Inhoud
AMENDEMENTEN
AMENDEMENTS
C H A M B R E 4 e S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E
2021
2022
K A M E R • 4 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E
05910
DOC 55 2141/004
DOC 55 2141/004
Chambre des représentants
de Belgique
Belgische Kamer van
volksvertegenwoordigers
13 december 2021
13 décembre 2021
Voir:
Doc 55 2141/ (2020/2021):
001:
Projet de loi.
002 et 003: Amendements.
Zie:
Doc 55 2141/ (2020/2021):
001:
Wetsontwerp.
002 en 003: Amendementen.
houdende wijzigingen aan het Strafwetboek
met betrekking tot het seksueel strafrecht
modifiant le Code pénal
en ce qui concerne le droit pénal sexuel
PROJET DE LOI
WETSONTWERP
C H A M B R E 4 e S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E
2021
2022
K A M E R • 4 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E
2
2141/004
DOC 55
N° 68 DE MME MATZ
Art. 63/1(nouveau)
Insérer un article 63/1, rédigé comme suit:
“Art. 63/1. Dans la même section 3, il est inséré un
article 417/54/1, rédigé comme suit:
“Art. 417/54/1. L’empêchement de l’allaitement en
public
Le fait d’allaiter un enfant dans un espace public
ou accessible au public ne constitue en aucun cas un
outrage public aux bonnes mœurs.
L’empêchement de l’allaitement consiste à empê-
cher, tenter d’empêcher, interdire ou tenter d’interdire
l’allaitement d’un enfant dans un espace public ou
accessible au public.
Cette infraction est punie d’une amende de 26 euros
à 500 euros.”.”
JUSTIFICATION
Aucune sanction pénale n’est prévue à l’encontre de celles
et ceux qui adoptent des comportements visant à empêcher, à
tenter d’empêcher, à interdire ou à tenter d’interdire d’allaiter
dans un espace public ou accessible au public.
Un obstacle important se dresse toujours devant les
femmes qui allaitent leur enfant dans un espace public ou
accessible au public: l’outrage public aux bonnes mœurs.
Étant donné le caractère extrêmement flou de cette notion,
certaines personnes prétendent toujours à l’heure actuelle,
malgré l’évidente évolution des mœurs dans ce domaine, que
l’allaitement dans un espace public ou accessible au public
serait prétendument une atteinte aux bonnes mœurs.
L’objectif du présent amendement est de préciser que
l’allaitement est permis dans les lieux publics ou accessibles
au public.
Des sanctions sont prévues à l’encontre de celles et ceux
qui empêchent, tentent d’empêcher, interdisent ou tentent
Nr. 68 VAN MEVROUW MATZ
Art. 63/1 (nieuw)
Een artikel 63/1 invoegen, luidende:
“Art. 63/1. In dezelfde afdeling 3 wordt een arti-
kel 417/54/1 ingevoegd, luidende:
“Art. 417/54/1. Belemmering van het geven van
borstvoeding op een openbare plaats
Borstvoeding geven in een openbare of een publiek
toegankelijke ruimte is geenszins een openbare schen-
nis van de goede zeden.
Belemmering van borstvoeding geven bestaat in het
beletten, trachten te beletten, verbieden of trachten te
verbieden dat aan een kind de borst wordt gegeven
in een openbare of een publiek toegankelijke ruimte.
Dit misdrijf wordt bestraft met een geldboete van
26 euro tot 500 euro.”.”
VERANTWOORDING
Er is geen strafrechtelijke sanctie voorzien jegens diegenen
die door hun gedrag vrouwen beletten, trachten te beletten,
verbieden of trachten te verbieden borstvoeding te geven in
een openbare of een publiek toegankelijke ruimte.
Vrouwen die hun kind in een openbare of publiek toegan-
kelijke ruimte borstvoeding geven, worden nog steeds gecon-
fronteerd met een grote belemmering, namelijk de openbare
schennis van de goede zeden.
Omdat dit begrip uiterst vaag is, blijven sommigen thans
er nog altijd bij dat borstvoeding geven in een openbare of
een publiek toegankelijke ruimte zogezegd een aantasting
van de goede zeden zou zijn, terwijl het voor de hand ligt dat
de zeden zijn geëvolueerd.
Dit amendement strekt ertoe te verduidelijken dat borst-
voeding geven op openbare of publiek toegankelijke plaatsen
toegelaten is.
Voorts is het de bedoeling te voorzien in sancties jegens al
wie vrouwen belet of probeert te beletten, verbiedt of probeert
C H A M B R E 4 e S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E
2021
2022
K A M E R • 4 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E
3
2141/004
DOC 55
d’interdire ce type d’allaitement. Il n’est pas normal de devoir
légiférer sur une question qui va de soi, naturellement, mais
force est cependant de constater qu’il est nécessaire et
important de protéger les femmes qui choisissent d’allaiter
dans un espace public ou accessible au public.
Le présent amendement tranche cette question en spéci-
fiant que le fait d’allaiter dans un espace public ou accessible
au public ne constitue en aucun cas un outrage public aux
bonnes mœurs et que, de plus, des sanctions pénales sont
applicables à l’encontre de toute personne qui empêche,
tente d’empêcher, interdit ou tente d’interdire à une femme
d’allaiter dans ces conditions.
Vanessa MATZ (cdH)
te verbieden borstvoeding te geven. Het is niet normaal dat
wetgevend moet worden opgetreden inzake een aangelegen-
heid die vanzelfsprekend en natuurlijk is. Toch kan men er
niet omheen dat het nodig en belangrijk is bescherming te
bieden aan de vrouwen die ervoor kiezen hun kind de borst
te geven in een openbare of een publiek toegankelijke ruimte.
Dit amendement beoogt die problemen weg te werken,
door te verduidelijken dat borstvoeding geven in een open-
bare of publiek toegankelijke ruimte geenszins een openbare
schennis van de goede zeden is en dat bovendien eenieder
die vrouwen belet, probeert te beletten, verbiedt of probeert te
verbieden om in die omstandigheden borstvoeding te geven,
zich aan strafrechtelijke sancties blootstelt.
C H A M B R E 4 e S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E
2021
2022
K A M E R • 4 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E
4
2141/004
DOC 55
N° 69 DE MME MATZ
Art. 76
Remplacer l’article 433quater/1 proposé par ce
qui suit:
“Art. 433 quater/1. Le proxénétisme
Est considéré comme proxénète, toute personne qui,
pour satisfaire les passions d’autrui:
1) Embauche, entraîne ou détourne en vue de la
prostitution une autre personne, même consentante;
2) Exploite la prostitution d’une autre personne,
même consentante.
3) Tient, dirige ou, sciemment, finance ou contribue
à financer une maison de prostitution;
4) Donne ou prend sciemment en location, en tout
ou en partie, un immeuble ou un autre lieu aux fins de
la prostitution d’autrui.
Cette infraction est punie d’un emprisonnement d’un
an à cinq ans et d’une amende de cinq cents euros à
vingt-cinq mille euros
La tentative de commettre cette infraction est punie
d’un emprisonnement de six mois à trois ans et d’une
amende de cent euros à cinq mille euros.
L’amende visée aux alinéas 2 et 3 est appliquée
autant de fois qu’il y a de victimes.”
JUSTIFICATION
La définition du proxénétisme dans le projet de loi est nette-
ment plus restreinte que celle du Code pénal actuel. Le projet
de loi actuel poursuit la dépénalisation de l’infraction de proxé-
nétisme et prive de protection juridique les femmes et les filles
victimes d’exploitation sexuelle et de traite des êtres humains.
Ces dispositions sont contraires au droit international des
Nr. 69 VAN MEVROUW MATZ
Art. 76
Het ontworpen artikel 433quater/1 vervangen als
volgt:
“Art. 433quater/1. Het pooierschap
Als pooier wordt elke persoon beschouwd die, ten-
einde aan andermans driften te voldoen:
1) een ander persoon, zelfs met diens toestemming,
aanwerft, meeneemt of wegbrengt met het oog op het
plegen van prostitutie;
2) de prostitutie exploiteert van een ander persoon,
zelfs met diens toestemming;
3) een huis van prostitutie houdt, leidt of wetens
financiert of daarin bijdraagt;
4) een pand of een andere plaats wetens geheel
of gedeeltelijk huurt of in huur geeft, met het oog op
andermans prostitutie.
Dit misdrijf wordt bestraft met een gevangenisstraf
van een jaar tot vijf jaar en met een geldboete van vijf-
honderd euro tot vijfentwintigduizend euro.
De poging tot het plegen van dit misdrijf wordt be-
straft met een gevangenisstraf van zes maanden tot
drie jaar en met een geldboete van honderd euro tot
vijfduizend euro.
De geldboete bedoeld in het tweede en derde lid
wordt zo veel keer toegepast als er slachtoffers zijn.”
VERANTWOORDING
De definitie van het begrip “pooierschap” in het wetsont-
werp is veel beperkter dan die in het vigerende Strafwetboek.
Het huidige wetsontwerp beoogt het misdrijf pooierschap uit
het strafrecht te halen en ontzegt rechtsbescherming aan
de vrouwen en meisjes die het slachtoffer zijn van seksuele
uitbuiting en van mensenhandel. Deze bepalingen zijn in
C H A M B R E 4 e S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E
2021
2022
K A M E R • 4 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E
5
2141/004
DOC 55
droits humains et cela pourrait avoir de lourdes conséquences
pour les victimes d’exploitation sexuelle.
Le proxénétisme doit être défini de la même manière
qu’il est défini dans la Convention des Nations Unies du
2 décembre 1949 pour la répression de la traite des êtres
humains et de l’exploitation de la prostitution d’autrui. Cette
convention a été ratifiée par la Belgique.
“Ces conventions interdisent explicitement d’ “embaucher
en vue de la prostitution une autre personne, même consen-
tante” et d’“exploiter la prostitution d’une autre personne,
même consentante. 1”
Ces traités internationaux ne définissent pas le proxéné-
tisme sous condition qu’il y ait eu “incitation”, “contrainte” ou
“prise de mesures” et soulignent au contraire que l’infraction
est punissable même si la victime est consentante; ils ne
mentionnent évidement nulle part la condition d’un caractère
“anormal” du profit et soulignent au contraire l’interdiction de
tout profit, quel qu’il soit.
Sur le terrain, on constate que les femmes sont, d’une
manière ou d’une autre, face à une situation de non-choix: une
situation de précarité, de violence, de menaces; un vécu tel-
lement grave ou un traumatisme; un manque d’estime de soi
tellement fort, qu’elles sont coincées dans ce qui leur arrive.2
Le rôle de la famille est très important: la situation finan-
cière difficile de la famille, mais aussi les menaces qu’il peut
y avoir envers la famille de la victime, envers ses enfants; la
honte que la victime ressent vis-à-vis de sa famille… des cir-
constances qui font que ce soit très difficile pour les femmes
de dire qu’elles sont sous la contrainte, ou qu’elles n’ont pas
donné leur consentement.
Cette notion “d’absence de consentement” présente dans
le projet ne tient pas compte des mécanismes d’emprises,
de dépendances ou de contrainte économique dans lesquels
ces personnes se trouvent.
1
Note déposée par l’association “Isala” du 26 octobre 2021
lors de son audition en commission de la Justice.
2
Idem.
strijd met het internationale recht inzake mensenrechten, en
zulks zou voor de slachtoffers van seksuele uitbuiting ernstige
gevolgen kunnen hebben.
Pooierschap moet op dezelfde manier worden gede-
finieerd als in het Verdrag van de Verenigde Naties van
2 december 1949 tot bestrijding van de mensenhandel en van
de exploitatie van de prostitutie van anderen. Dat verdrag is
door België geratificeerd.
Die verdragen verbieden uitdrukkelijk een ander persoon,
zelfs met diens toestemming, aan te werven met het oog op
het plegen van prostitutie, alsook de prostitutie van een ander
persoon, zelfs met diens toestemming, te exploiteren1.
Bij de omschrijving van “pooierschap” wordt in die inter-
nationale verdragen niet aangegeven dat in dat verband
sprake moet zijn van “aanzetten tot”, “dwang uitoefenen” of
“maatregelen nemen”, integendeel: ze beklemtonen dat dit
misdrijf strafbaar is, zelfs indien het slachtoffer erin toestemt;
uiteraard wordt nergens de voorwaarde van een “abnormaal
voordeel” vermeld, maar wordt integendeel benadrukt dat
eender welk voordeel verboden is.
In het veld wordt vastgesteld dat de betrokken vrouwen
zich op de een of andere manier in een situatie bevinden
waarin zij geen keuze hebben: een precaire of gewelddadige
situatie, bedreigingen, een dusdanig ernstige ervaring of een
trauma, dan wel een dermate laag zelfbeeld dat zij geen kant
op kunnen2.
De rol van de familie is zeer belangrijk. Daarbij gaat het
niet alleen om de benarde financiële situatie van de familie,
maar ook om de bedreigingen die mogelijkerwijs ten aanzien
van de familie van het slachtoffer of van haar kinderen worden
geuit, om de schaamte die het slachtoffer ten aanzien van haar
familie voelt enzovoort. Dergelijke omstandigheden maken
het voor de vrouwen zeer moeilijk om te zeggen dat zij onder
dwang staan of dat zij geen toestemming hebben verleend.
Dat in het wetsontwerp vervatte begrip “gebrek aan
toestemming” houdt geen rekening met de mechanismen
waarbij de betrokkenen in de greep worden gehouden, in
een afhankelijke positie verkeren dan wel om economische
redenen worden gedwongen.
1
Zie de nota die de vereniging “Isala” op 26 oktober 2021 heeft
ingediend tijdens de met haar in de commissie voor Justitie ge-
houden hoorzitting.
2
Ibidem.
C H A M B R E 4 e S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E
2021
2022
K A M E R • 4 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E
6
2141/004
DOC 55
Cet amendement reprend dès lors les termes des articles
1 et 2 de la Convention de 1949 et permettrait ainsi à la
Belgique de respecter les conventions internationales.
Vanessa MATZ (cdH)
Dit amendement beoogt dan ook de in de artikelen 1 en
2 van het Verdrag van 1949 vervatte bewoordingen over te
nemen en zou België aldus in staat stellen de internationale
verdragen na te leven.
C H A M B R E 4 e S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E
2021
2022
K A M E R • 4 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E
7
2141/004
DOC 55
N° 70 DE MME MATZ
Art. 79
Supprimer cet article.
JUSTIFICATION
L’avantage tiré de la prostitution d’autrui est toujours
anormal
La notion de “profit anormal” a été introduite dans le Code
pénal en 1995 par rapport au proxénétisme immobilier. Ce
proxénétisme immobilier fait référence aux vitrines, aux
chambres d’hôtel, aux locaux mis à disposition pour la pros-
titution d’une personne, aux grandes infrastructures comme
les Eros Center…
Cette introduction de la notion de “profit anormal” n’a pas
permis de combattre le proxénétisme. Tous les endroits où
il y a de la prostitution immobilière sont connus et le Code
pénal n’est pas appliqué.
En appliquant la notion d’“avantage anormal” à l’ensemble
de l’infraction de proxénétisme, la disposition renforcera
l’impunité des exploiteurs et proxénètes; il sera impossible
de pénaliser un proxénète qui abuse et exploite des femmes
prostituées ou des victimes de traite sans prouver que celui-ci
recherche un avantage anormal dont la preuve sera particu-
lièrement difficile à apporter.
Au lieu de protéger les victimes du système prostitutionnel,
le projet de loi leur retire les moyens juridiques existants qui
peuvent les protéger et permettre de les reconnaître.
Le présent amendement supprime donc l’article purement
et simplement.
Vanessa MATZ (cdH)
Nr. 70 VAN MEVROUW MATZ
Art. 79
Dit artikel weglaten.
VERANTWOORDING
Voordeel halen uit de prostitutie van anderen is altijd
abnormaal.
Het begrip “abnormaal voordeel” werd in 1995 in het
Strafwetboek ingevoerd om vastgoedsouteneurschap tegen te
gaan. Onder die noemer vallen de raamprostitutie, de (hotel)
kamers, de ruimten die ter beschikking worden gesteld voor
de prostitutie van een persoon, de grotere voorzieningen
daartoe zoals het Eros Center enzovoort.
In dat opzet is men echter niet geslaagd. Hoewel bekend
is op welke plaatsen aan vastgoedsouteneurschap wordt
gedaan, wordt het Strafwetboek er niet toegepast.
Door het begrip “abnormaal voordeel” te verruimen tot
alle soorten misdrijven inzake pooierschap, zou de bepaling
de straffeloosheid van de exploitanten en van de pooiers
aanscherpen: een pooier die prostituees of slachtoffers van
mensenhandel misbruikt en uitbuit, zou dientengevolge niet
kunnen worden bestraft tenzij kan worden bewezen dat hij
een abnormaal voordeel nastreeft – en dat bewijs zal erg
moeilijk te leveren zijn.
Veeleer dan de slachtoffers van het prostitutiesysteem te
beschermen, zou het wetsontwerp hun de bestaande wet-
telijke beschermings- en erkenningsmiddelen ontnemen.
Derhalve beoogt dit amendement dit artikel gewoon weg
te laten.
Imprimerie centrale – Centrale drukkerij