il y aurait
lieu
de préciser:
«A l'article
1326,
alinéa le', ... ».
2. Par ailleurs, l'on voudra bien se reporter, à propos de
la portée et des antécédents,
au n? 2.2., ainsi qu'à l'analyse
des articles Il et suivants,
ci-après.
Art. 5 et 6
1. Il serait préférable
de fusionner ces articles, dès lors
qu'ils apportent
des modifications au même article du Code
judiciaire.
(') Il convient, certes, de ne pas perdre de vue, à cet égard, que
le procureur du Roi ne peut engager, directement ou indirecte-
ment, des poursuites disciplinaires que contre les avocats, officiers
ministériels ou mandataires de justice mentionnés à l'article 67,
1°, de la loi relative au crédit à la consommation, et qu'il ne peut
cependant en faire de même à l'encontre des institutions publiques
et des institutions privées agréées ou de leurs organes et de leurs
agents visés au 2° de la même disposition législative. En règle
générale, l'initiative à cette fin devra être prise, dès lors, par leurs
organes de gestion spécifiques ou par les autorités administratives
tutélaires.
Il va de soi que le procureur du Roi peut toujours
engager une action publique en cas d'infraction à la loi pénale.
[ 91 ]
- 1073/1 - 96/97
- 1074/1 - 96/97
artikel
1396, derde lid, niet van toepassing
moet worden
verklaard
(1).
5. In paragraaf
4 zou beter worden verduidelijkt
welke
de « andere
gevallen
» zijn waarin
de schuldbemiddelaar
kan worden vervangen.
Ook ware het nuttig
te bepalen onder welke vorm het
verzoek
tot vervanging
van de schuldbemiddelaar
moet
worden geformuleerd.
Art. 1675septies
decies
1. Men vervange
in de Nederlandse
tekst
de woorden
« op grond van»
door «in het kader van»
of korter
nog
«wegens
».
2. De memorie van toelichting preciseert
dat de schuld-
bemiddelaar
die het beroepsgeheim
schendt,
strafbaar
is
op grond van artikel
458 van het Strafwetboek.
Hoewel
laatstgenoemde
bepaling
wellicht
ook van toepassing
is
zonder dat zulks uitdrukkelijk
in de tekst tot uiting komt,
zou dat duidelijkheidshalve
toch beter het geval zijn.
Art. 16750cties
decies
In het vierde lid dient te worden gepreciseerd waarop de
daar bedoelde voorrang
betrekking
heeft. Slaat hij meer
bepaald
ook op de met hypotheek
bezwaarde
of in pand
gegeven goederen?
»
Art.3
1. In de Nederlandse
tekst schrijve men «ArtikeI628
»
in plaats van «Artikel 625 ».
2. In de Nederlandse
tekst van het ontworpen
17° ver-
vange men de woorden «die valt onder»
door «bedoeld
In ».
Art.4
1. Men precisere : « In artikel
1326, eerste lid, ... ».
2. Zie voorts bij de strekking
en antecedenten,
n' 2.2.,
alsmede de bespreking
van artikel
11 en volgende, hierna.
Art. 5 en 6
1. Deze artikelen
zouden beter worden samengevoegd,
daar zij wijzigingen
aanbrengen
in hetzelfde
artikel
van
het Gerechtelijk Wetboek.
(') Weliswaar mag hierbij niet uit het oogworden verloren dat
de procureur des Konings, rechtstreeks of onrechtstreeks, enkel
tuchtvervolgingen kan inspannen tegen de in artikel67, 1°,van de
wet ophet consumentenkrediet genoemde advocaten, ministeriële
ambtenaren of gerechtelijke mandatarissen,
doch dat hij dit niet
kan tegen overheidsinstellingen en erkende particuliere instellin-
gen of hun organen en personeelsleden, bedoeld in het 2° van
dezelfde wetsbepaling. Het initiatief daartoe zal in de regel dan
ook moeten uitgaan van hun eigen bestuursorganen
of van de
toezichthoudende administratieve
overheden. Uiteraard kan de
procureur des Konings steeds een strafvordering instellen indien
de strafwet overtreden wordt.
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
2. Ainsi qu'il a déjà été observé sous le n? 1 à propos de
l'article
1675novies
en projet, l'article
6 fait double emploi
avec le § 1er de ce dernier
article.
3. Toujours à l'article 6 du texte néerlandais,
il convien-
drait de remplacer
le mot « aangenomen
» par le mot « aan-
gesteld
».
Art.7
Il Yaurait
lieu de rédiger cette disposition
comme suit:
« A l'article
1395, alinéa 1ec, du même Code, les mots « et
aux voies d'exécution»
sont remplacés
par les mots « , aux
voies d'exécution
et au règlement
collectif de dettes, » ».
Art.9
La seule innovation
dans l'article
1567, alinéa 2, à rem-
placer, est le membre
de phrase
« soit d'une procédure
de
règlement
collectif de dettes », en sorte que ce membre de
phrase
peut être inséré
sans remplacer
l'alinéa
dans son
intégralité.
Art.l0
Afin de rédiger
le texte
à ajouter
conformément
aux
points déjà existants
de l'article
1568, on écrira:
«4° l'indi-
cation de la faculté offerte ... ».
Art. II
1. Seul le membre de phrase
« ... ou à la vente de gré à
gré ... » est nouveau ici. Il conviendrait
dès lors de rédiger
cette disposition
comme suit:
« A l'article 1580, alinéa 1ec, du même Code, les mots . ou
à la vente
de gré à gré»
sont insérés
entre
les mots « à
l'adjudication»
et les mots « des biens saisis»
».
2. L'article
1581 du Code judiciaire
doit être
adapté
dans le même sens.
Art.12
1. Ainsi qu'il a déjà été observé à propos de la portée et
des antécédents
du projet, sous le n? 2.2., les articles
1580,
alinéa t-, 1580bis,
1580ter et 1580quater
en projet intro-
duisent
la faculté généralisée
de vendre
de gré à gré des
biens immobiliers
saisis, et donc pas uniquement
dans le
cadre d'un règlement
collectif de dettes, et ils en fixent les
modalités.
2. L'alinéa 5 prévoit une couverture
extrêmement
éten-
due d'irrégularités
commises
antérieurement.
Les motifs
n'en sont pas explicités
dans l'exposé des motifs. La ques-
tion se pose de savoir, au demeurant,
à cet égard si l'éven-
tuel non-respect
de l'obligation
inscrite
à l'alinéa
lec
de
l'article
1580bis
en projet,
qui consiste
à entendre
ou à
appeler les intéressés
y mentionnés,
est également
couver-
te par l'ordonnance
visée à l'alinéa
5. Dans l'affirmative,
il
n'aurait
que peu de sens d'imposer cette obligation.
[92 ]
2. Artikel
6 maakt,
zoals reeds werd opgemerkt
onder
n" 1 bij het ontworpen
artikel
1675novies,
dubbel gebruik
uit met § 1 van dat laatste
artikel.
3. Nog in artikel
6 vervange
men het woord « aangeno-
men» door het woord « aangesteld
».
Art.7
Men redigere deze bepaling
als volgt:
« In artikel1395,
eerste lid, van hetzelfde Wetboek wor-
den de woorden « en middelen
tot tenuitvoerlegging»
ver-
vangen
door de woorden,
middelen
tot tenuitvoerlegging
en collectieve schuldenregeling»
».
Art.9
Het
enige
nieuwe
in het
te vervangen
artikel
1567,
tweede lid, is het zinsdeel « hetzij uit hoofde van een proce-
dure van collectieve
schuldenregeling
», zodat men deze
zinsnede
kan invoegen zonder het volledige lid te vervan-
gen.
Art.l0
Teneinde de toe te voegen tekst te redigeren
conform de
vorige, reeds bestaande
punten
van artikel
1568, schrijve
men:
«4° de vermelding
van de mogelijkheid
die ... ».
Art. II
1. Nieuw is hier enkel het zinsdeel . ... of de verkoop uit
de hand ... ». Men redigere
deze bepaling
dan
ook als
volgt:
« In artikel1580,
eerste lid, van hetzelfde Wetboek wor-
den tussen
de woorden « de veiling
» en « van de in beslag
genomen
goederen
» de woorden
«of de verkoop
uit
de
hand
» ingevoegd. »
2. Artikel
1581 van het Gerechtelijk
Wetboek moet in
dezelfde zin aangepast
worden.
Art.12
1. Zoals reeds werd opgemerkt bij de strekking
en ante-
cedenten van het ontwerp, onder n" 2.2., voeren de ontwor-
pen
artikelen
1580,
eerste
lid,
1580bis,
1580ter
en
1580quater
de veralgemeende
mogelijkheid
tot verkoop uit
de hand van in beslag genomen
onroerende
goederen
in,
dus niet louter in het kader van een collectieve schuldenre-
geling, en bepalen zij de nadere regels ervan.
2. Het vijfde lid voorziet in een zeer verregaande
dek-
king van vroeger begane onregelmatigheden.
De redenen
waarom worden niet verklaard
in de memorie van toelich-
ting. Hierbij rijst overigens
de vraag of het eventueel
niet
voldoen
aan
de verplichting
van
het eerste
lid van
het
ontworpen
artikel
1580bis,
om de daar genoemde belang-
hebbenden
te horen of op te roepen, eveneens gedekt wordt
door de beschikking
bedoeld in het vijfde lid. Indien ja, zou
het weinig zin hebben die verplichting
op te leggen.
Art.13
L'énoncé de l'article 1580ter en projet devrait être mieux
mis en harmonie
avec celui de l'article 1580bis. A cet égard,
on peut du reste encore s'interroger
sur le motif pour lequel
l'alinéa
3 fait mention de l'intérêt
du débiteur
et l'alinéa 4
ne le fait pas.
Art.14
On écrira
à l'alinéa
2 de la disposition
en projet:
« ... aux
articles
1582 à ...
»
au
lieu
de « ... aux
arti-
cles 1581 et suivants
».
Art.15
1. Cet article constitue,
de même que l'article
18, l'uni-
que disposition
autonome
du projet, c'est-à-dire
une dispo-
sition qui n'est pas rédigée sous la forme d'une disposition
modificative
ou d'une disposition
à insérer
dans un autre
texte ou code.
La question
se pose de savoir s'il ne vaudrait
pas mieux
rédiger cette disposition,
elle aussi, comme une disposition
modificative,
par exemple de la réglementation
relative
à
la mission de la banque centrale
de données (cf. l'article 71
de la loi du 12 juin 1991 relative
au crédit à la consomma-
tion, et l'adaptation
éventuelle
du champ d'application
de
la loi précitée en son article 2).
2. S'Il agit en exécution du paragraphe
lee, le Roi devra
de toute évidence tenir compte, dans la détermination
des
données à enregistrer,
de l'article 5 de la loi du 8 décembre
1992 relative
à la protection
de la vie privée à l'égard des
traitements
de données à caractère
personnel,
et Il pourra
donc uniquement
avoir égard aux données qui, conformé-
ment à l'objet pour lequel la banque centrale
de données a
été créée, sont « adéquates,
pertinentes
et non excessives
».
3. Le paragraphe
lee fait partiellement
double emploi
avec les articles 1675sexies, § 5, et 1675ter decies, § 3.
4. Il conviendrait
de rédiger
comme suit
le texte
en
projet figurant
au paragraphe
7 :
«8°
au médiateur
de dettes
dans l'exercice de sa mis-
sion dans le cadre d'un règlement
collectif de dettes, visé
aux articles
1675bis à 16750cties decies du Code judiciai-
re. »
Art.16
L'article
2276 du Code civil concerne la prescription
de
la responsabilité
relative
à certaines
pièces, et non celle de
la responsabilité
professionnelle.
La décharge de la responsabilité
professionnelle
est tou-
tefois réglée aux articles
2276bis (avocats) et 2276ter du
Code civil (experts), en sorte qu'il paraît
préférable
d'insé-
rer
la
présente
disposition
sous
la
forme
d'un
arti-
cle 2276quater.
Art.17
Dans la version néerlandaise
de la phrase liminaire,
on
écrira:
« ... wordt
aangevuld
met
een
...
»
au lieu
de
« ... wordt vervolledigd
met een ... ».
[93 ]
- 1073/1 - 96/97
- 1074/1 - 96/97
Art.13
De redactie van het ontworpen
artikel 1580ter zou beter
moeten worden afgestemd op die van artikel1580bis.
Hier-
bij kan overigens nog de vraag worden gesteld waarom in
het derde lid het belang
van de schuldenaar
wel wordt
vermeld, en in het vierde lid niet.
Art.14
Men schrijve in het tweede lid van de ontworpen
bepa-
ling:
« ... artikel1582
tot ... », in plaats
van
« ... arti-
kel1581
en volgende
».
Art.15
1. Dit artikel
vormt,
samen
met artikel
18, de enige
zelfstandige
bepaling van het ontwerp,
dat wil zeggen een
bepaling
die niet als een wijzigende
of een in een andere
tekst of wetboek in te voegen bepaling is geredigeerd.
De vraag
rijst
of deze bepaling
niet
beter
eveneens
geredigeerd
zou worden als een wijzigende
bepaling,
bij-
voorbeeld van de reglementering
inzake
de opdracht
van
de centrale
gegevensbank
(cf. artikel
71 van de wet van
12 juni
1991 op het consumentenkrediet,
met eventueel
aanpassing
van het toepassingsgebied
van voormelde wet
in artikel 2 ervan).
2. Wanneer
Hij
optreedt
ter
uitvoering
van
para-
graaf 1, zal de Koning, bij het bepalen van de te registreren
gegevens uiteraard
rekening
moeten houden met artikel
5
van de wet van 8 december
1992 tot bescherming
van de
persoonlijke
levenssfeer
ten opzichte
van de verwerking
van persoonsgegevens,
en zal Hij dus slechts die gegevens
in aanmerking
mogen nemen welke « toereikend,
terzake
dienend en niet overmatig
zijn ».
3. Paragraaf
1 maakt
gedeeltelijk
dubbel gebruik
uit
met de artikelen
1675sexies, § 5, en 1675ter decies, § 3.
4. Men redigere
de in paragraaf
7 ontworpen
tekst als
volgt:
«8°
de schuldbemiddelaar
bij de uitvoering
van zijn
opdracht
in het kader
van een collectieve
schuldenrege-
ling, zoals bedoeld in de artikelen
1675bis tot 16750cties
decies van het Gerechtelijk
Wetboek.
»
Art.16
Artikel
2276 van
het
Burgerlijk
Wetboek
betreft
de
verjaring
van de verantwoordelijkheid
voor bepaalde
stuk-
ken, niet die van de beroepsaansprakelijkheid.
De ontlasting
van de beroepsaansprakelijkheid
wordt
wel
geregeld
in de artikelen
2276bis
(advokaten)
en
2276ter van het Burgerlijk
Wetboek (deskundigen),
zodat
de onderhavige
bepaling beter lijkt te kunnen worden inge-
voegd als een artikel2276quater.
Art.17
Men schrijve in de Nederlandse
tekst van de inleidende
zin
« ... wordt
aangevuld
met
een
...
» in plaats
van
« ... wordt vervolledigd
met een ... ».
- 1073/1 - 96/97
-107411-
96/97
Art.18
La prescription
figurant
à l'alinéa
lee serait mieux incor-
porée à l'article
16750cties decies, alinéa
lee, en projet, du
Code judiciaire,
et l'alinéa 2 à l'article
15 du projet.
Art.19
Comme le veut l'usage, cet article gagnerait
à être rédi-
gé comme suit:
« Art. 19. -
La présente
loi entre en vigueur le premier
jour du sixième mois qui suit celui au cours duquel
elle
aura été publiée au Moniteur belge. »
Les chambres
réunies
étaient
composées de
MM.:
J.-J. STRYCKMANS, président du Conseil d'Etat;
J. DE BRABANDERE, président de chambre;
Y. BOUCQUEY,
Y. KREIN S,
M. VAN DAMME,
D. ALBRECHT, conseillers d'Etat;
G. SCHRANS,
P. GOTHOT,
E. WYMEERSCH,
J. VAN COMPERNOLLE,
assesseurs de la section de législa-
tion;
Mmes:
A.BECKERS,
J. GIELISSEN,
greffiers.
Les rapports
ont été présentés
par MM. J. REGNIER,
premier
auditeur,
et P. DEPUYDT, auditeur.
La note du Bureau
de coordi-
nation a été rédigée et exposée par M. E. VANHERCK, référendaire
adjoint.
Le Greffier,
Le Président,
A.BECKERS
J.-J. STRYCKMANS
La chambre
était composée de
MM.:
J. DE BRABANDERE, président de chambre;
M. VANDAMME
D. ALBRECHT, conseillers d'Etat;
G. SCHRANS,
E. WYMEERSCH
assesseurs de la section de législation;
Mme:
A. BECKERS, greffier.
La concordance
entre
la version
néerlandaise
et la version
française
a été vérifiée sous le contrôle de M. M. VAN DAMME.
[94 ]
Art.18
Het voorschrift
van het eerste
lid kan beter
worden
opgenomen in het ontworpen artikel16750cties
decies, eer-
ste lid, van
het
Gerechtelijk
Wetboek,
en dat van
het
tweede lid, in artikel
15 van het ontwerp.
Art.19
Dit artikel
kan, zoals gebruikelijk,
beter als volgt wor-
den geredigeerd:
« Art. 19. -
Deze wet treedt in werking op de eerste dag
van
de zesde maand
na die waarin
zij in het Belgisch
Staatsblad
is bekendgemaakt.
»
De verenigde
kamers
waren samengesteld
uit
HH.:
J.-J. STRYCKMANS, président du Conseil d'Etat;
J. DE BRABANDERE,
kamervoorzitter;
Y. BOUCQUEY,
Y. KREIN S,
M. VAN DAMME,
D. ALBRECHT, staatsraden;
G. SCHRANS,
P. GOTHOT,
E. WYMEERSCH,
J. VAN COMPERNOLLE,
assessoren van de afdeling wetge-
ving;
Mevrouwen:
A.BECKERS,
J. GIELISSEN,
griffiers.
De verslagen
werden
uitgebracht
door de heren J. REGNIER,
eerste
auditeur,
en P. DEPUYDT,
auditeur.
De nota
van het
Coärdinatiebureau
werd
opgesteld
en toegelicht
door de heer
E. VANHERCK,
adjunct-referendaris.
De Griffier,
De Voorzitter,
A.BECKERS
J.-J. STRYCKMANS
De kamer was samengesteld
uit
HH.:
J. DE BRABANDERE,
kamervoorzitter;
M. VANDAMME
D. ALBRECHT, staatsraden;
G. SCHRANS,
E. WYMEERSCH,
assessoren van de afdeling wetgeving;
Mevr. :
A. BECKERS, griffier.
De overeenstemming
tussen de Nederlandse
en de Franse tekst
werd nagezien
onder toezicht van de heer M. VAN DAMME.
Le rapport a été présenté par M. P. DEPUYDT, auditeur. La
note du Bureau de coordination a été rédigée et exposée par M. E.
VANHERCK, référendaire
adjoint.
Le Greffier,
Le Président,
A.BECKERS
J. DE BRABANDERE
[95 ]
- 1073/1
- 96/97
- 1074/1 - 96/97
Het verslag werd uitgebracht door de heer P. DEPUYDT, audi-
teur. De nota van het Coärdinatiebureau
werd opgesteld en toege-
licht door de heer E. VANHERCK, adjunct-referendaris.
De Griffier,
De Voorzitter,
A.BECKERS
J. DE BRABANDERE
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
PROJET
DE LOI I (n° 1073/1)
ALBERT II, ROIDESBELGES
A tous, présents et à venir,
SALUT.
Sur la proposition
de Notre Vice-Premier
Ministre
et Ministre
de l'Economie,
de Notre
Vice-Premier
Ministre
et Ministre
des Finances
et de Notre Minis-
tre de la Justice,
Nous AVONSARRÊTÉETARRÊTONS
:
Notre Vice-Premier
Ministre
et Ministre
de l'Eco-
nomie, Notre Vice-Premier
Ministre
et Ministre
des
Finances
et Notre Ministre de la Justice, sont chargés
de présenter
en Notre nom, aux Chambres
législati-
ves, et de déposer à la Chambre
des représentants,
le
projet de loi dont la teneur
suit:
CHAPITRE
PREMIER
Disposition introductive
Article 1er
La
présente
loi
règle
une
matière
visée
à
l'article
78 de la Constitution.
CHAPITRE
II
De la procédure de règlement collectif de
dettes et du médiateur
de dettes
Art.2
§ t-. L'intitulé
de la cinquième
partie
du Code
judiciaire
est remplacé
par l'intitulé
suivant:
« Saisies conservatoires,
voies d'exécution
et règle-
ment collectif de dettes
»,
§ 2. Il est inséré
dans
la cinquième
partie
du
même Code un titre IV intitulé
« Du règlement
collee-
[96 ]
WETSONTWERP I (n" 1073/1)
ALBERT II, KONINGDERBELGEN
Aan allen die nu zijn en hierna wezen zullen,
ONZEGROET.
Op de voordracht
van Onze Vice-Eerste
Minister en
Minister van Economie, Onze Vice-Eerste Minister en
Minister
van Financiën
en Onze Minister
van Justi-
tie,
HEBBENWIJ BESLOTEN
ENBESLUITEN
WIJ:
Onze Vice-Eerste
Minister
en Minister van Econo-
mie, Onze Vice-Eerste
Minister
en Minister
van Fi-
nanciën
en Onze Minister
van Justitie,
zijn gelast in
Onze naam, het wetsontwerp,
waarvan
de tekst hier-
na volgt, voor te leggen aan de Wetgevende
kamers en
in te dienen bij de Kamer van volksvertegenwoordi-
gers:
EERSTE HOOFDSTUK
Inleidende bepaling
Artikel1
Deze wet regelt een aangelegenheid
als bedoeld in
artikel
78 van de Grondwet.
HOOFDSTUK
II
Procedure van collectieve schuldenregeling
en schuldbemiddelaar
Art.2
§ 1. Het opschrift van het vijfde deel van het Ge-
rechtelijk
Wetboek wordt vervangen
door het volgen-
de opschrift
:
«Bewarend
beslag,
middelen
tot tenuitvoerleg-
ging en collectieve schuldenregeling
»,
§ 2. In het
vijfde
deel van
hetzelfde
Wetboek
wordt een titel IV ingevoegd met als opschrift
« Col-
tif de dettes»
comprenant
les articles 1675-2 à
1675-19, libellés comme suit:
« CHAPITRE 1er
De la procédure
de règlement
collectif de dettes
Section première
Dispositions
générales
Art. 1675-2
Toute personne physique domiciliée en Belgique,
qui n'a pas la qualité de commerçant au sens de
l'article 1er du Code de commerce, peut, si elle n'est
pas en état, de manière durable et structurelle,
de
payer ses dettes exigibles ou encore à échoir et dans
la mesure où elle n'a pas manifestement organisé son
insolvabilité, introduire devant le juge une requête
visant à obtenir un règlement collectif de dettes.
Si la personne visée à l'alinéa 1er a eu autrefois la
qualité de commerçant, elle ne peut introduire cette
requête que six mois au moins après la cessation de
son commerce ou, si elle a été déclarée en faillite,
après la clôture de la faillite.
La personne dont le plan de règlement amiable ou
judiciaire
a été révoqué en application
de l'arti-
cle 1675-15, § 1er, 1°et 3° à 5°, ne peut introduire une
requête visant à obtenir un règlement collectif de
dettes, pendant une période de cinq ans à dater du
jugement de révocation.
Art. 1675-3
Le débiteur propose à ses créanciers de conclure
un plan de règlement amiable par la voie d'un règle-
ment collectif de dettes, sous le contrôle du juge.
Si aucun accord n'est atteint quant à ce plan de
règlement amiable, le juge peut imposer un plan de
règlement judiciaire.
Le plan de règlement a pour objet de rétablir la
situation financière du débiteur, en lui permettant
notamment de payer ses dettes et en lui garantissant
simultanément
ainsi qu'à sa famille, qu'ils pourront
mener une vie conforme à la dignité humaine.
- 1073/1 - 96/97
- 1074/1 - 96/97
lectieve schuldenregeling
», die de artikelen 1675-2
tot 1675-19 bevat, luidend als volgt:
[97 ]
« EERSTE HOOFDSTUK
Procedure
van collectieve
schuldenregeling
Afdeling 1
Algemene
bepalingen
Art. 1675-2
Elke natuurlijke
persoon met woonplaats in Bel-
gië, die geen koopman is in de zin van artikel 1 van
het Wetboek van Koophandel kan, indien hij niet in
staat is om, op duurzame en structurele wijze, zijn
opeisbare of nog te vervallen schulden te betalen en
voor zover hij niet kennelijk zijn onvermogen heeft
bewerkstelligd, bij de rechter een verzoek tot het
verkrijgen van een collectieve schuldenregeling in-
dienen.
Indien de in het eerste lid bedoelde persoon vroe-
ger koopman is geweest, kan hij dat verzoek slechts
indienen ten minste zes maanden na het stopzetten
van zijn handelof, zo hij failliet werd verklaard, na
de sluiting van het faillissement.
De persoon waarvan de minnelijke ofgerechtelijke
aanzuiveringsregeling
werd herroepen
bij toepas-
sing van artikeI1675-15,
§ 1, 1° en 3° tot 5°, kan
gedurende een periode van vijfjaar te rekenen vanaf
de datum van het vonnis van herroeping geen ver-
zoekschrift tot het verkrijgen van een collectieve
schuldenregeling indienen.
Art. 1675-3
Bij wege van een collectieve schuldenregeling stelt
de schuldenaar, onder toezicht van de rechter, aan
zijn schuldeisers voor een minnelijke aanzuiverings-
regeling te treffen.
Indien over deze minnelijke aanzuiveringsrege-
ling geen akkoord wordt bereikt, kan de rechter een
gerechtelijke aanzuiveringsregeling
opleggen.
De aanzuiveringsregeling
strekt
ertoe de finan-
ciële toestand van de schuldenaar te herstellen, met
name hem in staat te stellen zijn schulden te betalen
en tegelijkertijd te waarborgen dat hij zelf en zijn
gezin een menswaardig leven kunnen leiden.
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
Section 2
Introduction
de la procédure
Art. 1675-4
§ t-. La demande de règlement collectif de dettes
est introduite par requête et instruite conformément
aux articles 1027 à 1034.
§ 2. La requête contient les mentions suivantes:
la l'indication des jour, mois et an;
20 les nom, prénoms, date de naissance, profes-
sion et domicile du requérant,
ainsi que, le cas
échéant, les nom, prénoms, domicile et qualité de ses
représentants
légaux;
30 l'objet et l'indication sommaire des motifs de la
demande;
4a la désignation du juge qui doit en connaître;
50 l'identité
du médiateur
de dettes éventuelle-
ment proposé;
60 les nom, prénoms, profession, domicile et date
de naissance du conjoint du requérant,
leur régime
matrimonial ainsi que la composition du ménage;
70 un état détaillé et estimatif des éléments actifs
et passifs du patrimoine du requérant, du patrimoine
commun s'il est marié
sous un régime
de com-
munauté et du patrimoine du conjoint;
80 un état détaillé et estimatif des biens faisant
partie des patrimoines visés au 70, aliénés au cours
des six mois précédant l'introduction de la requête;
90 les nom, prénoms, ou la dénomination sociale,
le domicile ou le siège social des créanciers du re-
quérant
et le cas échéant, des personnes
qui ont
constitué pour lui une sûreté personnelle;
100 le cas échéant, les dettes contestées en tout ou
en partie;
11a les raisons de l'impossibilité de rembourser
ses dettes;
120 la signature du requérant ou de son avocat.
§ 3. Si les mentions sont incomplètes, lejuge invi-
te le requérant
dans les huit jours à compléter sa
requête.
Art. 1675-5
Les procédures d'octroi de délais de grâce visées à
l'article 1334, d'octroi de facilités de paiement visées
à l'article 1337bis et à l'article 59, § t-, alinéa 2, de la
loi du 4 août 1992 relative au crédit hypothécaire
sont suspendues,
tant qu'il n'a pas été statué
sur
[98 ]
Mdeling2
Inleiding
van de procedure
Art. 1675-4
§ 1. De vordering tot collectieve schuldenregeling
wordt ingeleid bij verzoekschrift en behandeld over-
eenkomstig de artikelen 1027 tot 1034.
§ 2. Het verzoekschrift bevat de volgende vermel-
dingen:
lade
dag, de maand, en het jaar;
20 de naam, de voornamen, de geboortedatum, het
beroep en de woonplaats van de verzoeker en in
voorkomend geval de naam, de voornamen, de woon-
plaats en de hoedanigheid van zijn wettelijke verte-
genwoordigers;
30 het onderwerp en in het kort de gronden van de
vordering;
4a de aanwijzing van de rechter die ervan kennis
moet nemen;
50 de identiteit
van de eventueel
voorgestelde
schuldbemiddelaar;
60 naam, voornamen, beroep, woonplaats en ge-
boortedatum
van de echtgenoot van de verzoeker,
hun huwelijksvermogensstelsel
evenals de samen-
stelling van het gezin;
70 een gedetailleerde staat en raming van de ba-
ten en de lasten van het vermogen van de verzoeker,
van het gemeenschappelijk vermogen indien hij ge-
huwd is onder een stelsel van gemeenschap van goe-
deren en van het vermogen van de echtgenoot;
80 een gedetailleerde staat en raming van de, bin-
nen de zes maanden voorafgaand aan de inleiding
van het verzoekschrift, vervreemde goederen die deel
uitmaakten van de vermogens bedoeld in 70;
90 de naam, de voornamen, of de vennootschaps-
naam, de woonplaats of de maatschappelijke
zetel
van de schuldeisers van de verzoeker en in voorko-
mend geval van de personen die voor hem een per-
soonlijke zekerheid hebben gesteld;
100 in voorkomend geval de geheel of gedeeltelijk
betwiste schulden;
11a de redenen van de onmogelijkheid om zijn
schulden terug te betalen;
120 de handtekening van de verzoeker ofvan zijn
advocaat.
§ 3. Als de vermeldingen onvolledig zijn, vraagt de
rechter binnen acht dagen de verzoeker om zijn ver-
zoekschrift aan te vullen.
Art. 1675-5
De procedures tot het verkrijgen van uitstel van
betaling bedoeld in artikel 1334, en deze tot het ver-
krijgen
van
betalingsfaciliteiten
bedoeld
in
artikel1337bis
en in artike159, § 1, tweede lid, van
de wet van 4 augustus 1992 op het hypothecair kre-
l'admissibilité
de la demande visant à obtenir un
règlement collectif de dettes.
La décision d'admissibilité emporte de plein droit
radiation des demandes introduites sur la base des
procédures visées à l'alinéa I-.
Art. 1675-6
§ t-. Sans préjudice de l'article 1028, alinéa 2,
dans les huit jours du dépôt de la requête, le juge
statue sur l'admissibilité de la demande. Si le juge
demande au requérant de compléter sa requête con-
formément à l'article 1675-4, § 3, la décision sur
l'admissibilité intervient dans les huit jours du dépôt
au greffe de la requête complétée.
§ 2. Lorsqu'il déclare la demande admissible, le
juge nomme dans son ordonnance un médiateur de
dettes et, le cas échéant, un huissier de justice et/ou
un notaire.
§ 3. Dans son ordonnance, le juge statue d'office
sur
l'octroi
éventuel,
en tout
ou en partie,
de
l'assistance judiciaire.
Art. 1675-7
§ t-. Sans préjudice de l'application du § 3, la
décision d'admissibilité fait naître une situation de
concours entre les créanciers et a pour conséquence à
l'égard de la masse l'arrêt du cours des intérêts et
l'indisponibilité totale du patrimoine du requérant.
Toutefois, l'hypothèque légale garantissant
le re-
couvrement des impôts compris dans les rôles rendus
exécutoires avant la décision d'admissibilité est op-
posable à la masse si elle est inscrite dans les dix
jours ouvrables à dater de la décision précitée.
Font partie de la masse, tous les biens du requé-
rant au moment de la décision, ainsi que les biens
qu'il acquiert pendant l'exécution du règlement col-
lectif de dettes.
§ 2. Toutes les voies d'exécution qui tendent au
paiement
d'une somme d'argent sont suspendues.
Les saisies déjà pratiquées
conservent cependant
leur caractère conservatoire.
Si, antérieurement
à la décision d'admissibilité, le
jour de la vente forcée des meubles ou immeubles
saisis a déjà été fixé et publié par les affiches, cette
vente a lieu pour le compte de la masse.
§ 3. La décision d'admissibilité
entraîne
l'inter-
diction pour le requérant, sauf autorisation du juge:
-
d'accomplir tout acte étranger à la gestion nor-
male du patrimoine;
- 1073/1 - 96/97
- 1074/1 - 96/97
diet, zijn geschorst, zolang geen uitspraak is gedaan
over de toelaatbaarheid
van de vordering tot het
bekomen van een collectieve schuldenregeling.
De beschikking van toelaatbaarheid
houdt van
rechtswege de schrapping in van de ingediende vor-
deringen op grond van de procedures bedoeld in het
eerste lid.
[99 ]
Art. 1675-6
§ 1. Onverminderd artikel 1028, tweede lid, doet
de rechter uitspraak over de toelaatbaarheid
van de
vordering binnen acht dagen na indiening van het
verzoekschrift.
Als de rechter
aan de verzoeker
vraagt zijn verzoekschrift aan te vullen overeenkom-
stig artikeI1675-4,
§ 3, volgt de beschikking over de
toelaatbaarheid
uiterlijk acht dagen na neerlegging
van het vervolledigde verzoekschrift ter griffie.
§ 2. Als de rechter het verzoek toelaatbaar
acht,
stelt hij in zijn beschikking een schuldbemiddelaar
aan en, in voorkomend geval, een gerechtsdeurwaar-
der en/of een notaris.
§ 3. In zijn beschikking doet de rechter ambtshal-
ve uitspraak over de eventuele toekenning van volle-
dige of gedeeltelijke rechtsbijstand.
Art. 1675-7
§ 1. Onverminderd de toepassing van § 3, doet de
beschikking van toelaatbaarheid
een toestand van
samenloop ontstaan tussen de schuldeisers en heeft
ten aanzien van de boedel het afsluiten van de loop
van de interesten en de volledige onbeschikbaarheid
van het vermogen van de verzoeker tot gevolg.
De wettelijke hypotheek die de inning van de be-
lastingen waarborgt begrepen in de rollen die uit-
voerbaar zijn gemaakt vóór de beschikking van toe-
laatbaarheid
is echter tegenwerpbaar aan de boedel
indien zij ingeschreven is binnen de tien werkdagen
met ingang van voornoemde beschikking.
Tot de boedel behoren alle goederen van de verzoe-
ker op het ogenblik van de uitspraak,
alsmede de
goederen die hij tijdens de uitvoering van de collee-
tieve aanzuiveringsregeling verkrijgt.
§ 2. Alle middelen
van tenuitvoerlegging
die
strekken tot betaling van een geldsom worden ge-
schorst. De reeds gelegde beslagen behouden echter
hun bewarende werking.
Indien de dag van de gedwongen verkoop van de in
beslag genomen roerende of onroerende goederen
reeds vóór de beschikking van toelaatbaarheid
was
bepaald en door aanplakking
bekendgemaakt,
ge-
schiedt deze verkoop voor rekening van de boedel.
§ 3. De beschikking van toelaatbaarheid
houdt
voor de verzoeker het verbod in om, behoudens toe-
stemming van de rechter :
-
enige daad te stellen die een normaal vermo-
gensbeheer te buiten gaat;
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
-
d'accomplir tout acte susceptible de favoriser
un créancier, sauf le paiement d'une dette alimen-
taire mais à l'exception des arriérés de celle-ci;
-
d'aggraver son insolvabilité.
§ 4. Les effets de la décision d'admissibilité
se
prolongent jusqu'au rejet, jusqu'au terme ou jusqu'à
la révocation du règlement collectif de dettes, sous
réserve des stipulations du plan de règlement.
§ 5. Sans préjudice
de l'application
de l'arti-
cle 1675-15, tout acte accompli par le débiteur au
mépris des effets attachés à la décision d'admissibili-
té est inopposable aux créanciers.
Art. 1675-8
A moins que cette mission ne lui ait été confiéepar
la décision d'admissibilité,
le médiateur
de dettes
chargé d'une procédure de règlement amiable ou ju-
diciaire des dettes peut s'adresser au juge, conformé-
ment à l'article 1675-14, § 2, alinéa 3, pour qu'il soit
fait injonction au débiteur ou à un tiers de lui fournir
tous renseignements
utiles sur des opérations ac-
complies par le débiteur et sur la composition et la
localisation du patrimoine de celui-ci.
En toute hypothèse, le tiers tenu au secret profes-
sionnel ou au devoir de réserve ne peut se prévaloir
de celui-ci. Les articles 878 et 882 lui sont applica-
bles.
Art. 1675-9
§ t-. Dans les trois jours du prononcé de la déci-
sion d'admissibilité, celle-ci est notifiée sous pli judi-
ciaire par le greffier :
1° au requérant
en y joignant le texte de l'arti-
cle 1675-7, ainsi qu'à son conjoint non requérant;
2° aux créanciers et aux personnes qui ont consti-
tué une sûreté personnelle
en y joignant copie de la
requête, un formulaire de déclaration de créance, le
texte du § 2, du présent article ainsi que le texte de
l'article 1675-7;
3° au médiateur de dettes en yjoignant copie de la
requête et les pièces y annexées;
4° aux débiteurs cédés et aux tiers saisis, en y
joignant le texte de l'article 1675-7, et en les infor-
mant que dès la réception de l'ordonnance, tout paie-
ment doit être effectué entre les mains du médiateur
de dettes.
A la demande du médiateur
de dettes, elle est
également notifiée avec la même information à tout
tiers débiteur.
[ 100 ]
-
enige daad te stellen die een schuldeiser zou
bevoordelen, behoudens de betaling van een onder-
houdsschuld voor zover deze geen achterstallen
be-
treft;
-
zijn onvermogen te vergroten.
§ 4. De gevolgen van de beschikking van toelaat-
baarheid
lopen verder, onder voorbehoud van de
bepalingen van de aanzuiveringsregeling, tot de ver-
werping, het einde ofde herroeping van de aanzuive-
ringsregeling.
§ 5. Onverminderd
de toepassing
van
arti-
kel1675-15 is iedere daad gesteld door de schulde-
naar in weerwil van de gevolgen verbonden aan de
beschikkingvan toelaatbaarheid niet tegenwerpbaar
aan de schuldeisers.
Art. 1675-8
Tenzij deze opdracht hem reeds was toevertrouwd
in de beschikking
van toelaatbaarheid
kan
de
schuldbemiddelaar,
belast met een procedure van
minnelijke
of gerechtelijke
aanzuiveringsregeling,
zich richten
tot de rechter
overeenkomstig
arti-
kel1675-14, § 2, derde lid, teneinde de schuldenaar
of een derde te gelasten hem al de nuttige inlichtin-
gen te verstrekken
over verrichtingen
uitgevoerd
door de schuldenaar en over de samenstelling en de
vindplaats van diens vermogen.
Hoedanook kan de derde gehouden tot het be-
roepsgeheim of tot de zwijgplicht, zich daarop niet
beroepen. De artikelen 878 en 882 zijn op hem van
toepassing.
Art. 1675-9
§ 1. Uiterlijk drie dagen na de uitspraak van de
beschikking van toelaatbaarheid
moet de griffier
deze bij gerechtsbrief ter kennis brengen van:
1° de verzoeker onder toevoeging van de tekst van
artikel1675-7,
evenals aan zijn echtgenoot-niet ver-
zoeker;
2° de schuldeisers en de personen die een per-
soonlijke zekerheid hebben gesteld onder toevoeging
van een afschrift van het verzoekschrift, van een
formulier van aangifte van schuldvordering, van de
tekst van § 2, van dit artikel en van de tekst van
artikel1675-7;
3° de schuldbemiddelaar
onder toevoeging van
een afschrift van het verzoekschrift en van de als
bijlage toegevoegde stukken;
4° de gecedeerde schuldenaars
en de derde be-
slagenen onder toevoeging van een afschrift van de
tekst van artikel
1675-7. Zij worden ervan op de
hoogte gebracht dat iedere betaling, vanaf ontvangst
van de beschikking, in handen van de schuldbemid-
delaar moet gebeuren.
Op vraag van de schuldbemiddelaar wordt even-
eens elke derde schuldenaar in kennis gesteld van de
beschikking en van dezelfde informatie.
Cette notification vaut signification.
§ 2. La déclaration de créance doit être faite au
médiateur
de dettes dans le mois de l'envoi de la
décision d'admissibilité, soit par lettre recommandée
à la poste avec accusé de réception, soit par déclara-
tion en ses bureaux avec accusé de réception daté et
signé par le médiateur ou son mandataire.
Elle indique la nature de la créance, sa justifica-
tion, son montant en principal, intérêts et frais, les
causes éventuelles de préférence ainsi que les procé-
dures auxquelles elle donnerait lieu.
Section 3
Plan de règlement amiable
Art. 1676-10
§ t-. Le médiateur de dettes prend connaissance
au greffe, sans déplacement, des avis de saisie, de
délégation et de cession établis au nom du débiteur.
§ 2. Le médiateur de dettes dresse un projet de
plan de règlement amiable contenant les indications
et montants énoncés à l'article 1629, alinéa t-.
§ 3. Seules peuvent
être prises
en compte les
créances visées à l'article 1628, alinéa t-.
§ 4. Le médiateur de dettes adresse le projet de
plan de règlement amiable par lettre recommandée à
la poste avec accusé de réception au requérant, le cas
échéant à son conjoint, et aux créanciers.
Le plan doit être approuvé par toutes les parties
intéressées. Tout contredit doit être formé, soit par
lettre recommandée à la poste avec accusé de récep-
tion, soit par déclaration
devant le médiateur
de
dettes, dans les deux mois de l'envoi du projet. A
défaut de contredit formé dans les conditions et délai
précités, les parties
sont présumées
consentir au
plan.
L'article 61 n'est pas d'application.
L'avis adressé aux parties intéressées reproduit le
texte de l'alinéa 2 du présent paragraphe.
§ 6. En cas d'approbation, le médiateur de dettes
transmet
au juge le plan de règlement amiable, le
rapport de ses activités et les pièces du dossier.
Le juge statue sur pièces par une décision actant
l'accord intervenu. L'article 1043, alinéa 2 est appli-
cable.
- 1073/1 - 96/97
- 1074/1 - 96/97
Deze kennisgeving geldt als betekening.
§ 2. De aangifte van schuldvordering moet uiter-
lijk een maand na toezending van de beschikking van
toelaatbaarheid
bij de schuldbemiddelaar
worden
verricht, hetzij bij een ter post aangetekende brief
tegen ontvangstmelding,
hetzij bij aangifte op zijn
kantoor tegen ontvangstmelding gedagtekend en on-
dertekend door de bemiddelaar of zijn gemachtigde.
Die aangifte omschrijft de aard van de schuldvor-
dering alsmede de verantwoording ervan, het bedrag
ervan in hoofdsom, interesten en kosten, de eventue-
le redenen van voorrang, alsook de procedures waar-
toe ze aanleiding kan geven.
[ 101 ]
Afdeling3
Minnelijke
aanzuiveringsregeling
Art. 1676-10
§ 1. De schuldbemiddelaar neemt ter griffie ken-
nis, zonder verplaatsing,
van de op naam van de
schuldenaar
opgestelde berichten van beslag, dele-
gatie en overdracht.
§ 2. De schuldbemiddelaar stelt een ontwerp van
minnelijke aanzuiveringsregeling
op, waarin de in
artikel
1629, eerste lid, opgenoemde gegevens en
bedragen zijn vermeld.
§ 3. Alleen de in artikel 1628, eerste lid, bedoelde
schuldvorderingen mogen in aanmerking worden ge-
nomen.
§ 4. De schuldbemiddelaar zendt het ontwerp van
minnelijke aanzuiveringsregeling bij ter post aange-
tekende brief tegen ontvangstbericht naar de schul-
denaar, in voorkomend geval, diens echtgenoot -
en de schuldeisers.
De regeling moet door alle belanghebbende par-
tijen goedgekeurd worden. Ieder bezwaar moet ofwel
bij ter post aangetekende brief tegen ontvangstbe-
richt ofwel door middel van een verklaring bij de
schuldbemiddelaar
uiterlijk twee maanden na toe-
zending van het ontwerp worden ingebracht. Bij ont-
stentenis
van bezwaar onder die voorwaarden en
binnen die termijn, worden de partijen geacht met de
regeling in te stemmen.
Artikel 61 is niet van toepassing.
Het bericht gezonden naar
de belanghebbende
partijen neemt de tekst over van het tweede lid van
deze paragraaf.
§ 6. Bij instemming bezorgt de schuldbemidde-
laar de minnelijke aanzuiveringsregeling,
het ver-
slag van zijn werkzaamheden en de dossierstukken
aan de rechter.
De rechter doet uitspraak
op stukken en neemt
akte
van
het
gesloten
akkoord.
Artikel
1043,
tweede lid is van toepassing.
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
Section 4
Plan de règlement judiciaire
Art. 1675-11
§ t-. Si, dans un délai de quatre mois à compter
de la notification de sa désignation, le médiateur de
dettes n'a pu recueillir l'accord du débiteur et des
créanciers sur un plan de règlement amiable, il le
constate dans un procès-verbal qu'il transmet
au
juge en vue d'un éventuel plan de règlementjudiciai-
re.
Le médiateur de dettes dépose au greffe le dossier
de la procédure du règlement amiable auquel il joint
ses observations.
§ 2. Lejuge fixe l'audience à une date rapprochée.
Le greffier convoque les parties et le médiateur de
dettes par pli judiciaire. Le médiateur de dettes fait
rapport. Le juge statue au plus tard dans les quinze
jours suivant la clôture des débats.
§ 3. Lorsque
l'existence
ou le montant
d'une
créance est contesté, le juge fixe provisoirement, jus-
qu'à ce qu'il soit statué au fond, la partie du montant
contesté qui doit être consignée, compte tenu égale-
ment, le cas échéant, du dividende attribué
sur la
base du plan de règlement. Le cas échéant, les arti-
cles 661 et 662 sont applicables.
§ 4. Par dérogation aux articles 2028 à 2032 et
2039 du Code civil, les personnes qui ont constitué
une sûreté personnelle n'ont de recours contre le
débiteur que dans la mesure où elles émargent au
plan de règlement et dans le respect de celui-ci.
Art. 1675-12
§ t-. Tout en respectant l'égalité des créanciers et
sous réserve, en principe, des causes légitimes de
préférence, le juge peut imposer un plan de règle-
ment judiciaire comportant les mesures suivantes:
1° le report ou le rééchelonnement
du paiement
des dettes en principal, intérêts et frais;
2° la réduction des taux d'intérêt au taux d'intérêt
légal;
3° la suspension, pour la durée du plan de règle-
ment judiciaire, de l'effet des sûretés réelles, sans
que cette mesure ne puisse en compromettre l'assiet-
te, de même que la suspension de l'effet des cessions
de créance;
4° la remise de dettes totale ou partielle des inté-
rêts moratoires, indemnités et frais.
[ 102 ]
Mdeling4
Gerechtelijke
aanzuiveringsregeling
Art. 1675-11
§ 1. Indien de schuldbemiddelaar, binnen een ter-
mijn van vier maanden te rekenen van de dag dat
hem van zijn aanwijzing is kennis gegeven, geen
overeenkomst over een minnelijke aanzuiveringsre-
geling tussen de schuldenaar
en zijn schuldeisers
heeft kunnen bereiken, stelt hij dat vast in een pro-
ces-verbaal dat hij, met het oog op een eventuele
gerechtelijke aanzuiveringsregeling,
aan de rechter
bezorgt.
De schuldbemiddelaar legt het dossier van de pro-
cedure van minnelijke aanzuiveringsregeling,
met
toevoeging van zijn opmerkingen, ter griffie neer.
§ 2. De rechter bepaalt op een nabije datum een
rechtdag. De griffier roept de partijen en de schuld-
bemiddelaar op bij gerechtsbrief. De schuldbemidde-
laar brengt verslag uit. De rechter doet uitspraak
uiterlijk vijftien dagen volgend op het sluiten van de
debatten.
§ 3. Wanneer het bestaan of het bedrag van een
schuldvordering betwist wordt, stelt de rechter, tot-
dat daarover uitspraak
zal zijn gedaan, voorlopig
vast welk gedeelte van het betwist bedrag in consig-
natie moet worden gegeven, rekening ook gehouden,
in voorkomend geval, met het dividend dat op grond
van de aanzuiveringsregeling
wordt toegewezen. In
voorkomend geval, zijn de artikelen 661 en 662 van
toepassing.
§ 4. In afwijking van de artikelen 2028 tot 2032 en
2039 van het Burgerlijk Wetboek, hebben de perso-
nen die een persoonlijke zekerheid hebben gesteld
slechts verhaal op de schuldenaar in de mate dat zij
in aanmerking
werden genomen in de aanzuive-
ringsregeling en mits eerbiediging ervan.
Art. 1675-12
§ 1. De rechter, kan, mits eerbiediging van de
gelijkheid onder schuldeisers en, eventueel, onver-
minderd de wettige redenen van voorrang, een ge-
rechtelijke
aanzuiveringsregeling
opleggen die de
volgende maatregelen bevat:
1° uitstel
of herschikking
van betaling van de
schulden in hoofdsom, interesten en kosten;
2° vermindering van de rentevoet tot de wettelij-
ke rentevoet;
3° opschorting, voor de duur van de gerechtelijke
aanzuiveringsregeling,
van de gevolgen van de zake-
lijke zekerheden,
zonder dat deze maatregel
de
grondslag kan schaden, evenals opschorting van de
uitwerking
van de overdrachten
van schuldvorde-
ring;
4° gehele of gedeeltelijke kwijtschelding van de
moratoire interesten, vergoedingen en kosten.
§ 2. Le jugement mentionne la durée du plan de
règlement judiciaire qui ne peut excéder sept ans.
Le délai de remboursement des contrats de crédit
peut être allongé au-delà de la durée du plan fixée
par le juge, sans pour autant, dans ce cas, pouvoir
être allongé de plus de la moitié de la durée restant à
courir. L'article 51 n'est pas d'application.
§ 3. Lejuge subordonne ces mesures à l'accomplis-
sement par le débiteur d'actes propres à faciliter ou à
garantir le paiement de la dette. Il les subordonne
également à l'abstention, par le débiteur, d'actes qui
aggraveraient son insolvabilité.
§ 4. Sans préjudice de la loi du 7 août 1974 insti-
tuant le droit à un minimum de moyens d'existence
et dans le respect de l'article 1675-3, alinéa 3, le juge
peut, lorsqu'il
établit
le plan, déroger aux arti-
cles 1408 à 1412 par décision spécialement motivée.
Art. 1675-13
§ t-. En outre, à la demande du débiteur, le juge
peut décider toute autre remise partielle de dettes,
même en capital, aux conditions suivantes:
-
tous les biens saisissables sont réalisés à l'ini-
tiative du médiateur
de dettes, conformément aux
règles des exécutions forcées. La répartition
a lieu
dans le respect de l'égalité des créanciers, sans préju-
dice des causes légitimes de préférence;
-
après réalisation des biens saisissables, le sol-
de restant dû par le débiteur fait l'objet d'un plan de
règlement dans le respect de l'égalité des créanciers,
sauf en ce qui concerne les obligations alimentaires
en cours visées à l'article 1412, alinéa t-.
Sans préjudice de l'article 1675-15, § 2, la remise
de dettes n'est acquise que lorsque le débiteur aura
respecté le plan de règlement imposé par le juge et
sauf retour à meilleure fortune du débiteur avant la
fin du plan de règlement judiciaire.
§ 2. Le jugement mentionne la durée du plan de
règlement judiciaire qui est comprise entre trois et
sept ans. L'article 51 n'est pas d'application.
§ 3. Le juge ne peut accorder de remise pour les
dettes suivantes:
-
les dettes alimentaires non échues aujour de la
décision arrêtant le plan de règlement judiciaire;
-
les dettes fiscales, sauf les intérêts de retard,
majorations et amendes administratives;
- 1073/1 - 96/97
- 1074/1 - 96/97
§ 2. Het vonnis geeft de looptijd van de gerechte-
lijke aanzuiveringsregeling
aan, die de zeven jaar
niet mag overschrijden.
De terugbetalingstermijn
van de kredietovereen-
komsten kan verlengd worden bovenop de looptijd
van de regeling vastgesteld door de rechter, zonder
echter in dat geval te kunnen verlengd worden met
meer dan de helft van de nog resterende
looptijd.
Artikel 51 is niet van toepassing.
§ 3. De rechter maakt die maatregelen afhanke-
lijk van de vervulling door de schuldenaar van pas-
sende handelingen om de betaling van de schuld te
vergemakkelijken
of te waarborgen. Hij maakt ze
ook afhankelijk
van het zich onthouden
door de
schuldenaar van daden die zijn onvermogen zouden
doen toenemen.
§ 4. Onverminderd de wet van 7 augustus
1974
tot instelling van het recht op het bestaansminimum
en met inachtneming van artikel 1675-3, derde lid,
kan de rechter wanneer hij de regeling opstelt, bij
bijzonder gemotiveerde beslissing afwijken van de
artikelen 1408 tot 1412.
[ 103 ]
Art. 1675-13
§ 1. Bovendien kan de rechter, op vraag van de
schuldenaar, besluiten tot elke andere gedeeltelijke
kwijtschelding van schulden, zelfs van kapitaal,
on-
der de volgende voorwaarden :
-
alle goederen die voor beslag in aanmerking
komen, worden te gelde gemaakt op initiatiefvan
de
schuldbemiddelaar, overeenkomstig de regels inzake
de gedwongen tenuitvoerleggingen.
De verdeling
heeft plaats met inachtname van de gelijkheid van
de schuldeisers
onverminderd de wettige redenen
van voorrang;
-
na de tegeldemaking van de voor beslag vatba-
re goederen maakt het saldo, nog verschuldigd door
de schuldenaar, het voorwerp uit van een aanzuive-
ringsregeling met inachtname van de gelijkheid van
de schuldeisers, behalve wat de lopende onderhouds-
verplichtingen betreft, bedoeld in artikel 1412, eer-
ste lid.
Onverminderd artikel1675-15,
§ 2, kan de kwijt-
schelding van schulden maar verkregen worden als
de schuldenaar de door de rechter opgelegde aanzui-
veringsregeling heeft nageleefd, en behoudens terug-
keer van de schuldenaar tot beter fortuin vóór het
einde van de gerechtelijke aanzuiveringsregeling.
§ 2. Het vonnis duidt de looptijd van de gerechte-
lijke aanzuiveringsregeling
aan, die ligt tussen drie
en zeven jaar. Artikel 51 is niet van toepassing.
§ 3. De rechter kan geen kwijtschelding verlenen
voor volgende schulden:
-
de onderhoudsgelden die niet vervallen zijn op
de dag van de uitspraak houdende vaststelling van
de gerechtelijke aanzuiveringsregeling;
-
de fiscale schulden, uitgezonderd de verwijlin-
teresten, verhogingen en administratieve boetes;
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
-
les dettes constituées d'indemnités
accordées
pour la réparation d'un préjudice corporel, causé par
un acte illicite;
-
les dettes d'un failli subsistant après la clôture
de la faillite.
§ 4. Par dérogation au paragraphe
précédent, le
juge peut accorder la remise pour les dettes d'un
failli, subsistant
après une faillite dont la clôture a
été prononcée en application de la loi du 18 avril 1851
sur les faillites, banqueroutes
et sursis de paiement
depuis plus de 10 ans au moment du dépôt de la
requête visée à l'article 1675-4. Cette remise ne peut
être accordée au failli qui a été condamné pour ban-
queroute simple ou frauduleuse.
§ 5. Sans préjudice de la loi du 7 août 1974 insti-
tuant le droit à un minimum de moyens d'existence
et dans le respect de l'article 1675-3, alinéa 3, le juge
peut,
lorsqu'il
établit
le plan,
déroger
aux arti-
cles 1408 à 1412 par décision spécialement motivée.
Section 5
Dispositions
communes
aux deux procédures
Art. 1675-14
§ t-. Le médiateur de dettes est chargé de suivre
et de contrôler l'exécution des mesures prévues dans
le plan de règlement amiable ou judiciaire.
Le débiteur informe sans délai le médiateur
de
dettes de tout changement intervenu dans sa situa-
tion patrimoniale après l'introduction de la requête
visée à l'article 1675-4.
§ 2. La cause reste inscrite au rôle du juge des
saisies, y compris en cas de décision d'admissibilité
rendue en degré d'appel, jusqu'au terme ou la révoca-
tion du plan.
L'article 730, § 2, a, alinéa t-, n'est pas d'applica-
tion.
En cas de difficultés qui entravent l'exécution du
plan ou en cas de survenance
de faits nouveaux
justifiant l'adaptation
ou la révision du plan, le mé-
diateur de dettes fait ramener la cause devant lejuge
par simple déclaration écrite déposée ou adressée au
greffe.
Le greffier informe le débiteur et les créanciers de
la date à laquelle la cause sera fixée devant le juge.
§ 3. Le médiateur
de dettes fait mentionner
sur
l'avis de règlement
collectif de dettes, le plan de
règlement collectif, son rejet, son terme ou sa révoca-
tion.
[ 104 ]
-
de schulden die een schadevergoeding inhou-
den, toegestaan voor het herstel van een lichamelijke
schade veroorzaakt door een onrechtmatige daad;
-
de schulden van een gefailleerde die overblij-
ven na het sluiten van het faillissement.
§ 4. In afwijking van de voorgaande paragraaf
kan de rechter
kwijtschelding
verlenen
voor de
schulden van een gefailleerde die overblijven na een
faillissement
waarvan
de sluiting is uitgesproken
met toepassing van de wet van 18 april 1851 op het
faillissement, de bankbreuk
en de opschorting van
betaling sedert ten minste 10jaar op het moment van
neerlegging van het verzoekschrift bedoeld in arti-
keI1675-4. Deze kwijtschelding kan niet worden ver-
leend aan de gefailleerde die veroordeeld werd we-
gens eenvoudige of bedrieglijke bankbreuk.
§ 5. Onverminderd
de wet van 7 augustus
1974
tot instelling van het recht op het bestaansminimum
en met inachtneming van artikel 1675-3, derde lid,
kan de rechter wanneer hij de regeling opstelt, bij
bijzonder gemotiveerde beslissing afwijken van de
artikelen 1408 tot 1412.
Mdeling5
Bepalingen
gemeenschappelijk
aan beide procedures
Art. 1675-14
§ 1. De schuldbemiddelaar
wordt belast met de
opvolging en de controle van de in de minnelijke of
gerechtelijke aanzuiveringsregeling
bepaalde maat-
regelen.
De schuldenaar stelt de schuldbemiddelaar onver-
wijld in kennis van iedere wijziging van zijn vermo-
genstoestand
die optrad na de indiening van het
verzoekschrift bedoeld in artikeI1675-4.
§ 2. De zaak blijft ingeschreven op de rol van de
beslagrechter , ook in geval van beschikking van toe-
laatbaarheid
in hoger beroep, tot het einde of de
herroeping van de regeling.
Artikel 730, § 2, a, eerste lid, is niet van toepas-
sing.
Bij moeilijkheden die de tenuitvoerlegging van de
regeling belemmeren, of wanneer nieuwe feiten op-
duiken die de aanpassing of herziening van de rege-
ling rechtvaardigen, laat de schuldbemiddelaar , door
een eenvoudige schriftelijke verklaring
neergelegd
ter griffie of aan de griffie verzonden, de zaak op-
nieuw voor de rechter brengen.
De griffier stelt de schuldenaar en de schuldeisers
in kennis van de datum waarop de zaak voor de
rechter komt.
§ 3. De schuldbemiddelaar laat op het bericht van
collectieve schuldenregeling, de collectieve aanzuive-
ringsregeling vermelden, haar verwerping, en de da-
tum waarop die eindigt of wordt herroepen.
Art. 1675-15
§ t-. La révocation du plan de règlement amiable
ou judiciaire est prononcée par le juge devant lequel
la cause est ramenée à la demande du médiateur de
dettes ou d'un créancier intéressé
conformément à
l'article 1675-14, § 2, alinéa 3, lorsque le débiteur :
1° soit a remis des documents inexacts en vue
d'obtenir ou conserver le bénéfice de la procédure de
règlement collectif de dettes;
2° soit ne respecte pas ses obligations;
3° soit a fautivement augmenté son passif ou di-
minué son actif;
4° soit a organisé son insolvabilité;
5° soit a fait sciemment de fausses déclarations.
§ 2. Pendant une durée de cinq ans après la fin du
plan de règlement amiable ou judiciaire comportant
remise de dettes en principal, tout créancier peut
demander au juge la révocation de celle-ci, en raison
d'un acte accompli par le débiteur en fraude de ses
droits.
§ 3. En cas de révocation, les créanciers recou-
vrent le droit d'exercer individuellement leur action
sur les biens du débiteur pour la récupération de la
partie non acquittée de leurs créances.
Art. 1675-16
Les décisions du juge prises dans le cadre de la
procédure de règlement collectif de dettes sont noti-
fiées par le greffier, sous pli judiciaire.
Elles sont exécutoires par provision nonobstant
appel et sans caution.
Sauf en ce qui concerne la décision d'admissibilité
visée à l'article 1675-6, elles ne sont pas susceptibles
de tierce-opposition.
Les jugements et arrêts rendus par défaut ne sont
pas susceptibles d'opposition.
CHAPITRE II
Du médiateur
des dettes
Art. 1675-17
§ t-. Peuvent seuls être désignés comme média-
teurs de dettes :
-
les avocats, les officiers ministériels
ou les
mandataires
dejustice dans l'exercice de leur profes-
sion ou de leur fonction;
-
les institutions
publiques ou les institutions
privées, agréées à cet effet par l'autorité compétente.
[ 105 ]
- 1073/1 - 96/97
- 1074/1 - 96/97
Art. 1675-15
§ 1. De herroeping van de minnelijke of gerechte-
lijke aanzuiveringsregeling
wordt uitgesproken door
de rechter die overeenkomstig artikel 1675-14, § 2,
derde lid, de zaak opnieuw voorgelegd krijgt op ver-
zoek van de schuldbemiddelaar
of van een belang-
hebbende schuldeiser wanneer de schuldenaar:
1° hetzij onjuiste stukken heeft afgegeven met de
bedoeling aanspraak
te maken op de procedure van
gezamenlijke schuldenregeling of deze te behouden;
2° hetzij zijn verplichtingen niet nakomt;
3° hetzij onrechtmatig zijn lasten heeft verhoogd
of zijn baten heeft verminderd;
4° hetzij zijn onvermogen heeft bewerkt;
5° hetzij bewust valse verklaringen
heeft afge-
legd.
§ 2. Elke schuldeiser kan vanaf het einde van de
minnelijke
of gerechtelijke
aanzuiveringsregeling
die een kwijtschelding van schulden in hoofdsom
inhoudt, gedurende een periode van vijfjaar
aan de
rechter een herroeping van de regeling vragen om-
wille van een bedrieglijke handeling in zijn nadeel
gesteld door de schuldenaar.
§ 3. In geval
van
herroeping
herwinnen
de
schuldeisers individueel het recht hun vordering uit
te oefenen op de goederen van de schuldenaar voor de
inning van het niet betaalde deel van hun schuldvor-
deringen.
Art. 1675-16
De uitspraken die door de rechter worden gedaan
in het raam van de procedure van de collectieve
schuldenregeling,
worden door de griffier bij ge-
rechtsbrief ter kennis gebracht.
Zij zijn uitvoerbaar bij voorraad, niettegenstaande
hoger beroep en zonder borgstelling.
Behalve wat de beschikking van toelaatbaarheid
bedoeld in artikel1675-6 betreft, zijn zij niet vatbaar
voor derdenverzet.
De vonnissen en arresten
die bij verstek werden
gewezen zijn niet vatbaar voor verzet.
HOOFDSTUK II
De schuldbemiddelaar
Art. 1675-17
§ 1. Als schuldbemiddelaar
kunnen slechts wor-
den aangewezen :
-
de advocaten, de ministeriële ambtenaren ofde
gerechtelijke mandatarissen
in de uitoefening van
hun beroep of ambt;
-
de overheidsinstellingen
of de particuliere in-
stellingen, die daartoe door de bevoegde overheid zijn
erkend.
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
§ 2. Le médiateur de dettes doit être indépendant
et impartial
à l'égard des parties concernées.
Le médiateur de dettes peut être récusé s'il existe
des raisons légitimes de douter de son impartialité ou
de son indépendance. Une partie ne peut récuser le
médiateur de dettes proposé par elle que pour une
cause ou un fait dont elle a eu connaissance après la
désignation du médiateur de dettes. Aucune récusa-
tion ne peut être proposée après l'expiration du délai
de déclaration de créance visé à l'article 1675-9, § 2, à
moins que la cause de la récusation n'ait été révélée à
la partie après ce délai. La procédure de récusation
se déroule conformément aux articles 970 et 971.
§ 3. Le juge veille au respect des dispositions en
matière de règlement collectif de dettes. S'il constate
une négligence dans le chef du médiateur de dettes, il
en informe le procureur
du Roi, qui apprécie les
suites
disciplinaires
qu'elle
peut
comporter,
ou
l'autorité compétente visée au § t-, 2e tiret, du pré-
sent article.
Chaque année, chaque fois que le juge le demande
et au terme du plan de règlement, le médiateur de
dettes remet au juge un rapport
sur l'état
de la
procédure et son évolution.
L'état des frais, honoraires ou émoluments, visés à
l'article 1675-19 est inscrit, au bas du rapport.
Le débiteur et les créanciers peuvent prendre con-
naissance de ce rapport au greffe et sans déplace-
ment.
§ 4. En cas d'empêchement du médiateur de det-
tes, le juge pourvoit d'office à son remplacement.
Dans les autres cas, il peut être remplacé à la deman-
de de la partie la plus diligente, formulée par simple
déclaration écrite déposée ou adressée au greffe.
Art. 1675-18
Sans préjudice des obligations que lui impose la loi
et sauf lorsqu'il est appelé à témoigner en justice, le
médiateur de dettes ne peut divulguer des faits dont
il a eu connaissance de par sa fonction. L'article 458
du Code pénal lui est applicable.
Art. 1675-19
Les règles et tarifs fixant les honoraires, émolu-
ments et frais du médiateur de dettes sont détermi-
nés par le Roi. Le Roi exerce ses pouvoirs sur la
proposition conjointe des Ministres ayant la Justice
et les Affaires économiques dans leurs attributions.
[ 106 ]
§ 2. De schuldbemiddelaar moet onafhankelijk en
onpartijdig zijn tegenover de betrokken partijen.
De schuldbemiddelaar
kan worden gewraakt in-
dien er wettige redenen zijn om te twijfelen aan zijn
onpartijdigheid of zijn onafhankelijkheid. Een partij
kan de door haar voorgedragen schuldbemiddelaar
alleen wraken om een reden of een feit waarvan ze
pas in kennis werd gesteld nadat de schuldbemidde-
laar was aangewezen. Geen wraking kan nog worden
voorgedragen
na het verstrijken
van de in arti-
kel1675-9, § 2, bedoelde termijn voor aangifte van de
schuldvordering, tenzij de partij slechts na verloop
van deze termijn kennis heeft gekregen van de reden
van wraking. De wrakingsprocedure
verloopt over-
eenkomstig de artikelen 970 en 971.
§ 3. De rechter ziet toe op de naleving van de
bepalingen inzake de collectieve schuldenregeling.
Stelt hij een verzuim vast in hoofde van de schuldbe-
middelaar, dan geeft hij hiervan kennis aan de pro-
cureur des Konings, die oordeelt welke tuchtrechte-
lijke gevolgen zulks kan meebrengen, ofaan de in § 1,
tweede streepje, van dit artikel, bedoelde bevoegde
overheid.
leder jaar, telkens de rechter het verzoekt en op
het einde van de aanzuiveringsregeling
maakt de
schuldbemiddelaar
aan de rechter een verslag over
omtrent de stand van de procedure en haar verloop.
De staat van kosten, ereloon of emolumenten be-
doeld in artikel 1675-19 wordt
opgenomen op het
einde van het verslag.
De schuldenaar
en de schuldeisers kunnen ken-
nisnemen van dit verslag ter griffie en zonder ver-
plaatsing.
§ 4. In geval van verhindering van de schuldbe-
middelaar voorziet de rechter ambtshalve in diens
vervanging. In de andere gevallen kan hij worden
vervangen op verzoek van de meest gerede partij,
geformuleerd door een eenvoudige schriftelijke ver-
klaring neergelegd ter griffie ofaan de griffie verzon-
den.
Art. 1675-18
Onverminderd de verplichtingen die hem door de
wet worden opgelegd en behalve wanneer hij wordt
opgeroepen om in rechte te getuigen, mag de schuld-
bemiddelaar geen feiten bekend maken waarvan hij
kennis had uit hoofde van zijn functie. Artikel 458
van het Strafwetboek is op hem van toepassing.
Art. 1675-19
De regels en barema's
tot vaststelling
van het
ereloon, de emolumenten en de kosten van de schuld-
bemiddelaar
worden door de Koning bepaald. De
Koning oefent deze bevoegdheden uit op de gezamen-
lijke voordracht van de Ministers tot wier bevoegd-
heid Justitie en Economische Zaken behoren.
Le juge peut, sur requête du médiateur de dettes,
fixer à titre provisionnel des honoraires, émoluments
et frais.
A chaque demande d'octroi d'honoraires,
émolu-
ments et frais est joint un décompte détaillé des
prestations
à rémunérer.
L'état d'honoraires, émoluments et frais du média-
teur de dettes est à charge du débiteur et est payé par
préférence.
Sur requête du médiateur de dettes, lejuge délivre
un titre exécutoire pour le montant qu'il fixe, après
avoir, s'il échet, entendu en chambre du conseilles
observations du débiteur et du médiateur. La déci-
sion n'est susceptible ni d'opposition ni d'appel. »
CHAPITRE III
Autres modifications
du Code judiciaire
Art.3
A l'article 1326, alinéa t-, du même Code, les mots
«et
la vente
de gré
à gré mentionnée
à l'arti-
cle 1580bis » sont insérés entre les mots «les ventes
publiques mentionnées à l'article 1621 » et «empor-
tent de plein droit »,
Art.4
Un article 1390quinquies, rédigé comme suit, est
inséré dans le même Code :
«Art.
1390quinquies.
-
Dans les vingt-quatre
heures du prononcé de la décision d'admissibilité, un
avis de règlement collectif de dettes est établi par le
greffier pour être joint, le cas échéant, aux avis de
saisie visés à l'article 1390. Le modèle des avis de
règlement collectif de dettes est établi par le Roi. »
Art.5
A l'article 1391 du même Code, les mots «avis de
saisie, de délégation et de cession» sont remplacés
chaque fois par les mots « avis de saisie, de déléga-
tion, de cession et de règlement collectif de dettes
»,
[ 107 ]
- 1073/1 - 96/97
- 1074/1 - 96/97
De rechter kan provisioneel, op verzoek van de
schuldbemiddelaar, ereloon, emolumenten en kosten
vaststellen.
Bij elk verzoek tot toekenning van ereloon, emolu-
menten en kosten wordt een gedetailleerd overzicht
van de te vergoeden prestaties gevoegd.
De staat van ereloon, emolumenten en kosten van
de schuldbemiddelaar komt ten laste van de schulde-
naar en wordt bij voorrang betaald.
Op verzoek van de schuldbemiddelaar
geeft de
rechter een bevel tot tenuitvoerlegging
ten belope
van het bedrag dat hij vaststelt,
na zo nodig de
opmerkingen van de schuldbemiddelaar
en van de
schuldenaar
in raadkamer
te hebben gehoord. De
beschikking is niet vatbaar voor verzet of hoger be-
roep. »
HOOFDSTUK III
Andere wijzigingen
van het Gerechtelijk
Wetboek
Art.3
In artikel1326,
eerste lid, van hetzelfde Wetboek
worden de woorden «en de verkoop uit de hand
vermeld in artikel
1580bis»
ingevoegd tussen
de
woorden . De openbare verkopingen vermeld in arti-
kel1621 »en het woord «brengen
»,
Art.4
Een artikel
1390quinquies,
luidend
als volgt,
wordt ingevoegd in hetzelfde Wetboek:
«Art. 1390quinquies. -
Binnen de vierentwintig
uur na de uitspraak van de beschikking van toelaat-
baarheid,
wordt door
de griffier een bericht van
collectieve schuldenregeling
opgemaakt om, desge-
vallend, te worden gevoegd bij de berichten van be-
slag bedoeld in artikel 1390. Het model van de be-
richten van collectieve schuldenregeling wordt door
de Koning opgemaakt. »
Art.5
In artikel1391
van hetzelfde Wetboek, worden de
woorden «berichten
van beslag, delegatie en over-
dracht
» telkens vervangen door de woorden . berich-
ten van beslag, delegatie, overdracht en collectieve
schuldenregeling
»,
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
Art.6
L'article 1564, du même Code, est complété par
l'alinéa suivant:
«Le commandement informe le débiteur qu'il peut
transmettre
au juge toute offre d'achat de gré à gré
de son immeuble dans les huit jours de la significa-
tion de l'exploit de saisie »,
Art.7
A l'article
1567, alinéa 2, les mots «soit d'une
procédure de règlement collectif de dettes, » sont in-
sérés entre les mots «soit d'une demande de délais, »
et les mots «le poursuivant
»,
Art.8
L'article 1568, du même Code, est complété par un
40, rédigé comme suit:
«40 l'indication de la faculté offerte au débiteur
de transmettre
au juge, à peine d'irrecevabilité, dans
les huit jours qui suivent la signification de l'exploit
de saisie, toute offre d'achat de gré à gré de son
immeuble. »,
Art.9
A l'article 1580, alinéa t-, du même Code, les mots
«ou à la vente de gré à gré » sont insérés entre les
mots « à l'adjudication»
et les mots «des biens sai-
sis ».
Art.10
Un article 1580bis, rédigé comme suit, est inséré
dans le même Code :
«Art. 1580bis. -
Lorsque l'intérêt des parties le
requiert, le juge peut ordonner la vente de gré à gré.
En cas de réalisation de l'immeuble servant d'ha-
bitation principale au débiteur, le juge peut en outre
désigner comme acquéreur, la personne qui laisse au
débiteur l'usage de son habitation.
Les créanciers hypothécaires
ou privilégiés ins-
crits, ceux qui ont fait transcrire un commandement
ou un exploit de saisie, le saisi et, le cas échéant, le
tiers détenteur
doivent être entendus
ou dûment
appelés par pli judiciaire.
L'ordonnance doit indiquer les raisons pour les-
quelles la vente de gré à gré et, le cas échéant, la
désignation de l'acquéreur conformément à l'alinéa 2
[ 108 ]
Art.6
Artikel1564, van hetzelfde Wetboek, wordt aange-
vuld met het volgende lid:
«Het bevel brengt ter kennis van de schuldenaar
dat hij aan de rechter elk aankoopbod uit de hand
van zijn onroerend goed kan overmaken binnen de
acht dagen van het betekenen van het exploot van
beslaglegging
»,
Art.7
In artikel
1567, tweede lid, worden
tussen
de
woorden «hetzij uit hoofde van een verzoek om uit-
stel, » en de woorden «kan de vervolger » de woorden
«hetzij uit hoofde van een procedure van collectieve
schuldenregeling, »ingevoegd.
Art.8
Artikel1568, van hetzelfde Wetboek, wordt aange-
vuld met een 40, luidend als volgt :
«40 de vermelding van de mogelijkheid die de
schuldenaar geboden wordt, om binnen de acht da-
gen die volgen op het betekenen van het exploot van
beslaglegging,
op straffe van onontvankelijkheid,
aan de rechter elk aankoopbod uit de hand van zijn
onroerend goed over te maken. »,
Art.9
In artikel 1580, eerste lid, van hetzelfde Wetboek,
worden tussen de woorden «de veiling » en «van de
in beslag genomen goederen » de woorden «of de
verkoop uit de hand
» ingevoegd.
Art.10
Een artikel1580bis,
luidend als volgt, wordt inge-
voegd in hetzelfde Wetboek :
«Art. 1580bis. -
Indien het belang van de par-
tijen zulks vereist, kan de rechter de verkoop uit de
hand bevelen.
Bij tegeldemaking van het onroerend goed dat als
hoofdverblijfvan de schuldenaar dient, kan de rech-
ter bovendien als verkrijger de persoon aanduiden
die aan de schuldenaar het gebruik van zijn woning
laat.
De ingeschreven
hypothecaire
of bevoorrechte
schuldeisers, degenen die een bevel of een exploot
van beslaglegging hebben laten overschrijven, de be-
slagene en desgevallend
de derde houder moeten
worden gehoord of bij gerechtsbrief behoorlijk wor-
den opgeroepen.
De beschikking moet aangeven om welke redenen
de verkoop uit de hand en, desgevallend, de aandui-
ding van de verkrijger overeenkomstig het tweede lid
du présent article, servent l'intérêt des créanciers, du
débiteur et le cas échéant, du tiers détenteur.
Le recours à cette forme de vente peut être subor-
donné à la fixation d'un prix minimum.
La vente doit avoir lieu dans le délai fixé et par le
ministère du notaire commis par l'ordonnance.
Toutes nullités qui entacheraient un acte de procé-
dure antérieur sont couvertes par l'ordonnance.
La décision n'est susceptible ni d'opposition
fil
d'appel. »
Art.11
Un article 1580ter, rédigé comme suit, est inséré
dans le même Code:
«Art. 1580ter. -
Dans le cas où le créancier sai-
sissant sollicite l'autorisation de vente de gré à gré, il
soumet au juge un projet d'acte de vente établi par un
notaire, et lui expose les motifs pour lesquels la vente
de gré à gré s'impose.
Les créanciers hypothécaires
ou privilégiés ins-
crits, ceux qui ont fait transcrire un commandement
ou une saisie ainsi que le saisi et, le cas échéant, le
tiers détenteur
doivent être entendus
ou dûment
appelés par pli judiciaire.
L'autorisation
est accordée si l'intérêt des créan-
ciers, du débiteur et, le cas échéant, du tiers déten-
teur le requiert.
L'ordonnance doit indiquer les raisons pour les-
quelles la vente de gré à gré sert l'intérêt des créan-
ciers, du débiteur et, le cas échéant, du tiers déten-
teur.
Le recours à cette forme de vente peut être subor-
donné à la fixation d'un prix minimum.
La vente doit avoir lieu, dans le délai fixé, par le
ministère du notaire commis par l'ordonnance et con-
formément au projet d'acte de vente soumis au juge.
Toutes nullités qui entacheraient un acte de procé-
dure antérieur sont couvertes par l'ordonnance.
La décision n'est susceptible ni d'opposition
fil
d'appel. »,
Art.12
Un article 1580quater, rédigé comme suit, est insé-
ré dans le même Code :
«Art. 1580quater.
-
Lorsqu'il est fait applica-
tion de l'article
1580bis
ou de l'article
1580ter, la
cause reste inscrite au rôle jusqu'à la passation de
l'acte notarié. En cas de difficultés, elle peut être
- 1073/1 - 96/97
- 1074/1 - 96/97
van dit artikel, het belang van de schuldeisers, van
de schuldenaar
en desgevallend, van de derde hou-
der, dienen.
Bij het aanwenden van deze verkoopsvorm kan
een minimumprijs worden opgelegd.
De verkoop moet geschieden binnen de vastgestel-
de termijn en door het ambt van de notaris die bij de
beschikking is benoemd.
Alle nietigheden
die een voorgaande procedure-
handeling zouden aantasten
worden gedekt door de
beschikking.
De beschikking is niet vatbaar voor verzet ofhoger
beroep. »
[109]
Art.11
Een artikel1580ter,
luidend als volgt, wordt inge-
voegd in hetzelfde Wetboek :
«Art.
1580ter.
-
Wanneer
de beslagleggende
schuldeiser machtiging vraagt
om uit de hand te
verkopen, legt hij de rechter een door een notaris
opgesteld ontwerp van verkoopakte voor en zet de
redenen uiteen waarom de verkoop uit de hand gebo-
den is.
De ingeschreven
hypothecaire
of bevoorrechte
schuldeisers,
degenen die een bevel of een beslag
hebben laten overschrijven, de beslagene en desge-
vallend de derde houder moeten worden gehoord of
bij gerechtsbriefbehoorlijk
worden opgeroepen.
De machtiging wordt verleend indien het belang
van de schuldeisers, van de schuldenaar
en, desge-
vallend, van de derde houder zulks vereist.
De beschikking moet aangeven om welke redenen
de verkoop uit de hand het belang van de schuld-
eisers, van de schuldenaar en, desgevallend, van de
derde houder, dient.
Bij het aanwenden van deze verkoopsvorm kan
een minimumprijs worden opgelegd.
De verkoop moet geschieden, binnen de vastgestel-
de termijn, door het ambt van de notaris die bij de
beschikking is benoemd en overeenkomstig het ont-
werp van verkoopakte dat aan de rechter is voorge-
legd.
Alle nietigheden
die een voorgaande procedure-
handeling zouden aantasten
worden gedekt door de
beschikking.
De beschikking is niet vatbaar voor verzet ofhoger
beroep. »,
Art.12
Een artikel 1580quater,
luidend als volgt, wordt
ingevoegd in hetzelfde Wetboek:
«Art. 1580quater.
-
Wanneer artikel 1580bis of
artikel 1580ter wordt toegepast, blijft de zaak inge-
schreven op de rol tot het verlijden van de notariële
akte. Bij moeilijkheden kan zij opnieuw voor de rech-
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
ramenée devant le juge par simple déclaration écrite
déposée ou adressée au greffe.
En cas de refus d'autorisation de vente de gré à gré
ou de non réalisation de celle-ci, le juge nomme un
notaire chargé de procéder à l'adjudication des biens
et aux opérations d'ordre. »,
Art.13
A l'article 1581, alinéa t-, du même Code, les mots
«ou à la vente de gré à gré » sont insérés entre les
mots « à l'adjudication»
et les mots «des biens sai-
sis ».
CHAPITRE IV
Diverses dispositions
modificatives
Art.14
L'article 69, § 4, premier alinéa, de la loi du 12juin
1991 relative au crédit à la consommation, modifié
par l'article 3, 2°, de la loi du 6 juillet
1992, est
complété par un 8° rédigé comme suit:
« 8° au médiateur de dettes dans l'exercice de sa
mission dans le cadre d'un règlement
collectif de
dettes, visé aux articles 1675-2 à 1675-19 du Code
judiciaire
»,
Art.15
Il est inséré un article 2276quater
dans le Code
civil libellé comme suit:
«Art. 2276quater.
-
Les médiateurs
de dettes
sont déchargés de leur responsabilité professionnelle
cinq ans après la fin de leur mission. »,
Art.16
L'article 162 du Code des droits d'enregistrement,
d'hypothèque et de greffe est complété par un 46°
rédigé comme suit:
«46° les actes, jugements
et arrêts relatifs
à la
procédure de règlement collectif de dettes visée aux
articles 1675-2 à 1675-19 du Codejudiciaire
»,
Art.17
L'article 99 de la loi hypothécaire du 16 décembre
1851 est complété par l'alinéa suivant:
«Mention est faite dans le commandement de la
faculté offerte au tiers détenteur de transmettre
au
juge, à peine d'irrecevabilité, dans les huit jours qui
[ 110 ]
ter gebracht worden door een eenvoudige schriftelij-
ke verklaring neergelegd ter griffie of aan de griffie
verzonden.
Bij weigering van toelating tot verkoop uit de hand
ofbij het niet plaats vinden ervan benoemt de rechter
een notaris belast met de veiling van de goederen en
met de verrichtingen tot rangregeling.
»,
Art.13
In artikel1581,
eerste lid, van hetzelfde Wetboek,
worden tussen de woorden « de veiling » en . van de
in beslag genomen goederen » de woorden «of de
verkoop uit de hand
» ingevoegd.
HOOFDSTUK IV
Diverse wijzigingsbepalingen
Art.14
Artikel 69, § 4, eerste lid, van de wet van 12 juni
1991 op het consumentenkrediet,
gewijzigd door arti-
ke13, 2°, van de wet van 6juli 1992, wordt aangevuld
met een 8° luidend als volgt :
«8° de schuldbemiddelaar
bij de uitvoering van
zijn opdracht in het kader van een collectieve schul-
denregeling, zoals bedoeld in de artikelen 1675-2 tot
1675-19 van het Gerechtelijk Wetboek »,
Art.15
In het
Burgerlijk
Wetboek
wordt
een
arti-
ke12276quater
ingevoegd luidend als volgt :
« Art. 2276quater.
-
De schuldbemiddelaars
zijn ontlast van hun beroepsaansprakelijkheid
vijf
jaar na het beëindigen van hun taak.
»,
Art.16
Artikel 162 van het Wetboek der registratie-, hy-
potheek- en griffierechten wordt aangevuld met een
46°, luidend als volgt:
«46° de akten, vonnissen en arresten, betreffende
de procedure van collectieve schuldenregeling inge-
steld overeenkomstig de artikelen 1675-2 tot en met
1675-19 van het Gerechtelijk Wetboek »,
Art.17
Artikel 99 van de hypotheekwet van 16 december
1851 wordt aangevuld met het volgende lid:
«In het bevel wordt de mogelijkheid van de derde-
bezitter vermeld om, op straffe van onontvankelijk-
heid, binnen de acht dagen die volgen op de beteke-
suivent la signification de la saisie faite sur lui, toute
offre d'achat de gré à gré de son immeuble. »,
CHAPITRE V
Banque centrale
de données de la Banque
nationale
de Belgique
Art.18
§ t-. Le Roi détermine,
par arrêté
délibéré en
Conseil des Ministres, les données des avis de règle-
ment collectif de dettes qui doivent être enregistrées
dans la banque centrale de données de la Banque
nationale de Belgique, ainsi que les personnes tenues
de transmettre
ces données à ladite banque centrale.
§ 2. Ces données doivent être consultées, selon les
modalités fixées par le Roi, par les personnes visées à
l'article 69, § 4, de la loi du 12 juin 1991 relative au
crédit à la consommation modifié par l'article 3, 2° de
la loi du 6 juillet 1992, ainsi que par le médiateur de
dettes qui, conformément à la procédure de règle-
ment collectif de dettes visée aux articles 1675-2 à
1675-19 du Codejudiciaire, a été désigné par le juge,
pour autant que cette consultation ne concerne que le
débiteur pour lequel il agit en tant que médiateur de
dettes.
Les demandes de consultation doivent individuali-
ser les personnes
sur lesquelles elles portent
par
leurs nom, prénom, et date de naissance.
§ 3. Ces données
ne peuvent être utilisées que
dans le cadre de :
1° l'octroi, de la gestion, ou de l'exécution de con-
trats de crédit ou de moyens de paiement, ou
2° la mission confiée au médiateur
de dettes en
vertu de la procédure de règlement collectif de dettes.
Une fois reçues, elles ne peuvent plus être commu-
niquées à d'autres personnes.
§ 4. Ces données doivent être effacées lorsque leur
maintien dans la banque centrale de données a cessé
de se justifier. Le Roi fixe un délai pour la conserva-
tion des données ou des catégories de données.
§ 5. La Banque
nationale
de Belgique
peut,
moyennant l'accord du Ministre des Finances et du
Ministre des Affaires économiques, fixer les mon-
tants qui lui sont dus du chef des frais concernant la
consultation des données.
§ 6. Les centrales de risques étrangères qui sont
chargées d'une mission similaire peuvent également
recevoir les données recueillies par la banque centra-
le de données.
- 1073/1 - 96/97
- 1074/1 - 96/97
ning van het op hem verrichte beslag, aan de rechter
ieder koopaanbod uit de hand van zijn onroerend
goed over te maken. »,
[ 111 ]
HOOFDSTUKV
Centrale gegevensbank
van de
Nationale Bank van België
Art.18
§ 1. De Koning bepaalt, bij een in Ministerraad
overlegd besluit, de gegevens met betrekking tot de
berichten van collectieve schuldenregeling, die in de
centrale gegevensbank van de Nationale Bank van
België moeten worden geregistreerd,
evenals de per-
sonen die ertoe gehouden zijn deze gegevens te stu-
ren naar deze centrale bank.
§ 2. Deze gegevens moeten overeenkomstig
de
door de Koning bepaalde regels worden ingezien door
de personen bedoeld in artikel69,
§ 4, van de wet van
12 juni 1991 op het consumentenkrediet,
gewijzigd
door artikel 3, 2°, van de wet van 6juli 1992, evenals
door de schuldbemiddelaar
die, overeenkomstig de
procedure voor de collectieve schuldenregeling
be-
paald bij de artikelen
1675-2 tot 1675-19 van het
Gerechtelijk Wetboek, door de rechter is aangesteld
voor zover die inzage uitsluitend betrekking heeft op
de schuldenaar voor wie hij als schuldbemiddelaar
optreedt.
De aanvragen tot raadpleging moeten de personen
individualiseren
op wie de raadpleging betrekking
heeft aan de hand van hun naam, voornaam en ge-
boortedatum.
§ 3. Deze gegevens mogen enkel gebruikt worden
in het raam van :
1° het verstrekken,
het beheer of het uitvoeren
van kredietovereenkomsten
afbetalingsmiddelen,
of
2° de opdracht toevertrouwd
aan een schuldbe-
middelaar krachtens
een procedure van collectieve
schuldenregeling.
Zodra zij verkregen zijn mogen zij niet meer mede-
gedeeld worden aan andere personen.
§ 4. Deze gegevens moeten worden uitgewist wan-
neer het behoud ervan in de centrale gegevensbank
niet meer verantwoord is. De Koning bepaald een
termijn voor de bewaring van de gegevens of van
categorieën van gegevens.
§ 5. De Nationale Bank van België kan, met het
akkoord van de Minister van Financiën en van de
Minister van Economische Zaken, de bedragen vast-
stellen die haar verschuldigd zijn uit hoofde van de
kosten met betrekking tot de raadpleging van deze
gegevens.
§ 6. De buitenlandse risicocentrales die belast zijn
met een gelijkaardige opdracht kunnen eveneens de
gegevens verworven door de centrale gegevensbank
ontvangen.
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
§ 7. Le Roi exerce les pouvoirs qui Lui sont confé-
rés par le présent article, sur la proposition conjointe
du Ministre des Finances, du Ministre des Affaires
économiques et du Ministre de la Justice, après con-
sultation de la Banque nationale de Belgique et de la
Commission de la protection de la vie privée.
CHAPITRE VI
Entrée en vigueur
Art.19
La présente loi entre en vigueur le premier jour du
sixième mois qui suit celui au cours duquel elle aura
été publiée au Moniteur
belge.
Donné à Bruxelles, le 21 mai 1997.
ALBERT
PAR
LE ROI :
Le Vice-Premier Ministre
et
Ministre
de l'Economie,
E. DI RUPO
Le Vice-Premier Ministre
et
Ministre
des Finances,
Ph. MAYSTADT
Le Ministre
de la Justice,
S.DECLERCK
[ 112 ]
§ 7. De Koning oefent de bevoegdheden uit, Hem
toegekend bij dit artikel, op de gezamenlijke voor-
dracht van de Minister van Financiën, de Minister
van Economische Zaken en de Minister van Justitie,
na raadpleging van de Nationale Bank van België en
de Commissie voor de beschermingvan
de persoonlij-
ke levenssfeer.
HOOFDSTUK VI
Inwerkingtreding
Art.19
Deze wet treedt in werking de eerste dag van de
zesde maand na die waarin zij in het Belgisch Staats-
blad is bekendgemaakt.
Gegeven te Brussel, 21 mei 1997.
ALBERT
VAN
KoNINGSWEGE
:
De Vice-Eerste Minister
en
Minister
van Economie,
E. DI RUPO
De Vice-Eerste Minister
en
Minister
van Financiën,
Ph. MAYSTADT
De Minister
van Justitie,
S.DECLERCK
PROJET
DE LOI II (n° 1074/1)
ALBERT
II, ROI DES BELGES
A tous, présents et à venir,
SALUT.
Sur la proposition de Notre Vice-Premier Ministre
et Ministre
de l'Economie, de Notre Vice-Premier
Ministre et Ministre des Finances et de Notre Minis-
tre de la Justice,
Naus AVONS ARRÊTÉ ET ARRÊTONS :
Notre Vice-Premier Ministre et Ministre de l'Eco-
nomie, Notre Vice-Premier Ministre
et Ministre des
Finances et Notre Ministre de la Justice sont chargés
de présenter en Notre Nom, aux Chambres législati-
ves et de déposer à la Chambre des représentants,
le
projet de loi dont la teneur suit:
Article 1er
La présente loirègle une matière visée à l'article 77
de la Constitution.
Art.2
L'article 628 du Codejudiciaire est complété par un
17°, libellé comme suit:
«17° le juge du domicile du débiteur, au moment
de l'introduction de la demande, lorsqu'il s'agit d'une
demande visée à l'article 1675-2 »,
Art.3
A l'article 1395, alinéa 1er, du même Code, les mots
« et aux voies d'exécution»
sont remplacés par les
mots «aux voies d'exécution et au règlement collectif
de dettes
»,
[ 113 ]
- 1073/1 - 96/97
- 1074/1 - 96/97
WETSONTWERP
II (n" 1074/1)
ALBERT
II, KONING DER BELGEN
Aan allen die nu zijn en hierna wezen zullen,
ONZE GROET.
Op de voordracht van Onze Vice-Eerste Minister en
Minister van Economie, van Onze Vice-Eerste Minis-
ter en Minister van Financiën en van Onze Minister
van Justitie,
HEBBEN
WIJ
BESLOTEN EN BESLUITEN WIJ:
Onze Vice-Eerste Minister en Minister van Econo-
mie, Onze Vice-Eerste Minister en Minister van Fi-
nanciën en Onze Minister van Justitie, zijn gelast, in
Onze naam, het wetsontwerp, waarvan de tekst hier-
na volgt, voor te leggen aan de Wetgevende Kamers en
in te dienen bij de Kamer van volksvertegenwoordi-
gers:
Artikel1
Deze wet regelt een aangelegenheid als bedoeld in
artikel 77 van de Grondwet.
Art.2
Artikel 628 van het Gerechtelijk Wetboek wordt
aangevuld met een 17°, luidend als volgt :
«17° de rechter van de woonplaats van de schulde-
naar,
op het ogenblik waarop de vordering wordt
ingediend, wanneer het een vordering betreft bedoeld
in artikel 1675-2 »,
Art.3
In artikel1395,
eerste lid, van hetzelfde Wetboek
worden de woorden « en middelen tot tenuitvoerleg-
ging » vervangen
door de woorden «middelen
tot
tenuitvoerlegging en collectieve schuldenregeling
»,
- 1073/1 - 96/97
-107411- 96/97
Art.4
La présente loi entre en vigueur le premier jour du
sixième mois qui suit celui au cours duquel elle aura
été publiée au Moniteur
belge.
Donné à Bruxelles, le 21 mai 1997.
ALBERT
PAR LE ROI :
Le Vice-Premier Ministre
et
Ministre
de l'Economie,
E. DI RUPO
Le Vice-Premier Ministre
et
Ministre
des Finances,
Ph. MAYSTADT
Le Ministre
de la Justice,
S.DECLERCK
[ 114 ]
Art.4
Deze wet treedt in werking de eerste dag van de
zesde maand na die waarin zij in het Belgisch Staats-
blad is bekendgemaakt.
Gegeven te Brussel, 21 mei 1997.
ALBERT
VAN
KoNINGSWEGE
:
De Vice-Eerste Minister
en
Minister
van Economie,
E. DI RUPO
De Vice-Eerste Minister
en
Minister
van Financiën,
Ph. MAYSTADT
De Minister
van Justitie,
S. DE CLERCK
Drukk.-Impr. SCHAUBRüECK, Nazareth - (09) 389 02 11 - (02) 219 0041