Inhoud
8 november 2023
8 novembre 2023
3552/002
DOC 55
3552/002
DOC 55
10558
C H A M B R E 6 e S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E
2023
2024
K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E
Chambre des représentants
de Belgique
Belgische Kamer van
volksvertegenwoordigers
houdende diverse bepalingen
in burgerlijke en gerechtelijke zaken
portant dispositions diverses
en matière civile et judiciaire
PROJET DE LOI
WETSONTWERP
Amendementen
Amendements
Voir:
Doc 55 3552/ (2022/2023):
001:
Projet de loi.
Zie:
Doc 55 3552/ (2022/2023):
001:
Wetsontwerp.
3552/002
DOC 55
2
C H A M B R E 6 e S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E
2023
2024
K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E
Nr. 1 van mevrouw Gabriëls c.s.
Art. 3
In de voorgestelde bepaling onder 5°, de woorden
“, § 2,” weglaten.
VERANTWOORDING
Dit is een technische wijziging in verband met de wijziging
van artikel 335sexies van het oud Burgerlijk Wetboek voor-
gesteld door amendement nr. 2.
Aangezien er altijd een akte van naamsverandering zal
moeten worden opgemaakt voor de naamsverandering van
een kind na een wijziging in de afstamming van één van zijn
ouders en de daaropvolgende naamsverandering, is het
noodzakelijk om het nummer van de akte van erkenning van
de ouder te vermelden in de akte van naamswijziging van het
kind, ongeacht of deze akte wordt opgemaakt voor een kind
jonger of ouder dan twaalf jaar.
Voor het overige wordt verwezen naar de motivering van
amendement nr. 2.
Katja Gabriëls (Open Vld)
Khalil Aouasti (PS)
Phlippe Goffin (MR)
Claire Hugon (Ecolo-Groen)
Koen Geens (cd&v)
Ben Segers (Vooruit)
Stefaan Van Hecke (Ecolo-Groen)
Marianne Verhaert (Open Vld)
N° 1 de Mme Gabriëls et consorts
Art. 3
Dans le 5° proposé, supprimer les mots “, § 2,”.
JUSTIFICATION
Il s’agit d’un amendement technique lié à la modification
de l’article 335sexies de l’ancien Code civil proposée par
l’amendement n° 2.
Puisqu’un acte de changement de nom devra toujours
être établi pour que le nom d’un enfant soit modifié à la
suite du changement de la filiation d’un de ses parents et du
changement de nom qui s’en est suivi, il est nécessaire de
mentionner le numéro de l’acte de reconnaissance du parent
dans l’acte de changement de nom de l’enfant, peu importe
que cet acte soit établi au profit d’un enfant de moins ou de
plus de douze ans.
Il est renvoyé à la justification de l’amendement n° 2 pour
le surplus.
3
3552/002
DOC 55
C H A M B R E 6 e S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E
2023
2024
K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E
Nr. 2 van mevrouw Gabriëls c.s.
Art. 12
Het voorgestelde artikel 335sexies, § 1, aanvullen
met de volgende zin:
“De bevoegde ambtenaar van burgerlijke stand
maakt daarvan onmiddellijk een akte van naamsver-
andering op en verbindt deze met de akten die daarop
betrekking hebben.”
VERANTWOORDING
Dit is een technische wijziging. Het huidige wetsontwerp
specificeert niet hoe de akten van de burgerlijke stand van
kinderen jonger dan twaalf jaar moeten worden gewijzigd na
de wijziging van de afstamming en van de naam van de ouder
die geheel of gedeeltelijk aan hen is gegeven.
De voorkeursmethode is dezelfde als die voor kinderen
ouder dan twaalf: het opmaken van een akte van naamsver-
andering. Tegelijkertijd bevestigt het de logica die in gang is
gezet door de wet van 13 september 2023 houdende diverse
bepalingen inzake modernisering van de burgerlijke stand,
betreffende naamsveranderingen: naamsveranderingen
moeten worden vastgelegd in akten die daar specifiek voor
bedoeld zijn – akten van naamswijziging – en niet meer door
middel van gewijzigde akten bedoeld in artikel 31 van het oud
Burgerlijk Wetboek (wetsontwerp houdende diverse bepalin-
gen inzake modernisering van de burgerlijke stand, memorie
van toelichting, Parl. Doc., Kamer, gewone zitting, 2022-2023,
nr. 55-3423/001, blz. 13-14), behalve in bepaalde specifieke
situaties. De voorwaarden om deze op te maken verschillen
echter naargelang het kind al dan niet twaalf jaar oud is.
De ambtenaar van de burgerlijke stand maakt de akte van
naamsverandering automatisch en onmiddellijk op als het kind
jonger is dan twaalf jaar.
Voor een kind ouder dan twaalf zal hij dit daarentegen
alleen kunnen doen als het kind er uitdrukkelijk om vraagt
binnen een termijn van een jaar vanaf de datum van de akte
N° 2 de Mme Gabriëls et consorts
Art. 12
Compléter l’article 335sexies, § 1er, proposé par
la phrase suivante:
“L’officier de l’état civil compétent en établira immé-
diatement un acte de changement de nom et l’associera
aux actes de l’état civil qui les concernent.”
JUSTIFICATION
Il s’agit d’un amendement technique. Le projet de loi
actuel n’indique pas la manière dont les actes de l’état civil
des enfants de moins de douze ans devaient être modifiés
après le changement de la filiation et le changement de nom
du parent qui leur a été donné en tout ou partie.
La technique privilégiée sera la même que celle utilisée
pour les enfants qui ont atteint l’âge de plus de douze ans:
l’établissement d’un acte de changement de nom. On
confirme par la même occasion la logique entamée par la
loi du 13 septembre 2023 portant des dispositions diverses
en matière de modernisation de l’état civil, à propos des
changements de nom: les changements de nom doivent être
actés dans les actes prévus spécifiquement à cet effet – les
actes de changement de nom – et non plus au moyen des
actes modifiés au sens de l’article 31 de l’ancien Code civil
(Projet de loi portant des dispositions diverses en matière de
modernisation de l’état civil, Exposé des motifs, Doc. parl.,
Ch., sess. ord. 2022-2023, n° 55-3423/001, pp. 13-14), sauf
dans certaines situations spécifiques. Toutefois, les conditions
pour l’établir différeront selon que l’enfant aura ou n’aura pas
douze ans.
L’officier de l’état civil établira l’acte de changement de
nom d’office et immédiatement lorsque l’enfant a moins de
douze ans.
Par contre, il ne pourra le faire pour l’enfant de plus de
douze ans que si celui-ci en fait explicitement la demande
dans un délai d’un an à compter de l’acte ou la décision
3552/002
DOC 55
4
C H A M B R E 6 e S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E
2023
2024
K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E
of de beslissing met betrekking tot de afstamming van de
ouder (artikel 335sexies, § 2, van het oud Burgerlijk Wetboek).
Katja Gabriëls (Open Vld)
Khalil Aouasti (PS)
Phlippe Goffin (MR)
Claire Hugon (Ecolo-Groen)
Koen Geens (cd&v)
Ben Segers (Vooruit)
Stefaan Van Hecke (Ecolo-Groen)
Marianne Verhaert (Open Vld)
relatifs à la filiation du parent (article 335sexies, § 2, de
l’ancien Code civil).
5
3552/002
DOC 55
C H A M B R E 6 e S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E
2023
2024
K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E
Nr. 3 van mevrouw Gabriëls c.s.
Art. 16
Dit artikel weglaten.
VERANTWOORDING
Sinds de indiening van dit wetsontwerp zijn er een aantal
adviezen uitgebracht over artikel 16, waaronder die van pro-
fessor Piet Taelman, professor Benoît Allemeersch en het
Hof van Cassatie.
Deze adviezen nopen tot voorzichtigheid, vanwege de
gevolgen die deze wijziging van artikel 23 van het Gerechtelijk
Wetboek zou kunnen hebben voor rechtzoekenden.
We kunnen het advies van het Hof van cassatie citeren:
“(…) Stel dat de rechter in het vorige proces had geoor-
deeld dat een partij die aansprakelijk is gesteld voor schade
een fout had begaan, maar dat zijn wederpartij de gestelde
schade niet of slechts minimaal had aangetoond: er wordt
geen hoger beroep ingesteld.
Maar dan meldt zich een ander slachtoffer van dezelfde
vermeende onrechtmatige daad, die aanzienlijke schade
claimt, waarvan wordt aangenomen dat die kan worden vast-
gesteld: is het in overeenstemming met de rechtvaardigheid
om de aansprakelijk gestelde partij niet toe te staan opnieuw
te pleiten dat er geen sprake was van schuld?
Dergelijke concrete gevolgen kunnen zich voordoen in
een groot aantal geschillen waarbij publiekrechtelijke of
privaatrechtelijke instellingen betrokken zijn.
Juist om dergelijke onrechtvaardigheden te voorkomen,
heeft de wetgever het gezag van gewijsde beperkt tot de
partijen.”.
Uit het bovenstaande blijkt dat de ontwerpbepaling nog
aan een grondige herziening dient onderworpen te worden.
N° 3 de Mme Gabriëls et consorts
Art. 16
Supprimer cet article.
JUSTIFICATION
Depuis le dépôt de ce projet de loi, plusieurs avis ont été
formulés sur l’article 16, notamment ceux du professeur Piet
Taelman, du professeur Benoît Allemeersch et de la Cour
de cassation.
Ces avis invitent à la prudence, en raison des répercus-
sions que cette modification de l’article 23 du Code judiciaire
pourrait avoir sur les justiciables.
On peut citer la Cour de cassation dans son avis:
“(…) imaginons que, dans le procès antérieur, le juge ait
décidé qu’une partie tenue pour responsable d’un dommage
avait commis une faute mais que son adversaire n’établissait
pas le dommage allégué ou n’établissait qu’un dommage
d’un montant minime: appel ne sera pas interjeté.
Mais voici qu’une autre victime du même fait prétendu
fautif se manifeste en invoquant un dommage considérable
dont on suppose ici qu’elle pourra l’établir: est-il conforme à
la justice de ne pas permettre à la partie tenue pour respon-
sable de plaider à nouveau l’absence de faute?
De telles conséquences concrètes peuvent se présenter
dans un grand nombre de litiges auxquelles seraient parties
des institutions de droit public ou de droit privé.
C’est précisément pour éviter de telles injustices que le
législateur a limité aux parties l’autorité de la chose jugée.”.
Il ressort de ce qui précède que la disposition en projet doit
encore être revue substantiellement. Afin de ne pas retarder le
3552/002
DOC 55
6
C H A M B R E 6 e S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E
2023
2024
K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E
Om de behandeling van het wetsontwerp in zijn geheel niet
te vertragen, wordt voorgesteld deze bepaling te schrappen.
Katja Gabriëls (Open Vld)
Khalil Aouasti (PS)
Phlippe Goffin (MR)
Claire Hugon (Ecolo-Groen)
Koen Geens (cd&v)
Ben Segers (Vooruit)
Stefaan Van Hecke (Ecolo-Groen)
Marianne Verhaert (Open Vld)
traitement du projet de loi dans son ensemble, il est proposé
de supprimer cette disposition.
7
3552/002
DOC 55
C H A M B R E 6 e S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E
2023
2024
K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E
Nr. 4 van mevrouw Gabriëls c.s.
Art. 35
In het voorgestelde artikel 733/1, eerste lid, de
woorden “tenzij alle partijen daartegen gekant zijn”
invoegen tussen de woorden “op initiatief van de
rechter” en de woorden “of van een partij”.
VERANTWOORDING
Zoals het advies van de OVB suggereert, is het de be-
doeling om uitdrukkelijk toe te voegen dat de rechter geen
verzoening kan bevelen indien alle partijen zich daartegen
verzetten. Het lijkt voor de hand te liggen dat een rechter
de verwijzing naar de verzoening slechts beveelt indien hij
zulks nuttig acht, zoals overigens wordt toegelicht in het
voorgestelde artikel 734, § 2, eerste lid. Dit hoeft dus niet het
geval te zijn als de partijen tegen zijn. Hoewel dit de logische
redenering achter dit artikel is, is het beter om dit, zoals de
OVB heeft gevraagd, uitdrukkelijk te vermelden.
Katja Gabriëls (Open Vld)
Khalil Aouasti (PS)
Phlippe Goffin (MR)
Claire Hugon (Ecolo-Groen)
Koen Geens (cd&v)
Ben Segers (Vooruit)
Stefaan Van Hecke (Ecolo-Groen)
Marianne Verhaert (Open Vld)
N° 4 de Mme Gabriëls et consorts
Art. 35
Dans l’article 733/1, alinéa 1er, proposé, insérer les
mots “sauf si toutes les parties s’y opposent” entre les
mots “à l’initiative du juge” et les mots “ou d’une partie”.
JUSTIFICATION
Comme suggéré par l’OVB dans son avis, il est prévu
d’ajouter expressément que le juge ne peut ordonner la conci-
liation si toutes les parties s’y opposent. Il semble évident
qu’un juge n’ordonne le renvoi en conciliation que s’il estime
utile, comme d’ailleurs précisé à l’article 734, § 2, alinéa 1er
en projet. Et donc, ce ne sera forcément pas le cas si les
parties y sont opposées. Même si c’est le raisonnement qui
sous-tend logiquement cet article, il est préférable, comme
demandé par l’OVB, de l’indiquer expressément.
3552/002
DOC 55
8
C H A M B R E 6 e S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E
2023
2024
K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E
Nr. 5 van mevrouw Gabriëls c.s.
Art. 37
In het voorgestelde artikel 734/1, § 2, eerste lid,
de woorden “tenzij alle partijen daartegen gekant zijn”
invoegen tussen de woorden “of indien hij dit nuttig
acht” en de woorden “, kan de rechter”.
VERANTWOORDING
Er wordt verwezen naar de verantwoording van amende-
ment nr. 4.
Katja Gabriëls (Open Vld)
Khalil Aouasti (PS)
Phlippe Goffin (MR)
Claire Hugon (Ecolo-Groen)
Koen Geens (cd&v)
Ben Segers (Vooruit)
Stefaan Van Hecke (Ecolo-Groen)
Marianne Verhaert (Open Vld)
N° 5 de Mme Gabriëls et consorts
Art. 37
Dans l’article 734/1, § 2, alinéa 1er, proposé, insé-
rer les mots “sauf si toutes les parties s’y opposent”
entre les mots “s’il l’estime utile” et les mots “, le juge
peut”.
JUSTIFICATION
Il est renvoyé à la justification de l’amendement n° 4.
9
3552/002
DOC 55
C H A M B R E 6 e S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E
2023
2024
K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E
Nr. 6 van mevrouw Gabriëls c.s.
Art. 51
De bepaling onder 2° weglaten.
VERANTWOORDING
Dit amendement komt tegemoet aan een opmerking uit
de OVB en het College van hoven en rechtbanken, dat de
deskundige moet worden benoemd door de curator (zoals
nu het geval is) en niet, zoals in het huidige wetsontwerp
staat, door de notaris. De redenering dat de notaris de plaat-
selijke schatters kent, sluit niet uit dat een curator die lokale
schatters ook kent. Bovendien, als de notaris de deskundige
aanstelt, heeft de curator geen zicht op de kosten die het
schattingsverslag met zich zal brengen. Wanneer de curator
de deskundige aanstelt, kan hij daaromtrent rechtstreekse en
heldere afspraken maken met de schatter.
Katja Gabriëls (Open Vld)
Khalil Aouasti (PS)
Phlippe Goffin (MR)
Claire Hugon (Ecolo-Groen)
Koen Geens (cd&v)
Ben Segers (Vooruit)
Stefaan Van Hecke (Ecolo-Groen)
Marianne Verhaert (Open Vld)
N° 6 de Mme Gabriëls et consorts
Art. 51
Supprimer le 2°.
JUSTIFICATION
Le présent amendement fait suite à une remarque posée
par l’OVB et par le Collège des cours et tribunaux, selon
laquelle l’expert devrait être désigné par le curateur (comme
c’est le cas actuellement) et non, comme indiqué dans le
présent projet de loi, par le notaire. Le raisonnement selon
lequel le notaire connaît les experts locaux n’exclut pas
qu’un curateur connaisse également ces experts locaux. Par
ailleurs, si le notaire désigne l’expert, le curateur n’a aucune
idée des frais qu’entraînera le rapport d’expertise. Lorsque
le curateur désigne l’expert, il peut conclure des accords
directs et clairs avec l’expert.
Imprimerie centrale – Centrale drukkerij