Document 55K3697/005

12 december 2023 12 décembre 2023 3697/005 DOC 55 3697/005 DOC 55 10902 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E Chambre des représentants de Belgique Belgische Kamer van volksvertegenwoordigers Voir: Doc 55 3697/ (2023/2024): 001: Projet de loi. 002 et 003: Amendements. 004: Rapport (Justice). Zie: Doc 55 3697/ (2023/2024): 001: Wetsontwerp. 002 en 003: Amendementen. 004: Verslag (Justitie). namens de commissie voor Financiën en Begroting uitgebracht door de heer Benoît Piedboeuf fait au nom de la commission des Finances et du Budget par M. Benoît Piedboeuf Verslag van de eerste lezing Rapport de la première lecture Inhoud Sommaire Blz. Pages I. Exposés introductifs........................................................3 II. Discussion générale........................................................9 III. Discussion des articles et votes...................................60 I. Inleidende uiteenzettingen..............................................3 II. Algemene bespreking.....................................................9 III. Artikelsgewijze bespreking en stemmingen..................60 (artikelen 1 tot 62 en 64) (articles 1er à 62 et 64) PROJET DE LOI-PROGRAMME ONTWERP VAN PROGRAMMAWET 3697/005 DOC 55 2 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E N-VA : Nieuw-Vlaamse Alliantie Ecolo-Groen : Ecologistes Confédérés pour l’organisation de luttes originales – Groen PS : Parti Socialiste VB : Vlaams Belang MR : Mouvement Réformateur cd&v : Christen-Democratisch en Vlaams PVDA-PTB : Partij van de Arbeid van België – Parti du Travail de Belgique Open Vld : Open Vlaamse liberalen en democraten Vooruit : Vooruit Les Engagés : Les Engagés DéFI : Démocrate Fédéraliste Indépendant INDEP-ONAFH : Indépendant – Onafhankelijk Abréviations dans la numérotation des publications: Afkorting bij de nummering van de publicaties: DOC 55 0000/000 Document de la 55e législature, suivi du numéro de base et numéro de suivi DOC 55 0000/000 Parlementair document van de 55e zittingsperiode + basisnummer en volgnummer QRVA Questions et Réponses écrites QRVA Schriftelijke Vragen en Antwoorden CRIV Version provisoire du Compte Rendu Intégral CRIV Voorlopige versie van het Integraal Verslag CRABV Compte Rendu Analytique CRABV Beknopt Verslag CRIV Compte Rendu Intégral, avec, à gauche, le compte rendu intégral et, à droite, le compte rendu analytique traduit des interventions (avec les annexes) CRIV Integraal Verslag, met links het definitieve integraal verslag en rechts het vertaalde beknopt verslag van de toespraken (met de bijlagen) PLEN Séance plénière PLEN Plenum COM Réunion de commission COM Commissievergadering MOT Motions déposées en conclusion d’interpellations (papier beige) MOT Moties tot besluit van interpellaties (beigekleurig papier) Composition de la commission à la date de dépôt du rapport/ Samenstelling van de commissie op de datum van indiening van het verslag Président/Voorzitter: Marie-Christine Marghem A. — Titulaires / Vaste leden: B. — Suppléants / Plaatsvervangers: N-VA Peter De Roover, Sander Loones, Wim Van der Donckt Peter Buysrogge, Kathleen Depoorter, Michael Freilich, Tomas Roggeman Ecolo-Groen Cécile Cornet, Dieter Vanbesien, Gilles Vanden Burre N ., Wouter De Vriendt, Stefaan Van Hecke, Albert Vicaire PS Hugues Bayet, Malik Ben Achour, Ahmed Laaouej Mélissa Hanus, Christophe Lacroix, Patrick Prévot, Sophie Thémont VB Kurt Ravyts, Wouter Vermeersch Steven Creyelman, Erik Gilissen, Reccino Van Lommel MR Marie-Christine Marghem, Benoît Piedboeuf Emmanuel Burton, Florence Reuter, Vincent Scourneau cd&v Wouter Beke Hendrik Bogaert, Leen Dierick PVDA-PTB Marco Van Hees Steven De Vuyst, Peter Mertens Open Vld Vincent Van Quickenborne Egbert Lachaert, Christian Leysen Vooruit Joris Vandenbroucke Melissa Depraetere, Vicky Reynaert 3 3697/005 DOC 55 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E Dames en Heren, Uw commissie heeft dit ontwerp van programmawet besproken in eerste lezing tijdens haar vergaderingen van dinsdag 5 december, woensdag 6 december en dinsdag 12 december 2023. I. — INLEIDENDE UITEENZETTINGEN A. Ontwerp van programmawet (art. 1 tot 62 en 64) De heer Vincent Van Peteghem, vice-eersteminister en minister van Financiën, belast met de Coördinatie van de fraudebestrijding en de Nationale Loterij, stelt het voorliggende ontwerp van programmawet voor. Met dit ontwerp zou de vice-eersteminister graag diverse wijzigingsbepalingen voorstellen die uitvoe- ring geven aan de beslissingen in het kader van de begrotingsopmaak voor 2024. De vice-eersteminister beperkt zich natuurlijk tot het luik Financiën, dat onder zijn bevoegdheid valt. Hoofdstuk 1 – Wijzigingen van het Wetboek diverse rechten en taksen met betrekking tot de jaarlijkse taks op de kredietinstellingen Ingevolge de tariefwijziging van de jaarlijkse taks op de kredietinstellingen voor het deel van de belastbare grondslag dat 50 miljard euro overschrijdt, wordt deze taks een progressieve taks. Het Wetboek diverse rechten en taksen bepaalt reeds vandaag dat noch de taks noch de boete mogen worden verhaald op de cliënten. Tot op heden ontbreekt een sanctie. Via dit ontwerp wordt de Koning gemachtigd om de boetes te bepalen binnen een schaal die gaat van 10 tot 200 %, in functie van de herhaling van de overtreding. Hoofdstuk 2 – Wijziging van het Wetboek der registratie-, hypotheek- en griffierechten met betrekking tot de vestigingen en overdrachten van erfpacht- en opstalrechten Het registratierecht op akten tot vestiging en over- dracht van erfpacht- en opstalrechten wordt verhoogd van 2 % naar 5 %. Aan het verlaagd tarief voor vzw’s en soortgelijke instellingen van 0,5 % wordt niet geraakt. Mesdames, Messieurs, Votre commission a examiné ce projet de loi-pro- gramme en première lecture au cours de ses réunions des mardi 5 décembre, mercredi 6 décembre et mardi 12 december 2023. I. — EXPOSÉS INTRODUCTIFS A.  Projet de loi-programme (art. 1er à 62 et 64) M. Vincent Van Peteghem, vice-premier ministre et ministre des Finances, chargé de la Coordination de la lutte contre la fraude et de la Loterie Nationale, présente le projet de loi-programme à l’examen. Le vice-premier ministre souhaite avec ce projet pro- poser plusieurs dispositions modificatives qui mettent en œuvre les décisions prises dans le cadre de la confec- tion du budget 2024. Il se limitera bien entendu au volet Finances, qui relève de sa compétence. Chapitre 1er – Modifications du Code des droits et taxes divers relatives à la taxe annuelle sur les établissements de crédit Suite au changement de taux de la taxe annuelle sur les établissements de crédit pour la partie de la base imposable dépassant 50 milliards d’euros, cette taxe devient une taxe progressive. Le Code des droits et taxes divers prévoit déjà à l’heure actuelle que ni la taxe ni l’amende ne peuvent être répercutées sur les clients. Il manque à ce jour une sanction. Par ce projet, le Roi sera autorisé à fixer les amendes selon une échelle allant de 10 à 200 %, en fonction de la répétition de l’infraction. Chapitre 2 – Modification du Code des droits d’enregistrement, d’hypothèque et de greffe relative aux constitutions et cessions de droits d’emphytéose et de superficie Le droit d’enregistrement sur les actes relatifs aux constitutions et cessions de droits d’emphytéose et de superficie est porté de 2 % à 5 %. Le taux réduit de 0,5 % pour les ASBL et les institutions similaires ne sera pas modifié. 3697/005 DOC 55 4 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E Hoofdstuk 3 – Wijzigingen betreffende de inkomstenbelastingen Afdeling 1 – Flexi-jobs De regering stelt voor om het stelsel van de flexi-jobs aan te passen en uit te breiden. Een van die aanpas- singen betreft de invoering van een begrenzing van de fiscale vrijstelling van bezoldigingen uit een flexi-job voor niet-gepensioneerden. De vrijstelling zal slechts gelden voor de eerste 12.000 euro op jaarbasis. Voor gepensioneerden die een flexi-job uitoefenen, blijft de vrijstelling zonder beperking gelden. Dit ontwerp brengt ook wijzigingen aan in de flexi- jobreglementering op zich. Zo stelt de regering voor om het toepassingsgebied ervan bij wet uit te breiden en onder bepaalde voorwaarden ook de mogelijkheid te creëren om het toepassingsgebied ervan uit te breiden bij koninklijk besluit en dit in navolging van opmerkingen van de Raad van State. Het stelsel wordt ook aangepast om rekening te houden met de verhoging van de sociale bijdrage op die bezoldigingen (28 % in plaats van 25 %). Afdeling 2 – Aanpassingen van de artikelen 54 en 344, § 2, WIB 92 ingevolge het SIAT-arrest De regering blijft ook inzetten op het tegengaan van belastingontwijkingpraktijken. Daarom worden in deze afdeling de artikelen 54 en 344, § 2, van het WIB 92, die kunstmatige betalingen aan laagbelaste entiteiten tegengaan, aangepast om ze conform te maken aan de uitspraak in het SIAT-arrest van het Hof van Justitie en terug toepasbaar te maken in een Europese context. De belangrijkste aanpassingen daartoe zijn het in- voeren van een verbondenheidsvoorwaarde alsook de duidelijke niet-toepasbaarheid wanneer een ontvanger aan minstens de helft van de Belgische belasting on- derworpen is. Afdeling 3 – Gespecialiseerde vastgoed- beleggingsfondsen Deze afdeling zorgt ervoor dat, wanneer een gespe- cialiseerd vastgoedbeleggingsfonds, ook wel GVBF genoemd, niet voor vijf jaar wordt aangehouden de initiële exittaks van 15 %, wordt aangevuld met een bijkomende heffing van 10 %. Door die minimale houdperiode in te voeren, zullen we dit misbruik stoppen en brengen we het gunstregime Chapitre 3 – Modifications relatives aux impôts sur les revenus Section 1re – Flexi-jobs Le gouvernement propose d’adapter et d’étendre le régime des flexi-jobs. L’une de ces adaptations concerne l’introduction d’un plafond pour l’exonération fiscale des rémunérations d’un flexi-job pour les non-pensionnés. L’exonération ne vaudra que pour la première tranche de 12.000 euros sur base annuelle. Pour les pensionnés qui exercent un flexi-job, l’exonération reste illimitée. Ce projet apporte également des modifications à la réglementation relative aux flexi-jobs elle-même. Ainsi, le gouvernement propose d’en étendre le champ d’application par loi et, sous certaines conditions, de créer également la possibilité d’en étendre le champ d’application par arrêté royal suite aux remarques du Conseil d’État. Le système est par ailleurs adapté afin de tenir compte de l’augmentation des cotisations sociales sur ces rémunérations (28 % au lieu de 25 %). Section 2 – Adaptation des articles 54 et 344, § 2, CIR 92 suite à l’arrêt SIAT Le gouvernement reste également déterminé à lutter contre les pratiques d’évasion fiscale. Cette section adapte donc les articles 54 et 344, § 2, du CIR 92, qui empêchent les paiements artificiels à des entités à faible fiscalité, pour les rendre conformes à l’arrêt SIAT de la Cour de justice et les rendre à nouveau applicables dans un contexte européen. Les principales adaptations prévues à cette fin sont l’introduction d’une condition de lien, ainsi que l’inap- plicabilité évidente lorsqu’un bénéficiaire est assujetti à au moins la moitié de l’impôt belge. Section 3 – Fonds d’investissement immobiliers spécialisés Cette section garantit que si un fonds d’investissement immobilier spécialisé, également connu sous le nom de FIIS, n’est pas détenu pendant cinq ans, la taxe de sortie initiale de 15 % est complétée par une cotisation supplémentaire de 10 %. En introduisant cette période de détention minimale, on met fin à cet abus, et ce régime préférentiel est ramené 5 3697/005 DOC 55 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E terug naar de essentie, een oefening die we voor elk gunstregime moeten blijven maken. Afdeling 4 – Vrijstelling van doorstorting van bedrijfsvoorheffing ter compensatie van de verhoging van het minimumloon voor de gelegenheidsarbeiders in de fruit- en groenteteelt In 2023 werd reeds een tijdelijke maatregel ter on- dersteuning van de gelegenheidsarbeid in de land- en tuinbouw door middel van een gedeeltelijke vrijstelling van doorstorting van bedrijfsvoorheffing ingevoerd. De regering stelt voor om deze maatregel, net als de an- dere maatregelen die werkgevers compenseren voor de verhoging van het minimumloon, permanent te maken. Afdeling 5 – Fiscale werkbonus Om aan 50 euro netto te komen, zal de sociale werk- bonus opgesplitst in twee delen: een deel voor de heel lage lonen en een deel voor de iets hogere lonen. Het percentage van de fiscale werkbonus wordt enkel verhoogd voor het deel van de sociale werkbonus dat van toepassing is op de heel lage lonen. Dat verhoogde percentage bedraagt 52,54 %. Het maximumbedrag van de fiscale werkbonus wordt aangepast om rekening te houden met die verhoging. Afdeling 6 – CFC Ook met de wijziging inzake het CFC-stelsel kiest de regering ervoor om de strijd tegen belastingontwij- king tegen te gaan, een ambitie die de heren Bayet en Vandenbroucke ook duidelijk hebben gelet op hun soortgelijke wetsvoorstel (DOC 55 3458/001). Voortaan zal het zogenaamde model A worden toe- gepast, dat eerder vanuit een entiteitsbenadering dan een transactiebenadering vertrekt. Het doel is echter niet om bonafide ondernemingen die reële activiteiten ontwikkelen in laagbelastende landen te sanctioneren. Daarom zijn een reeks situaties voorzien waarin de CFC-regels niet van toepassing zullen zijn. De aanpassingen aan de CFC-regels beogen bo- vendien tevens om meer aansluiting te zoeken bij de Europese ATAD-richtlijn. De inbreukprocedure die door de Europese Commissie tegen België werd ingesteld over dit onderwerp wordt zo zonder voorwerp. à son essence, un exercice que nous devons continuer à faire pour chaque régime préférentiel. Section 4 – Dispense de versement du précompte professionnel en compensation de l’augmentation du salaire minimum pour les travailleurs occasionnels dans le secteur de la fruiticulture et la culture maraîchère Une mesure temporaire a déjà été introduite en 2023 pour soutenir le travail occasionnel dans l’agriculture et l’horticulture par le biais d’une dispense de versement partielle du précompte professionnel. Le gouvernement propose de rendre cette mesure permanente, tout comme les autres mesures qui compensent l’augmentation du salaire minimum pour les employeurs. Section 5 – Bonus fiscal à l’emploi Afin d’atteindre 50 euros net, le bonus social à l’emploi est scindé en deux parties: une pour les très bas salaires et une pour les salaires légèrement plus élevés. Le pourcentage du bonus fiscal à l’emploi n’est aug- menté que pour la partie du bonus social à l’emploi applicable aux très bas salaires. Ce pourcentage aug- menté s’élève à 52,54 %. Le montant maximum du bonus fiscal à l’emploi est adapté pour tenir compte de cette augmentation. Section 6 – CFC Avec la modification relative au régime des CFC, le gouvernement choisit également de lutter contre l’évasion fiscale, une ambition que MM. Bayet et Vandenbroucke ont aussi exprimée clairement dans le cadre de leur proposition de loi similaire (DOC 55 3458/001). Désormais, c’est le modèle A qui sera appliqué. Ce modèle se fonde sur une approche par entité plutôt que sur une approche par transaction. Toutefois, l’objectif n’est pas de sanctionner les entre- prises de bonne foi qui développent des activités réelles dans des pays à faible fiscalité. C’est pourquoi une série de situations sont prévues dans lesquelles les règles relatives aux CFC ne s’appliqueront pas. En outre, les adaptations apportées aux règles relatives aux CFC visent également un meilleur alignement sur la directive européenne ATAD. La procédure d’infraction entamée par la Commission européenne à l’encontre de la Belgique deviendra dès lors sans objet. 3697/005 DOC 55 6 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E Afdeling 7 – Wijzigingen aan het aanslagstelsel dat van toepassing is op juridische constructies Het Rekenhof heeft recent in een auditrapport allerlei opmerkingen en aanbevelingen gegeven in het kader van de kaaimantaks. Dit geeft aanleiding tot, grosso modo, de volgende opmerkingen: — er is géén doorkijkbelasting als belastingplichtigen België definitief verlaten en niet langer Belgisch rijks- inwoner zijn. De controle op de waarachtigheid daarop is echter moeilijk en arbeidsintensief; — het is moeilijk om de Belgische belastingplichtigen te kwalificeren als oprichter van een juridische constructie, bij gebrek aan informatie over de buitenlandse constructie; — de beoordeling van de substance-uitsluiting blijft voor de fiscus een moeilijke feitenkwestie, zeker bij het beheer van zeer grote vermogens; — structuren van geïndividualiseerde fondsen kunnen in de praktijk gemakkelijk gebruikt worden voor ontwijking via “stromannen”, die vaak de functie van niet-verbonden persoon vervullen en zo de kaaimantaks vermijden; — het is gemakkelijk om de kaaimantaks 2.0 te ver- mijden via een keten van constructies, waarbij er een gewone vennootschap wordt tussengeplaatst; — de kaaimantaks kan soms voordeliger uitvallen dan een alternatief waarin hij niet van toepassing is. Een pure anti-ontwijkingsbepaling die belastingontwijking in de hand werkt, was absoluut niet de bedoeling van de wetgever destijds; — er is discussie omtrent de vraag over welk moment juist primeert voor de toepassing van de kaaimantaks: het moment van toekenning of het moment van effec- tieve uitkering; — er wordt vastgesteld dat de bedoeling om “zwevend vermogen” uiteindelijk zou terugvloeien naar België via liquidatie van de juridische constructies, in de praktijk niet of amper wordt gehaald; — tot slot is het zo dat de controle alsook de evaluatie van de doeltreffendheid van de maatregel wordt bemoei- lijkt doordat er géén uitgebreide aangifteverplichting is. Teneinde aan deze tekortkomingen tegemoet te komen stelt de regering in dit ontwerp een aantal remediëringen voor, teneinde ook op die manier tegemoet te komen aan de opmerkingen van het Rekenhof. Section 7 – Modifications du régime de taxation applicable aux constructions juridiques Dans un récent rapport d’audit, la Cour des comptes a formulé un certain nombre de remarques et de recom- mandations en ce qui concerne la taxe Caïman. Dans les grandes lignes, les observations sont les suivantes: — la taxe de transparence ne s’applique pas si les contribuables quittent définitivement la Belgique et cessent d’être habitants du Royaume. Vérifier que c’est effectivement le cas est toutefois complexe et demande beaucoup de travail; — qualifier des contribuables belges de fondateurs d’une construction juridique est difficile si l’on ne dispose pas d’informations sur la construction étrangère; — l’évaluation de l’exclusion de substance reste une question de fait difficile à établir pour l’administration fiscale, surtout en cas de gestion de patrimoines très importants; — dans la pratique, les structures de fonds dédiés peuvent être facilement utilisées pour une évasion par le biais de prête-noms, qui remplissent souvent la fonction de personne non liée afin de contourner la taxe Caïman; — il est aisé de contourner la taxe Caïman 2.0 par le biais de constructions en chaîne, en interposant une société ordinaire; — la taxe Caïman peut parfois s’avérer plus avanta- geuse qu’une alternative à laquelle elle ne s’applique pas. Le législateur de l’époque n’avait absolument pas l’intention de prévoir une disposition purement anti- contournement qui encourage l’évasion fiscale; — il y a un débat sur le moment qui prévaut exacte- ment pour l’application de la taxe Caïman: le moment de l’attribution ou le moment du paiement effectif; — il convient de noter que l’objectif de voir les “patri- moines flottants” revenir finalement en Belgique par le biais de la liquidation des constructions juridiques n’est pas ou à peine réalisé dans la pratique; — enfin, il convient de noter que l’absence d’obligation de déclaration étendue complique le suivi et l’évaluation de l’efficacité de la mesure. Afin de corriger ces lacunes, le gouvernement pro- pose un certain nombre de remédiations dans le projet à l’examen, de manière à répondre également aux observations de la Cour des comptes en la matière. 7 3697/005 DOC 55 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E Afdeling 8 – Aftrekbeperking van de jaarlijkse taksen op de kredietinstellingen, de collectieve beleggingsinstellingen en de verzekeringsondernemingen Vanaf 1 januari 2024 wordt de gedeeltelijke niet- aftrekbaarheid als beroepskost van de jaarlijkse taksen op de kredietinstellingen, de collectieve beleggingsin- stellingen en de verzekeringsondernemingen gewijzigd naar een volledige niet-aftrekbaarheid van deze taksen. Hoofdstuk 4 – Wijzigingen betreffende accijnzen Op vlak van accijnzen worden in deze programmawet twee maatregelen doorgevoerd. Ten eerste wordt het voordeel voor professionele diesel verder afgebouwd. Het bedrag aan accijnzen dat wordt terugbetaald wordt vanaf 2024 opnieuw verlaagd. Daarnaast worden de accijnzen op tabak opnieuw verhoogd, en wordt er een nieuw accijns ingevoerd op e-liquids en nieuwsoortige tabaksproducten. Hoofdstuk 5 – Wijzigingen betreffende de belasting over de toegevoegde waarde Afdeling 1 – Verlaagd btw-tarief met betrekking tot de afbraak en heropbouw van gebouwen op het hele Belgische grondgebied In het kader van de coronacrisis werd naast de huidige permanente maatregel in de 32 centrumsteden, een nieuwe tijdelijke maatregel ingevoerd voor afbraak en heropbouwprojecten. Deze tijdelijke relancemaatregel heeft als einddatum 31 december van dit jaar. Vanaf 1 januari 2024 worden beide tarifaire gunst- maatregelen over het hele grondgebied onder uniforme sociale toepassingsvoorwaarden bestendigd en op een budgettair verantwoorde manier gestroomlijnd. Het verlaagde tarief zal van toepassing zijn op werken in onroerende staat inzake de afbraak van gebouwen en de heropbouw van woningen ten gunste van bouwheren die de nieuwe woning zelf gaan bewonen of bestemmen voor een langdurende sociale verhuur. Deze nieuwe btw-maatregel streeft vier verschillende doelstellingen na: een economische, een ecologische, een sociale en een budgettaire doelstelling. Het multifocale aspect van deze maatregel leidt noodgedwongen tot een onderlinge afweging van verschillende voorwaar- den en modaliteiten om een zo evenwichtig mogelijke maatregel te bekomen die een positieve impuls geeft Section 8 – Limitation de la déduction des taxes annuelles sur les établissements de crédit, les organismes de placement collectif et les entreprises d’assurance À partir du 1er janvier 2024, la non-déductibilité partielle comme frais professionnels des taxes annuelles sur les établissements de crédit, les organismes de placement collectif et les entreprises d’assurances sera transformée en une non-déductibilité totale de ces taxes. Chapitre 4 – Modifications relatives aux accises En matière d’accises, la loi-programme à l’examen introduit deux mesures. Tout d’abord, l’avantage accordé pour le diesel pro- fessionnel sera encore réduit. Le montant des droits d’accises remboursé sera à nouveau diminué à partir de 2024. En outre, les accises sur le tabac seront à nouveau augmentées et on introduira de nouvelles accises sur les e-liquides et les nouveaux produits du tabac. Chapitre 5 – Modifications relatives à la taxe sur la valeur ajoutée Section 1re – Taux de TVA réduit en ce qui concerne la démolition et reconstruction de bâtiments sur l’ensemble du territoire belge Dans le cadre de la crise du coronavirus, en plus de la mesure permanente actuelle dans les 32 centres urbains, une nouvelle mesure temporaire a été introduite pour les projets de démolition et de reconstruction. Cette mesure de relance temporaire prend fin le 31 décembre de cette année. À partir du 1er janvier 2024, les deux mesures tarifaires préférentielles seront pérennisées sur l’ensemble du terri- toire dans des conditions d’application sociale uniformes et seront rationalisées d’une manière budgétairement responsable. Le taux réduit s’appliquera aux travaux immobiliers portant sur la démolition de bâtiments et la reconstruction de bâtiments d’habitation au profit des maîtres d’ouvrage qui occuperont eux-mêmes le nou- veau logement ou le destineront à la location sociale à long terme. Cette nouvelle mesure en matière de TVA poursuit quatre objectifs distincts: économique, écologique, social et budgétaire. L’aspect multifocal de la mesure conduit nécessairement à une mise en balance des différentes conditions et modalités afin d’élaborer une mesure qui soit aussi équilibrée que possible et qui donne une impulsion positive pour soutenir les quatre objectifs proposés. La 3697/005 DOC 55 8 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E ter ondersteuning van de vier vooropgestelde doelstel- lingen. De voorliggende maatregel voorkomt bovendien dat vanaf 1 januari 2024 voor het grootste gedeelte van het Belgische grondgebied helemaal geen tarifaire gunst- regeling meer zou bestaan voor afbraak en heropbouw. Er worden tevens door de regering twee overgangs- maatregelen voorzien die, bij tijdige indiening van de vergunning tot heropbouw, ervoor zorgen dat facturen en betalingen ook in 2024 aan het verlaagde tarief van 6 % kunnen gebeuren. Deze maatregelen gelden enerzijds voor de leveringen van heropgebouwde woningen in heel België en anderzijds voor de afbraak en de daaropvol- gende heropbouw van woningen in 32 centrumsteden als die werkzaamheden niet voldoen aan de sociale voorwaarden van de nieuwe geharmoniseerde maatregel. Afdeling 2 – Verlaagd btw-tarief met betrekking tot de installatie van warmtepompen Het verlaagd btw-tarief met betrekking tot de installatie van warmtepompen in privéwoningen jonger dan 10 jaar wordt met één jaar verlengd, tot 31 december 2024. B. Wetsvoorstel nr. 3458 De heer Joris Vandenbroucke (Vooruit) is verheugd over het feit dat zijn wetsvoorstel tot wijziging van de regels voor buitenlandse belastingplichtige vennoot- schappen met het oog op een rigoureuze omzetting van de Europese regelgeving inzake bestrijding van belastingontwijking werd opgenomen in het voorlig- gende ontwerp van programmawet. Voor meer duiding bij dit wetsvoorstel verwijst de spreker naar de memorie van toelichting van het desbetreffende wetsvoorstel (DOC 55 3458/001, blz. 3 tot 5). II. — ALGEMENE BESPREKING A. Vragen en opmerkingen van de leden De heer Wim Van der Donckt (N-VA) heeft een resem opmerkingen betreffende de verschillende onderdelen van het ontwerp van programmawet die in deze com- missie worden besproken. mesure à l’examen permet en outre d’éviter qu’il n’y ait plus du tout de régime tarifaire préférentiel pour la démolition et la reconstruction à partir du 1er janvier 2024 dans la majeure partie du territoire belge. Le gouvernement prévoit aussi deux mesures transi- toires qui garantiront, si le permis de reconstruction est introduit dans les délais, que les factures et les paiements pourront être effectués au taux réduit de 6 % en 2024 également. Ces mesures s’appliquent, d’une part, aux livraisons de logements reconstruits sur l’ensemble du territoire belge et, d’autre part, à la démolition et à la reconstruction de logements dans 32 centres urbains si ces travaux ne répondent pas aux conditions sociales de la nouvelle mesure harmonisée. Section 2 – Taux de TVA réduit en ce qui concerne l’installation de pompes à chaleur Le taux de TVA réduit en ce qui concerne l’installation de pompes à chaleur dans les habitations privées de moins de 10 ans sera prolongé d’une année, jusqu’au 31 décembre 2024. B. Proposition de loi n° 3458 M. Joris Vandenbroucke (Vooruit) se réjouit que sa proposition de loi modifiant les règles concernant les sociétés étrangères contrôlées en vue d’une transposition rigoureuse de la réglementation européenne relative à la lutte contre les pratiques d’évasion fiscale ait été reprise dans le projet de loi-programme à l’examen. Pour plus d’explications, l’intervenant renvoie aux développements de la proposition de loi en question (DOC 55 3458/001, pp. 3 à 5). II. — DISCUSSION GÉNÉRALE A. Questions et observations des membres M. Wim Van der Donckt (N-VA) formule toute une série d’observations concernant les différentes parties du projet de loi-programme examiné au sein de cette commission. 9 3697/005 DOC 55 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E Titel 2 – Financiën Hoofdstuk 1 – Wijzigingen van het Wetboek diverse rechten en taksen met betrekking tot de jaarlijkse taks op de kredietinstellingen (art. 2 tot 4) De bankentaks bedraagt momenteel 0,13231 % van het gemiddelde op het einde van elke maand van alle deposito’s van cliënten. De taks wordt verhoogd naar 0,17581 % voor het deel van de belastbare grondslag dat 50 miljard euro overschrijdt. De bedoeling is de bankentaks “progressief” te maken zodat de grootbanken meer moeten betalen. Kan de vice- eersteminister toelichten hoe hij tot het drempelbedrag van 50 miljard euro is gekomen? Waarom geen lager bedrag of waarom geen hoger bedrag? Heeft de invoering van een progressief tarief louter een budgettair doel of moet een hogere bankentaks de grootbanken aanzetten tot meer onderlinge concurrentie en dus tot een hogere depositorente op gereglementeerde spaardeposito’s? Heeft de vice-eersteminister een zicht op de budgettaire opbrengst van deze maatregel? Hoofdstuk 2 – Wijzigingen van het Wetboek der registratie-, hypotheek- en griffierechten met betrekking tot de vestigingen en overdrachten van erfpacht- en opstalrechten (art. 5 en 6) Het registratierecht van 2 % dat in principe verschuldigd is op de contracten tot vestiging van een erfpacht- of opstalrecht en tot overdracht daarvan, wordt verhoogd tot 5 %, met het oog op de financiering van uitgaven in het algemeen belang. Het tarief werd om budgettaire redenen door de pro- grammawet van 28 juni 2013 (artikel 12) (DOC 53 2853/001 tot 020) verhoogd van 0,2 % naar 2 %. Tevens werd voor vzw’s in een uitzondering voorzien waarbij de verhoging werd beperkt van 0,2 % naar 0,5 %. Het is blijkbaar eigen aan het begrotingsbeleid om het water waarin de belastingkikker zwemt geleidelijk aan te verhogen. Het erfpacht- en opstalrecht worden ook door de Vlaamse overheid aangewend in het kader van be- taalbaar wonen. De aankoop is goedkoper omdat de grond eigendom blijft van de erfpacht- of opstalgever. Het wordt echter onlogisch dat als een persoon de volle eigendom van de enige eigen grond met het gebouw koopt hij slechts 3 % registratierechten betaalt. Bij een ingrijpende energetische renovatie (IER) of sloop en heropbouw van een woning betaalt de koper van zijn enige en eigen woning nog maar 1 % registratiebelasting. Titre 2 – Finances Chapitre 1er – Modifications du Code des droits et taxes divers relatives à la taxe annuelle sur les établissements de crédit (art. 2 à 4) La taxe bancaire s’élève actuellement à 0,13231 % de la moyenne de tous les dépôts des clients à la fin de chaque mois. La taxe sera portée à 0,17581 % pour la partie de la base imposable dépassant 50 milliards d’euros. L’objectif est de rendre la taxe bancaire “progressive” afin que les grandes banques paient davantage. Le vice-premier ministre peut-il expliquer sur quelle base il a fixé le seuil de 50 milliards d’euros? Pourquoi pas moins et pourquoi pas plus? L’introduction d’un taux progressif a-t-elle un but purement budgétaire ou une taxe bancaire plus élevée devrait-elle inciter les grandes banques à se faire davantage concurrence et alors à augmenter les taux d’intérêt sur les dépôts d’épargne réglementés? Le vice-premier ministre a-t-il une idée du rendement budgétaire de cette mesure? Chapitre 2 – Modification du Code des droits d’enregistrement, d’hypothèque et de greffe relative aux constitutions et cessions de droits d’emphytéose et de superficie (art. 5 et 6) Le droit d’enregistrement de 2 % dû en principe sur les contrats de constitution d’un droit d’emphytéose ou de superficie et à leurs cessions est porté à 5 %, en vue du financement des dépenses dans l’intérêt général. Pour des raisons budgétaires, le taux a été augmenté de 0,2 % à 2 % par la loi-programme du 28 juin 2013 (article 12) (DOC 53 2853/001 à 020). Une exception a été prévue en faveur des asbl, pour lesquelles l’aug- mentation a été limitée: le taux a été porté de 0,2 % à 0,5 %. Il est apparemment inhérent à la politique budgé- taire d’augmenter progressivement le niveau des taxes auxquelles sont soumis les citoyens. Les droits d’emphytéose et de superficie sont égale- ment utilisés par les autorités flamandes dans le cadre d’une politique d’accessibilité au logement. L’achat est moins cher car le terrain reste la propriété du constituant. Il est toutefois illogique que quelqu’un qui achète la pleine propriété d’un terrain unique et propre avec bâtiment ne paie que 3 % de droits d’enregistrement. Dans le cas d’une rénovation énergétique radicale (RER) ou de la démolition et de la reconstruction d’un bâtiment d’habitation, l’acheteur ne paiera toujours que 1 % de 3697/005 DOC 55 10 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E Wie vanaf 1 januari 2024 een erfpacht of opstal vestigt, zal voortaan geen 2 % maar 5 % betalen. Het beleid om via erfpacht en opstal een beleid te voeren voor “betaalbaar” wonen, zal daardoor zwaarder worden belast dan de aankoop van de volle eigendom van de grond met woning. Dat is niet logisch. Er zou minstens moeten worden voorzien in een uitzondering zoals voor vzw’s dat het tarief van de erfpacht en op- stalrecht voor de enige en eigen woning behouden blijft op wat het is (2 %). Het wordt dus tijd om ook dit stukje van de fiscaliteit over te hevelen naar de gewesten opdat een coherent beleid mogelijk wordt. Hoofdstuk 3 – Wijzigingen betreffende de inkomsten- belastingen Afdeling 1 – Flexi-jobs (art. 7 tot 11) De regering stelt voor om het stelsel van de flexi-jobs aan te passen en uit te breiden. Eén van die aanpas- singen betreft de invoering van een begrenzing van de fiscale vrijstelling van bezoldigingen voor een flexi-job (flexi-loon, flexi-vakantiegeld en flexi-eindejaarspremie) voor niet-gepensioneerden. De vrijstelling zal slechts gelden voor 12.000 euro op jaarbasis. Het bedrag van 12.000 euro wordt niet geïndexeerd. Een flexi-jobinkomen boven dit plafond wordt als normale bezoldiging aan het progressief tarief belast. De spreker veronderstelt dat dit het bedrag betreft na aftrek van de werkelijke of forfaitaire beroepskosten? Zijn fractie dient twee wetsvoorstellen in betreffende de arbeidsintegratiejobs en het algemeen stelsel van gelegenheidswerk die afgeleiden zijn van de flexi-jobs. Het uitgangspunt van beide wetsvoorstellen is om het onbenut arbeidspotentieel op de arbeidsmarkt aan te boren. Vandaag zijn er nog steeds 1,932 miljoen inactie- ven en werklozen op beroepsactieve leeftijd (20-64 jaar). Deze nieuwe en aangepaste regeling betreffende de flexi-jobs zal daaraan weinig tot niets verhelpen. Deze flexi-jobs laten mensen die thans reeds werken en ge- pensioneerden toe om een centje bij te verdienen maar brengen werkzoekenden niet actief naar de arbeidsmarkt. Tot slot stipt de spreker aan dat de regering na lang onderhandelen een akkoord heeft bereikt maar het minste wat men kan zeggen, is dat de regeling er niet eenvoudiger op geworden is. droits d’enregistrement pour son unique et propre habi- tation. Mais celui qui établit un droit d’emphytéose ou de superficie à partir du 1er janvier 2024 paiera désormais 5 % au lieu de 2. Il s’ensuit qu’une politique d’accessibilité au logement menée au travers de l’emphytéose et de la superficie sera plus lourdement taxée que l’achat de la pleine pro- priété du terrain avec habitation. Ce n’est pas logique. Il faudrait au moins prévoir une exception, comme pour les ASBL, pour que le taux des droits d’emphytéose et de superficie dans le cas d’une habitation unique et propre reste maintenu à son niveau actuel de 2 %. Il est donc temps de transférer également cette partie de la fiscalité aux Régions afin de pouvoir mener une politique cohérente. Chapitre 3 – Modifications relatives aux impôts sur les revenus Section 1re – Flexi-jobs (art. 7 à 11) Le gouvernement propose d’adapter et d’étendre le régime des flexi-jobs. L’une de ces adaptations concerne l’introduction d’un plafond pour l’exonération fiscale des rémunérations d’un flexi-job pour non-pensionnés (flexi- job proprement dit, pécule de vacances et prime de fin d’année qui en découlent). L’exonération sera limitée à 12.000 euros sur base annuelle, un montant qui ne sera pas indexé. Les revenus provenant du flexi-job au-delà de ce plafond seront imposés au taux progressif comme une rémunération normale. L’intervenant a-t-il raison de penser qu’il s’agit du montant après déduction des frais professionnels réels ou forfaitaires? Son groupe a déposé une proposition de loi relative aux emplois d’intégration professionnelle et une autre relative au régime général du travail occasionnel, déri- vées toutes deux des flexi-jobs. Le point de départ de ces deux propositions de loi est d’exploiter le potentiel de main-d’œuvre inutilisé sur le marché du travail. Aujourd’hui, on dénombre encore 1,932 million de personnes inactives et au chômage en âge de travailler (20-64 ans). Cette nouvelle mouture des flexi-jobs ne résoudra pas grand-chose, voire rien du tout. Ces flexi-jobs permettent aux personnes qui travaillent déjà et aux retraités d’arrondir leurs revenus, mais n’amènent pas activement les demandeurs d’emploi sur le marché du travail. Enfin, l’intervenant souligne que le gouvernement est parvenu à un accord après de longues négociations, mais le moins que l’on puisse dire, c’est que le système n’a pas gagné en simplicité. 11 3697/005 DOC 55 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E Afdeling 5 – Fiscale werkbonus (art. 19 en 20) Op 1 april 2024 zal het minimumloon (GGMMI) stij- gen met 35,70 euro bruto. De regering stelt voor om de fiscale werkbonus te versterken zodat een stijging van het GGMMI met 35,70 euro bruto leidt tot een stijging van het nettoloon met 50,00 euro. Tot nu toe heeft de fractie van de spreker telkens de stijging van de fiscale werkbonus gesteund wanneer het minimumloon stijgt. De spreker vraagt zich wel af wat het effect op het marginaal tarief is hogerop de loonladder. De vice-eersteminister zou dat eens grafisch kunnen toelichten zoals de Hoge Raad van Financiën, afdeling fiscaliteit en parafiscaliteit, heeft gedaan in haar advies over de verlaging van de lastendruk op arbeid en mogelijkheden voor de financiering ervan in mei 2020. Afdeling 6 – CFC (Controlled Foreign Companies) (art. 21 tot 32) De spreker stelt vast dat de strijd tegen de fiscale ontwijking steeds meer leidt tot complexere wetgeving. In één week tijd wordt Pilar II, kaaimantaks, CFC-wetgeving, artikel 54, § 1 en 344, § 2, WIB92 ingevoerd of uitge- breid. De vraag rijst: — in welke mate bedrijven met overlap te maken gaan krijgen, in welke mate gaat eenzelfde inkomen onder deze verschillende regels vallen; — in welke mate de naleving en de handhaving steeds moeilijker wordt. De kosten inzake compliance stijgen steeds meer voor ondernemingen die internationaal actief zijn; — of de wetgever, die dit allemaal goedgekeurd, nog mee is. Dit valt sterkt te betwijfelen. CFC-wetgeving heeft tot doel de winst van buitenlandse dochterondernemingen of buitenlandse vaste inrichtingen al toe te rekenen aan de moedervennootschap vooraleer deze winst als dividend of uitgekeerde winst (door de buitenlandse vaste inrichting) wordt uitgekeerd. In feite is het wetgeving waarbij het land van de moederven- nootschap geen geduld heeft om te wachten op het uitgekeerde dividend of winst. De CFC-wetgeving is per definitie ingewikkeld. Eerst moet de Belgische vennootschap de buitenlandse winst van haar dochter of vaste inrichting via een fictie inge- volge de CFC-wetgeving aan haar winst toerekenen en op moment dat er een dividend wordt uitgekeerd moet de CFC-winst er weer afgetrokken worden. Bovendien Section 5 – Bonus fiscal à l’emploi (art. 19 et 20) Au 1er avril 2024, le salaire minimum (RMMMG) sera augmenté de 35,70 euros bruts. Le gouvernement pro- pose de renforcer le bonus fiscal à l’emploi de sorte que l’augmentation du RMMMG de 35,70 euros bruts entraîne une augmentation du salaire net de 50,00 euros. Jusqu’à présent, le groupe de l’intervenant a toujours soutenu l’augmentation du bonus fiscal à l’emploi lorsque le salaire minimum augmente. L’intervenant s’interroge toutefois sur son incidence sur le taux marginal plus haut sur l’échelle des salaires. Le vice-premier ministre pourrait expliquer le mécanisme à l’aide de graphiques, comme l’a fait le Conseil supérieur des finances, section fiscalité et parafiscalité, dans son avis de mai 2020 sur la réduction des prélèvements sur le travail et les pos- sibilités de financement. Section 6 – CFC (Controlled Foreign Companies) (art. 21 à 32) L’intervenant constate que la lutte contre l’évasion fiscale donne lieu à une législation de plus en plus com- plexe. En l’espace d’une semaine, Pilar II, la taxe caïman, la législation CFC, l’article 54, § 1er, et l’article 344, § 2, du CIRC92 ont été instaurés ou étendus. On peut dès lors se poser les questions suivantes: — dans quelle mesure les entreprises seront-elles confrontées à des chevauchements, dans quelle mesure un même revenu relèvera-t-il de ces différentes règles; — dans quelle mesure le respect et l’application des règles seront-ils de plus en plus difficiles? Les coûts en matière de compliance augmentent sans cesse pour les entreprises opérant au niveau international; — le législateur qui a tout approuvé, comprend-il encore la matière? On peut fortement en douter. La législation CFC vise à attribuer les bénéfices des filiales étrangères ou des établissements stables étrangers à la société mère avant que ces bénéfices ne soient versés sous forme de dividendes ou de bénéfices distribués (par l’établissement stable étranger). Il s’agit en fait d’une législation dans laquelle le pays de la société mère n’a pas la patience d’attendre le dividende ou le bénéfice distribué. La législation CFC est compliquée par définition. Tout d’abord, la société belge doit imputer les bénéfices étrangers de sa filiale ou de son établissement stable sur ses bénéfices par le biais d’une fiction en vertu de la législation CFC, et dès qu’un dividende est versé, les bénéfices CFC doivent à nouveau être déduits. En outre, 3697/005 DOC 55 12 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E is de kans op dubbele belasting niet geheel uit te sluiten wanneer andere staten hun eigen CFC-regels toepassen. Naar zijn mening voorziet de Belgische wetgeving niet in een regeling ter vermijding van dubbele of meer- voudige belasting in cascade bij indirecte controle, in- dien de CFC-winst reeds bij een andere controlerende vennootschap hoger of lager in de keten wordt belast. Deels wordt dit opgelost doordat de winst slechts belast wordt in verhouding tot de rechtstreekse deelneming in de CFC. Maar het blijft een gedeeltelijke oplossing. Dit is niet opgenomen in de ATAD-richtlijn maar wordt wel aanbevolen door de OESO. Om die reden werd in 2017 gekozen voor de tweede optie (Model B) (transactionele benadering) van de ATAD-richtlijn. De nieuwe keuze in het ontwerp voor de eerste optie (entiteitsbenadering) van de ATAD-richtlijn moet 31,9 miljoen euro opbrengen (DOC 55 3646/001, blz. 202). De vraag rijst of de kosten om deze wetgeving te doen naleven en te handhaven voor heel de Belgische econo- mie zowel bij de private ondernemingen als de overheid uiteindelijk niet hoger zullen liggen. In de nieuwste editie van Fiscoloog worden in de bijdrage, “CFC-wetgeving: België schakelt over naar en- titeitsbenadering”, door Ward Willems enkele knelpunten opgeworpen. De spreker wenst deze knelpunten voor te leggen ter duiding van de beleidskeuzes in de ontworpen tekst in de mate het ontwerp van programmawet niet werd gewijzigd naar aanleiding van de opmerkingen van de Raad van State. 1) De CFC-regeling bepaalt nog steeds dat zij geldt “onverminderd de toepassing van art. 185, § 2, a, WIB 92” inzake verrekenprijzen. De parlementaire voorbe- reiding en circulaire bij de huidige regeling stelt dat de verrekenprijsregels eerst worden toegepast en er pas vervolgens wordt nagegaan of nog enige winst onder de CFC-regel te belasten valt (circulaire 2020/C/79 van 9 juni 2020). De term “onverminderd” in de wetsbepa- ling betekent echter dat beide bepalingen naast mekaar kunnen worden toegepast. Lijkt het niet opportuun om deze hiërarchie te verduidelijken? 2) Volgens het ontworpen artikel 185/2 WIB92 lijkt zowel het bedrag van de teller als van de noemer te worden vastgesteld op basis van de jaarrekening en niet volgens de fiscale regels. Dit kan ertoe leiden dat de uiteindelijk belastbare CFC-inkomsten niet volledig overeenstemmen met de passieve inkomsten die zich le risque de double imposition ne peut être totalement éliminé lorsque d’autres États appliquent leurs propres règles CFC. Selon l’intervenant, la législation belge ne prévoit pas de régime permettant d’éviter une double ou multiple imposition en cascade dans le cadre d’un contrôle indirect, si les bénéfices de la CFC sont déjà imposés dans une autre société de contrôle située plus haut ou plus bas dans la chaîne. Ce problème est partiellement résolu par le fait que les bénéfices ne sont imposés qu’au prorata de la participation directe dans la CFC. Mais cela reste une solution partielle, qui ne figure pas dans la directive ATAD, mais qui est recommandée par l’OCDE. C’est pourquoi la deuxième option (modèle B) (ap- proche transactionnelle) de la directive ATAD a été choisie en 2017. Dans le projet, le nouveau choix en faveur de la pre- mière option (approche par entité) de la directive ATAD devrait rapporter 31,9 millions d’euros (DOC 55 3646/001, p. 202). La question se pose de savoir si l’application et le contrôle du respect de cette législation pour l’ensemble de l’économie belge ne coûteront pas plus cher au final, tant pour les entreprises privées que pour l’État. Dans la dernière édition du Fiscologue, Ward Willems pointe quelques problèmes dans sa contribution intitulée “CFC: la Belgique passe de l’approche transactionnelle à l’approche par entités”. L’intervenant souhaite expo- ser ces problèmes pour clarifier les choix stratégiques opérés dans le projet de texte, dans la mesure que le projet de loi-programme n’a pas été modifié à la suite des observations du Conseil d’État. 1) Le régime CFC prévoit toujours qu’il s’applique “sans préjudice de l’application de l’article 185, § 2, a, CIR 92” en ce qui concerne les prix de transfert. Les travaux parlementaires et la circulaire relative au régime actuel indiquent que l’application de la règle de prix de transfert a priorité sur l’application de la disposition CFC, et que ce n’est donc qu’ensuite que l’on examine si des bénéfices sont encore imposables selon la règle CFC (circulaire 2020/C/79 du 9 juin 2020). Les termes “sans préjudice” figurant dans la disposition légale signifient toutefois que les deux dispositions peuvent être appli- quées parallèlement. Ne semble-t-il pas opportun de clarifier cette hiérarchie? 2) Selon l’article 185/2 en projet du CIR92, tant le mon- tant du numérateur que celui du dénominateur semblent être déterminés sur la base des comptes annuels, et non en fonction des règles fiscales, ce qui peut avoir pour conséquence que les revenus CFC imposables en définitive ne correspondront pas totalement au revenu 13 3697/005 DOC 55 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E volgens de Belgische fiscale regels nog in de niet- uitgekeerde CFC-winst bevinden. De vraag rijst of dit overeenstemt met hoger vermeld artikel 8(1) ATAD, vermits de uiteindelijk belastbare CFC-inkomsten dan deels worden bepaald op grond van de jaarrekening en niet louter op grond van de Belgische fiscale regels? 3) Voor een CFC-inrichting van de Belgische ven- nootschap geldt eenzelfde berekening met dit verschil dat de breuk om de “niet-uitgekeerde winst” te bepalen niet wordt toegepast (ontworpen art. 185/2, § 2, lid 6-8, WIB 1992). CFC-inrichtingen van een vennootschap die zichzelf als CFC kwalificeert, lijken daarentegen wel onder de voormelde standaardregels te vallen (ontworpen art. 185/2, § 2, lid 1-5, WIB92) waarin ook steeds verwezen wordt naar “buitenlandse inrichtingen”. Het is niet duidelijk waarom in dit kader een verschil wordt gemaakt, aangezien beiden geen winst kunnen uitkeren. Kan de vice-eersteminister de keuze van dit onderscheid toelichten? 4) In het ontworpen artikel 185/2, § 3, wordt gede- finieerd wanner een buitenlandse vennootschap of buitenlandse inrichting van die vennootschap voor de toepassing van dit artikel wordt aangemerkt als CFC. Dit wordt bepaald in functie van de meerderheid van hetzij de stemrechten, hetzij het kapitaal of hetzij de winstrech- ten. Op welk tijdstip moet aan deze controlevoorwaarde zijn voldaan? Bij het begin of einde van het belastbaar tijdperk van de controlerende “belastingplichtige”? Op basis van het ontworpen artikel 185/2, § 3, derde lid, lijkt de spreker aan te wijzen dat dit moet beoordeeld worden op het einde van het belastbaar tijdperk zoals moet worden nagegaan of de buitenlandse vennoot- schap of inrichting op de EU-lijst van niet-coöperatieve landen is opgenomen. 5) Volgens het ontwerp van programmawet moet onder “de uitoefening van een economische activiteit”, “het aanbieden van goederen of diensten op een bepaalde markt worden begrepen” (ontworpen artikel 185/2, § 4, lid 2 WIB 1992). Volgens de memorie van toelichting heeft dit tot gevolg dat “het verrichten van diensten voor onderdelen van een multinationale groep niet als een economische activiteit kan worden aangemerkt, indien deze niet aan marktconforme voorwaarden worden aangeboden” (DOC 55 3697/001, blz. 18). De memorie van toelichting werd minder strikt omschreven dan de tekst die werd voorgelegd aan de Raad van State. De vice-eersteminister heeft zich laten inspireren door het Europees recht inzake staatsteun. Niettemin kan men nog steeds zich afvragen of deze beperkende voorwaarde kan worden toegepast voor CFC’s binnen de EER, gelet passif restant dans les bénéfices non distribués de la CFC en vertu des règles fiscales belges. Or, la question se pose de savoir si ceci est conforme à l’article 8(1), de la directive ATAD susmentionnée, dès lors que les revenus CFC imposables in fine seront alors partielle- ment déterminés sur la base des comptes annuels, et non pas simplement suivant les règles fiscales belges. 3) Pour un établissement CFC de la société belge, le même calcul s’applique à la différence que la fraction pour déterminer les “bénéfices non distribués” n’est pas appliquée (article 185/2, § 2, alinéas 6-8, CIR 1992). Les établissements CFC d’une société qui se qualifie elle-même de CFC, par contre, semblent relever des règles standard précitées (art. 185/2, § 2, alinéas 1er à 5, CIR92) où il est aussi systématiquement renvoyé aux “établissements étrangers”. On ne voit pas clairement la raison de cette différence dans ce contexte, étant donné qu’aucun des deux ne peut distribuer des bénéfices. Le vice-première ministre pourrait-il expliquer la raison de cette distinction? 4) L’article 185/2, § 3, en projet, définit quand une société étrangère ou un établissement étranger de cette société est qualifiée de CFC en application de cet article. Cette qualité est déterminée en fonction de la majorité soit des droits de vote, soit du capital, soit des droits aux bénéfices. À quel moment cette condition de contrôle doit-elle être remplie? Au début ou à la fin de la période imposable du “contribuable” qui exerce le contrôle? L’intervenant semble comprendre, sur la base de l’article 185/2, § 3, alinéa 3, qu’il conviendra d’évaluer cet élément à la fin de la période imposable, puisqu’il conviendra de vérifier si la société étrangère ou l’établissement étranger est repris sur la liste de l’Union européenne des juridictions non coopératives. 5) Selon en projet de loi-programme à l’examen, “l’exercice d’une activité économique“doit être “compris comme l’offre de biens ou de services sur un marché donné” (article 185/2, § 4, alinéa 2, en projet, du CIR 1992). L’exposé des motifs indique que “par conséquent, la prestation de services pour des parties d’un groupe multinational ne peut être considérée comme une acti- vité économique si ces services ne sont pas offerts aux conditions du marché.” (DOC 55 3697/001, p. 18). L’exposé des motifs a été décrit de manière moins stricte que le texte soumis au Conseil d’État. Le vice-premier ministre s’est inspiré du droit européen en matière d’aide d’État. Or, il est toutefois encore permis de se demander si cette condition limitative peut être appliquée aux CFC au sein de l’EEE, compte tenu de la liberté d’établissement. La jurisprudence ne distingue effectivement pas si l’activité 3697/005 DOC 55 14 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E op de vrijheid van vestiging. De rechtspraak maakt immers geen onderscheid naargelang de werkelijke economische activiteit, een activiteit ten behoeve van derden of groepsleden betreft. Afdeling 7 – Wijzigingen aan het aanslagstelsel dat van toepassing is op de juridische constructies (art. 33 tot 43) Kaaimantaks Deze afdeling geeft gevolg aan het verslag van het Rekenhof van april 2023 waaraan deze commissie (Financiën) twee hoorzittingen heeft gewijd met name een hoorzitting met het Rekenhof op 4 juni 2023 en een hoorzitting met de heer Jean-François Vandermeulen, administrateur-generaal, en de heer Tom Verschueren, adviseur-generaal, AABBI, FOD Financiën op 19 sep- tember 2023. De vaststelling van het Rekenhof bestaat erin dat de kaaimantaks een zeer complexe regeling betreft. Er bestaat veel rechtsleer over. Het Rekenhof heeft talloze interviews met fiscale ambtenaren afgenomen om de werking op terrein te analyseren. Het valt de spreker op dat er geen fiscale adviseurs werden geïnterviewd. Om een taks toe te passen, is het misschien nuttig om na te gaan welke problemen de belastingplichtigen ondervinden bij de toepassing van de wetgeving. Eerst moet immers de belastingaangifte worden ingevuld en daarna volgt de controle. De Raad van State schetst een goed beeld waaraan de belastingplichtige zich mag verwachten: “Het komt de Raad van State voor dat de ontworpen wijzigingen aan de kaaimantaks punctueel van aard zijn. Bovendien blijkt uit de memorie van toelichting niet onmiddellijk dat de kaaimantaks in zijn geheel zou zijn geëvalueerd. Deze aanpak heeft een weerslag op de complexiteit, de coherentie en de logica van de belasting in het stelsel van de inkomstenbelastingen. De ontworpen wijzigin- gen zijn bovendien zeer technisch van aard, zodat alle finesses ervan moeilijk te doorgronden zijn, zeker in een advies dat op vijf werkdagen wordt gegeven. De toetsing ervan aan het gelijkheidsbeginsel is dan ook niet evident. Zo valt het de Raad van State, afdeling Wetgeving, op dat niet altijd een duidelijk onderscheid wordt gemaakt tussen structuren die geveinsd zijn en structuren die geïnspireerd zijn door legitieme doelein- den van vermogensplanning. Uit de vaststelling dat over een bepaling van deze afdeling niets wordt opgemerkt, mag daarom niet zonder meer worden afgeleid dat er niets over gezegd kan worden en, indien er wel iets over wordt gezegd, dat er niet méér over te zeggen valt. Het économique effective est une activité réalisée au profit de tiers ou de membres du groupe. Section 7 – Modifications au régime de taxation applicable aux constructions juridiques (art. 33 à 43) Taxe Caïman Cette section donne suite au rapport de la Cour des comptes du mois d’avril 2023 auquel la commission (des Finances) a consacré deux auditions, notamment une audition avec la Cour des comptes le 4 juin 2023 et une audition avec M. Jean-François Vandermeulen, administrateur général et M. Tom Verschueren, conseiller général, de l’AGISI, du SPF Finances, le 19 septembre 2023. La Cour des comptes a constaté que la taxe Caïman est un régime très complexe. Il existe une doctrine abon- dante sur ce régime. La Cour des comptes a organisé de nombreux entretiens avec des fonctionnaires fiscaux afin d’analyser le fonctionnement sur le terrain. L’intervenant s’étonne qu’aucun conseiller fiscal n’ait été interviewé. Dans le cadre de l’application d’une taxe, il est peut-être utile de vérifier quels sont problèmes auxquels les contribuables sont confrontés lors de l’application de la législation. En effet, il convient d’abord de remplir la déclaration d’impôts et le contrôle est effectué par la suite. Le Conseil d’État esquisse bien la situation à laquelle les contribuables pourront s’attendre: “Il apparaît au Conseil d’État que les modifications en projet de la taxe Caïman sont de nature ponctuelle. En outre, il ne ressort pas d’emblée de l’exposé des motifs que la taxe Caïman aurait été évaluée dans son ensemble. Cette approche a une incidence sur la complexité, la cohérence et la logique de l’imposition dans le régime des impôts sur les revenus. Les modifications en projet sont de surcroît d’une nature très technique, si bien qu’il n’est pas aisé d’en cerner toutes les finesses, a fortiori dans un avis donné dans un délai de cinq jours ouvrables. L’examen de celles-ci au regard du principe d’égalité n’est dès lors pas évident. Ainsi, le Conseil d’État, section de législation, constate qu’une distinction claire n’est pas toujours opérée entre les structures simulées et les structures s’inspirant d’objectifs légitimes de planification patrimoniale. Dès lors, la circonstance qu’une disposition de cette section ne fasse l’objet d’aucune observation ne peut nullement signifier qu’il n’y a rien à en dire et, si toutefois une observation est formulée, cela n’implique pas qu’elle soit exhaustive. Il 15 3697/005 DOC 55 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E zal aan het Grondwettelijk Hof toekomen om zich in voorkomend geval uit te spreken over de aangevoerde ongrondwettigheden.” (DOC 55 3697/001, blz. 306). Een aantal van de nieuwe maatregelen roepen echter dadelijk bijkomende vragen op daar zij afbreuk doen aan de interne logica van de kaaimantaks. Door tijdsgebrek kon de Raad van State al deze maatregelen niet deftig toetsen noch van commentaar voorzien. Het blijft echter nog ten zeerste de vraag of dit alles de toets van het Grondwettelijk Hof zal doorstaan. De kaaimantaks werd ingevoerd als een doorkijkbe- lasting in de personen- en de rechtspersonenbelasting. Hij was geïnspireerd op een gelijkaardige regeling in Nederland. De inkomsten ontvangen door “juridische constructies” worden fiscaal toegerekend aan de “oprich- ters”, alsof deze die inkomsten zelf rechtstreeks verkre- gen hebben, in zoverre er binnen hetzelfde belastbare tijdperk geen uitkering van de inkomsten is geweest. Dit stelsel wordt aangevuld met een belasting van de uitkering als dividend in hoofde van de ontvanger, waarbij de uitkering belast wordt als dividend, behoudens indien kan aangetoond worden dat deze samengesteld is uit reeds belaste inkomsten dan wel ingebracht kapitaal. De keuze van de wetgever heeft tot gevolg dat de inkomsten van een juridische constructie de belasting- regels volgen van de personenbelasting en de rechts- personenbelasting. Dat heeft tot gevolg dat in beginsel meerwaarden niet belast worden. Daardoor kan de kaaimantaks soms voordeliger uitvallen dan een alter- natief waarin hij niet van toepassing is. Nu komt de administratie tot de vaststelling, en de regering volgt haar daarin, dat “Hoewel de Kaaimantaks net werd ingevoerd om belastingontwijking te vermijden, […] langer hoe meer de vraag [wordt] gesteld door be- lastingplichtigen om bewust onder de Kaaimantaks te vallen, teneinde juist in een voordelige fiscale situatie terecht te komen. Dit was niet de bedoeling van de wetgever destijds” (DOC 55 3697/001, blz. 23). Maar dat is wel een logisch gevolg want de keuze van de minst belaste weg is nog steeds grondwettelijk een geoorloofde weg. De spreker begrijpt dat wanneer alle socialistische partijen deze artikelen goedkeuren, zij eigenlijk pleiten voor de meest belaste weg. Tot nu toe is die evenwel ongrondwettig. Men kan natuurlijk de rijken het land uit jagen of een rode vlag uithangen als ze hier komen werken. Daar kom de spreker straks wel op terug bij de bespreking van de exittaks. Het is kenmerkend voor de kaaimantaks dat de ju- ridische constructies als fiscaal transparant worden behandeld in hoofde van de oprichter. In een keten reviendra à la Cour constitutionnelle de se prononcer, le cas échéant, sur les inconstitutionnalités alléguées.” (DOC 55 3697/001, p. 306). Or, plusieurs nouvelles mesures soulèvent d’emblée des questions complémentaires dès lors qu’elles portent préjudice à la logique interne de la taxe Caïman. Faute de temps, le Conseil d’État n’a pas été en mesure d’évaluer correctement l’ensemble de ces mesures, ni de prévoir un commentaire. Toute la question demeure toutefois de savoir si toutes ces mesures résisteront à l’évaluation de la Cour constitutionnelle. La taxe Caïman a été instaurée en tant que taxe de transparence dans l’impôt des personnes physiques et l’impôt des personnes morales. Elle s’inspirait d’un régime similaire existant aux Pays-Bas. Les revenus recueillis par des “constructions juridiques” étaient imposés sur le plan dans le chef des “fondateurs”, comme si celui-ci avait recueilli les revenus, dans la mesure où il n’y a pas eu de distribution des revenus pendant la même période imposable. Ce régime est complété par une imposition du montant distribué en tant que dividende dans le chef du receveur, à moins qu’il puisse être démontré que le montant distribué est constitué de revenus déjà imposés ou de capital apporté. Le choix du législateur a pour conséquence que les revenus d’une construction juridique sont imposés selon les règles de l’impôt des personnes physiques et de l’impôt des personnes morales. Par conséquent, les plus-values ne sont en principe pas imposées, la taxe Caïman étant parfois plus avantageuse qu’une autre situation dans laquelle elle ne s’applique pas. L’administration parvient désormais au constat – auquel le gouvernement souscrit – que “Bien que la taxe Caïman ait justement été introduite afin de prévenir l’évasion fiscal, les contribuables demandent de plus en plus à tomber délibérément sous le coup de la taxe Caïman afin de se retrouver dans une situation fiscale avantageuse. Ce n’était pas l’intention du législateur à l’époque.” (DOC 55 3697/001, p. 23). Or, cette consé- quence est logique, car le choix de la voie la moins imposée est toujours autorisé sur le plan constitution- nel. L’intervenant comprend que lorsque tous les partis socialistes approuvent ces articles, ils plaident en fait pour la voie la plus imposée. Jusqu’à présent, cette voie est toutefois inconstitutionnelle. On peut évidemment chasser les riches du pays ou hisser un drapeau rouge lorsqu’ils viennent travailler dans notre pays. L’intervenant reviendra sur ce point lorsqu’il évoquera la taxe de sortie. La taxe Caïman se caractérise par le fait qu’elle considère les constructions juridiques comme fisca- lement transparentes dans le chef du fondateur. Dans 3697/005 DOC 55 16 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E van juridische constructies dienen zij allemaal fiscaal transparant te zijn om de oprichter te belasten. Zodra er een niet-transparante juridische constructie, een gewone vennootschap, wordt tussengevoegd stopt de keten en de fiscale transparantie. Door het invoeren van een definitie van “tussenconstructie” wordt het ook mogelijk om ketens van juridische constructies te viseren waarbij niet alle entiteiten van die keten op zich beschouwd een juridische constructie zijn. Het stelsel wordt daardoor wel compleet onlogisch. De Raad van State vroeg zich af of voor tussenketens een risico van dubbele belasting rijst (DOC 55 3697/001, blz. 311). De gemachtigde antwoordde dat de belasting- plichtige steeds de vrijstelling van het roerend inkomen kan vragen op grond van het verruimde artikel 21, 12°, WIB92. De Raad van State wijst er wel fijntjes op dat dit antwoord veronderstelt dat de belastingplichtige in de praktijk een goed zicht heeft op de volledige keten. Aan een theoretische vrijstelling heeft een belastingplichtige niets als hij doorheen de keten niet aan de nodige do- cumenten geraakt. Dat de regering de ontwijking van de kaaimantaks wil aanpakken via een fonds dédié kan de spreker begrij- pen. Maar het antwoord op de vraag van de Raad van State naar de mogelijke samenloop waarbij inkomsten onderworpen kunnen worden zowel aan artikel 19bis, WIB92 (Reynderstaks), als aan de kaaimantaks, doet de samenloop af als een theoretisch classificatieprobleem omdat zowel intresten als dividenden aan hetzelfde tarief van 30 % roerende voorheffing worden onderworpen. Het komt de spreker voor dat de wetgever hiermee de toekomstige mogelijkheid om het tarief te differentiëren wordt ontnomen. Vervolgens haakt de spreker in op de kwestie van de zoektocht naar de oprichter. De fiscale controleurs ondervinden moeilijkheden om Belgische belasting- plichtigen als oprichter van een buitenlandse juridische constructie te kwalificeren. Ze hebben daartoe te weinig informatie over dergelijke constructies. Om dit probleem op te lossen wordt een weerlegbaar wettelijk vermoe- den ingevoerd van oprichterschap wanneer men staat opgesomd in het UBO-register. De Raad van State wijst op de gevolgen van de combi- natie van twee wettelijke vermoedens (DOC 55 3697/001, blz. 308). Ten eerste wordt geacht de oprichter van een juridische constructie de rechtstreekse begunstigde te zijn van de inkomsten. Hij kan dit vermoeden weerleggen door te verzaken aan elke voordeel. Ten tweede wordt behoudens tegenbewijs een natuurlijke persoon die in een centraal register van uiteindelijke begunstigden als une chaîne de constructions juridiques, elles doivent toutes être transparentes afin d’imposer le fondateur. L’insertion d’une construction juridique non transpa- rente, une simple société rompt la chaîne et met fin à la transparence fiscale. L’introduction d’une définition de la “construction intermédiaire” permettra de viser également des chaînes de constructions juridiques dont toutes les entités de cette chaîne ne sont pas considérées en elles-mêmes comme des constructions juridiques. Cet ajout rend toutefois le régime complètement illogique. Le Conseil d’État s’est demandé s’il existait un risque de double imposition pour les chaînes de constructions intermédiaires, (DOC 55 3697/001, p. 311). Le délégué a répondu que le contribuable peut toujours demander l’exonération de ces revenus mobiliers en vertu de l’article 21, 12°, du CIR92, dont le champ d’application a été élargi. Le Conseil d’État souligne toutefois avec subtilité que cette réponse suppose que dans la pratique, le contribuable ait une bonne vision de l’ensemble de la chaîne. Une exonération théorique ne profite nullement au contribuable s’il ne parvient pas, dans la chaîne, à obtenir les documents requis. L’intervenant peut comprend que le gouvernement souhaite éviter que les contribuables se soustraient à la taxe Caïman. Mais la réponse à la question du Conseil d’État à propos de la possibilité d’une concurrence selon laquelle des revenus peuvent être soumis à la fois à l’article 19bis, du CIR 92 (taxe Reynders) qu’à la taxe Caïman considère cette concurrence comme un problème théorique de classification, dès lors que tant les intérêts que les dividendes sont imposés au taux identique de 30 % de précompte mobilier. L’intervenant estime que cette réponse prive le législateur de la pos- sibilité d’opérer à l’avenir une différenciation de taux. L’intervenant évoque ensuite la question de la re- cherche du fondateur. Les contrôleurs fiscaux éprouvent des difficultés à qualifier les contribuables belges de fondateurs d’une construction juridique étrangère. À cet effet, ils ne disposent pas de suffisamment d’informa- tions à propos de ces constructions. Afin de résoudre ce problème, le projet de loi à l’examen introduit une présomption légale réfragable de la qualité de fondateur en cas de mention dans le registre UBO. Le Conseil d’État souligne les conséquences de la com- binaison de deux présomptions légales (DOC 55 3697/001, p. 308). Premièrement, les fondateurs d’une construction juridique sont réputés être les bénéficiaires directs des revenus précités. Il est possible de réfuter cette pré- somption en renonçant à retirer un quelconque avantage. Deuxièmement, sauf preuve contraire, une personne physique qui est reconnue dans un registre central de 17 3697/005 DOC 55 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E een uiteindelijke begunstigde wordt aangemerkt, vermoed de oprichter van deze juridische constructie te zijn. De Raad van State merkt op dat de combinatie van beide vermoedens lijkt als gevolg te hebben dat de be- gunstigden die in het UBO-register vermeld staan voor de keuze te worden gesteld: — ofwel onherroepelijk te verzaken aan elk voordeel vanuit de juridische constructie. Een begunstigde van een legitieme constructie lijkt aldus zijn begunstiging te verliezen bij de weerlegging van zijn oprichterschap op basis van het UBO-register; — ofwel niet te verzaken aan zijn begunstiging als begunstigde en aldus op grond van de vermoede kwa- lificatie als oprichter in beginsel te worden belast op alle inkomsten die de juridische constructie verkrijgt, ongeacht het werkelijke voordeel dat de begunstigde kan verkrijgen en in de veronderstelling dat deze loutere begunstigde ook een volledig zicht kan hebben op de inkomsten van de juridische constructie (gelet op de aangifteplicht) (DOC 55 3697/001, blz. 309). Gelet op de potentieel verregaande fiscale gevolgen en het feit dat de weerlegging van dit wettelijke vermoeden zeer moeilijk is, staat dit volgens de Raad van State op gespannen voet met onder andere het evenredigheids- beginsel, dat vereist dat de belastingplichtige in de gelegenheid wordt gesteld een tegenbewijs te leveren. De exittaks Bij de invoering van het belastingstelsel voor ingeko- men belastingplichtigen heeft de fractie van de spreker er reeds op gewezen dat expats kennis zullen maken met de geneugten van de Belgische vermogensfiscaliteit. De nieuwe wettelijke regeling beoogt om in regel een expat aan te merken als rijksinwoner waardoor hij op zijn wereldwijd inkomen, inclusief zijn privéinkomen in België, zal worden belast. Hij wordt dus geconfronteerd met een roerende voorheffing van 30 %, kaaimantaks, effectentaks, extraterritoriale werking van de beurstaks, verzekeringstaksen op buitenlandse verzekeringspro- ducten, de toekenning van een Belgisch kadastraal inkomen aan zijn in het buitenland gelegen onroerende goederen, enzovoort (DOC 55 2349/012, blz. 38). De fiscale administratie had ten aanzien van het Rekenhof opgemerkt dat “de Kaaimantaks wel een liquidatiehef- fing oplegt als de juridische constructie zich verplaatst, maar dat deze liquidatieheffing niet van toepassing is als de Belgische oprichter verhuist naar het buitenland. Er wordt een “exit heffing” ingeschreven in artikel 18, lid 1, 3°/1 WIB, in de gevallen waarin de oprichter zijn fiscale woonplaats naar het buitenland verplaatst. bénéficiaires ultimes comme bénéficiaire ultime, est pré- sumée être le fondateur de cette construction juridique. Le Conseil d’État fait observer que la combinaison des deux présomptions précitées semble avoir pour effet que le “choix” suivant se présente aux bénéficiaires mentionnés dans le registre UBO: — soit de renoncer de manière irrévocable à retirer un quelconque avantage de la construction juridique. Un bénéficiaire d’une construction légitime semble ainsi perdre son bénéfice par la réfutation de sa qualité de fondateur sur la base du registre UBO; — soit de ne pas renoncer à son bénéfice en qualité de bénéficiaire, et ainsi sur la base de la qualification présumée de fondateur, être imposé en principe sur l’ensemble des revenus obtenus par la construction juridique, indépendamment de l’avantage réel que le bénéficiaire peut obtenir et à supposer que ce simple bénéficiaire puisse également avoir une vue d’ensemble des revenus de la construction juridique (compte tenu de l’obligation de déclaration) (DOC 55 3697/001, p. 309). Compte tenu des conséquences fiscales potentiel- lement importantes et du fait que la réfutation de cette présomption légale est très compliquée, cela se heurte notamment, selon le Conseil d’État, au principe de pro- portionnalité qui exige que le contribuable soit mis en mesure de produire une preuve contraire. La taxe de sortie Le groupe de l’intervenant a déjà signalé lors de l’ins- tauration du régime fiscal applicable aux contribuables impatriés que ces derniers découvriront les joies de la fiscalité patrimoniale belge. La nouvelle réglementation légale vise à considérer, en règle générale, un expatrié comme un habitant du Royaume, ce qui signifie qu’il sera imposé en Belgique sur ses revenus perçus dans le monde entier, y compris ses revenus privés. Il sera donc soumis à un précompte mobilier de 30 %, à la taxe Caïman, à la taxe sur les comptes-titres, à l’effet extra- territorial de la taxe boursière, aux taxes d’assurance sur les produits d’assurance étrangers, à l’attribution d’un revenu cadastral belge à ses biens immobiliers situés à l’étranger, etc. (DOC 55 2349/012, p. 38). L’administration fiscale avait fait observer à la Cour des comptes que “la taxe Caïman impose un impôt de liquidation en cas de déplacement de la construction juridique, mais que cet impôt ne s’applique pas si le fondateur belge démé- nage à l’étranger. Une “taxe de sortie” a également été prévue à l’article 18, alinéa 1er, 3°/1 CIR dans les cas où le fondateur transfère son domicile fiscal à l’étranger. 3697/005 DOC 55 18 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E Tiberghien Advocaten wijst in een eerste analyse op het volgende: “Dit is met name een probleem voor dat deel van de wereld dat op Angelsaksische rechtscultuur gebaseerd is, denk bijvoorbeeld aan Amerikanen en Engelsen die doorgaans “trusts” gebruiken als “normale” planningstool voor hun vermogen en hun successie. Binnen hun rechtscultuur is dat zeer gebruikelijk. Bij een overlijden binnen hun familie kunnen erfgenamen die in België wonen immers plots “gevangen” geraken binnen een latente exittaks, die dan verschuldigd wordt wanneer ze terugkeren naar hun thuisland. Zij zullen dat – terecht – percipiëren als een groot probleem dat hier plots wordt gecreëerd en dat van ons land een “te mijden gebied” maakt. Voor een klein land als België met een bloeiende internationale handel en talrijke expats hier aanwezig is dat nefast. Verder is de draagwijdte van deze exittaks dan niet beperkt tot de “Belgische periode”, waardoor ook latente meerwaarden die werden opgebouwd buiten België belastbaar worden gesteld.” Voor vermogende Angelsaksische expats wordt België een te mijden land. Er zijn veel remediëringsmogelijk- heden. Men zou de expats zoals in Nederland kunnen laten opteren voor een gedeeltelijke belastingplicht. De Belgische wetgever zou kunnen voorzien dat de kaai- mantaks niet van toepassing is op juridische construc- ties die al bestaan op moment van immigratie iemand rijksinwoner wordt. Of men zou enkel de inkomsten uit de juridische constructie tijdens de Belgische periode in aanmerking kunnen laten nemen. Het ontwerp van programmawet voorziet in geen enkele oplossing. Dat is ook logisch. Als men het advies gaat vragen aan de fiscale administratie is het antwoord gericht op meer belastingen en niet op de groei van de economie die de belastingen moet voortbrengen. Tot slot haakt de spreker in op de inwerkingtreding. Volgens artikel 43 van dit ontwerp van programmawet treden de wijzigingen aan de kaaimantaks in werking voor uitkeringen vanaf 1 januari 2024 enerzijds en anderzijds voor inkomsten vanaf 1 januari 2024 door juridische con- structies verkregen. Is het de bedoeling om uitkering van “oude fiscaal vrijgestelde meerwaarden” vanaf 1 januari 2024 als dividend aan 30 % te gaan belasten bij gebrek aan enige grandfathering voor opgepotte reserves (in het bijzonder meerwaarden) in juridische constructies opgebouwd in de periode 2015 tot 2023? Le cabinet d’avocats Tiberghien indique ce qui suit dans une première analyse: “C’est surtout un problème pour la partie du monde qui est basée sur la culture juridique anglo-saxonne, par exemple les Américains et les Anglais qui utilisent généralement les trusts comme un outil de planification “normal” pour leurs actifs et leurs successions. Les concernant, cette pratique est très courante. En effet, lors d’un décès au sein de leur famille, les héritiers vivant en Belgique peuvent soudainement se retrouver “piégés” par une “exit tax” latente, qui est alors due lorsqu’ils retournent dans leur pays d’origine…. Ils percevront – à juste titre – cela comme un problème majeur qui est soudainement créé ici, faisant de notre pays un “territoire à éviter”. Pour un petit pays comme la Belgique, dont le commerce international est florissant et qui compte de nombreux expatriés, cette situation est néfaste. En outre, le champ d’application de cette exit tax n’est pas limité à la “période belge”, de sorte que les plus-values latentes constituées en dehors de la Belgique sont également imposables.” Pour les riches expatriés anglo-saxons, la Belgique devient un pays à éviter. Il existe de nombreuses pos- sibilités d’y remédier. Les expatriés pourraient avoir la possibilité d’opter pour un assujettissement partiel comme aux Pays-Bas. Le législateur belge pourrait prévoir que la taxe Caïman ne s’applique pas aux constructions juridiques qui existent déjà au moment où une personne immigre et devient résidente du Royaume. Ou il serait possible de ne faire prendre en considération que les revenus provenant de la construction juridique durant la période belge. Le projet de loi-programme n’offre aucune solution, ce qui est également logique. Lorsque l’avis de l’admi- nistration fiscale est sollicité, la réponse vise à alourdir l’imposition et non à favoriser la croissance de l’économie qui génère les recettes fiscales. Enfin, l’intervenant aborde l’entrée en vigueur. Conformément à l’article 43 du projet de loi-programme à l’examen, les modifications de la taxe Caïman entreront en vigueur à partir du 1er janvier 2024 pour les revenus qui sont attribués, d’une part, et à partir du 1er janvier 2024, pour les revenus qui sont recueillis, d’autre part, par des constructions juridiques. Le but poursuivi est-il d’imposer, à partir du 1er janvier 2024, les sommes attri- buées provenant d’“anciennes plus-values exonérées fiscalement” comme des dividendes à un taux de 30 % faute de toute clause d’antériorité (grandfathering) pour les réserves thésaurisées (en particulier des plus-values) dans les constructions juridiques échafaudées au cours de la période 2015-2013? 19 3697/005 DOC 55 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E Afdeling 8 – Aftrekbeperking van de jaarlijkse taks op de kredietinstellingen, de collectieve beleggingsinstellingen en de verzekeringsondernemingen (art. 44 en 45) Vanaf 2023 zijn de jaarlijkse taksen op de krediet- instellingen, de collectieve beleggingsinstellingen en de verzekeringsondernemingen nog maar voor 20 % aftrekbaar als beroepskost. Vanaf 2024 zal de banken- taks niet meer aftrekbaar zijn als beroepskost. De maatregel wordt louter als een budgettaire maatre- gel voorgesteld. Met deze maatregel rekent de regering op een opbrengst ten belope van 29,4 miljoen euro (DOC 55 3646/001, blz. 202). Deze maatregel zal de banken nog minder aanzetten om de rente te verhogen op depositorekeningen. Hoofdstuk 4 – Wijzigingen betreffende de accijnzen Afdeling 2 – Wijziging van de wet van 3 april 1997 betreffende het fiscaal stelsel van gefabriceerde tabak (art. 47 tot 56) De Raad van State verwijst naar de ambitie om tot een “rookvrije generatie” te komen waardoor de inkomsten uit tabak zouden moeten terugvallen tot nul euro. De budgettaire doelstelling is nochtans een meeropbrengst van 50 miljoen euro in 2024. De gemachtigde en de aangevulde memorie van toelichting stellen dat de doelstelling van een rookvrije generatie een doelstelling is op heel lange termijn die logischerwijze tot een terugvallen van de accijnsinkom- sten zou leiden. Op korte termijn leidt een verhoging van accijnzen tot een verhoging van de accijnsinkomsten. Voor het begrotingsjaar 2023 op kasbasis lopen de accijnzen (zonder btw) na 8 maanden 208 miljoen euro achter in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar. De regering rekent wel op meerinkomsten ten belope van 200 miljoen euro (zonder btw) in 2023. Na 9 maanden lopen de accijnzen 198 miljoen euro (zonder btw) achter in vergelijking met vorig jaar. Na 10 maanden lopen de accijnzen nog 135,2 miljoen euro (zonder btw) achter. De nieuwe verhoging zet wellicht aan tot een groter volume aan inverbruikstelling. Maar de achterstand ten aanzien van de begrote accijnsinkomsten toont wel aan dat er een grens is aan het verhogen van de accijnzen zonder negatief effect op de ontvangsten. Zonder nieuwe accijnsverhoging lijkt het hem onrealistisch om volgend jaar 329 miljoen euro aan extra inkomsten uit accijnzen op tabak (accijns+btw) te behalen. Section 8 – Limitation de la déduction de la taxe annuelle sur les établissements de crédit, les organismes de placement collectif et les entreprises d’assurance (art. 44 en 45) À partir de 2023, les taxes annuelles sur les établisse- ments de crédit, les organismes de placement collectif et les entreprises d’assurance ne sont plus déductibles au titre des frais professionnels qu’à hauteur de 20 %. À partir de 2024, la taxe bancaire ne sera plus déductible au titre des frais professionnels. La mesure n’est présentée que comme étant d’ordre budgétaire. Grâce à cette mesure, le gouvernement table sur un produit d’un montant de 29,4 millions d’euros (DOC 55 3646/001, p. 202). Cette mesure incitera encore moins les banques à relever le taux sur les comptes de dépôt. Chapitre 4 – Modifications relatives aux accises Section 2 – Modification de la loi du 3 avril 1997 relative au régime fiscal des tabacs manufacturés (art. 47 à 56) Le Conseil d’État renvoie à l’ambition de parvenir à une “génération sans tabac“ce qui impliquerait que les revenus du tabac tombent à zéro euro. L’objectif budgé- taire est pourtant de générer des recettes budgétaires supplémentaires à hauteur de 50 millions d’euros en 2024. Le délégué et l’exposé des motifs complété indiquent que l’ambition de parvenir à une génération sans tabac est un objectif à très long terme qui, logiquement, impli- querait que les revenus des accises sur le tabac tombent à zéro euro. À court terme, une hausse des accises entraînera une hausse des recettes d’accises. Pour l’année budgétaire 2023, sur une base caisse, les accises (hors TVA) sont en recul de 208 millions d’euros après 8 mois par rapport à la même période de l’année passée. Le gouvernement table en revanche sur des recettes supplémentaires de 200 millions d’euros (hors TVA) en 2023. Après 9 mois, les accises sont en recul de 198 millions d’euros (hors TVA) par rapport à l’année dernière. Après 10 mois, les accises sont encore en recul de 135,2 millions d’euros (hors TVA). La nouvelle augmentation incite sans doute à une mise à la consommation d’un volume plus élevé. Le retard par rapport aux recettes d’accises budgétées montre toutefois effectivement qu’augmenter les accises sans effet négatif sur les recettes a une limite. L’intervenant estime qu’il n’est pas réaliste de chercher à atteindre 329 millions d’euros de recettes d’accises supplémen- taires (accises + TVA) sur le tabac l’année prochaine sans nouvelle hausse des accises. 3697/005 DOC 55 20 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E Daarnaast worden de verhitte tabaksproducten en e-vloeistof, al dan niet nicotine bevattend, aan de ca- tegorie tabaksfabrikaten gelijkgesteld. De spreker laat aan de collega’s die ook deel uitmaken van de commis- sie Volksgezondheid over of vapen bijdraagt aan een rookstopbeleid of het eerder jongere aanzet tot roken. De onderwerping van deze nieuwe producten aan de accijnswetgeving verhoogt de drempel voor nieuwe producenten. Niet alle EU-lidstaten heffen een accijns op deze producten. De accijns die zal worden geheven verhoogt het prijsverschil met de EU-landen die dat niet doen. Ze zal enkel gelden voor de producten die hier te lande in verbruik worden gesteld. Toen Portugal in 2015 een accijns van 0,60 euro per ml invoerde daalde het verbruik met 92 %. De Belgische regering start meer bescheiden met een accijns van 0,15 euro per ml. De spreker heeft de vice-eersteminister reeds de RTBF reportage van 6 september 2023 onder de aandacht gebracht over de moeilijke controle van de miljoenen pakjes die via Alibaba worden ingevoerd op de luchthaven van Bierset. Het lijkt een onbegonnen zaak om de invoer van pakjes met e-vloeistofcapsules te onderscheppen. Hoofdstuk 5 – Wijzigingen betreffende de belasting over de toegevoegde waarde Afdeling 1 – Verlaagd btw-tarief met betrekking tot de afbraak en heropbouw van gebouwen op het hele Belgische grondgebied (art. 58 tot 60) Over de verlenging van de tijdelijke maatregel voor de afbraak en wederopbouw van een enige en eigen woning is al veel gezegd. Het standpunt van zijn fractie bestaat erin dat deze regeling permanent moet worden en bij voorkeur zonder oppervlaktebeperking van de 200 m². 1) Onderscheid voorwaarden met betrekking afbraak en wederopbouw versus renovatie De Raad van State wijst erop dat de Europese rechts- grondslag nog steeds gevormd wordt door punt 10 van de bijlage III van Richtlijn 2006/112/EG, maar dat dat punt ondertussen inhoudelijk werd gewijzigd door richtlijn (EU) 2022/542 van de Raad van 5 april 2022 (DOC 55 3697/001, blz. 324 en 326). De Europese rechtsgrondslag vereist dienovereenkomstig niet langer dat het verlaagd btw‑tarief voor afbraak en heropbouw wordt gekaderd in het sociaal huisvestingsbeleid. Uit de rechtspraak van het Hof van Justitie volgt dat de richtlijn 2006/112/EG zich er weliswaar niet tegen verzet dat op goederenleveringen of diensten die tot dezelfde categorie van bijlage-III bij deze richtlijn behoren, twee verschillende En outre, les produits du tabac chauffés et les e-li- quides, contenant ou non de la nicotine, sont assimilés aux tabacs manufacturés. L’intervenant laisse à l’appré- ciation de ses collègues qui font également partie de la commission de la Santé publique la question de savoir si le vapotage contribue à une politique visant à mettre fin au tabagisme ou s’il encourage plutôt les jeunes à fumer. L’assujettissement de ces nouveaux produits à la législation relative aux accises relève le seuil pour les nouveaux producteurs. Tous les pays membres de l’Union européenne ne perçoivent pas d’accises sur ces produits. Le droit d’accise qui sera perçu accroît la différence de prix avec ces pays. Il ne s’appliquera qu’aux produits mis à la consommation dans notre pays. Lorsque le Portugal a introduit un droit d’accise de 0,60 euro par ml en 2015 la consommation a diminué de 92 %. Le gouvernement belge a commencé plus modestement avec un droit d’accise de 0,15 euro par ml. L’intervenant a déjà attiré l’attention du vice-premier ministre sur le reportage de la RTBF du 6 septembre 2023 concernant la difficulté de contrôler les millions de colis qui sont importés via Alibaba à l’aéroport de Bierset. Il semble impossible d’intercepter l’importation de colis contenant des capsules d’e-liquides. Chapitre 5 – Modifications relatives à la taxe sur la valeur ajoutée Section 1re – Taux de TVA réduit en ce qui concerne la démolition et reconstruction de bâtiments sur l’ensemble du territoire belge (art. 58 à 60) La prolongation de la mesure provisoire concernant la démolition et à la reconstruction d’un bâtiment utilisé comme habitation propre et unique a déjà été ample- ment discutée. Le groupe de l’intervenant considère que cette mesure doit revêtir un caractère permanent et ce de préférence sans limite de superficie à 200 m². 1) Distinction entre les conditions relatives à la démoli- tion et à la reconstruction et celles relatives à la rénovation Le Conseil d’État rappelle que la base juridique euro- péenne est toujours le point 10 de l’annexe III de la direc- tive 2006/112/CE, mais que ce point a entre-temps été modifié substantiellement par la directive (UE) 2022/542 du Conseil du 5 avril 2022 (DOC 55 3697/001, p. 324 et 326). Dès lors, la base juridique européenne n’exige plus que le taux réduit de TVA pour la démolition et la reconstruction s’inscrive dans le cadre de la politique sociale du logement. Il ressort de la jurisprudence de la Cour de justice que la directive 2006/112/CE ne fait certes pas obstacle à ce que des livraisons de biens ou des prestations de services faisant partie de la même catégorie de l’annexe III de cette directive soient soumis 21 3697/005 DOC 55 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E verlaagde btw-tarieven worden toegepast. Wel dienen de lidstaten volgens het Hof van Justitie het beginsel van fiscale neutraliteit in acht nemen wanneer zij ervoor kiezen om een of twee verlaagde btw-tarieven te hanteren voor een van de categorieën van goederenleveringen of diensten die in bijlage III bij richtlijn 2006/112/EG zijn vermeld of, in voorkomend geval om die tarieven alleen te hanteren voor een deel van de goederenleveringen of diensten van elk van deze categorieën. Voormeld beginsel verzet zich ertegen dat soortgelijke goederen of diensten, die met elkaar concurreren, uit het oogpunt van de btw verschillend worden behandeld. Bart Buelens trekt die lijn door in Fiscale Actualiteit. Het afbraak- en heropbouwtarief is dus in feite een onderdeel van het tarief inzake renovatie en verbou- wingen. Bijgevolg zouden voor beide tarieven dezelfde voorwaarden moeten gelden. Als lidstaat kan men weliswaar specifieke handelingen, die binnen dezelfde categorie van bijlage-III van de btw-richtlijn vallen, aan het verlaagd tarief onderwerpen, maar de lidstaat mag daarbij niet discrimineren (onder andere Hof van Justitie, 5 oktober 2023, C-146/22, YD, 38). De vice-eersteminister schetst in de memorie van toelichting de achtergrond van het politieke compromis over hoe de huidige formulering onder punt 10 van bijlage- III tot stand is gekomen (DOC 55 3697/001, blz. 48-49). Volgens hem vormen de afbraak en de heropbouw van woningen geenszins een subcategorie van renovatie- of verbouwingswerkzaamheden. De vice-eersteminister was er natuurlijk bij in de Ecofin-Raad toen de richtlijn 2022/542 werd goedgekeurd. Het ziet er evenwel naar uit dat deze gewijzigde bepaling zal getoetst worden voor het Hof van Justitie. 2) Appartementen – gelijke behandeling particulier versus bouwpromotoren Leest de spreker in de memorie van toelichting het goed dat als een vermogende particulier een gebouw koopt, laat afbreken om er vervolgens appartementen op te bouwen waarvan hij er één zal gebruiken als zijn enige en eigen woning, hij voor heel de bouw toepassing kan maken van het verlaagd btw-tarief (DOC 55 3697/001, blz. 47)? Dit doet de spreker ook denken aan een voorafgaande beslissing die aan de rulingcommissie werd voorgelegd waarbij twee kopers in onverdeeldheid een woning verwerven en afbreken, vervolgens de grond verkave- len. In dat geval mag ook het verlaagd btw-tarief voor afbraak en wederopbouw worden toegepast op beide à deux taux réduits de TVA différents. Cependant, lorsqu’ils font le choix d’appliquer un ou deux taux réduits de TVA à l’une des catégories de livraisons de biens ou de prestations de services figurant à l’annexe III de la directive 2006/112/CE ou, le cas échéant, d’en limiter l’application de manière sélective à une partie des livraisons de biens ou prestations de services de chacune de ces catégories, les États membres doivent, selon la Cour de justice, respecter le principe de neu- tralité fiscale. Le principe précité s’oppose à ce que, du point de vue de la TVA, des livraisons de biens ou des prestations de services semblables, qui se trouvent en concurrence les uns avec les autres, soient traités de manière différente. M. Bart Buelens va dans ce sens dans Fiscale Actualiteit. Le taux applicable à la démolition et à la reconstruction est en fait une composante du taux relatif à la rénovation et à la transformation. Par conséquent, les mêmes conditions devraient s’appliquer aux deux taux. En tant qu’État membre, s’il est possible de soumettre au taux réduit des opérations spécifiques qui relèvent de la même catégorie de l’annexe III de la directive TVA, l’État membre ne peut pas faire de discrimination à cet égard (voir notamment Cour de justice, 5 octobre 2023, C-146/22, YD, 38). Dans l’exposé des motifs, le vice-premier ministre expose le contexte du compromis politique sur la manière dont la formulation actuelle du point 10 de l’annexe III a vu le jour (DOC 55 3697/001, p. 48-49). Selon lui, la démolition et la reconstruction de logements ne sont en aucun cas une sous-catégorie des travaux de rénova- tion ou de transformation. Le vice-premier ministre était bien sûr présent au Conseil Ecofin lors de l’adoption de la directive 2022/542. Cependant, il semble que cette disposition modifiée sera mise à l’épreuve de la Cour de justice. 2) Appartements – égalité de traitement entre parti- culiers et promoteurs immobiliers L’intervenant interprète-t-il correctement l’exposé des motifs s’il affirme que, si un particulier fortuné achète un immeuble, le fait démolir et y construit ensuite des appartements, dont un seul lui servira de résidence unique et propre, il peut appliquer le taux réduit de TVA pour l’ensemble de la construction (DOC 55 3697/001, p. 47)? Cela rappelle également à l’intervenant une décision antérieure soumise à la commission de ruling dans laquelle deux acheteurs acquièrent et démolissent une maison en indivision, puis lotissent le terrain. Dans ce cas, le taux réduit de TVA pour la démolition et la recons- truction peut également être appliqué aux deux nouvelles 3697/005 DOC 55 22 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E nieuwbouwwoningen. De spreker gaat ervan uit aan dat deze werkwijze onder de nieuwe regeling nog steeds geoorloofd blijft. Ook een projectontwikkelaar mag hetzelfde doen, bevestigt de memorie van toelichting zolang hij ze maar verhuurt (DOC 55 3697/001, blz. 47). Alleen de nieuwbouwappartementen of -woningen kunnen niet aan het verlaagd btw-tarief worden verkocht. De logica ontgaat de spreker. 3) Het opzet tussen de afbraak en wederopbouw De Raad van State bekritiseert de toelichting waar wordt voorgeschreven dat onder “de daarmee gepaard gaande heropbouw van een woning” niet wordt bedoeld onder meer een afbraak “die dermate veel vroeger heeft plaatsgevonden dan de werkzaamheden inzake heropbouw” (DOC 55 3697/001, blz. 326). Hiermee lijkt de vice-eersteminister de rechtspraak van het Hof van Beroep te Brussel te willen counteren waarbij het Hof oordeelde dat de heropbouw na 20 jaar mogelijk is aan het verlaagd btw-tarief indien de intentie bij de afbraak er was en dezelfde partij betrokken is. Wat voegt de memorie van toelichting nog meer toe dan de objectieve elementen die uit deze zaak blijken om de toepassing van het verlaagd btw-tarief te verantwoorden (DOC 55 3697/001, blz. 41)? Vervolgens wil de spreker graag vernemen of volgend positief antwoord op de vraag van gewezen volksverte- genwoordiger Dirk Van der Maelen (Vooruit), nog steeds geldig is. De heer Van der Maelen vroeg zich af of er een beletsel was indien de afbraak- en bouwvergun- ning niet op naam van de bouwheer werd afgeleverd. Het antwoord hierop stelde dat het verlaagd tarief ook kan worden genoten door de persoon die een bestaand afbraakpand met bouw- en slopingsvergunning van een derde aankoopt en die de werken (het afbreken en her- oprichten) uitvoert of laat uitvoeren voor zijn rekening. 4) Overgangsregeling De huidige overgangsbepaling is een typische regeling uit de koker van een btw-specialist maar bracht in praktijk weinig rechtszekerheid voor wie de bouw niet afgewerkt geraakt of verkocht wordt vóór 1 januari 2024. In de krant Het Nieuwsblad verscheen op 6 september 2023 zelfs een artikel van een koppel dat daardoor 100.000 euro meer voor hun droomhuis zou moeten betalen. De huidige overgangsbepaling wordt opgeheven (artikelen 59 en 60, tweede lid, van het voorliggend ontwerp van program- mawet). De meeste bouwheren krijgen een lening van de bank voor een bepaald bedrag. Die btw-meerkosten constructions. L’intervenant suppose que cette pratique restera autorisée dans le cadre du nouveau régime. L’exposé des motifs confirme qu’un promoteur immo- bilier peut faire de même, pour autant qu’il loue les logements (DOC 55 3697/001, p. 47). Seuls les appartements ou maisons nouvellement construits ne peuvent être vendus au taux réduit de TVA. La logique échappe à l’intervenant. 3) L’intention entre démolition et reconstruction Le Conseil d’État critique l’exposé des motifs qui pré- cise que par “la reconstruction conjointe d’un bâtiment d’habitation”, on ne vise pas, notamment, une démolition qui “est à ce point antérieure aux travaux de reconstruc- tion” (DOC 55 3697/001, p. 326). Le vice-premier ministre semble ainsi vouloir contrer la jurisprudence de la Cour d’appel de Bruxelles, selon laquelle une reconstruction après 20 ans est possible au taux réduit de la TVA si l’intention était présente au moment de la démolition et si le même acteur est impliqué. Qu’est-ce que l’exposé des motifs ajoute de plus que les éléments objectifs qui ressortent de ce cas pour justifier l’application du taux réduit de TVA (DOC 55 3697/001, p. 41)? Ensuite, l’intervenant demande si la réponse posi- tive suivante à la question de l’ancien député Dirk Van der Maelen (Vooruit), est toujours valable. M. Van der Maelen se demandait si le fait que le permis de démolir et de construire ne soit pas délivré au nom du maître d’ouvrage représentait un empêchement. La réponse précisait que le taux réduit peut également être appliqué à la personne qui achète à un tiers un bien à démolir existant avec permis de construire et de démolir et qui effectue ou fait effectuer les travaux (démolition et reconstruction) pour son compte. 4) Disposition transitoire La disposition transitoire actuelle est typiquement l’œuvre d’un spécialiste de la TVA, mais dans la pra- tique, elle n’a apporté que peu de sécurité juridique à ceux dont la construction n’est pas achevée ou vendue avant le 1er janvier 2024. Le 6 septembre 2023, le jour- nal Het Nieuwsblad a même publié un article sur un couple qui, à la suite de cette disposition, devrait payer 100.000 euros de plus pour la maison de ses rêves. La disposition transitoire actuelle est abrogée (articles 59 et 60, alinéa 2, du projet de loi-programme à l’examen). La plupart des maîtres d’ouvrage obtiennent un prêt 23 3697/005 DOC 55 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E zouden zij ook moeten gaan lenen maar zonder enige zekerheid dat dit ook mogelijk is. De bouwheren die een nieuwe woning kochten of op plan kochten en waarvan de omgevingsvergunning met betrekking tot de heropbouw werd ingediend bij de bevoegde overheid vóór 1 juli 2023 kunnen nog tot 31 december 2024 van het verlaagd btw-tarief van 6 % genieten. Het gedeelte dat nadien wordt opgeleverd, zal onder het gewone btw-tarief van 21 % vallen. Zij mogen hopen dat hun bouwpromotor in tussentijd niet failliet gaat. In het geval de omgevingsvergunning werd ingediend vanaf 1 juli 2023 zal nog tot het einde van dit jaar van het verlaagd btw-tarief genieten. In praktijk zal dit niet het geval zijn. Diegenen die onder de regeling van de 32 centrum- steden vallen maar niet voldoen aan de “sociale” voor- waarden op voorwaarde dat de omgevingsvergunning werd ingediend bij de bevoegde overheid vóór 1 januari 2024. Voor de werken in onroerende staat die nog ge- beuren tot uiterlijk 31 december 2024 worden nog aan het verlaagd btw-tarief van 6 % onderworpen. Daarna niet meer. De spreker werpt hierbij enkele vragen op: — Zou de vice-eersteminister de overgangsregeling in de ontworpen paragraaf 8 kunnen uitleggen? Ze is weinig toegankelijk zelfs voor een jurist. — Waarom werd zoals in 2009-2010 geen over- gangsregeling getroffen in functie van het indienen van de stedenbouwkundige vergunning, nu omgevingsver- gunning voor een bepaalde datum? Dit gaf ten minste rechtszekerheid voor het geval een aannemer failliet gaat of de werken vertraging oplopen. — Waarom wordt de afbraak- en wederopbouwrege- ling voor het gehele grondgebied afhankelijk gemaakt van de voorwaarde dat de omgevingsvergunning werd ingediend vanaf 1 juli 2023 en voor de regeling voor de 32 centrumsteden op 1 januari 2024? — Er werd aan de spreker trouwens een situatie voorgelegd waarbij het dossier van de omgevings- vergunning reeds “online” was op 28 juni 2023, maar kennelijk effectief werd verzonden op 3 juli 2023 (De bouwheer wacht momenteel nog op een verklaring voor deze vertraging). Indien enkel deze laatste datum geldt en wegens informaticaproblemen bij de Vlaamse over- heid de bouwheer de kans voor de toepassing van het verlaagd tarief aan zijn neus ziet voorbijgaan, is zijn enig bancaire d’un certain montant. Ils devraient également commencer à emprunter ce supplément de TVA, mais sans aucune certitude que cela soit possible. Les maîtres d’ouvrage qui ont acheté une maison neuve ou une maison sur plan et dont le permis d’envi- ronnement relatif à la reconstruction a été déposé auprès de l’autorité compétente avant le 1er juillet 2023 peuvent encore bénéficier du taux réduit de TVA de 6 % jusqu’au 31 décembre 2024. La partie livrée après cette date sera soumise au taux de TVA ordinaire de 21 %. Il leur reste à espérer que leur promoteur immobilier ne fasse pas faillite entre-temps. Si le permis d’environnement a été déposé à partir du 1er juillet 2023, ils bénéficieront encore du taux réduit de TVA jusqu’à la fin de cette année. Dans la pratique, ce ne sera pas le cas. Ceux qui relèvent du régime des 32 zones urbaines mais ne remplissent pas les conditions “sociales” à condition que le permis d’environnement ait été soumis à l’autorité compétente avant le 1er janvier 2024 pour les travaux immobiliers qui ont encore lieu jusqu’au 31 décembre 2024 au plus tard seront toujours soumis au taux réduit de TVA de 6 %. Ensuite, ce ne sera plus possible. L’intervenant soulève quelques questions à ce sujet: — Le vice-premier ministre pourrait-il expliquer la disposition transitoire prévue au paragraphe 8 en projet? Elle est relativement hermétique, même pour un juriste. — Pourquoi ne pas avoir prévu, comme en 2009-2010, un régime transitoire en fonction du dépôt du permis d’urbanisme, devenu permis d’environnement, avant une certaine date? Cela aurait au moins garanti une sécurité juridique en cas de faillite d’un entrepreneur ou de retard dans les travaux. — Pourquoi le régime de démolition et de recons- truction est-il soumis pour l’ensemble du territoire à la condition que le permis d’environnement soit déposé à partir du 1er juillet 2023 et, pour le régime des 32 zones urbaines, à partir du 1er janvier 2024? — L’intervenant a d’ailleurs eu connaissance d’une situation où le dossier du permis d’environnement était déjà “en ligne” le 28 juin 2023, mais a apparemment été effectivement envoyé le 3 juillet 2023 (le maître d’ouvrage est actuellement en attente d’une explication sur ce retard). Si seule cette dernière date est prise en compte et que, en raison de problèmes informatiques au sein du gouvernement flamand, le maître d’ouvrage manque l’occasion d’appliquer le taux réduit, son seul recours 3697/005 DOC 55 24 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E redmiddel een beroep te doen op artikel 1382 van het Burgerlijk Wetboek. De spreker begrijpt op basis van de werkzaamheden binnen de commissie voor Justitie dat ook deze kans zou verdwijnen bij de hervorming van het buitencontractueel aansprakelijkheidsrecht. Afdeling 2 – Verlaagd btw-tarief met betrekking tot de installatie van warmtepompen (art. 61 en 62) Momenteel geldt er tot 31 december 2023 een ver- laagd btw-tarief voor de installatie van fotovoltaïsche of thermische zonnepanelen en warmtepompen in privéwoningen jonger dan 10 jaar. De kosten voor de installatie van zonnepanelen is volgens de memorie van toelichting voortdurend ge- daald en wordt daarom niet langer noodzakelijk geacht (DOC 55 3697/001, blz. 62). De maatregel voor de installatie van warmtepompen wordt met één jaar verlengd. Deze maatregel doet de spreker denken aan de peri- ode 2005-2007 waarbij fiscale stimuli werden gegeven voor de installatie van toen nog peperdure fotovoltaïsche zonnepanelen. Als warmtepompen duur zijn, wacht men beter tot ze goedkoper zijn geworden. Het verlaagd btw-tarief van 6 % voor warmtepompen geldt enkel als ze wordt geïnstalleerd in een woning die in gebruik is genomen en minder dan 10 jaar oud is. In dat geval gaat het over een relatief nieuwe woning met een eveneens relatief nieuwe verwarmingsinstallatie. Het is een financieel dwaze maatregel om mensen aan te zetten om die relatief nieuwe verwarmingsinstallatie af te breken voor een fiscaal gesubsidieerde dure warmte- pomp. Men verslijt beter eerst de bestaande installatie. Des te meer omdat de installatie van een warmtepomp gepaard gaat met het opbreken van de bestaande vloer om vloerverwarming te leggen, dat bovendien van de toepassing van het verlaagd btw-tarief wordt uitgesloten. Tot slot citeert de spreker de volgende passage: “Om ervoor te zorgen dat alle burgers in aanmerking kunnen komen voor het verlaagd btw-tarief van 6 pct. voor deze handelingen, worden nieuwbouw en recentere woningen derhalve ook afgedekt.” (DOC 55 3697/001, blz. 64). Kan de vice-eersteminister verduidelijken hoe de installatie van een warmtepomp in aanmerking komt voor het verlaagd btw-tarief van 6 % bij nieuwbouw? Er wordt immers vereist dat de woning in gebruik is genomen. est d’invoquer l’article 1382 du Code civil. L’intervenant croit savoir, d’après les travaux de la commission de la Justice, que cette possibilité disparaîtrait également avec la réforme du droit de la responsabilité extracontractuelle. Section 2 – Taux de TVA réduit en ce qui concerne l’installation de pompes à chaleur (art. 61 et 62) Actuellement, un taux réduit de TVA s’applique jusqu’au 31 décembre 2023 pour l’installation de panneaux solaires photovoltaïques ou thermiques et de pompes à chaleur dans les habitations privées de moins de 10 ans. Le coût de l’installation de panneaux solaires a conti- nuellement diminué, selon l’exposé des motifs, et il n’est donc plus considéré comme nécessaire d’encourager fiscalement ces opérations (DOC 55 3697/001, p. 62). La mesure relative à l’installation de pompes à chaleur est prolongée d’un an. Cette mesure rappelle à l’intervenant la période 2005- 2007 lors de laquelle des incitants fiscaux avaient été accordés pour l’installation de panneaux solaires pho- tovoltaïques, alors encore très coûteux. Si les pompes à chaleur sont chères, il vaut mieux attendre qu’elles deviennent moins chères. La réduction de la TVA à 6 % pour les pompes à chaleur ne s’applique qu’aux pompes installées dans les habitations occupées qui ont moins de dix ans, soit des habitations relativement neuves dotées d’un système de chauffage lui aussi relativement neuf. Encourager les propriétaires à remplacer ces installations de chauffage relativement neuves par une pompe à chaleur onéreuse subsidiée sur le plan fiscal constitue une mesure finan- cièrement insensée. En effet, il serait préférable d’user d’abord l’installation existante, d’autant plus que l’ins- tallation d’une pompe à chaleur nécessite de casser le sol existant pour poser un chauffage au sol, qui est en outre exclu du champ d’application du taux réduit de TVA. L’intervenant conclut son intervention en citant le passage suivant: “Afin que l’ensemble de la popula- tion puisse bénéficier du taux de TVA réduit de 6 p.c. pour ces opérations, les logements neufs et les loge- ments plus récents sont dès lors visés également.” (DOC 55 3697/001, p. 64). Le vice-premier ministre pourrait-il préciser comment l’installation de pompes à chaleur dans les nouvelles constructions pourra don- ner droit au taux réduit de TVA à 6 %? En effet, l’une des conditions pour pouvoir bénéficier de ce taux est d’occuper l’habitation concernée. 25 3697/005 DOC 55 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E De heer Dieter Vanbesien (Ecolo-Groen) stipt aan dat dit ontwerp de omzetting is van de afspraken en compromissen die door de regering gesloten werden in het kader van het begrotingsconclaaf. De spreker denkt dat de omzetting daarvan correct is en hij gaat het debat hierover niet opnieuw doen. Er is echter één technische vraag die de spreker zou wil stellen in verband met de verminderde btw op sloop en heropbouw. In de permanente regeling staat namelijk dat het verlaagd tarief is niet van toepassing op: 1° werken in onroerende staat en andere onroerende handelingen die geen betrekking hebben op de eigenlijke woning, zoals bebouwingswerkzaamheden, tuinaanleg en oprichten van afsluitingen; 2° werken in onroerende staat en andere onroerende handelingen die tot voorwerp hebben de bestanddelen of een gedeelte van de bestanddelen van zwembaden, sauna’s, midgetgolfbanen, tennisterreinen en dergelijke installaties; 3° gehele of gedeeltelijke reiniging van een woning. In de overgangsmaatregel staat echter enkel het volgende: Het verlaagd tarief is niet van toepassing op het gedeelte van de prijs van de levering dat betrekking heeft op zwembaden, sauna’s, midgetgolfbanen, ten- nisterreinen en dergelijke installaties. In de overgangsmaatregeling staat dus, in tegen- stelling tot de huidige en toekomstige regeling, geen uitzondering voor werken zoals bebouwingswerkzaam- heden, tuinaanleg en oprichten van afsluitingen, of de reiniging van een woning. Is daar een specifieke reden voor of is hier sprake van een vergetelheid die nog kan gecorrigeerd worden? De heer Wouter Vermeersch (VB) merkt op dat hij graag van elk van deze maatregelen in deze program- mawet de begrotingsimpact zou willen kennen. — Hervorming van de bankentaks Voorafgaand aan de begrotingsbesprekingen was de vice-eersteminister geen voorstander van de ban- kentaks. De vice-eersteminister zei toen het volgende: “We kunnen er beter voor zorgen dat de winsten van de banken bij de spaarders terechtkomen in plaats van in onze staatspot.”. Toen ging de spreker akkoord met zijn vaststelling. Vandaag doet hij dat nog steeds. Bijgevolg kan hij deze maatregel niet steunen. M. Dieter Vanbesien (Ecolo-Groen) fait remarquer que le projet à l’examen vise à transposer dans la législation les accords et compromis conclus par le gouvernement dans le cadre du conclave budgétaire. L’intervenant estime que cette transposition est correcte et il ne souhaite pas rouvrir le débat à ce sujet. L’intervenant souhaiterait toutefois poser une question technique concernant le taux réduit de TVA applicable à la démolition et à la reconstruction. En effet, le dispositif permanent dispose que ce taux réduit ne s’appliquera pas: 1° aux travaux et autres opérations de nature immo- bilière, qui ne sont pas affectés au bâtiment d’habitation proprement dit, tels que les travaux de culture ou de jardinage et les travaux de clôture; 2° aux travaux et autres opérations de nature immo- bilière, qui ont pour objet tout ou partie des éléments constitutifs de piscines, saunas, mini-golfs, courts de tennis et installations similaires; 3° au nettoyage de tout ou partie d’un bâtiment d’habitation. Or, la mesure transitoire ne dispose que ce qui suit: “Le taux réduit n’est pas applicable à la partie du prix relative aux piscines, saunas, mini-golfs, courts de tennis et installations similaires.” Contrairement au dispositif actuel et futur, la mesure transitoire ne prévoit donc aucune exception pour des travaux comme les travaux de culture ou de jardinage et les travaux de clôture, ou le nettoyage d’une habitation. Une raison particulière le justifie-t-elle, ou s’agit-il d’un oubli qui peut encore être corrigé? M. Wouter Vermeersch (VB) souligne qu’il souhaiterait connaître l’impact budgétaire de chacune des mesures de la loi-programme à l’examen. — Réforme de la taxe bancaire Avant les discussions budgétaires, le vice-premier mi- nistre n’était pas favorable à la taxe bancaire. À l’époque, il avait indiqué ce qui suit: “Nous ferions mieux de veiller à ce que les bénéfices des banques reviennent aux épargnants plutôt qu’aux caisses de l’État” (traduction). L’intervenant partageait ce constat à l’époque et il n’a pas changé d’avis. En conséquence, il ne pourra pas soutenir cette mesure. 3697/005 DOC 55 26 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E Dat zegt onder andere professor Degryse die in deze commissie heeft deelgenomen aan een hoorzitting over de spaarrentes. Wat de spaarrente ook mee omlaag drukt is de bankentaks die 0,35 % bedraagt, dus 35 ba- sispunten en ook van toepassing is op spaarrekeningen. Daarbovenop betalen de banken een bijdrage voor het Garantiefonds. Die bijkomende kosten zijn goed voor een aandeel van 40 basispunten, misschien zelfs meer. Dat geld vloeit dus door naar de begroting, maar dus niet naar de spaarder. Behalve de spaarders die op hun spaargeld een goede vergoeding wensen, is er dus ook de federale regering. Die legt allerlei heffingen op het spaargeld. Er is een bankentaks plus de heffing voor het waarborgfonds. Deze regering heeft die taksen en heffingen de afgelo- pen jaren nog verder opgedreven. Dat betekent dat de rente die de banken betalen wel stijgt, alleen gaat het geld deels naar de staatskas. Zelfs toen het spaargeld maar 0,11 % opbracht voor de spaarder, verdiende de staat er meer aan dan de spaarder. — Wijziging van het Wetboek der registratie-, hypotheek- en griffierechten met betrekking tot de vestigingen en overdrachten van erfpacht- en opstalrechten Het registratierecht van 2 % dat in principe verschuldigd is op de contracten tot vestiging van een erfpacht- of opstalrecht en tot overdracht daarvan, wordt verhoogd tot 5 %, met het oog op de financiering van uitgaven in het algemeen belang. Trouwens veel van de belasting- verhogingen in deze teksten worden verantwoord door “het algemeen belang”. Belastingen verhogen blijkt voor deze regering een zaak van “algemeen belang” te zijn, waarvan akte. In de begrotingstabel die dit parlement op 10 oktober heeft ontvangen, staat dat het tarief inzake het registra- tierecht of erfpacht stijgt van 2 % naar 4 %. Dus eerst 4 %, nu 5 %. Het lijkt toch wel erg grote willekeur dat percentage eerst op 4 % te leggen en later op 5 %. Dit is volgens de spreker niet in het algemeen belang. — Wijziging van de wet van 3 april 1997 betreffende het fiscaal stelsel van gefabriceerde tabak Deze regering rekent in de begroting op een zeer sterke stijging van de accijnsinkomsten ten belope van 272 miljoen euro (van 2,971 miljard euro naar 3,244 miljard euro), wat nooit eerder is gerealiseerd. Dit on- danks het feit dat de accijnsverhoging grofweg 4 keer zo hoog is dan in 2023, en men dit jaar door de daling Le professeur Degryse, qui a participé à une audition organisée par cette commission sur les taux d’épargne, notamment, partage lui aussi cette position. En effet, la taxe bancaire qui s’élève à 0,35 %, soit 35 points de base, et qui s’applique aussi aux comptes d’épargne fait également baisser les taux d’épargne. En outre, les banques versent une contribution au Fonds de garantie. Ces frais supplémentaires représentent une part de 40 points de base, voire plus. Ces moyens reviendront donc au Trésor, et pas aux épargnants. Il faut donc tenir compte des épargnants qui souhaitent que leur épargne génère un rendement correct, mais aussi du gouvernement fédéral, qui impose toutes sortes de prélèvements sur l’épargne. À la taxe bancaire s’ajoutent les prélèvements en faveur du Fonds de garantie. Ces dernières années, le gouvernement a encore alourdi cette taxe et ces prélèvements, ce qui signifie que les intérêts payés par les banques augmentent mais qu’une partie de cet argent revient au Trésor. Même lorsque l’épargne ne rapportait que 0,11 % à l’épargnant, elle rapportait plus à l’État qu’à celui-ci. — Modification du Code des droits d’enregistrement, d’hypothèque et de greffe relative aux constitutions et cessions de droits d’emphytéose et de superficie Les droit d’enregistrement dus en principe sur les contrats constitutifs de droits d’emphytéose ou de super- ficie et leurs cessions seront portés de 2 à 5 %, en vue de financer des dépenses d’intérêt général. D’ailleurs, nombre des augmentations d’impôts prévues dans le texte à l’examen sont justifiées par “l’intérêt général”. Ce gouvernement considère qu’augmenter les impôts relève de “l’intérêt général”, dont acte. Le tableau budgétaire reçu le 10 octobre par le Parlement indique que le taux des droits d’enregistrement applicables aux droits d’emphytéose passera de 2 % à 4 %. D’abord 4 %, puis 5 %. Le gouvernement semble tout de même prendre une décision très arbitraire en fixant d’abord ce taux à 4 %, puis à 5 %. L’intervenant estime que cette mesure n’est pas prise dans l’intérêt général. — Modification de la loi du 3 avril 1997 relative au régime fiscal des tabacs manufacturés Dans son budget, le gouvernement table sur une très forte hausse des recettes liées aux accises, à concur- rence de 272 millions d’euros (de 2,971 milliards d’euros à 3,244 milliards d’euros), ce qui ne s’est jamais produit jusqu’ici, et ce, bien que l’augmentation des accises soit environ quatre fois plus élevée qu’en 2023 et que 27 3697/005 DOC 55 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E van het legale marktvolume al circa 300 miljoen euro achterloopt op de begroting. De spreker wijst erop dat hij deze discussie over de inkomsten van de accijnzen hier al gevoerd heeft,. Zijn stelling is dat de opbrengsten van deze accijnzen achterlopen en zwaar achterlopen. De stelling van de vice-eersteminister in deze commissie was dat de ta- baksinkomsten op schema zijn. Gelukkig zijn er de open data van de FOD Financiën om die discussie te beslechten. En wat blijkt? Volgens de cijfers van FOD Financiën liggen de accijnsinkom- sten uit tabaksproducten in de eerste 10 maanden van 2023.135 miljoen euro lager dan vorig jaar, hoewel de raming voor het volledige jaar rekent op een stijging van 200 miljoen euro wat dus, om in de terminologie van de begrotingsbespreking te blijven, een zware overraming is. Hoewel de memorie van toelichting van het ont- werp van programmawet duidt dat “in de budgettaire berekeningen al rekening wordt gehouden met een hogere prijselasticiteit, en dus met een daling van de verkochte volumes” (DOC 55 3697/001, blz. 35) lijkt de vice-eersteminister opnieuw veel te weinig rekening te houden met de sterke en aanzienlijke dalingen in de legale volumes die het onvermijdelijke gevolg zullen zijn van de drastische accijnsverhoging. De accijnsverhoging is beduidend lager op de goed- koopste sigaretten dan op duurdere merken, wat de markt zal verstoren en vervanging door goedkopere producten in de hand werkt. Als men de accijnsverhoging toepast op verschillende prijspunten in de markt, stelt de spreker vast dat belastingverhoging op duurdere sigarettenmerken ongeveer 2,09 euro per 20 stuks bedraagt, terwijl dit op de goedkoopste merken maar 1,57 euro is. In het huidige ontwerp krijgen goedkope sigaretten voor 2024 dus een bijkomend belastingvoordeel dat oploopt tot meer dan 0,50 euro per pakje van 20 stuks. Dit gaat volledig in tegen de volksgezondheidsdoelstel- lingen en de aanbevelingen van gezondheidsorganisaties die worden geciteerd in de memorie van toelichting “om te vermijden dat het gezondheidsbeleid wordt ondermijnd door substitutie” (DOC 55 3697/001, blz. 35). Dit ondergraaft bijkomend de begrotingsdoelstelling. Goedkopere sigaretten worden veel lager belast dus indien meer rokers opteren voor een goedkoper merk of variant, eroderen dus de fiscale ontvangsten. Vanuit le budget 2023 enregistre déjà un manque à gagner d’environ 300 millions d’euros en raison de la baisse du volume des ventes sur le marché légal. L’intervenant souligne qu’il a déjà mené cette discus- sion sur le produit de ces accises en commission, en affirmant que leur produit réel est (largement) inférieur aux estimations. Or, le vice-premier ministre a affirmé devant cette commission que les recettes liées au tabac réellement perçues correspondent aux estimations. Heureusement, les données ouvertes du SPF Finances permettent de trancher cette discussion. Et ces don- nées nous apprennent que le produit des accises sur les produits du tabac perçu au cours des dix premiers mois de 2023 est inférieur de 135 millions d’euros à celui de l’année dernière, alors que l’on tablait, pour l’année entière, sur une augmentation de 200 millions d’euros, ce qui constitue donc, pour rester dans le champ termi- nologique budgétaire, une forte surestimation. Bien que l’exposé des motifs du projet de loi-pro- gramme indique que “les calculs budgétaires tiennent déjà compte d’une élasticité-prix plus élevée, et donc d’une diminution des volumes vendus” (DOC 55 3697/001, p. 35), le vice-premier ministre semble de nouveau bien trop peu tenir compte des diminutions significatives des volumes légaux qui découleront inévitablement de l’augmentation substantielle des accises. L’augmentation des accises est nettement plus faible sur les cigarettes les moins chères que sur les marques plus onéreuses, ce qui entraînera une distorsion du marché et encouragera la substitution par des produits moins chers. En appliquant l’augmentation des accises à différents segments de prix sur le marché, l’intervenant constate que l’augmentation des taxes sur les marques de cigarettes les plus chères avoisinera les 2,09 euros par paquet de 20 unités, contre seulement 1,57 euros pour les marques les moins chères. En vertu de l’actuel projet de loi, les cigarettes bon marché bénéficieront, en 2024, d’un avantage fiscal supplémentaire de plus de 0,50 euros par paquet de 20. Or, cela va totalement à l’encontre des objectifs de santé publique et des recommandations des organi- sations de santé mentionnés dans l’exposé des motifs et visant à “éviter de saper la politique de santé par la substitution.” (DOC 55 3697/001, p. 35). Cela compromet en outre la concrétisation de l’objectif budgétaire. Les cigarettes moins chères seront beaucoup moins taxées, ce qui fera diminuer les recettes fiscales si davantage de fumeurs optent pour une marque ou 3697/005 DOC 55 28 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E beide oogpunten is dit dus contraproductief en niet verdedigbaar. De spreker vindt het aangewezen dat de accijnsverhoging wordt herzien zodat op zijn minst de impact op de verschillende types sigaretten in de markt meer gelijk behandelt. — Verlaagd btw-tarief met betrekking tot de afbraak en heropbouw van gebouwen op het hele Belgische grondgebied De vastgoedpromotoren lopen storm tegen de hogere btw voor sloop en heropbouw. De bouwsector heeft het over “menselijke en financiële drama’s”. In de pers kon de spreker het schrijnende verhaal lezen van een vrouw waarvan haar budgetappartement ineens ruim 30.000 euro duurder werd. Door het verdwijnen van de 6 % btw voor bouwpromotoren wordt dat “budget- appartement” in een klap meer dan 30.000 euro duurder. Meerdere burgers die met een bouwpromotor in zee gingen voor de bouw van een appartement of sleutel- op-de-deur woning, melden aan de redacties dat ze vele tienduizenden tot vijftigduizend euro meer moeten budgetteren. De vraag die toen aan het kabinet van de vice-eerste- minister gesteld werd was of er voor deze mensen nog een overgangsmaatregel komt? De spreker citeert het antwoord van het kabinet: “Wij hebben veel moeite gedaan om de uitzonderingsmaatregel van 6 % te behouden. Daar was 300 miljoen euro extra budget voor nodig, maar daarover was er binnen de regering geen akkoord. Het geld is er niet. We hebben de bouwpromotoren duidelijk verwittigd dat de einddatum 31 december was, maar ik weet dat sommigen daar anders over gecommuniceerd hebben. Dat is heel erg, daar gaan drama’s van komen.” In de tekst van de memorie van toelichting van dit ontwerp van programmawet is wel sprake van een “een zachte overgang” (DOC 55 3697/001, blz. 57). Maar hoe zit dat nu concreet voor die dame die 30.000 euro meer moet betalen voor budgetappartement? Of die andere burgers, die met een bouwpromotor in zee gingen voor de bouw van een appartement of sleutel-op-de-deur woning, en die melden aan de mediaredacties dat ze vele tienduizenden tot vijftigduizend euro meer moeten budgetteren? Is er dan extra geld gevonden? une variante moins chère. Il s’agit donc, sur ces deux plans, d’une mesure contre-productive et indéfendable. L’intervenant estime qu’il conviendrait de revoir l’aug- mentation des accises pour en uniformiser au moins davantage l’impact sur les différents types de cigarettes commercialisées. — Taux de TVA réduit en ce qui concerne la démolition et reconstruction de bâtiments sur l’ensemble du territoire belge Les promoteurs immobiliers s’insurgent contre la hausse de la TVA applicable à la démolition et à la reconstruction. Le secteur de la construction évoque “des drames humains et financiers”. L’intervenant a pu lire dans la presse le témoignage poignante d’une femme dont l’appartement à petit prix est devenu soudainement plus cher de 30.000 euros. En raison de la suppression de la TVA à 6 % pour les promoteurs immobiliers, le coût de cet “appartement à petit prix” a subitement augmenté de 30.000 euros. Plusieurs citoyens qui se sont associés à un promo- teur immobilier pour la construction d’un appartement ou d’une maison clé en main ont rapporté à la rédaction qu’ils avaient dû prévoir un budget supplémentaire de plusieurs dizaines de milliers d’euros, jusqu’à cinquante mille euros. La question alors posée au cabinet du vice-premier ministre visait à savoir si une mesure transitoire serait prévue pour ces personnes. L’intervenant cite la réponse du cabinet: “Nous avons fait beaucoup d’efforts pour maintenir l’exception de 6 %. Nous avions besoin d’un budget supplémentaire de 300 millions d’euros pour son maintien, mais il n’a pas été possible de trouver un accord à ce sujet au sein du gouvernement. Les moyens disponibles ne le permettent pas. Nous avons clairement informé les promoteurs de la construction que l’échéance était fixée au 31 décembre, mais je sais que certains ont fait circuler d’autres informations. C’est très grave, car cela va causer des drames”. Le texte de l’exposé des motifs de ce projet de loi- programme mentionne bien une “transition douce” (DOC 55 3697/001, p. 57). Mais qu’arrivera-t-il concrè- tement à cette dame qui doit payer 30.000 euros de plus pour un appartement à un prix modéré? Ou aux autres citoyens qui se sont associés à un promoteur immobilier pour la construction d’un appartement ou d’une maison clé en main, et qui déclarent dans les médias qu’ils doivent prévoir un budget supplémentaire de plusieurs dizaines de milliers d’euros, jusqu’à cinquante mille euros? A-t-on trouvé des moyens supplémentaires? 29 3697/005 DOC 55 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E De heer Benoît Piedboeuf (MR) legt uit dat de be- oogde regeling met betrekking tot de kaaimantaks inhoudt dat een natuurlijke persoon op transparante wijze wordt belast indien die houder is van aandelen van een vennootschap die op haar beurt rechtstreeks of onrechtstreeks houder is van aandelen binnen een door de kaaimantaks beoogde juridische constructie. De spreker stelt vast dat de praktische uitvoering niet eenvoudig is, omdat iemand die slechts enkele aandelen bezit geen deel uitmaakt van de raad van bestuur en niet op de hoogte kan zijn van die participatie. Hoe moet men zich in de praktijk schikken naar de belastingwet en waarom wordt de maatregel niet beperkt tot natuurlijke personen met zeggenschap in de vennootschap en met toegang tot die informatie? Nog steeds in verband met de kaaimantaks is het zo dat voor veel Belgische natuurlijke personen de governance van hun onderneming verloopt via een administratiekantoor in Nederland, maar vooralsnog is niet duidelijk of een administratiekantoor als een juridi- sche constructie kan worden beschouwd. De vraag is dus heel eenvoudig: is een administratiekantoor een juridische constructie of niet? Wat de CFC’s betreft, beoogt de programmawet de invoering van een nieuw stelsel dat het mogelijk moet maken de dochtervennootschap te belasten voor de in- komsten die in belastingparadijzen worden gegenereerd. Kan bijvoorbeeld uit het feit dat men een goed twee keer zo snel kan afbetalen, worden afgeleid dat men met een belastingparadijs te maken heeft? Met andere woorden: wordt een schikking die het mogelijk maakt een investering anders in de tijd te verdelen als een belastingparadijs beschouwd? Volstaat het dus gewoon naar de wijziging in de tijdlijn te kijken om een bepaalde plaats als een belastingparadijs te beschouwen? Met betrekking tot diezelfde voorwaarde kennen tal van landen een stelsel van fiscale consolidatie. Ook België beschikt over een regeling, maar die is niet zo ruim als in sommige andere landen; die consolidatie- regeling voorziet in de aftrekbaarheid van de verliezen van de vennootschappen die deel uitmaken van de groep. Wordt rekening gehouden met de consolidatie in het buitenland om te oordelen of de CFC-regeling in België van toepassing is? De programmawet beoogt een uitzondering op de CFC-regel voor de substance in te stellen, om na te gaan of de buitenlandse entiteit voldoende substance heeft. De buitenlandse entiteit moet dus een zoge- naamde substantiële activiteit uitvoeren. Hoe moet dat substance-criterium worden toegepast op holdings, waarvan de rol beperkt is tot het houden van aandelen? M. Benoît Piedboeuf (MR) explique que le nouveau texte relatif à la taxe Caïman prévoit qu’une personne physique sera taxée en transparence si elle détient des actions d’une société qui elle-même en détient directement ou indirectement dans une construction juridique visée par la taxe. L’intervenant constate que la mise en pratique n’est pas facile parce qu’une personne qui détient quelques actions n’est pas parti au conseil d’administration et n’a pas de moyens de connaître cette participation. Comment en pratique doit-elle s’y prendre pour se mettre en conformité avec la loi fiscale et pourquoi ne pas limiter la mesure à des personnes physiques qui ont leur mot à dire dans la société et qui ont accès à ces informations? Toujours par rapport à cette taxe Caïman, de nom- breuses personnes physiques belges ont organisé la gouvernance de leur entreprise au travers d’un bureau administratif aux Pays-Bas mais on ne sait pas à ce jour si le bureau administratif est oui ou non une construction juridique. La question est alors très simple: est-ce qu’un bureau administratif est oui ou non une construction juridique? En ce qui concerne les CFC, la loi programme prévoit un nouveau régime qui vise à permettre de taxer dans le chef de la société filiale les revenus réalisés dans des paradis fiscaux. Est-ce que le fait par exemple de pouvoir amortir deux fois plus vite un bien constitue une façon de considérer qu’il s’agit d’un paradis fiscal? Autrement dit, est-ce que une disposition qui permet de répartir dans le temps différemment un bien investi est considérée comme un paradis fiscal? Est-ce que donc une simple effet de timing peut aider à qualifier un endroit comme paradis fiscal? Sur cette même condition, de nombreux pays connaissent un régime de consolidation fiscale. Il existe un régime en Belgique mais qui n’est pas aussi large que dans certains pays et ce régime de consolidation permet de déduire les pertes de société qui font partie du groupe. Est-ce que oui ou non on tient compte de la consolidation à l’étranger pour apprécier l’application du régime CFC en Belgique? Alors la loi programme prévoit une exception à la règle de CFC pour la substance, voir si l’entité étrangère a suffisamment de substance. Et donc l’entité étrangère doit réaliser une activité dite substantielle. Comment faut- il appliquer ce critère de substance pour des sociétés holdings dont le seul rôle est de détenir des actions? Le vice-premier ministre peut-il confirmer que l’intention 3697/005 DOC 55 30 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E Kan de vice-eersteminister bevestigen dat de wetgever niet van plan is de facto alle holdings uit te sluiten van het begrip substance? Voorts is de belastingheffing van buitenlandse entitei- ten in België beperkt tot de entiteiten die rechtstreeks in handen zijn van een Belgische belastingplichtige. Kan de vice-eersteminister bevestigen dat het wetsontwerp niet tot doel heeft in België belastingen te heffen op de uitgekeerde inkomsten die indirect in handen zijn van een Belgische belastingplichtige? Zo ja, waarom wil men de Belgische vennootschappen dan vragen dat ze de indirect aangehouden CFC’s vermelden in hun belastingaangifte? De programmawet beoogt tevens te bepalen dat voor de CFC’s alleen de inkomsten uit het passief worden belast bij de Belgische aandeelhouder. Kan de vice- eersteminister bevestigen dat die bepaling inderdaad alleen betrekking heeft op de inkomsten die de onder- nemingen genereren uit het louter herfactureren van diensten en goederen, wat dan zou kunnen worden beschouwd als een passieve actie? Wat de gespecialiseerde vastgoedinvesteringsfondsen betreft, beoogt de programmawet een aanvullende hef- fing voor vennootschappen die een exittaks van 15 % hebben betaald ingeval ze geen vijf jaar in dat model zijn gebleven. Indien een supplement van 10 % moet worden betaald om te komen tot 25 % is het de vraag of dat supplement wordt berekend op de aanvangswaarde van de vennootschap of op de waarde bij de exit. Wat ten slotte het verlaagde btw-tarief voor de afbraak en heropbouw van gebouwen op het hele Belgische grondgebied betreft, bevat de programmawet een dead- line, namelijk 1 juli 2023. Hoe wordt de keuze voor die datum verantwoord? Waarom voorziet de wetgever, ingeval een vastgoedverrichting in een bepaalde periode wordt gerealiseerd, namelijk op 2 of 3 juli, niet in een iets langere overgangsperiode ten opzichte van wat het geval is voor vastgoedverrichtingen die al een tijdje aan de gang zijn maar waarvoor de vergunning niet voor 1 juli 2023 werd uitgereikt? De heer Marco Van Hees (PVDA-PTB) heeft meerdere opmerkingen en vragen over verschillende aspecten van het hier besproken ontwerp van programmawet. — Opmerkingen van de Raad van State Helemaal aan het begin van zijn advies wijst de Raad van State erop dat hij slechts vijf dagen de tijd heeft gekregen om dit wetsontwerp te onderzoeken: “In het algemeen kan worden aanvaard dat bepalingen die een du législateur n’est pas d’exclure de facto toutes les sociétés holdings de la notion de substance? Par ailleurs, la taxation des entités étrangères en Belgique est limitée aux entités qui sont détenues direc- tement par un contribuable belge. Le vice-premier-mi- nistre confirme-t-il que la loi ne prévoit pas de taxer en Belgique les revenus distribués détenus indirectement par un contribuable belge? Si c’est la cas, pourquoi alors demander que les sociétés belges indiquent les CFC détenues indirectement dans leur déclaration? La loi programme prévoit également que pour les CFC seuls les revenus du passif sont imposés dans le chef de l’actionnaire belge. Le vice-premier ministre peut-il confirmer que cette disposition ne vise effectivement que les revenus que les entreprises tirent de la simple refacturation de services et de biens, ce qu’on peut alors considérer comme étant une action passive? En ce qui concerne les fonds d’investissements immo- biliers spécialisés, la loi programme prévoit une taxation complémentaire pour des sociétés qui ont payé une exit taxe de 15 % si jamais elle ne reste pas dans le modèle pendant 5 ans. Si un supplément de 10 % doit être payé pour arriver au 25 %, est-ce que ce supplément se calcule sur la valeur de la société au départ et non pas à la sortie? Enfin, en matière du taux de TVA réduit en ce qui concerne la démolition et reconstruction de bâtiments sur l’ensemble du territoire belge, la loi programme prévoit une date butoir, à savoir le 1er juillet 2023. Qu’est-ce qui justifie le choix de cette date et qu’est-ce qui fait que si pendant une période, à savoir le 2 ou 3 juillet, l’opération immobilière est réalisée, le législateur ne prévoit pas une période transitoire un peu plus longue par rapport à des opérations immobilières qui sont déjà bien en cours mais dont le permis n’a pas été déposé avant le 1er juillet 2023? M. Marco Van Hees (PVDA-PTB) formule plusieurs remarques et questions relatives à plusieurs sujets lors de son intervention relative à la discussion de cette loi programme. — Observations du Conseil d’État Au tout début de son avis, le Conseil d’État signale qu’il n’a eu que 5 jours pour analyser ce texte et souligne que: “D’une manière générale, il peut être admis que des dispositions étroitement liées au budget de l’année 2024 31 3697/005 DOC 55 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E nauwe band vertonen met de begroting voor het jaar 2024, een spoedeisend karakter vertonen. Voor een aantal artikelen van het voorontwerp wordt die nauwe band evenwel niet of onvoldoende duidelijk aangetoond.” (DOC 55 3697/001, blz. 278). Meer in het bijzonder met betrekking tot het deel van het ontwerp van programmawet over fiscaliteit verklaart de Raad van State dat “het voorontwerp (…) heel wat nieuwe fiscale bepalingen [bevat]” (DOC 55 3697/001, blz. 281), bijvoorbeeld met betrekking tot de belas- tingheffing voor CFC’s, het verlaagde btw-tarief voor afbraakwerkzaamheden en de SIAT-regeling. Bijgevolg merkt de Raad van State op: “De Raad van State, afdeling Wetgeving, betreurt ten zeerste dat deze belangrijke nieuwe fiscale regelingen zijn ondergebracht in een programmawet waarover een advies binnen een termijn van vijf werkdagen wordt gevraagd. Doordat met spoedeisendheid moet worden geadviseerd, kan de Raad van State onmogelijk zijn rol van juridisch raadgever van de regering en van het parlement op bevredigende wijze vervullen, terwijl dat zeker voor dergelijke belangrijke regelingen met een hoge moeilijkheidsgraad nochtans uiterst belangrijk is” (DOC 55 3697/001, blz. 282). De Raad van State besluit: “Doordat de Raad van State niet de tijd heeft gekregen om elk van de bepalingen van het voorontwerp aan een diepgaand onderzoek te onderwerpen, vormen de hierna geformuleerde opmer- kingen slechts het resultaat van een eerste onderzoek, zonder enige garantie dat alle fundamentele proble- men zijn gedetecteerd en afdoende zijn geanalyseerd.” (DOC 55 3697/001, blz. 282). De vice-eersteminister krijgt met andere woorden tweemaal een slecht rapport: — de Raad van State kan slechts een oppervlakkige analyse maken van de maatregelen die in dat wetsont- werp zijn opgenomen; — het Rekenhof is verbijsterd over de budgettaire ramingen van de ontvangsten in deze begroting, ook ten aanzien van bepaalde maatregelen in dit ontwerp van programmawet (zoals de kaaimantaks of het rendement uit de registratierechten). — Jaarlijkse taks op de kredietinstellingen Zoals aangekondigd in het raam van de begrotingsno- tificaties heeft de vice-eersteminister beslist om het tarief van 0,13 % op te trekken naar 0,175 % voor het deel van het gemiddelde bedrag van de klantenschuld dat in het jaar voorafgaand aan het aanslagjaar 50 miljard euro overschrijdt. présentent un caractère urgent. Pour un certain nombre d’articles de l’avant-projet, ce lien étroit n’est toutefois pas démontré ou n’est pas démontré avec suffisamment de clarté.” (DOC 55 3697/001, p. 278). Plus précisément, concernant le volet fiscalité de la loi-programme, le Conseil d’État affirme que “l’avant- projet contient bon nombre de dispositions fiscales nouvellesÏ (DOC 55 3697/001, p. 281) en termes, par exemple, de taxation des CFC, de taux réduit de TVA sur les démolitions et du régime SIAT. Par conséquent: “Le Conseil d’État, section de légis- lation, déplore vivement que ces nouveaux régimes fiscaux soient insérés dans une loi-programme qui fait l’objet d’une demande d’avis dans un délai de cinq jours ouvrables. L’avis devant être rendu en urgence, il n’est pas possible pour le Conseil d’État de remplir son rôle de conseiller juridique du gouvernement et du Parlement de manière satisfaisante, alors qu’il est cru- cial qu’il puisse le faire, certainement pour des mesures d’une telle importance qui présentent un degré élevé de complexité.” (DOC 55 3697/001, p. 282). Et le Conseil d’État conclut: “Dès lors que le Conseil d’État n’a pas eu le temps de soumettre chacune des dispositions de l’avant-projet à un examen approfondi, les observations formulées ci-après ne sont que le résultat d’un premier examen, sans aucune garantie que tous les problèmes fondamentaux aient été détectés et adéquatement analysés.” (DOC 55 3697/001, p. 282). Donc, le vice-premier ministre reçoit deux mauvais bulletins: — le Conseil d’état ne peut donner que des analyses sommaires des mesures incluses dans ce projet de loi; — la Cour des comptes a exprimé beaucoup de perplexité par rapport aux estimations budgétaires des recettes de ce budget, y compris par rapport à certaines mesure de ce projet de loi-programme (comme la taxe Caïman ou le rendement des droits d’enregistrement). — Taxe annuelle sur les établissement de crédit (TAEC) Comme annoncé dans le cadre des notifications budgétaires, le vice-premier ministre a décidé que le taux de 0,13 % est porté à 0,175 % pour la partie du montant moyen des dettes envers la clientèle au cours de l’année précédente l’exercice d’imposition qui excède 50 milliards d’euros. 3697/005 DOC 55 32 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E Een en ander zal leiden tot hogere ontvangsten ten belope van ongeveer 121 miljoen euro, waarbij nog het einde van de aftrekbaarheid van de bankentaks zelf moet worden opgeteld, wat het totaal op 150 miljoen euro brengt. Vergeleken met de enorme winsten van de banken in 2023 (meer dan 8 miljard euro), blijft die belasting uiteraard een peulschil. Voorts is de vice-eersteminister, andermaal binnen zijn ambitie om “de spaarder te beschermen”, erin ge- slaagd een akkoord te bereiken over het protocol dat zogenaamd moet leiden tot meer transparantie inzake spaargeld. De maatregelen van dat akkoord zijn louter wat gemorrel in de marge: de beperking van het aantal spaarrekeningen dat een bank mag aanbieden, een driemaandelijks overzicht dat de banken naar de klanten moeten sturen, en onlinetoegang tot een spaarcalculator. Alweer een gemiste kans voor deze regering, die dus helemaal niets zal doen om ervoor te zorgen dat spaargeld meer opbrengt, maar die eens te meer is gezwicht voor de desiderata van Febelfin. Het toppunt is dat de afschaffing van de getrouwheids- premie, een van de aanbevelingen die de Belgische Mededingingsautoriteit in haar verslag van vorige maand naar voren had geschoven, in dit protocol helemaal niet aan bod komt. Erger nog, de vice-eersteminister is uitdrukkelijk gekant tegen die afschaffing! Behalve de Hongaarse banken zijn de Belgische banken de enige in Europa die gebruikmaken van dat mechanisme. Wat verantwoordt het behoud van de getrouwheidspremie? Aangezien de vivaldicoalitie het niet eens lijkt te zijn over de afschaffing van de ge- trouwheidspremie, rijst de vraag of een en ander werd besproken in de Ministerraad. — De registratierechten De vice-eersteminister beoogt de registratierechten op te trekken van 2 % naar 5 %. Hij heeft het Rekenhof laten weten dat zulks geen gedragswijziging tot gevolg zal hebben want 5 % is een lager tarief dan de gewes- telijke verkooprechten op onroerend goed. Het Rekenhof benadrukt echter dat de vice-eerste- minister zich vergist: “Zo kunnen o.a. beroepsverkopers genieten van een verkooprecht van 4 % in Vlaanderen en 5 % in Wallonië. Enkel in Brussel is het tarief van het verkooprecht voor beroepsverkopers hoger met 8 % (DOC 55 3646/002, blz. 35).8 Ceci engendrera une augmentation des recettes d’environ 121 millions d’euros, auxquels il faut ajouter la fin de la déductibilité de la taxe bancaire même, ce qui porte à 150 millions d’euros. Bien évidemment, comparée avec les profits exorbi- tants que les banques engendreront en 2023 (plus de 8 milliards d’euros) cette taxation reste infime. Et, toujours dans le contexte de son ambition de “pro- téger l’épargnant”, le vice premier ministre est parvenu à trouver un accord sur le protocole censé améliorer la transparence de l’épargne. Les mesures de cet accord sont très marginales: réduction du nombre de comptes d’épargne qu’une banque peut offrir, envoi d’un compte- rendu trimestriel aux clients et accès en ligne à un calculateur de l’épargne. Encore une opportunité ratée de la part de ce gou- vernement, qui donc ne fera strictement rien pour le rendement de l’épargne, mais qui s’est encore une fois plié au desiderata de Febelfin. Le comble c’est que la suppression de la prime de fidélité, qui est une des recommandations épinglées par l’autorité belge de la concurrence dans son rapport du mois dernier, n’apparaît pas dans ce protocole. Pire encore, le vice-premier ministre s’oppose explicitement à cette suppression! Hormis les banques hongroises, les nôtres sont les seules en Europe à profiter de ce mécanisme. Quelle est la justification pour le maintien de la prime de fidélité? Par rapport aux voix différentes au sein de la Vivaldi, la suppression de la prime de fidélité a-t-elle été abordée au Conseil des ministres? — Droits d’enregistrement Le vice-premier ministre va augmenter le taux des droits d’enregistrement de 2 à 5 %. Il a signalé à la Cour des comptes que cela n’engendrera pas d’effets de comportement car 5 % est un taux inférieur à celui des droits de vente régionaux sur les biens immeubles. Mais la Cour des comptes souligne que le vice-premier ministre se trompe car: “Les vendeurs professionnels peuvent ainsi bénéficier d’un droit de vente de 4 % en Flandre et de 5 % en Wallonie. Le taux applicable au droit de vente des vendeurs professionnels est plus élevé à Bruxelles uniquement (8 %)” (DOC 55 3646/002, p. 35). 33 3697/005 DOC 55 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E Het Rekenhof merkt ook op dat een verhoging van de registratierechten tot verhoogde aftrekken kunnen (sic) leiden in de inkomstenbelastingen met een potentiële ne- gatieve budgettaire impact tot gevolg.” (DOC 55 3646/003, blz. 103) Hoe luidt het antwoord van de vice-eersteminister op die opmerkingen van het Rekenhof? — Vrijstelling van doorstorting van bedrijfsvoorheffing ter compensatie van de verhoging van het minimumloon voor de gelegenheidsarbeiders in de fruit- en groenteteelt De vice-eersteminister is verantwoordelijk voor de tenuitvoerlegging van de spending review betreffende de vrijstellingen van doorstorting van bedrijfsvoorhef- fing, maar hier doet hij daar nog een schepje bovenop. In oktober 2023 heeft de vice-eersteminister de rege- ling laten goedkeuren met het oog op een hoger net- toloon voor de gelegenheidsarbeiders in de land- en tuinbouw, niet door het brutoloon te verhogen, maar door de socialezekerheidsbijdragen te verlagen en door de vrijstellingen van doorstorting van bedrijfsvoorheffing te verhogen. Thans beoogt hij via het ontwerp van program- mawet een tijdelijke maatregel permanent te maken. Meer nog, door die regelingen goed te keuren gaat de vice-eersteminister in tegen het advies van de Raad van State, die van oordeel was dat die maatregelen als staatssteun kunnen worden beschouwd en aldus aan de Europese Commissie moeten worden gemeld. Ter verantwoording van zijn beslissing om de Europese Commissie niet over die steun in te lichten, verklaart de vice-eersteminister dat er al een vergelijkbaar systeem bestaat in de landbouwsector. De Raad van State stelt nochtans: “De argumentatie van de gemachtigde dat ermee wordt voorzien in een ge- lijkwaardig systeem voor de hele land- en tuinbouwsector, doet niets af aan die vaststelling.” (DOC 55 3697/001, blz. 296). — Fiscale bonus De fiscale werkbonus bedraagt thans 33,14 % van de sociale werkbonus. De sociale werkbonus zal worden opgesplitst in twee delen: een deel voor de heel lage lonen en een deel voor de iets hogere lonen. Vanaf 1 april 2024 zal het percentage van de fiscale werkbonus enkel worden verhoogd voor het deel van de sociale werkbonus dat van toepassing is op de heel lage lonen. Dat verhoogde percentage bedraagt 52,54 %. La Cour indique que cette mesure pourrait avoir une incidence négative sur le budget car “une augmentation des droits d’enregistrement est susceptible de donner lieu à des déductions plus élevées en matière d’impôts sur les revenus” (DOC 55 3646/002, p. 35). Comment le vice-premier ministre répond-il à ces remarques de la Cour des comptes? — Dispense de précompte professionnel pour compenser l’augmentation de salaires minimum des travailleurs occasionnels dans le secteur de la fruiticulture et la culture maraîchère Le vice-premier ministre est chargé de mettre en œuvre la spending review sur les dispenses de précompte professionnel, mais ici il en rajoute encore une couche. En octobre dernier le vice-premier ministre avait fait approuver le dispositif visant à augmenter le salaire net des travailleurs occasionnels dans l’agriculture et l’horticulture pas en augmentant le salaire brut, mais en diminuant les cotisations sociales et en augmentant les dispenses de précompte professionnel. Maintenant, à travers la loi-programme, il va rendre permanente une disposition qui était temporaire. En plus, en approuvant ces dispositifs, le vice-premier ministre s’oppose à l’avis du Conseil d’état qui estime ces mesures comme étant potentiellement des aides d’état et qui devraient être communiquées à la Commission Européenne. Pour justifier son choix de ne pas informer la Commission Européenne par rapport à ces aides, le vice-premier ministre explique qu’ un système équivalent existe déjà dans le secteur agricole. Selon le Conseil d’État pourtant: “L’argument du délé- gué selon lequel il est prévu un système équivalent pour l’ensemble du secteur agricole et horticole ne change rien à cette constatation.” (DOC 55 3697/001, p. 296). — Bonus fiscal Actuellement, le bonus emploi fiscal est égal à 33,14 % du bonus emploi social. Le bonus emploi social sera divisé en 2 parties: une partie pour les très bas salaires et une partie pour les salaires un peu plus élevés. À partir du 1er avril 2024, le pourcentage du bonus emploi fiscal sera augmenté mais uniquement pour la partie du bonus emploi social applicable aux très bas salaires. Ce pourcentage aug- menté s’élève à 52,54 %. 3697/005 DOC 55 34 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E Men moet er de artikelen 176 en 177 van het ontwerp van programmawet in het hoofdstuk over de sociale werkbonus op naslaan om te achterhalen welke heel lage lonen in aanmerking zullen komen voor een verhoging van de fiscale werkbonus. Het gaat om de lonen die niet boven 131 % van het minimumloon zullen uitkomen. In april 2024 zal zulks overeenstemmen met 2.675 euro bruto voor een voltijdse werknemer. Voor al wie een hoger brutosalaris heeft, zal er geen belastingvermindering zijn. Op basis van de loonverdeling kan dus worden geraamd dat minder dan 20 % van de werknemers recht zal hebben op een belastingvermindering. Op dit ogenblik kennen we dat bedrag nog niet, aangezien het bedrag van de sociale werkbonus voor de heel lage lonen nog bij koninklijk besluit moet worden bepaald. Of kan de vice-eersteminister dat bedrag misschien nu al meedelen? Hoewel deze maatregel, die de belastingdruk bij de werknemers met een heel laag loon weliswaar iets wegneemt, schromelijk onvoldoende is, zal de fractie van de spreker hem steunen. — Kaaimantaks Het Rekenhof heeft een audit van de kaaimantaks uitgevoerd en in een rapport van april 2023 gewezen op aanzienlijke problemen bij de toepassing van de reglementering. De vice-eersteminister voert een aantal aanbevelingen van het Rekenhof uit. Er blijven echter bepaalde problemen bestaan, en niet van de minste. Het valt op dat de kaaimantaks duidelijk niet wordt inge- voerd om de fiscale paradijzen binnen de Europese Unie te bestrijden. Terwijl een entiteit met rechtspersoonlijkheid normaliter immers als een juridische constructie wordt beschouwd indien zij is onderworpen aan een belasting van minder dan 15 % van het belastbare inkomen, is de belastingdrempel voor de in de Europese Economische Ruimte (EER) gevestigde entiteiten vastgelegd op 1 %. Door een dermate lage drempel zullen veel entiteiten aan de kaaimantaks ontsnappen. De vice-eersteminister vangt die leemte niet op. Het Rekenhof raadt aan een weerlegbaar wettelijk vermoeden in te voeren volgens hetwelk de in het UBO- register opgenomen Belgische belastingplichtige wordt beschouwd als de oprichter van een rechtspersoon. De vice-eersteminister geeft door de invoering van dat vermoeden deels uitvoering aan die aanbeveling, maar Il faut aller lire les articles 176 et 177 du projet de loi programme dans le chapitre relatif au Bonus emploi sociale pour apprendre quels seront les très bas salaires qui pourront bénéficier d’une augmentation du bonus emploi fiscal. Il s’agit des salaires qui ne dépasseront pas 131 % du salaire minimum. En avril 2024, cela correspondra à 2.675 d’euros brut pour un travailleur à temps plein. Pour tous ceux dont le salaire brut dépasse ce montant, il n’y aura pas de réduction d’impôt. Sur base de la distribution des salaires, on peut donc estimer que moins de 20 % des travailleurs auront droit à une diminution d’impôts. A ce stade, nous n’en connaissons pas encore le montant car le montant du bonus social pour la partie très bas salaire doit encore être fixé par arrêté royal. À moins que le vice-premier ministre puisse lui communiquer ce montant? Bien qu’elle soit nettement insuffisante, son groupe soutiendra cette mesure qui permettra de diminuer légèrement l’impôt des travailleurs ayant des très bas salaires. — Taxe Caïman La Cour des comptes a réalisé un audit de la taxe Caïman et, dans un rapport d’avril 2023, elle a mis en évidence des problèmes importants au niveau de l’application de la réglementation. Le vice-premier ministre met en œuvre une partie des recommandations de la Cour des comptes. Toutefois, certains problèmes persistent, et non des moindres. Il est ainsi frappant de constater que la taxe Caïman n’a manifestement pas été instaurée en vue de lutter contre les paradis fiscaux à l’intérieur de l’Union Européenne. En effet, alors qu’une entité avec personnalité juridique est normalement considérée comme une construction juridique si elle est soumise à un impôt de moins de 15 % du revenu imposable, pour les entités établies dans l’Espace Économique Européen (EEE), le seuil d’imposition est fixé à 1 %. Avec un seuil aussi bas, un tas d’entités échappent à la taxe Caïman. Le vice-premier ministre ne remédie pas à cette lacune. La Cour des comptes recommande de créer une présomption légale réfragable selon laquelle le contri- buable belge repris dans le registre UBO est considéré comme le fondateur d’une personnalité juridique. Le vice-premier ministre met partiellement en œuvre cette recommandation en créant cette présomption mais il 35 3697/005 DOC 55 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E beperkt de draagwijdte ervan aangezien het slechts zal kunnen worden toegepast wanneer de belastingplichtige niet meewerkt. Het Rekenhof beveelt voorts aan om een datamining in te stellen op basis van het UBO-register. Artikel 322, § 1, van het WIB voorziet echter slechts in de raadpleging van het UBO-register voor een welbepaalde belasting- plichtige, wat de invoering van een datamining op basis van het UBO-register onmogelijk maakt. Het ontwerp van programmawet wijzigt artikel 322, § 1, van het WIB niet. De vice-eersteminister voert de aanbeveling van het Rekenhof dus niet uit. Het Rekenhof beveelt aan de procedure voor de bankonderzoeken te versoepelen. Het Hof wijst op de complexiteit en logheid van die procedure, die dermate tijdrovend is dat de aanslagtermijnen erdoor kunnen worden overschreden. Om een bankonderzoek te kunnen voeren, moet de administratie voorts over aanwijzingen voor fiscale fraude beschikken, wat in de praktijk niet altijd gemakkelijk kan worden aangetoond. De vice- eersteminister geeft geen gevolg aan die aanbeveling. Het is bovendien heel moeilijk na te gaan wat de draagwijdte van de aan het WIB aangebrachte wijzi- gingen is, want de coördinatie van de artikelen is niet opgenomen in het wetsontwerp. De Raad van State heeft daarenboven opgemerkt dat de wijzigingen heel technisch zijn, zodat alle finesses ervan moeilijk te doorgronden zijn, zeker in een advies dat op vijf werkdagen wordt gegeven. De Raad van State stipt aan: “Uit de vaststelling dat over een bepaling van deze afdeling niets wordt opgemerkt, mag daarom niet zonder meer worden afgeleid dat er niets over gezegd kan worden en, indien er wel iets over wordt gezegd, dat er niet méér over te zeggen valt. Het zal aan het Grondwettelijk Hof toekomen om zich in voorkomend geval uit te spreken over de aangevoerde ongrondwet- tigheden.” (DOC 55 3697/001, blz. 306). De spreker moet dus een tekst goedkeuren zonder dat de Raad van State daarover een volledig advies heeft kunnen verlenen. Het is dan ook onmogelijk zich met kennis van zaken uit te spreken over de technische inhoud van de artikelen. – CFC Dezelfde opmerkingen gelden voor de maatregelen die de vice-eersteminister heeft genomen betreffende het belasten van de dochtervennootschappen van de Belgische groepen in het buitenland (Controlled Foreign Companies – CFC). en limite la portée car elle ne pourra être utilisée que lorsque le contribuable ne coopère pas. La Cour des comptes recommande de mettre en place un datamining sur base du registre UBO. Mais l’article 322, § 1er, du CIR ne prévoit la consultation du registre UBO que pour un contribuable déterminé, ce qui rend impossible la mise en place d’un datamining sur base du registre UBO. Le projet de loi programme ne modifie pas l’article 322, § 1er, du CIR. Le vice-premier ministre ne met donc pas en œuvre la recommandation de la Cour des comptes. La Cour des comptes recommande d’assouplir la procédure des enquêtes bancaires. Elle pointe la com- plexité et la lourdeur de cette procédure qui est tellement chronophage qu’elle conduit à un risque de dépassement des délais d’imposition. En outre, pour pouvoir mener une enquête bancaire, l’administration doit disposer d’indices de fraude fiscale, ce qui n’est pas toujours facile à démontrer en pratique. Le vice-premier ministre ne donne pas suite à cette recommandation. Il est par ailleurs très difficile de mesurer la portée des modifications apportées au CIR car la coordination des articles ne figure pas dans le projet de loi. En outre, le Conseil d’État a fait remarquer que les modifications sont d’une nature très technique, si bien qu’il n’est pas aisé d’en cerner toutes les finesses, a fortiori dans un avis donné dans un délai de cinq jours ouvrables. Le Conseil d’État précise que “la circonstance qu’une disposition de cette section ne fasse l’objet d’aucune observation ne peut nullement signifier qu’il n’y a rien à en dire et, si toutefois une observation est formulée, cela n’implique pas qu’elle soit exhaustive. Il reviendra à la Cour constitutionnelle de se prononcer, le cas échéant, sur les inconstitutionnalités alléguées.” (DOC 55 3697/001, p. 306). L’intervenant doit donc voter un texte sans que le Conseil d’État ait pu rendre un avis complet sur celui-ci. Il est donc impossible de se prononcer en connaissance de cause sur le contenu technique des articles. — CFC Le même discours est valable pour les mesures que le vice-premier ministre a prises concernant la taxation des filiales des groupes belges à l’étranger (Controlled Foreign Companies – CFC). 3697/005 DOC 55 36 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E Het wetsontwerp bepaalt dat voortaan sommige niet-uitgekeerde inkomsten van een CFC belastbaar zijn in hoofde van de Belgische belastingplichtige die haar controleert. België had, in navolging van landen als Malta, Cyprus en Luxemburg, gekozen voor een tolerantere benadering (een benadering per transactie), terwijl nu een dwingen- dere methode zal worden aangenomen (het zogenaamde model A, zijnde veeleer een entiteitsbenadering). De vice-eersteminister past de Europese ATAD-richtlijn uit 2016 over dit onderwerp echter alleen op een minder “creatieve” manier toe. Het belastingstelsel voor holdings blijft echter proble- matisch. Zoals het Rekenhof stelt “wordt een buitenlandse vennootschap of inrichting als een CFC beschouwd (…) indien deze gevestigd is in een land zonder of met lage belasting (…) volgens de lijst van Staten, zoals bedoeld in artikel 307 (…) WIB92” (DOC 55 3646/003, blz. 29). Zoals de vice-eersteminister echter weet, heeft het Rekenhof al meerdere problemen met die lijsten gesig- naleerd (ze worden niet snel genoeg geüpdatet, en er is nood aan één samenhangende lijst). Bovendien komen de belastingparadijzen binnen de Europese Unie er niet op voor: dat is toch een belangrijke zwakke plek. Het Rekenhof heeft daarenboven, net als voor andere maatregelen, niet kunnen nagaan of de ontvangsten- ramingen (32 miljoen euro) van de vice-eersteminister voor die post juist zijn. — Tabaksaccijnzen Het beleid van accijnsverhoging blijft heel problema- tisch, ook al is de spreker voorstander van een beleid dat ijvert voor een betere volksgezondheid. Vooreerst baseert dat beleid zich alleen op het ver- hogen van de accijnzen, zijnde de belastingen op de consumptie, die uitermate onrechtvaardig zijn want ze wegen zwaarder op het budget van de armste gezinnen. Net in de armste sociaaleconomische klassen wordt het meest gerookt. Inspelen op de prijzen kan zinvol zijn indien dat gebeurt binnen een volksgezondheidsbeleid. Dat is niet het geval wanneer een begroting ter zake niet meer dan wat losse eindjes bevat. De laatste jaren zijn de belastingen op tabak herhaaldelijk gestegen. Nochtans zijn er vandaag meer rokers dan in 2015. Bovendien vraagt de Stichting tegen Kanker meer middelen in de strijd tegen roken. Er moet meer worden Le projet de loi prévoit que dorénavant certains reve- nus non distribués d’une CFC sont imposables dans le chef du contribuable belge qui la contrôle. La Belgique, a l’instar de pays comme Malte, Chypre et le Luxembourg, avait choisi une approche plus permissive (une approche par transaction), alors que maintenant nous allons adopter une méthode plus contraignante (le “modèle A”, c’est-à-dire une approche par entité). Or, le vice-premier ministre ne fait qu’appliquer de manière moins “créative” la directive européenne ATAD de 2016 à ce sujet. Mais le régime de taxation des holdings reste pro- blématique. Comme le signale la Cour des comptes: “une société ou établissement étranger est considéré comme une CFC établie dans un pays où elle est peu ou pas imposée selon la liste des États tels que visés à l’art 307 du CIR 92.” (DOC 55 3646/003, p. 35). Or, comme le vice-premier ministre le sait, la Cour des comptes a déjà signalé plusieurs problèmes avec ces listes (elles ne sont pas mises à jour assez rapidement, il faudrait une liste unique et cohérente). En plus, les paradis fiscaux au sein de l’Union européenne n’y appa- raissent pas: c’est tout de même une faille importante. En outre, comme pour d’autres mesures, la Cour des comptes n’a pas pu vérifier si vos estimations de recettes (32 millions d’euros) sur ce poste sont correctes. — Accises tabac Tout en étant en faveur d’une politique qui puisse améliorer la santé de la population, la politique d’aug- mentation des accises reste très problématique. Premièrement, cette politique se base uniquement sur la hausse des accises, c’est-à-dire des taxes sur la consommation, qui sont extrêmement injustes car elles pèsent plus lourdement sur le budget des ménages plus fragiles. D’autant que c’est au sein des classes socio- économiques les moins favorisées qu’on fume le plus. Jouer sur les prix peut avoir un sens si c’est conçu dans une politique de santé publique. Mais pas quand il s’agit de bouts de ficelle budgétaires. On a multiplié les hausses de taxes tabac ces dernières années, pourtant, le nombre de fumeurs est plus haut aujourd’hui qu’en 2015. De plus, la Ligue contre le cancer demande plus de moyens pour lutter contre le tabagisme. Il faudrait 37 3697/005 DOC 55 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E ingezet op kosteloze en algemeen toegankelijke pro- gramma’s voor tabaksontwenning. Bovendien weten we dat hogere accijnzen op tabak vaak leiden tot lagere ontvangsten vanwege toegenomen aankopen in het buitenland. Heeft de vice-eersteminister dat effect kunnen meten? De heer Wouter Beke (cd&v) haakt vooreerst in op de CFC-regeling. Sinds 2017 zijn vennootschappen in België onderworpen aan de CFC-regeling (Controlled Foreign Company). De regel houdt in dat in België gevestigde ondernemingen met dochterbedrijven in belastingpara- dijzen extra belast kunnen worden in België. De CFC-regeling kwam er onder de vorige regering en was een reactie op de vele internationale onthul- lingen over wereldwijde belastingverschuivingen door voornamelijk multinationals. Eerder had zijn collega Servais Verherstraeten al cijfers opgevraagd over de toepassing. Uit cijfers van de minister van Financiën bleek dat de CFC-regeling slechts gering effect heeft. Voor aanslagjaar 2020 deden slechts 49 ondernemingen een aangifte, voor aanslagjaar 2021 maar 48 ondernemingen. De CFC-regeling is een legitiem wapen, maar de wet is niet streng genoeg gebleken. Met deze program- mawet zorgen we voor een herziening en een bredere toepassing. Een langere onderzoekstermijn voor de BBI, die we eerder in dit parlement al goedkeurde, zal ook het rendement van de CFC-regeling ten goede komen. De memorie van toelichting geeft al verdere duiding bij het begrip wezenlijke economische activiteit dat een belangrijke rol speelt om de CFC-regels niet van toepassing te laten zijn. Specifiek met betrekking tot intragroepsdiensten blijkt uit de memorie van toelichting dat zij kwalificeren als een “economische activiteit” op voorwaarde dat zij aan marktconforme voorwaarden worden aangeboden. Kan de vice-eersteminister be- vestigen dat de marktconformiteit van de aangeboden diensten dient te worden beoordeeld in haar geheel en niet per transactie? Holdingvennootschappen die uitsluitend of hoofdza- kelijk aandelen in dochterondernemingen aanhouden en beheren, bieden vaak niet rechtstreeks diensten of goederen aan op een markt. Hun enige of voornaamste inkomsten bestaan dan ook uit dividenden (of opbrengsten uit de verkoop) van aandelen. Kan de vice-eerstemi- nister aangeven of dergelijke houdsteractiviteit als een renforcer les programmes de sevrage tabagique gratuits et accessibles à tous. En outre, on sait que les hausses d’accises tabac ne se traduisent souvent pas des baisses de recettes en raison d’achat accru à l’étranger. Le vice-premier ministre a-t-il pu mesurer cet effet? M. Wouter Beke (cd&v) aborde d’abord la question du régime de sociétés étrangères contrôlées (controlled foreign companies ou CFC). Depuis 2017, les sociétés belges sont soumises au régime CFC. Cela signifie que les entreprises établies en Belgique qui ont des filiales dans des paradis fiscaux peuvent être soumises à une imposition supplémentaire en Belgique. Le régime CFC a été mis en place par le gouvernement précédent en réponse aux nombreuses révélations inter- nationales sur les délocalisations fiscales principalement opérées par les multinationales au niveau mondial. L’intervenant indique que son collègue Servais Verherstraeten a déjà demandé des chiffres à propos de son application. Selon les chiffres fournis par le ministre des finances, le régime CFC n’a guère d’effets. Pour l’exercice d’imposition 2020, seules 49 entreprises ont déposé une déclaration, et pour l’exercice d’imposition 2021, seules 48 entreprises l’ont fait. Le régime CFC est légitime, mais la loi ne s’est pas ré- vélée assez stricte. La loi-programme à l’examen propose sa révision et une application plus large. L’allongement de la période d’examen par l’ISI, approuvé antérieure- ment au Parlement, améliorera également l’efficacité du régime CFC. L’exposé des motifs précise la notion d’activité écono- mique substantielle, qui joue un rôle important à l’égard de l’inapplicabilité du régime CFC. En ce qui concerne plus particulièrement les services intragroupes, l’exposé des motifs indique qu’ils peuvent être considérés comme une “activité économique” à condition qu’ils soient offerts aux conditions du marché. Le vice-premier ministre peut-il confirmer que la conformité aux conditions du marché des services offerts doit être évaluée dans son ensemble et non pas pour chaque transaction? Souvent, les sociétés holding qui détiennent et gèrent exclusivement ou principalement des actions dans des filiales ne proposent pas de services ou de biens direc- tement sur un marché. Par conséquent, leurs seuls ou principaux revenus sont constitués par les dividendes (ou le produit de la vente) des actions. Le vice-premier ministre peut-il indiquer si cette activité de détention 3697/005 DOC 55 38 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E “economische activiteit” kan bestempeld worden ondanks de vereiste om “diensten aan te bieden op een markt”? Het ontwerp verwijst, in de toe te passen breuk ter bepaling van de winst van de buitenlandse vennootschap (of inrichting) die toewijsbaar is aan de zogenaamde “passieve inkomsten”, naar een uitsluiting (zowel in teller als noemer) van inkomsten die bij verdrag of krachtens het Wetboek van inkomstenbelastingen 1992 zijn vrij- gesteld. Kan de vice-eersteminister aangeven of hier moet rekening gehouden worden met de door België gesloten dubbelbelastingverdragen of dat men ook dient rekening te houden met de dubbelbelastingverdragen die zijn afgesloten door de staat van de CFC? — Kaaimantaks In het kader van de beoogde betere afbakening tussen structuren die geveinsd zijn en structuren die geïnspireerd zijn door legitieme doeleinden van vermogensplanning, wordt ook verduidelijkt dat in het geval van certifice- ring van aandelen er moet worden gekeken naar de toepassing van artikel 13 van de wet van 15 juli 1998 betreffende de certificatie van effecten uitgegeven door handelsvennootschappen. De voornoemde wet bepaalt dat in het geval van certificaten deze gelijkgesteld worden met de effecten waarop zij betrekking hebben. Fiscaal gezien worden de certificaten daarom niet als afzonderlijke “effec- ten” beschouwd. In toepassing van artikel 13 van de voornoemde wet wordt de houder van de certificaten als rechtstreekse rechthebbende beschouwd van de dividenden die voortkomen uit deze effecten. Om eventuele onduidelijkheid te vermijden over de al dan niet meldingsplicht in de aangifte en de eventuele toepassing van de tienjarige herzieningstermijn voor de personenbelasting had de spreker hierover graag een bijkomende vraag gesteld. Kan de vice-eersteminister bevestigen dat er ingeval van toepassing van artikel 13 van de wet van 15 juli 1998 er evenmin sprake is van een juridische constructie? — De hervorming van het verlaagd btw tarief voor afbraak en heropbouw De spreker merkt op dat deze hervorming een be- langrijke stimulans is voor de middenklasse en de jonge gezinnen. Bouwpromotoren kunnen van deze regeling permanent gebruikmaken voor woningen die zij langdurig verhuren of aan een SVK of aan een andere maatschap- pij van een sociaal huisvestingsbeleid. peut être qualifiée d’“activité économique” en dépit de l’obligation d’“offrir des services sur un marché”? Le projet renvoie, dans la fraction à appliquer pour déterminer le bénéfice de la société étrangère (ou de l’établissement) attribuable aux “revenus passifs” à l’exclusion (tant pour le numérateur que pour le déno- minateur) des revenus exonérés par convention ou en vertu du Code des impôts sur les revenus 1992. Le vice-premier ministre peut-il indiquer s’il conviendra de tenir compte, pour l’application de cette disposition, des conventions préventives de la double imposition conclues par la Belgique ou s’il faudra également tenir compte des conventions préventives de la double imposition conclues par l’État du régime CFC? — Taxe Caïman En vue de l’amélioration de la distinction entre les structures simulées et les structures inspirées par des objectifs légitimes de planification patrimoniale, il est également précisé que dans le cas de la certification d’actions, l’application de l’article 13 de la loi du 15 juil- let 1998 relative à la certification de titres émis par des sociétés commerciales doit être prise en considération. La loi précitée dispose que, dans le cas des certifi- cats, ceux-ci sont traités de la même manière que les titres auxquels ils se rapportent. Sur le plan fiscal, cela signifie que les certificats ne sont pas considérés comme des “titres” distincts. En application de l’article 13 de la loi précitée, le détenteur des certificats est considéré comme le bénéficiaire direct des dividendes provenant de ces titres. L’intervenant indique qu’il souhaite poser une question complémentaire à ce sujet pour éviter toute ambiguïté en ce qui concerne l’obligation éventuelle de déclaration et l’application éventuelle de la période de révision de dix ans à l’impôt des personnes physiques. Le vice-pre- mier ministre peut-il confirmer que pour l’application de l’article 13 de la loi du 15 juillet 1998, il ne sera pas non plus question d’une construction juridique? — Réforme du taux réduit de TVA pour la démolition et la reconstruction L’intervenant fait observer que cette réforme constitue une incitation importante pour la classe moyenne et les jeunes familles. Les promoteurs pourront appliquer ce régime de manière permanente pour les logements qu’ils louent à long terme ou à une agence immobilière sociale ou à une autre société de logement social. 39 3697/005 DOC 55 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E Er zijn een aantal belangrijke overgangsmaatregelen uitgewerkt die het verdienen om hierbij onderstreept te worden. In het advies van de Raad van State staat dat een bijzonder lange periode tussen afbraak van het ge- bouw en de heropbouw van de woning geen voldoende nauwkeurig criterium kan vormen en evenmin rechts- zekerheid kan waarborgen. Kan de vice-eersteminister meer duiding verschaffen bij het concept bijzonder lange periode? In een antwoord op de opmerkingen van de Raad van State stelt de vice-eersteminister in de memorie van toelichting dat de administratie zich zal baseren op een geheel van objectieve elementen die aantonen dat er op het tijdstip van de afbraak geen voornemen bestond om een woning herop te bouwen. Kan de vice-eersteminister een aantal voorbeelden geven van deze objectieve elementen? Kan de vice-eersteminister bevestigen dat wanneer de spreker een architect zou aanstellen voor de heropbouw van een woning dat dat dan als een voldoende element kan worden beschouwd? De hervorming van het verlaagd btw tarief voor af- braak en heropbouw gaat gepaard met een dubbele overgangsbepaling. Enerzijds wordt voorzien in een overgangsbepaling voor projecten van de afbraak van gebouwen en de heropbouw van privéwoningen in 32 stadsgebieden. Anderzijds wordt er voorzien in een overgangsbepaling voor projecten die worden gereali- seerd in het hele grondgebied maar in de toekomst niet langer van het verlaagd tarief gebruik kunnen maken. Zo heeft de spreker het toch begrepen. Kan de vice- eersteminister deze redenering bevestigen? De heer Joris Vandenbroucke (Vooruit) wil van de vice-eersteminister graag vernemen hoe vaak er in de praktijk, nadat de Europese ontwijkingsrichtlijn, met name de ATAD-richtlijn in 2017 werd omgezet, en België dus gekozen heeft voor het model B, tot daadwerkelijke belastingheffing is overgegaan via het model B. B. Antwoorden van de vice-eersteminister De heer Vincent Van Peteghem, vice-eersteminister en minister van Financiën, belast met de Coördinatie van de fraudebestrijding en de Nationale Loterij, antwoordt op de vragen van de leden. a) Antwoorden op de vragen van de heer Van der Donckt — Bankentaks In het kader van de verhoging van de bankentaks antwoordt de minister dat het drempelbedrag van 50 miljard euro wordt beoordeeld als voldoende hoog om Plusieurs mesures transitoires importantes méritent d’être soulignées ici. Dans son avis, le Conseil d’État indique qu’un délai particulièrement long entre la démo- lition du bâtiment et la reconstruction de l’habitation ne peut constituer un critère suffisamment précis et qui garantirait une sécurité juridique suffisante. Le vice-pre- mier ministre peut-il apporter des précisions à propos de la notion de délai particulièrement long? En réponse aux observations du Conseil d’État, le vice-premier ministre indique, dans l’exposé des motifs, que l’administration s’appuiera sur un ensemble d’élé- ments objectifs tendant à démontrer qu’au moment de la démolition du bâtiment, l’intention d’y reconstruire une habitation n’était pas présente. Le vice-premier ministre peut-il donner quelques exemples d’éléments objectifs de cette nature? Le vice-premier ministre peut- il confirmer que si l’intervenant désignait un architecte pour une reconstruction, cela pourrait être considéré comme un élément suffisant? La réforme du taux réduit de TVA pour la démolition et la reconstruction s’accompagne d’une double dispo- sition transitoire. D’une part, une disposition transitoire est prévue pour les projets de démolition et de recons- truction d’habitations privées dans 32 zones urbaines. D’autre part, une disposition transitoire est prévue pour les projets réalisés sur l’ensemble du territoire mais qui ne pourront plus bénéficier du taux réduit à l’avenir. C’est du moins ce que l’intervenant a compris. Le vice- premier ministre peut-il confirmer l’exactitude de son raisonnement? M. Joris Vandenbroucke (Vooruit) aimerait que le vice-premier ministre lui dise combien de fois l’imposition réelle a eu lieu sur la base du modèle B, en pratique, après que la directive européenne sur l’évitement, en particulier la directive ATAD a été transposée en 2017, et que la Belgique a donc opté pour le modèle B. B. Réponses du vice-premier ministre M. Vincent Van Peteghem, vice-premier ministre et ministre des Finances, chargé de la Coordination de la lutte contre la fraude et de la Loterie nationale, répond aux questions des membres. a) Réponses aux questions de M. Van der Donckt — Taxe bancaire En ce qui concerne l’augmentation de la taxe bancaire, le ministre indique que le seuil de 50 milliards d’euros est jugé suffisamment élevé pour dispenser, selon le 3697/005 DOC 55 40 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E vanuit het proportionaliteitsbeginsel de kleinere banken te vrijwaren van een verhoging van de bankentaks. De opbrengst van de verhoging van de jaarlijkse taks op de kredietinstellingen bedraagt 121 miljoen euro in 2024. — Flexi-jobs Wat het drempelbedrag van de flexi-jobs betreft spe- cifieert de minister dat het om een brutobedrag gaat en niet om een nettobedrag. — Fiscale werkbonus Wat de vraag over de versterking van de fiscale werk- bonus betreft verwijst de minister naar zijn antwoord tijdens de bespreking van de algemene beleidsnota Financiën op een vraag van de heer De Roover. — CFC (Controlled Foreign Companies) Met betrekking tot de CFC-wijzigingen kiest de minister ervoor om een andere beleidsmogelijkheid te benutten geboden door de Europese richtlijn. Vele andere Europese landen hebben ook het zogenaamde model A toegepast. Dit zijn dus internationale regels die algemeen bekend zijn bij multinationals. Wat de dubbele belasting betreft antwoordt de minis- ter dat enerzijds wordt voorzien in een verrekening van buitenlandse belasting. Anderzijds belast de Belgische wetgeving inderdaad enkel het deel van de winst dat toewijsbaar is aan de rechtstreekse deelneming. Het is aan de landen die ook onrechtstreekse deelnemingen opnemen in de te belasten winst, om desgevallend te voorzien in een verrekening. Wat het aangehaalde artikel in Fiscoloog betreft ant- woordt de minister dat de verrekenprijsregels inderdaad naast de CFC-regels blijven gelden. Er worden op dat vlak geen wijzigingen aangebracht. Wat de passieve inkomsten betreft bevestigt de minister dat om pragmatische redenen zowel het bedrag van de teller als dat van de noemer moet worden vastgesteld op basis van gegevens uit de jaarrekening. Met betrekking tot de toepassing van de breuk om de niet-uitgekeerde winst te bepalen antwoordt de minister dat het startpunt evenwel de winst van de bui- tenlandse vennootschap of buitenlandse inrichting blijft die overeenkomstig de Belgische fiscale regels wordt vastgesteld. De gewijzigde regeling is dus wel degelijk in overeenstemming met de ATAD-richtlijn. Het verschil principe de proportionnalité, les plus petites banques d’une augmentation de la taxe bancaire. Le produit de l’augmentation de la taxe annuelle sur les établissements de crédit s’élève à 121 millions d’euros en 2024. — Flexi-jobs Le ministre précise, concernant le seuil pour les flexi- jobs, qu’il s’agit d’un montant brut et non d’un montant net. — Bonus fiscal à l’emploi En réponse à la question sur le renforcement du bonus fiscal à l’emploi, le ministre renvoie à la réponse qu’il a formulée lors de l’examen de la note de politique générale Finances à une question de M. De Roover. — Sociétés étrangères contrôlées (CFC – Controlled Foreign Companies) En ce qui concerne les modifications relatives aux CFC, le ministre choisit d’exploiter une autre possibilité de politique offerte par la directive européenne. De nom- breux autres pays européens ont également appliqué ce que l’on appelle le modèle A. Il s’agit donc de règles internationales bien connues par les multinationales. Concernant la double imposition, le ministre indique que, d’une part, un décompte de l’impôt étranger est prévu. D’autre part, la législation belge impose en effet seulement la partie des bénéfices attribuable à la par- ticipation directe. Il appartient aux pays qui intègrent également les participations indirectes dans le bénéfice à imposer de prévoir le cas échéant un décompte. En ce qui concerne l’article paru dans le Fiscologue, le ministre indique que les règles de prix de transfert restent en effet d’application parallèlement aux règles applicables aux CFC. Aucune modification n’est apportée en la matière. En ce qui concerne les revenus passifs, le ministre confirme que pour des raisons pragmatiques, tant le montant du numérateur que le montant du dénominateur doivent être fixés sur la base de données issues des comptes annuels. S’agissant de l’application de la fraction pour déter- miner le dividende non distribué, le ministre indique que le point de départ reste toutefois le bénéfice de la société étrangère ou de l’établissement étranger, qui est fixé conformément aux règles fiscales belges. La réglementation modifiée est donc bien conforme à la directive ATAD. La différence de traitement entre un 41 3697/005 DOC 55 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E in behandeling tussen een buitenlandse inrichting van de belastingplichtige en een vaste inrichting van een buitenlandse vennootschap is gegrond op het feit dat in het ene geval het gaat om dezelfde rechtspersoon en in het andere geval niet. Vaste inrichtingen van een buitenlandse vennootschap kunnen wel winst uitkeren via de buitenlandse vennootschap aan de belastingplichtige. De minister bevestigt dat de beoordeling of voldaan is aan de voorwaarden om als een buitenlandse vennoot- schap te worden aangemerkt inderdaad moet gebeuren op het einde van het belastbaar tijdperk. Wat de interpretatie van het begrip economische activiteit betreft, kan de minister bevestigen dat het de bedoeling is om zo nauw mogelijk aansluiting te vinden bij de (evoluerende) rechtspraak van het Europees Hof van Justitie en de wijze waarop in de jurisprudentie het onderscheid tussen economische activiteit en niet- economische activiteit wordt gemaakt. Het Hof verklaarde in de jurisprudentie dat het aanbieden van goederen en diensten op een bepaalde markt door één afzonderlijke rechtspersoon of door een groep van meerdere afzonder- lijke rechtspersonen kan gebeuren. Een rechtspersoon die deel uitmaakt van een dergelijke groep en die enkel intragroepsdiensten aanbiedt, oefent dus eveneens een economische activiteit uit indien deze groep bepaalde goederen of diensten op een bepaalde markt aanbiedt en de intragroepsdiensten of transacties die door deze rechtspersoon worden aangeboden een essentieel ele- ment uitmaken van de waardeketen van de economische activiteit van de groep. Intragroepsdiensten worden daarbij als niet marktconform beschouwd wanneer de vergoeding voor die diensten, of de opzet van de diensten, in haar geheel klaarblijkelijk niet werd bepaald op basis van internationaal aanvaarde verrekenprijsmethodes. — Kaaimantaks Wat de vraag over de toegelaten keuze voor de minst belaste weg betreft antwoordt de minister dat het niet de bedoeling is dat een in essentie anti-ontwijkingsbepaling wordt gebruikt om belastingen te ontwijken. Met betrekking tot de vraag over de tussenketens antwoordt de minister dat de notie van tussenconstructie noodzakelijk is om gevolg te geven aan de gestelde aanbevelingen van het Rekenhof om aldus het ontwijken van de kaaimantaks tegen te gaan door er een normaal belaste vennootschap tussen te plaatsen. De minister herinnert eraan dat de transparante belasting enkel van toepassing blijft op juridische constructies en niet in hoofde van tussenconstructies kan worden toegepast. In het kader van de vraag over de fonds dédié ant- woordt de minister dat wat de samenloop tussen de établissement étranger du contribuable et un établis- sement stable d’une société étrangère se fonde sur le fait qu’il s’agit dans un cas de la même personne morale, mais pas dans l’autre cas. Les établissements stables d’une société étrangère peuvent bien octroyer des dividendes au contribuable au travers de la société étrangère. Le ministre confirme que la question de savoir si les conditions sont remplies pour être considérée comme une société étrangère, doit en effet faire l’objet d’une évaluation à la fin de la période imposable. En ce qui concerne l’interprétation de la notion d’activité économique, le ministre peut confirmer que l’objectif est de se conformer autant que possible à la jurisprudence (évolutive) de la Cour européenne de Justice et à la distinction opérée dans la jurisprudence entre activité économique et activité non économique. La Cour a indi- qué dans la jurisprudence que des biens et des services peuvent être offerts sur un marché déterminé par une personne morale unique distincte ou par un groupe de plusieurs personnes morales distinctes. Une personne morale qui fait partie d’un groupe et qui offre seulement des services intragroupes, exerce donc également une activité économique si ce groupe offre certains biens ou services sur un marché déterminé et que les services ou les transactions intragroupes offerts par cette personne morale constituent un élément essentiel de la chaîne de valeur de l’activité économique du groupe. Les services intragroupes sont considérés comme non conformes au marché quand la rémunération de ces services ou l’objectif de ces services n’a manifestement pas été déterminé, dans sa globalité, sur la base de méthodes de prix de transfert acceptées au niveau international. — Taxe Caïman En réponse à la question sur la possibilité de choisir la voie la moins imposée, le ministre répond que l’objectif n’est pas d’utiliser une disposition par essence anti- évasion pour éviter l’impôt. En réponse à la question sur les chaînes de construc- tions intermédiaires, le ministre répond que la notion de construction intermédiaire est nécessaire pour donner suite aux recommandations de la Cour des comptes et lutter ainsi contre l’évitement de la taxe Caïman en plaçant une société intermédiaire imposée normalement. Le ministre rappelle que l’imposition transparente reste seulement applicable aux constructions juridiques et ne peut pas être appliquée aux constructions intermédiaires. Concernant la question sur les fonds dédiés, le ministre estime que cela ne pose pas de problème en ce qui 3697/005 DOC 55 42 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E taks bedoeld in artikel 19bis en de kaaimantaks betreft, dit volgens hem geen probleem vormt. Omwille van de keuze om private alternatieve beleggingsinstellingen (die geen fonds dédiés zijn) principieel van de kaaimantaks uit te sluiten, zal een dergelijke samenloop in de praktijk hoogst uitzonderlijk zijn. In elk geval zouden bij samenloop de bepalingen van de kaaimantaks voorrang hebben. Zoals in de memorie van toelichting wordt vermeld, zal de samenloop tussen de Reynderstaks en de kaai- mantaks verder worden onderzocht en desgevallend zal een wetgevend initiatief worden uitgewerkt. Met betrekking tot de invoering van het weerlegbaar vermoeden van het oprichterschap betreft antwoordt de minister dat ten gevolge van het advies van de Raad van State dit vermoeden opnieuw werd geëvalueerd. Er wordt verduidelijkt dat dit vermoeden vooral uitwerking moet hebben in de gevallen waarbij de belastingplichtige niet meewerkt aan het onderzoek of uit het onderzoek niet de concrete feiten en omstandigheden naar boven komen die verklaren waarom een bepaalde belastingplichtige in het UBO-register wordt vermeld. Het vermoeden werd dan ook ten gevolge van dit advies geherformuleerd teneinde te vermijden dat dit vermoeden door de admi- nistratie op automatische wijze zou worden toegepast en teneinde te garanderen dat er geval per geval rekening wordt gehouden met alle gekende relevante feiten en omstandigheden. Wat de vraag over de ingekomen belastingplichtigen betreft antwoordt de minister dat zoals eerder gezegd, de aanbevelingen van het Rekenhof werden gevolgd. Zo is nu eenmaal vastgesteld dat men bij een exit uit België niet langer onderworpen is aan de kaaimantaks, wat zeker van belang is bij een uitkering door een juri- dische constructie. Het kan niet de bedoeling zijn dat men nergens belasting betaalt, ook niet in het buitenland bij een exit. Dat is nu eenmaal een doelstelling van de kaaimantaks, met name “zwevend vermogen” kunnen vatten. Met betrekking tot de exittaks herinnert de minister eraan dat de exittaks ook gespreid kan worden betaald om zo ingepast te kunnen worden in bestaande regels rond een exittaks. Daarenboven geldt de kaaimantaks natuurlijk enkel en alleen als men fiscaal inwoner is van België en wenst de minister erop wijzen dat niet iedere ingekomen belas- tingplichtige aangemerkt wordt als een fiscaal inwoner. Wat de inwerkingtreding van de kaaimantaks betreft verduidelijkt de minister dat artikel 38 van toepassing is vanaf aanslagjaar 2024. Dat betreft de uitgebreide aan- gifteplicht. De overige artikelen inzake de kaaimantaks concerne le cumul de la taxe visée à l’article 19bis et de la taxe Caïman. Dès lors qu’il a été décidé d’exclure en principe les organismes de placement alternatifs privés (qui ne sont pas des fonds dédiés) de l’application de la taxe Caïman, ce cumul sera en pratique très exception- nel. En tout état de cause, les dispositions de la taxe Caïman primeraient en cas de cumul. Comme indiqué dans l’exposé des motifs, le cumul de la taxe Reynders et de la taxe Caïman continuera d’être examiné et une initiative législative sera élaborée le cas échéant. En ce qui concerne l’introduction de la présomption réfutable de fondateur, le ministre indique que cette présomption a été réexaminée suite à l’avis du Conseil d’État. Il précise que cette présomption doit principa- lement s’appliquer dans les cas où le contribuable ne coopère pas à l’enquête ou lorsque l’enquête ne révèle pas les faits et circonstances concrets qui expliquent pourquoi un contribuable déterminé figure dans le registre UBO. La présomption a donc été reformulée à la suite de cet avis afin d’éviter l’application automatique de la présomption par l’administration et afin de garantir qu’il soit tenu compte au cas par cas de tous les faits et circonstances pertinents connus. En réponse à la question sur les contribuables impa- triés, le ministre indique que comme précisé précédem- ment, les recommandations de la Cour des comptes ont été suivies. Il est dorénavant prévu qu’une société n’est plus soumise à la taxe Caïman si elle quitte la Belgique, ce qui est important en cas de distribution par une construction juridique. Il convient d’éviter qu’une société ne paie des impôts nulle part, et donc pas non plus à l’étranger si elle quitte la Belgique. Taxer les “patrimoines flottants” était d’ailleurs un des objectifs de la taxe Caïman. S’agissant de la taxe de sortie, le ministre rappelle que son paiement peut également être ventilé pour pouvoir ainsi être intégrée aux règles existantes concernant une taxe de sortie. En outre, la taxe Caïman s’applique évidemment uniquement aux résidents fiscaux de la Belgique et le ministre souligne que tous les contribuables impatriés ne sont pas considérés comme des résidents fiscaux. En ce qui concerne l’entrée en vigueur de la taxe Caïman, le ministre indique que l’article 38 s’appliquera à partir de l’exercice d’imposition 2024. Cela concernera l’obligation de déclaration étendue. Les autres articles 43 3697/005 DOC 55 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E zijn van toepassing op de inkomsten die vanaf 1 januari 2024 worden verkregen, toegekend of betaalbaar gesteld door een juridische constructie. — Fiscaal stelsel van gefabriceerde tabak Wat de opmerking over de geraamde meeropbrengst betreft verwijst de minister naar zijn antwoorden in het kader van de bespreking van de algemene beleidsnota Financiën. Wat de gelijkstelling van de e-liquids betreft wijst de minister erop dat hij er voorstander van blijft om de e-liquids op te nemen in de tabaksrichtlijn en zo meer harmonisatie te krijgen op Europees niveau. Daarnaast merkt de minister op dat Duitsland al een accijns op e-liquids heeft ingevoerd en dat Nederland een accijns op vapeproducten onderzoekt. — Verlaagd btw-tarief voor sloop en heropbouw Wat de opmerking van de Raad van State over de Europese rechtsgrondslag betreft antwoordt de minister dat de recente herschikking van punt 10 van bijlage III van Richtlijn 2006/112/EG tot gevolg heeft dat zowel de renovatie van particuliere woningen, als de afbraak en heropbouw van woningen, onder hetzelfde punt van bijlage III vallen. Hun opname in dezelfde rubriek is eenvoudigweg het resultaat van een zeker mate van legistieke rationalisatie, aangezien die intrinsiek verschil- lende handelingen beide betrekking hebben op woningen. Wat de vraag over de twee verschillende tarieven betreft antwoordt de minister dat enerzijds de renovatie en de afbraak en heropbouw van privéwoningen funda- menteel verschillende handelingen vormen vanuit het oogpunt van de gemiddelde consument wat betreft de omvang van het verrichte werk, de tijd die nodig is om het te voltooien, de kosten ervan en de administratieve en juridische formaliteiten die moeten worden vervuld. Dit vormt volgens rechtspraak van het Hof van Justitie het vertrekpunt van de beoordeling van de gelijksoortig- heid van goederen of diensten. Wat de renovatie van privéwoningen betreft, is het verlaagde btw-tarief afhankelijk van de voorwaarde dat het gebouw tien jaar of ouder is, wat in het kader van de voorliggende maatregel uiteraard geen voorwaarde is. Anderzijds volgt uit rechtspraak van het Europees Hof van Justitie dat de aan de lidstaten toekomende mogelijkheid om het verlaagde btw-tarief selectief toe te relatifs à la taxe Caïman s’appliqueront aux revenus obtenus à partir du 1er janvier 2024, octroyés ou mis en paiement par une construction juridique. — Régime fiscal des tabacs manufacturés En ce qui concerne l’observation relative à l’estimation des recettes supplémentaires, le ministre renvoie aux réponses qu’il a fournies dans le cadre de la discussion de la note de politique générale Finances. Pour ce qui est de l’assimilation des e-liquides, le ministre rappelle qu’il reste favorable à l’inclusion des e-liquides dans la directive tabac et donc à une plus grande harmonisation au niveau européen. Le ministre souligne par ailleurs que l’Allemagne a déjà introduit une accise sur les e-liquides et que les Pays-Bas envisagent d’instaurer une accise sur les produits de vapotage. — Taux de TVA réduit en ce qui concerne la démolition et la reconstruction En réponse à la remarque du Conseil d’État relative à la base juridique européenne, le ministre indique que la récente refonte du point 10 de l’annexe III de la directive 2006/112/CE a pour effet que la rénovation de logements privés, d’une part, et la démolition et la reconstruction de logements, d’autre part, relèvent du même point de l’annexe III. La reprise de ces deux catégories sous une même rubrique découle simplement d’une forme de rationalisation légistique, ces opérations intrinsèquement différentes portant chaque fois sur des habitations. Pour ce qui est de la question relative aux deux taux différents, le ministre répond que la rénovation et la démolition- reconstruction de logements privés consti- tuent des actes fondamentalement différents du point de vue du consommateur moyen en ce qui concerne l’ampleur des travaux effectués, le temps nécessaire pour les réaliser, leur coût et les formalités administratives et juridiques à accomplir. Or, d’après la jurisprudence de la Cour de justice, c’est cela qui constitue le point de départ de l’appréciation du caractère semblable des biens ou services. S’agissant de la rénovation de logements privés, le taux de TVA réduit est subordonné à la condition que le bâtiment soit âgé de 10 ans ou plus, ce qui n’est bien entendu pas une condition dans le cadre de la mesure proposée. D’autre part, il ressort de la jurisprudence de la Cour de justice que la faculté accordée aux États membres d’appliquer de manière sélective le taux de TVA réduit 3697/005 DOC 55 44 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E passen, wordt gerechtvaardigd doordat de beperking van de toepassing ervan tot concrete en specifieke aspecten in overeenstemming is met het beginsel dat uitzonde- ringen of afwijkingen strikt moeten worden uitgelegd. Met betrekking tot de toepassing van het verlaagd btw-tarief op appartementsgebouwen antwoordt de mi- nister dat een verlaagd btw-tarief kan worden toegepast voor de appartementen die worden aangewend onder de voorwaarden van de nieuwe tariefregeling. Een verlaagd btw-tarief kan worden toegepast voor afbraak- en heropbouwwerkzaamheden met betrekking tot het appartement dat de bouwheer aanwendt als enige en hoofdzakelijk eigen woning. Het verlaagd btw-tarief kan anderzijds niet worden toegepast indien de bouwheer meerdere appartementen in eigendom houdt aangezien het appartement dat hij betrekt dan niet meer zijn enige woning is. Als de betrokkene alle appartementen zou bestemmen voor langdurende sociale verhuur, dan kan hij wel toepassing maken van het verlaagd btw-tarief voor het gehele gebouw, omdat dan alle appartementen worden aangewend onder de voorwaarden van de nieuwe tariefregeling. Indien de bouwheer de helft verkoopt en de andere helft langdurig sociaal verhuurt, dan geniet hij het verlaagde tarief dus inzake 50 % van de facturen die betrekking hebben op de werkzaamheden inzake de afbraak en heropbouw. Met betrekking tot de vraag over nieuwbouwappar- tementen wijst de minister erop dat er rekening moet worden met de gehele context. Rekening houdend met een zeer moeilijk budgettair kader heeft deze regering bij deze geharmoniseerde btw-maatregel inzake afbraak en heropbouw verschillende doelen met elkaar verzoend. De nieuwe maatregel is een maatregel met een positieve ecologische impact, aangezien ze bijdraagt in heel België aan de vernieuwing van het woningbestand, dankzij verbeterde energieprestaties en een lagere afhankelijk- heidsgraad van fossiele brandstoffen. Daarnaast vormt ze een economische stimulans voor de bouwsector die op het federale, fiscale vlak ook nog steeds geniet van het verlaagde btw-tarief voor renovatiewerken. Ook onder meer de bouw van sociale huurwoningen geniet vandaag een verlaagd btw-tarief. Tot slot heeft deze maatregel ook een sociaal doel waardoor tweede ver- blijven en grote woningen in de 32 centrumsteden niet meer zullen kunnen genieten van het verlaagde tarief. In het kader van de coronacrisis werd naast de huidige permanente maatregel in de 32 centrumsteden, een nieuwe tijdelijke maatregel ingevoerd. Deze relance- maatregel heeft als einddatum 31 december 2023 en is, in tegenstelling tot de huidige permanente maatregel, van toepassing op het gehele Belgische grondgebied. se justifie par le fait que la limitation de son application à des aspects concrets et spécifiques est cohérente avec le principe selon lequel les exemptions et les dérogations doivent être interprétées restrictivement. En ce qui concerne l’application du taux de TVA réduit aux immeubles à appartements, le ministre répond qu’un taux réduit peut être appliqué aux appartements utilisés dans les conditions du nouveau régime de taux. Un taux de TVA réduit peut être appliqué aux travaux de démoli- tion et de reconstruction relatifs à l’appartement que le maître d’ouvrage utilise comme habitation unique et à titre principal comme habitation propre. En revanche, le maître d’ouvrage ne peut pas bénéficier du taux de TVA réduit s’il est propriétaire de plusieurs appartements, car l’appartement qu’il occupe n’est alors plus son habitation unique. S’il affecte tous les appartements à une location sociale de longue durée, il peut appliquer le taux de TVA réduit à l’ensemble du bâtiment, car dans ce cas, tous les appartements sont utilisés dans les conditions du nouveau régime de taux. Si le maître d’ouvrage vend la moitié et affecte l’autre moitié à une location sociale de longue durée, il bénéficiera du taux réduit sur 50 % des factures relatives aux travaux de démolition et de reconstruction. En ce qui concerne la question relative aux nouveaux appartements, le ministre rappelle qu’il faut tenir compte du contexte dans son ensemble. Eu égard à un cadre budgétaire très difficile, le gouvernement a dû concilier plusieurs objectifs dans cette mesure de TVA harmo- nisée sur la démolition et la reconstruction. La nouvelle mesure aura tout d’abord un impact écologique positif, car elle contribuera au renouvellement du parc immobilier dans toute la Belgique, à de meilleures performances énergétiques et à une moindre dépendance aux com- bustibles fossiles. Elle constitue par ailleurs un incitant économique pour le secteur de la construction, qui continuera à bénéficier du taux de TVA réduit pour les travaux de rénovation dans le cadre de la fiscalité fédé- rale. Aujourd’hui, la construction de logements locatifs sociaux, entre autres, bénéficie également d’un taux de TVA réduit. Enfin, cette mesure a une finalité sociale, car les résidences secondaires et les logements de grande taille situés dans les 32 villes-centres ne pourront plus bénéficier du taux réduit. Une nouvelle mesure temporaire a été introduite dans le cadre de la crise du coronavirus, à côté de la mesure permanente actuellement appliquée dans les 32 villes- centres. Cette mesure de relance, qui prendra fin le 31 décembre 2023, s’applique, contrairement à la mesure permanente actuelle, à l’ensemble du territoire belge. 45 3697/005 DOC 55 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E Vandaag kent de permanente maatregel geen sociale voorwaarden. Het moet enkel de heropbouw van een woning betreffen die is gelegen in 1 van de 32 centrum- steden. Het verlaagd tarief voor de heropbouw geldt zowel in de stadskernen, als in de residentiële wijken en deelgemeenten van deze steden. Dit betekent dat commerciële, ook beursgenoteerde, ondernemingen die in Brussel, Antwerpen en Luik ri- ante appartementsgebouwen bouwen na afbraak van een gebouw, en die nadien de riante appartementen verhuren aan een even riante huurprijs, op basis van de huidige permanente maatregel genieten van het verlaagde btw-tarief. Vanaf 1 januari 2024 zal afbraak en heropbouw in heel België kunnen met toepassing van het verlaagde tarief voor de enige, eigen woning van maximaal 200 m² en voor woningen die langdurend worden verhuurd in het kader van sociaal beleid. Dit betekent heel con- creet een wereld van verschil voor jonge gezinnen die ook na afloop van de huidige tijdelijke maatregel nog een gezinswoning met energielabel F zullen kunnen afbreken en heropbouwen aan een verlaagd btw-tarief ongeacht waar het gebouw gelegen is. Alle woningen en appartementen die vanaf 2023 in Vlaanderen zijn aangekocht met label E of F, moeten binnen de 5 jaar na de aankoop verplicht worden gerenoveerd naar label D of beter. Een grondige renovatie van oudere, slecht geïsoleerde woningen zal in heel wat gevallen minder optimaal zijn dan de afbraak en heropbouw ervan. Deze gezinnen worden dankzij de nieuwe maatregel op btw- vlak alvast niet benadeeld als ze ervoor kiezen deze woning zelf af te breken en herop te bouwen. Wat de vraag over de rulingdienst betreft bevestigt de minister dat de beslissing van de rulingdienst die heeft gesteld dat twee kopers die een bebouwde grond kopen, vervolgens het bestaande gebouw afbreken en de grond verkavelen en twee nieuwbouwwoningen oprichten, gebruik kunnen maken van de tarifaire gunstmaatregel indien alle toepassingsvoorwaarden zijn vervuld. Voor zover de onder de tijdelijke maatregel vastgestelde regels worden overgenomen onder de nieuwe permanente maatregel, blijven de reeds genomen administratieve beslissingen en standpunten van toepassing. Met betrekking tot de vraag over de samenhang tussen de afbraak en de voorgenomen heropbouw antwoordt de minister dat zoals aangegeven in de memorie een Aujourd’hui, la mesure permanente n’est assortie d’aucune condition sociale. Il doit uniquement s’agir de la reconstruction d’une habitation située dans l’une des 32 villes-centres. Le taux réduit pour la reconstruction s’applique tant dans les centres-villes que dans les quartiers résidentiels et dans les communes dépendant de ces villes. Cela signifie que les sociétés commerciales – y com- pris les sociétés cotées en bourse – qui construisent de somptueux immeubles à appartements à Bruxelles, Anvers et Liège après avoir démoli un bâtiment et qui louent ensuite ces somptueux appartements à un prix très élevé, bénéficient également, grâce à la mesure permanente actuelle, du taux de TVA réduit. À partir du 1er janvier 2024, le taux réduit sera applicable sur l’ensemble du territoire aux travaux de démolition et de reconstruction concernant l’habitation propre et unique d’une superficie de maximum 200 m2 ou une habitation affectée à une location de longue durée dans le cadre de la politique sociale. Cette réglementation aura très concrètement un impact considérable pour les jeunes ménages qui, même après l’expiration de la mesure tem- poraire actuelle, auront toujours la possibilité de démolir un logement familial portant un label énergétique F et de le reconstruire en bénéficiant d’un taux de TVA réduit, quel que soit l’endroit où le bâtiment est situé. En Flandre, toutes les maisons et tous les appartements achetés à partir de 2023 et portant le label E ou F doivent obliga- toirement être rénovés dans les cinq ans suivant l’achat afin d’obtenir au moins un label D. Dans de nombreux cas, la rénovation en profondeur d’habitations anciennes et mal isolées est une solution moins optimale que leur démolition et leur reconstruction. Grâce à la nouvelle mesure, ces ménages ne seront pas pénalisés sur le plan de la TVA s’ils choisissent de procéder eux-mêmes à la démolition et à la reconstruction de leur logement. En réponse à la question relative au service de ruling, le ministre confirme la décision de ce service selon laquelle deux acheteurs qui achètent un terrain bâti puis démolissent le bâtiment existant et lotissent le terrain pour y construire deux nouvelles habitations peuvent bénéficier de la mesure tarifaire préférentielle favorable si toutes les conditions d’application sont remplies. Dans la mesure où les règles adoptées dans le cadre de la mesure temporaire sont reproduites dans le cadre de la nouvelle mesure permanente, les décisions et points de vue déjà adoptés par l’administration continueront à s’appliquer. En réponse à la question relative au lien existant entre la démolition et la reconstruction prévue, le ministre précise que, comme l’indique l’exposé des motifs, un 3697/005 DOC 55 46 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E lang tijdsverloop tussen afbraak en heropbouw een belangrijke indicatie kan vormen of er al dan niet een samenhang tussen afbraak en heropbouw aanwezig is. Het tijdsverloop is evenwel op zich niet doorslaggevend, alleen richtinggevend. Het heeft in die context dan ook geen zin om op dat tijdsverloop een absolute waarde te kleven. Indien er dus veel tijd verstreken is tussen afbraak en heropbouw én er zijn een aantal andere objectieve elementen die dat ondersteunen, dan kan worden ge- concludeerd dat er geen samenhang is tussen afbraak en heropbouw, en kan het verlaagde tarief niet worden toegepast. Het kan daarbij bijvoorbeeld gaan om do- cumenten waaruit blijkt dat er een duidelijke intentie is of is geweest om het terrein na de afbraak voor andere doeleinden te bestemmen dan de oprichting van een woning, bijvoorbeeld een overeenkomst om op het ter- rein een winkel op te richten. Het omgekeerde kan uiteraard ook. Zo kunnen er elementen voorhanden zijn die ondanks het lange tijd- verloop aantonen dat er wel degelijk een samenhang is, zoals bijvoorbeeld de omgevingsvergunning of het plan voor de bouw van een woning. De minister bevestigt dat het antwoord gegeven op de parlementaire vraag nr. 507 van de heer Dirk Van der Maelen verder van toepassing blijft. Wat de overgangsmaatregelen betreft verwijst de minis- ter naar de omstandige toelichting in de memorie. De heer Van der Donckt heeft in zijn interventie ook uitdrukkelijk verwezen naar de regeling opgenomen in paragraaf 8. Deze regeling betreft echter geen overgangsmaatregel. Om het verlaagd btw-tarief te kunnen genieten moet voorafgaandelijk een verklaring bij de FOD Financiën worden ingediend. Paragraaf 8 heeft betrekking op afbraak- en heropbouwwerkzaamheden die tot en met 31 december 2024 het verlaagde btw-tarief genieten op basis van de huidige maatregel in de 32 centrumsteden, maar ook binnen het toepassingsgebied vallen van de nieuwe geharmoniseerde maatregel. Voor projecten in de 32 stedelijke gebieden die mate- rieelrechtelijk aan de voorwaarden van de nieuwe rege- ling voldoen en aanleiding geven tot opeisbare btw met ingang van 1 januari 2025, zullen de vormvoorwaarden van de nieuwe regeling moeten worden gerespecteerd die ook iets strenger of omvangrijker zijn dan de vorm- voorwaarden van de oude rubriek, maar daarvoor zal dan 3 maanden extra tijd worden gegeven. long délai entre la démolition et la reconstruction peut être une indication importante de l’existence ou non d’un lien entre la démolition et la reconstruction. Le délai n’est toutefois pas décisif, mais seulement indicatif. Il n’y a donc pas lieu d’attacher une valeur absolue à ce laps de temps dans ce contexte. Par conséquent, si un laps de temps important s’est écoulé entre la démolition et la reconstruction et que certains autres éléments objectifs tendent à le confirmer, on peut conclure qu’il n’y a pas de lien entre la démo- lition et la reconstruction, et le taux réduit ne peut pas être appliqué. Il peut s’agir, par exemple, de documents indiquant qu’il y a ou qu’il y a eu une intention manifeste d’utiliser le terrain après la démolition à d’autres fins que la construction d’une habitation – par exemple d’un contrat prévoyant d’installer un magasin sur le terrain. Mais l’inverse est bien entendu également possible. Ainsi, il peut y avoir des éléments qui montrent qu’il y a bien un lien malgré le long laps de temps comme, par exemple, le permis d’environnement ou le plan de construction d’une habitation. Le ministre confirme que la réponse fournie à la ques- tion parlementaire n° 507 de M. Dirk Van der Maelen reste d’application. En ce qui concerne les mesures transitoires, le ministre renvoie aux explications détaillées fournies dans l’exposé des motifs. Dans son intervention, M. Van der Donckt s’est aussi référé expressément au régime visé au paragraphe 8, qui ne constitue toutefois pas une mesure transitoire. Pour pouvoir bénéficier du taux réduit de TVA, une déclaration préalable doit être introduite auprès du SPF Finances. Le paragraphe 8 concerne les travaux de démolition et de reconstruction qui bénéficient du taux réduit de TVA jusqu’au 31 décembre 2024 sur la base de la mesure actuelle dans les 32 zones urbaines, mais qui relèvent également du champ d’application de la nouvelle mesure harmonisée. Pour les projets réalisés dans les 32 zones urbaines qui, sur le plan du droit matériel, répondent aux conditions du nouveau régime et qui donnent lieu à une TVA exigible à partir du 1er janvier 2025, les formalités du nouveau régime devront être respectées. Elles sont également légèrement plus strictes ou plus vastes que les formalités de l’ancienne rubrique, mais un délai supplémentaire de 3 mois sera accordé à cette fin. 47 3697/005 DOC 55 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E Op de vraag waarom er geen overgangsmaatregel is uitgewerkt in functie van de indiening van de steden- bouwkundige vergunning stelt de minister vast dat de overgangsmaatregel die in 2009-2010 van kracht was de voorkeur geniet van de heer Van der Donckt. Toen moest de aanvraag voor de stedenbouwkundige vergunning met betrekking tot bedoelde werken worden ingediend bij de bevoegde overheid vóór 1 april 2010. Daarnaast moest het tijdstip waarop de belasting opeisbaar werd zich voordoen vóór de eerste ingebruikneming van het gebouw en uiterlijk op 31 december 2010. Die regeling koppelde dus een limietdatum voor de toenmalige ste- denbouwkundige vergunning aan een limietdatum voor de opeisbaarheid van de btw. De huidige overgangsre- geling koppelt op dezelfde manier een limietdatum voor de aanvraag van een omgevingsvergunning aan een limietdatum voor de opeisbaarheid van de btw. Beide regelingen zijn dus sterk gelijkaardig. De overgangs- maatregel voor de tijdelijke maatregel is net bedoeld om eventuele vertragingen op te vangen. Op de vraag waarom de regeling voor het geheel niet afhankelijk wordt gemaakt van de indiening van de vergunning vanaf 1 juli 2023 antwoordt de minister dat het verschil in datum bij de overgangsmaatregelen als oorzaak heeft het feit dat de aanpassingen aan de permanente maatregel niet in het voorzicht werden gesteld en mensen met lopende projecten die uit de boot dreigen te vallen, nog voldoende tijd moeten heb- ben om een omgevingsvergunning aan te vragen. Het uitdoven van de tijdelijke maatregel is anderzijds wel altijd duidelijk geweest zodat aanvragers vanaf 1 juli 2023 redelijkerwijs mochten veronderstellen hier geen substantieel gebruik meer van te kunnen maken. Indien er zich in concrete gevallen informaticaproblemen zouden voordoen waardoor iemand in problemen komt met de termijn, kan ter zake uiteraard altijd een gemotiveerd verzoekschrift worden gericht aan de administratie die dan die individuele gevallen verder kan bekijken en rekening kan houden met de concrete omstandigheden van elk geval. — Verlaagd btw-tarief voor de installatie van warmtepompen Op de vraag of er niet beter gewacht wordt op een prijsdaling voor warmtepompen in plaats van een sub- sidiëring antwoordt de minister dat de btw-verlaging voor warmtepompen een stimulans vormt voor gezinnen om te investeren in duurzame energieoplossingen en zo steeds meer onafhankelijk te worden van fossiele brandstoffen, die noch vanuit economisch perspectief noch vanuit ecologisch perspectief, als toekomstgerichte energie-oplossingen kunnen worden beschouwd. À la question de savoir pourquoi aucune mesure transitoire n’a été élaborée en fonction de l’introduc- tion du permis d’urbanisme, le ministre constate que la mesure transitoire en vigueur en 2009-2010 était celle que privilégie par M. Van der Donckt. À cette époque, la demande du permis d’urbanisme relative aux travaux visés devait être introduite auprès de l’autorité compétente avant le 1er avril 2010. En outre, la date d’exigibilité de la taxe devait intervenir avant la première occupation du bâtiment et au plus tard le 31 décembre 2010. Ce régime liait donc une date limite pour le permis de construire de l’époque à une date limite pour l’exigibilité de la TVA. Le régime transitoire actuel lie de la même manière une date limite pour la demande de permis d’environnement à une date limite pour l’exigibilité de la TVA. Les deux régimes sont donc très similaires. La mesure transitoire dont est assortie la mesure temporaire vise précisément à couvrir les retards éventuels. À la question de savoir pourquoi le régime global n’est pas conditionné au dépôt du permis à partir du 1er juillet 2023, le ministre répond que la différence de date pour les mesures transitoires s’explique par le fait que les modifications apportées à la mesure permanente n’ont pas été annoncées à l’avance, et que les personnes ayant des projets en cours qui risquent d’être exclues doivent encore avoir suffisamment de temps pour demander un permis d’environnement. En revanche, l’extinction de la mesure temporaire a toujours été claire, de sorte qu’à partir du 1er juillet 2023, les demandeurs pouvaient raisonnablement supposer qu’ils ne seraient plus en mesure d’en faire un usage substantiel. Si, dans des cas concrets, en raison de problèmes informatiques, quelqu’un aurait des difficultés à respecter le délai, une requête motivée pourrait bien sûr toujours être adressée à cet égard à l’administration, qui peut alors examiner plus avant ces cas individuels et peut prendre en compte les circonstances concrètes de chaque dossier. — Taux de TVA réduit pour l’installation de pompes à chaleur À la question de savoir s’il ne vaudrait pas mieux attendre une réduction de prix pour les pompes à cha- leur plutôt qu’une subvention, le ministre répond que la réduction de la TVA pour les pompes à chaleur incite les ménages à investir dans des solutions énergétiques durables et à devenir ainsi de plus en plus indépendants des combustibles fossiles, qui ne peuvent être considérés comme des solutions énergétiques d’avenir ni d’un point de vue économique, ni d’un point de vue écologique. 3697/005 DOC 55 48 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E Momenteel ligt de verwachte levensduur van een cv- ketel tussen de 12 en 15 jaar. Voor mensen die bijvoor- beeld 8 of 9 jaar geleden een goed geïsoleerde woning hebben gebouwd met vloerverwarming aangesloten op een goedkopere gasketel, kan deze btw-verlaging het duwtje in de rug zijn om sneller voor deze groene verwarmingsoptie te kiezen. Het verlaagd tarief voor de installatie van warmte- pompen in woningen ouder dan 10 jaar blijft uiteraard behouden. Het verlaagd tarief voor de levering en installatie van een warmtepomp kan ook genoten worden bij de op- richting van de woning. De handelingen moeten worden verricht aan een woning waarvan de eerste ingebruik- neming plaatsvond in de loop van een kalenderjaar dat minder dan tien jaar voorafgaat aan de eerste factuur met betrekking tot die handelingen. b) Antwoorden op de vragen van de heer Vanbesien De minister wenst er eerst en vooral op te wijzen dat de overgangsmaatregel waarnaar de heer Vanbesien verwijst, betrekking heeft op het verlaagde btw-tarief voor levering van woningen na afbraak en heropbouw, en dat in dit kader in deze maatregel de toepassings- voorwaarden zijn opgenomen van de tekst die geldt onder de tijdelijke maatregel. De tekst blijft op dit punt ongewijzigd en bepaalt dat het verlaagd tarief kan worden toegepast op tuinwerkzaamheden die in de maatstaf van heffing van de totale verkoopprijs zijn begrepen. De minister verwijst ter zake ook naar punt 5.3. van de circulaire 2021/C/18 die dat ook bevestigt. De overgangsmaatregel die betrekking heeft op de levering van woningen na afbraak en heropbouw heeft dus de bestaande modaliteiten van de tijdelijke tarifaire gunstregeling voor dezelfde handelingen overgenomen. De reden voor die benadering is dat dit deel van de prijs van het bijhorend terrein niet identificeerbaar is of, wat vaker voorkomt, dat deze tuinwerkzaamheden worden uitgevoerd na de levering, door een andere aannemer, en in dat geval uiteraard niet in aanmerking komen voor het verlaagde btw-tarief. Deze uitsluiting van werkzaamheden van tuinaanleg geldt anderzijds wel voor de overgangsmaatregel met betrekking tot de 32 stadsgebieden die enkel betrekking heeft op de eigenlijke werkzaamheden van afbraak en heropbouw. Ook voor die overgangsmaatregel worden immers de momenteel vigerende voorwaarden onge- wijzigd overgenomen. Actuellement, la durée de vie escomptée d’une chau- dière de chauffage central se situe entre 12 et 15 ans. Pour les personnes qui, par exemple, ont construit une maison bien isolée il y a 8 ou 9 ans avec un chauffage par le sol relié à une chaudière à gaz moins chère, cette réduction de la TVA pourrait être le coup de pouce dont elles ont besoin pour privilégier plus vite cette option de chauffage écologique. Le taux réduit pour l’installation de pompes à cha- leur dans les habitations de plus de 10 ans sera bien entendu maintenu. Le taux réduit pour la fourniture et l’installation d’une pompe à chaleur peut également être appliqué lors de la construction du logement. Les opérations doivent être effectuées sur une habitation dont la première occupation a eu lieu au cours d’une année civile qui précède de moins de 10 ans la première facture relative à ces opérations. b) Réponses aux questions posées par M. Vanbesien Le ministre tient tout d’abord à préciser que la mesure transitoire évoquée par M. Vanbesien concerne le taux réduit de TVA pour les livraisons de logements après démolition et reconstruction et que, dans ce cadre, cette mesure reprend les conditions d’application du texte applicable dans le cadre de la mesure temporaire. Le texte reste inchangé sur ce point et prévoit que le taux réduit peut être appliqué aux travaux de jardinage compris dans la base d’imposition du prix de vente total. À cet égard, le ministre renvoie également au point 5.3. de la circulaire 2021/C/18 qui confirme cette interprétation. La mesure transitoire couvrant les livraisons de loge- ments après démolition et reconstruction a donc reproduit les modalités existantes du régime tarifaire préférentiel temporaire pour les mêmes opérations. Cette approche s’explique par le fait que cette partie du prix du sol attenant n’est pas identifiable ou, ce qui est plus fréquent, que ces travaux de jardinage sont réalisés après la livraison, par un autre entrepreneur, et dans ce cas, bien entendu, ne bénéficient pas du taux réduit de TVA. Par contre, cette exclusion des travaux d’aménagement paysager s’applique à la mesure transitoire relative aux 32 zones urbaines, qui ne couvre que les travaux de démolition et de reconstruction proprement dits. En effet, pour cette mesure transitoire également, les conditions actuellement en vigueur sont reprises telles quelles. 49 3697/005 DOC 55 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E c) Antwoorden op de vraag van de heer Vermeersch Wat de vraag over de erfpacht- en opstalrechten betreft legt de minister legt uit dat de initiële begrotingstabel een opsplitsing maakt met enerzijds de verhoging van 2 % naar 4 % en anders van 4 % naar 5 %. Van in het begin is dus wel degelijk 5 % afgesproken, de budget- taire opbrengst is in de begrotingstabel echter dus opgesplitst in 2 delen. De opbrengst van beide lijnen samen bedraagt 32,5 miljoen euro in 2024. Wat de opmerking over de accijnzen op tabak betreft, verwijst de minister naar het antwoord dat hij reeds heeft gegeven. De minister geeft ook nog mee dat de aanbevelingen van gezondheidsorganisaties wel degelijk worden gevolgd door een verschuiving van de ad valorem accijnzen naar de specifieke accijnzen. Dit heeft een grotere impact op de goedkopere merken dan op de duurdere merken. Het fenomeen dat de heer Vermeersch beschrijft wordt trouwens bijkomend ver- minderd door het verhogen van de minimumaccijns. Dit is ook een maatregel die deze regering deze legislatuur al heeft genomen. De minister neemt dus wel degelijk maatregelen om substitutie naar goedkopere merken tegen te gaan. Met betrekking tot de vraag over het verlaagd btw-tarief voor sloop en heropbouw verwijst de minister naar het antwoord dat hij eerder reeds heeft gegeven. De minister geeft aan dat de aangehaalde voorbeelden in de pers gebaseerd zijn op een verkeerde interpretatie van de situatie door sommige promotoren waardoor sommige klanten in moeilijkheden zijn geraakt. d) Antwoorden op de vraag van de heer Piedboeuf — Kaaimantaks De minister bevestigt dat de doorkijkbenadering stopt in het geval van een deelneming in een beursvennootschap of instelling voor collectieve belegging, uitgezonderd instellingen voor collectieve belegging die als “fonds dédiés” worden gekwalificeerd. In voornoemde gevallen is het inderdaad praktisch onmogelijk voor een belastingplichtige om de nodige informatie te verkrijgen. In de gevallen daarentegen waarbij de oprichter rechtstreeks investeert in een niet- beursgenoteerde vennootschap wordt dit wel haalbaar geacht om alle noodzakelijke informatie te verkrijgen. De Nederlandse STAK moet op grond van artikel 2, § 1, 13), WIB 92, en ook vandaag op grond van het EER KB, worden aangemerkt als een juridische constructie. Dit heeft tot gevolg dat de oprichter het bestaan ervan c) Réponses à la question posée par M. Vermeersch En ce qui concerne la question relative aux droits d’emphytéose et de superficie, le ministre explique que le tableau budgétaire initial est scindé en deux avec, d’une part, l’augmentation de 2 à 4 % et, d’autre part, de 4 à 5 %. Dès le départ, il a donc été convenu de passer à 5 %, mais les recettes budgétaires sont donc divisées en deux parties dans le tableau budgétaire. Les recettes des deux lignes réunies s’élèvent à 32,5 millions d’euros en 2024. En ce qui concerne l’observation relative aux accises sur le tabac, le ministre renvoie à la réponse qu’il a déjà donnée. Il ajoute que les recommandations des orga- nisations de promotion de la santé vont dans le sens d’un passage des accises ad valorem à des accises spécifiques. Cette manière de procéder a un impact plus important sur les marques les moins chères que sur les marques les plus chères. Le phénomène décrit par M. Vermeersch est du reste encore atténué par l’augmentation de l’accise minimale. C’est également une mesure que ce gouvernement a déjà prise au cours de cette législature. Le ministre prend donc effective- ment des mesures pour contrer la substitution par des marques moins chères. En ce qui concerne la question sur le taux réduit de TVA pour la démolition et la reconstruction, le ministre renvoie à la réponse qu’il a déjà donnée précédem- ment. Il indique que les exemples cités dans la presse reposent sur une mauvaise interprétation de la situation par certains promoteurs, ce qui a mis certains clients en difficulté. d) Réponses à la question de M. Piedboeuf — Taxe Caïman Le ministre confirme que l’approche sous l’angle de la transparence s’arrête dans le cas d’une participation dans une société de bourse ou dans un organisme de placement collectif, à l’exception des organismes de placement collectif qualifiés de “fonds dédiés”. Dans les cas susmentionnés, il est en effet prati- quement impossible pour un contribuable d’obtenir les informations nécessaires. En revanche, lorsque le fon- dateur investit directement dans une société non cotée en bourse, on considère qu’il lui est possible d’obtenir toutes les informations nécessaires. La société néerlandaise STAK doit être considérée comme une construction juridique au sens de l’article 2, § 1er, 13), du CIR 92, et aujourd’hui également en vertu de l’arrêté royal EEE. Par conséquent, le fondateur doit 3697/005 DOC 55 50 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E moet vermelden in de aangifte van de personenbelasting of rechtspersonenbelasting. Behalve in het geval de certificaten betrekking heb- ben op aandelen van een rechtspersoon die zelf als een juridische constructie wordt aangemerkt, of behalve in het geval waarbij niet aan de voorwaarden van artikel 13 van de Certificeringswet wordt voldaan, zullen de door de STAK verkregen inkomsten niet onder het toepas- singsgebied van de kaaimantaks vallen. — CFC-regeling De minister antwoordt dat de belasting moet worden berekend met toepassing van alle bepalingen van de vennootschapsbelasting met inbegrip van de diverse fiscale aftrekken van het netto-inkomen van de grondslag van de vennootschapsbelasting in het WIB 92. In het geval de CFC in het land van haar fiscale resi- dentie deel uitmaakt van een fiscale consolidatie, kan de fiscale administratie aan de belastingplichtige aan de hand van een bepaalde verdeelsleutel vragen om aan te tonen welk deel van de buitenlandse belasting moet worden toegerekend aan de CFC. In geval er daarentegen in hoofde van de CFC toepassing werd gemaakt van een groepsbijdrageregime, spreekt het voor zich dat gewoon de Belgische regels moeten wor- den gevolgd. Het is immers zo dat voor de berekening van de Belgische vennootschapsbelasting die de CFC in België zou zijn verschuldigd indien gevestigd of ge- legen in België, toepassing kan worden gemaakt van de aftrek van de groepsbijdrage. Uiteraard geldt wel dat CFC-regels niet worden toegepast bij een wezenlijke economische activiteit. Inzake holdings is het van belang om het onderscheid in acht te nemen dat in het arrest met referentie C-222/04 van het Europees Hof van Justitie van 10 januari 2006 wordt gemaakt. Holdingvennootschappen kunnen deel uitmaken van de economische activiteit van de groep als de holdingvennootschap actief deelneemt aan het bestuur van deze groep die een onderneming vormt waarover de holdingvennootschap zeggenschap uitoefent. De vraag of de holdingvennootschap over het nodige personeel, de nodige uitrusting, activa en gebouwen beschikt ter ondersteuning van haar activiteit, moet uiteraard worden beoordeeld in het licht van de aard van de activiteiten van de holdingvennootschap. Het spreekt voor zich dat elke intragroepsactiviteit die een wezenlijk onderdeel vormt van de economische activiteit van de groep, steeds een zekere fysieke uitrusting inzake kantoorruimte of personeel zal vergen. signaler son existence dans la déclaration à l’impôt des personnes physiques ou à l’impôt des personnes morales. Sauf dans le cas où les certificats concernent les actions d’une personne morale qui est elle-même consi- dérée comme une construction juridique, ou dans le cas où les conditions de l’article 13 de la loi relative à la certification ne sont pas remplies, les revenus obtenus par STAK ne relèvent pas du champ d’application de la taxe Caïman. — Régime CFC Le ministre répond que l’impôt devra être calculé en appliquant toutes les dispositions de l’impôt des sociétés, y compris les différentes déductions fiscales des revenus nets de l’assiette de l’impôt des sociétés en vertu du CIR 92. Si la CFC fait partie d’une consolidation fiscale dans l’État de sa résidence fiscale, l’administration fiscale pourra demander au contribuable de démontrer, au moyen d’une clé de répartition déterminée, quelle quo- tité de l’impôt étranger doit être imputée à la CFC. En revanche, si un régime de transfert intra-groupe a été appliqué dans le chef de la CFC, il va de soi que les règles belges devront tout simplement s’appliquer. En effet, pour le calcul de l’impôt des sociétés dont la CFC serait redevable en Belgique si elle y était établie ou située, il est possible d’appliquer la déduction du transfert intra-groupe. Il n’en demeure pas moins que les règles relatives aux CFC ne s’appliqueront pas en cas d’une activité économique substantielle. En ce qui concerne les sociétés holdings, il est impor- tant d’observer la distinction qui est opérée dans l’ar- rêt C-222/04 de la Cour de justice de l’Union européenne du 10 janvier 2006. Les sociétés holdings peuvent faire partie de l’activité économique du groupe si la société holding participe activement à la gestion de ce groupe qui constitue une entreprise sur laquelle la société holding exerce un contrôle. La question de savoir si la société holding dispose du personnel, des équipements, des biens et des locaux nécessaires pour soutenir son activité doit bien entendu être appréciée à la lumière de la nature des activités de la société holding. Il va de soi que toute activité intra-groupe qui constitue une part substantielle de l’activité économique du groupe nécessitera toujours certains équipements matériels en termes d’espace de bureau ou de personnel. 51 3697/005 DOC 55 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E — Gereglementeerde vastgoedbeleggings- vennootschappen De vice-eersteminister licht toe dat het inderdaad de bedoeling is de bijkomende exittaks van 10 % vast te stellen op de netto-actieve waarde, bepaald op het moment van de inschrijving van de GVBF’s bij de FOD Financiën, wat leidt tot de vaststelling van de liquidatie- heffing. Dat betekent dus op de oorspronkelijke waarde. — Verlaagd btw-tarief voor sloop en heropbouw Voor wat de vraag over de overgangsmaatregelen betreft verwijst de minister naar zijn vorige antwoorden. e) Antwoorden op de vragen van de heer Van Hees — Vrijstelling van doorstorting van de bedrijfs- voorheffing De minister antwoordt dat in de memorie van toelichting bij de invoering van de tijdelijke ondersteuningsmaatregel door de regering reeds werd toegelicht dat in tegenstel- ling tot wat werd opgemerkt door de Raad van State, er volgens de regering geen sprake is van een aan te melden staatssteun. Met de regeling wordt immers een ongelijkheid weggewerkt wat betreft de ondersteuning van seizoensarbeiders vergeleken met werknemers tewerkgesteld in een reguliere arbeidsregeling. — De fiscale werkbonus De vice-eersteminister antwoordt dat luik B van de sociale werkbonus en dus de verhoogde fiscale werk- bonus zou worden toegepast voor de lonen tot ongeveer 2.720 euro per maand. Het bedrag van luik B van de sociale werkbonus zou oplopen tot maximaal 160 euro. — Kaaimantaks De minister benadrukt dat enkel de bepalingen van de 2 KB’s werden geïntegreerd in het wetboek. Er werd dus niets gewijzigd aan het onderscheid tussen EER-entiteiten en entiteiten gelegen in derde landen voor wat betreft de berekening van de drempel van respectievelijk 1 % en 15 %. Het Rekenhof heeft overigens geen opmerkingen of aanbevelingen over dit onderscheid geformuleerd. Wat de vraag over artikel 322 van het WIB 92 betreft antwoordt de minister dat de regering er in al haar wijsheid voor heeft gekozen om deze aanbeveling niet te volgen, gezien het feit dat de andere aanbevelingen weliswaar voldoende werden geacht. Er wordt daarbij — Sociétés immobilières réglementées Le ministre explique qu’il s’agit en effet d’établir l’exit taxe complémentaire de 10 % sur la valeur de l’actif net, déterminée au moment de l’inscription du FIIS auprès du SPF Finances, entraînant l’établissement de l’impôt de liquidation. Donc sur la valeur initiale. — Taux de TVA réduit pour la démolition et la reconstruction Pour ce qui est de la question relative aux mesures transitoires, le ministre renvoie aux réponses qu’il a précédemment données. e) Réponses aux questions de M. Van Hees — Dispense de versement du précompte professionnel Le ministre répond que lors de l’instauration de cette mesure de soutien temporaire par le gouvernement, l’exposé des motifs précisait déjà que, contrairement à l’observation formulée par le Conseil d’État, il n’était pas question d’une aide d’État selon le gouvernement. Cette mesure vise en effet à éliminer une inégalité dans le soutien apporté aux travailleurs saisonniers vis-à-vis des travailleurs salariés embauchés sous un régime de travail conventionnel. — Bonus fiscal à l’emploi Le ministre répond que le volet B du bonus à l’emploi social et donc le bonus fiscal à l’emploi majoré s’appli- querait pour les salaires jusqu’environ 2.720 euros par mois. Le montant du volet B du bonus à l’emploi social s’élèverait à 160 euros au maximum. — Taxe Caïman Le ministre souligne que seules les dispositions des deux arrêtés royaux ont été intégrées dans le code. Aucune modification n’a donc été apportée à la dis- tinction entre les entités de l’EEE et les entités situées dans des pays tiers en ce qui concerne le calcul des seuils de respectivement 1 % et 15 %. La Cour des comptes n’a d’ailleurs formulé aucune observation ou recommandation à cet égard. En ce qui concerne la question relative à l’article 322 du CIR 92, le ministre répond que le gouvernement a choisi, dans sa grande sagesse, de ne pas suivre cette recommandation, étant donné qu’il jugeait les autres recommandations suffisantes. Il souligne en outre que 3697/005 DOC 55 52 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E ook gewezen op het feit dat de aangifteverplichting sterk wordt verruimd, zoals het Rekenhof had aanbevolen. Deze informatie kan dan worden vergeleken met de informa- tie die binnenkomt via CRS en FATCA, waardoor een bijkomende onderzoeksbevoegdheid via een opheffing van het bankgeheim niet direct nodig werd geacht. Men mag ook niet vergeten dat de administratie beroep kan doen op een verlengde onderzoekstermijn van 10 jaar in het kader van juridische constructies. — Accijnzen op tabak De minister wenst hier graag te verwijzen naar de interfederale strategie 2022-2028 voor een rookvrije generatie waarin alle maatregelen staan vermeld die werden afgesproken in het kader van het beleid tegen tabak en roken. De accijnsverhoging is daar één onderdeel van, en vormt een belangrijke vraag van organisaties zoals Kom Op Tegen Kanker. f) Antwoorden aan de heer Beke — CFC Wat de interpretatie van het begrip economische activiteit betreft, verwijst de minister naar zijn antwoord aan de heer Van der Donckt. Wat de bepaling van het begrip economische activiteit voor holdingmaatschappijen betreft, kan de minister verwijzen naar het antwoord aan de heer Piedboeuf. Voor doeleinden van de CFC-bepalingen moet men enkel rekening houden met de door België gesloten dubbelbelastingverdragen en niet met de dubbelbelas- tingverdragen die zijn afgesloten tussen de staat van de CFC en derde landen. — Kaaimantaks De minister verwijst naar zijn antwoorden aan de heer Piedboeuf. — Verlaagd btw-tarief voor sloop en heropbouw De minister verwijst naar zijn antwoord dat hij heeft gegeven op de vraag van de heer Van der Donckt. Dit betreft een feitelijk gegeven. Soms is een lange periode tussen afbraak en heropbouw perfect verantwoord zoals bijvoorbeeld het geval waarin werkzaamheden langere tijd worden stilgelegd vanwege bezwaren tegen het bouwproject, vanwege financiële problemen, enzovoort. l’obligation de déclaration sera fortement étendue, comme l’avait recommandé la Cour des comptes. Ces informations pourront ensuite être comparées avec celles recueillies dans le cadre des réglementations CRS et FATCA, de sorte qu’un pouvoir d’investigation supplé- mentaire, au travers d’une levée du secret bancaire, n’a pas été jugé nécessaire dans l’immédiat. Il convient également de rappeler que l’administration peut recourir au délai d’investigation étendu de 10 ans dans le cadre des constructions juridiques. — Accises sur le tabac Le ministre tient à mettre en avant la stratégie interfé- dérale 2022-2028 pour une génération sans tabac, qui énumère toutes les mesures convenues dans le cadre de la politique de lutte contre le tabac et le tabagisme. L’augmentation des accises fait partie de cette stratégie et répond à une véritable demande d’organisations telles que la Fondation contre le cancer. f) Réponses aux questions de M. Beke — CFC En ce qui concerne l’interprétation de la notion d’acti- vité économique, le ministre renvoie à la réponse qu’il a donnée à M. Van der Donckt. Pour ce qui est de définir la notion d’activité écono- mique dans le chef des sociétés holdings, le ministre renvoie à la réponse qu’il a donnée à M. Piedboeuf. S’agissant des dispositions relatives aux CFC, il convient uniquement de tenir compte des conventions préventives de la double imposition conclues par la Belgique, et non celles conclues entre l’État de la CFC et des pays tiers. — Taxe Caïman Le ministre renvoie aux réponses qu’il a données à M. Piedboeuf. — Taux de TVA réduit pour la démolition et la reconstruction Le ministre renvoie à la réponse qu’il a donnée à M. Van der Donckt. Il s’agit d’un élément de fait. Une longue période entre la démolition et la reconstruction se justifie parfois parfaitement, par exemple, dans le cas où les travaux seraient à l’arrêt pendant une longue période en raison d’objections au projet de construction, de problèmes financiers, etc. 53 3697/005 DOC 55 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E Met betrekking tot de vraag naar de objectieve ele- menten om de intentie tot heropbouw te bepalen verwijst de minister eveneens naar zijn antwoord aan de heer Van der Donckt. Een belangrijk aanknopingspunt is zon- der meer de omgevingsvergunning, maar bijvoorbeeld ook contracten met aannemers. De samenhang moet sowieso blijken uit een geheel van feitelijke elementen. In de praktijk bestaan hierover trouwens weinig problemen. g) Antwoord aan de heer Vandenbroucke Met betrekking tot de vraag over hoeveel belasting er al werd geheven op basis van model B in het kader van CFC antwoordt de minister antwoordt dat zijn ad- ministratie de CFC-bepaling nog niet heeft toegepast in de praktijk. C. Replieken van de leden De heer Wim Van der Donckt (N-VA) wenst nog te repliceren op de antwoorden van de minister. — De toepassing van de CFC-regels De minister stelt dat bij dubbele belasting het aan de landen die de winst van een onrechtstreekse deelne- ming belasten is om te voorzien in een verrekening. De minister bevestigt dat de keuze die gemaakt wordt voor model A van de ATAD-richtlijn een dubbele belasting niet uitsluit. De minister wimpelt dit gemakkelijk af als een probleem dat op te lossen is door het andere land maar in eerste plaats is het wel de multinational die ermee geconfronteerd wordt. De spreker dankt de minister voor zijn antwoord op de vraag hoe de CFC-regeling zich verhoudt tot de toepassing van de verrekenprijzen. De spreker zal het antwoord nog eens nalezen maar de spreker meent te hebben begrepen dat ondanks de ongewijzigde inlei- dende zin van art. 185/2, § 1, WIB 1992 de minister de huidige administratieve interpretatie wijzigt. Wat het antwoord van de minister betreft of de be- rekening van de teller en noemer conform artikel 8(1) ATAD-richtlijn is en of de voorwaarde van “economische activiteit” de vrijheid van vestiging niet schendt, zal het Europees Hof van Justitie het laatste woord hebben. Het antwoord van de minister betreffende de verschil- lende berekening van de breuk om de ‘niet-uitgekeerde winst’ te bepalen van een buitenlandse vaste inrichting naargelang zij afhangt van de Belgische vennootschap dan wel van een buitenlandse vennootschap maakt En ce qui concerne la question relative aux éléments objectifs permettant de déterminer l’intention de recons- truire, le ministre renvoie également à la réponse qu’il a donnée à M. Van der Donckt. Un élément important est sans conteste le permis d’urbanisme, mais il convient également de citer, par exemple, les contrats conclus avec les entrepreneurs. Quoi qu’il en soit, la cohérence du projet doit ressortir d’un ensemble d’éléments de fait, ce qui ne pose d’ailleurs guère de problèmes en pratique. g) Réponse à la question de M. Vandenbroucke Pour ce qui est de la question relative au montant de l’impôt qui a déjà été prélevé sur la base du modèle B dans le cadre du régime CFC, le ministre répond que son administration n’a pas encore appliqué la disposition relative aux CFC en pratique. C. Répliques des membres M. Wim Van der Donckt (N-VA) tient encore à réagir aux réponses du ministre. — Application des règles relatives aux CFC Le ministre indique qu’en cas de double imposition, il appartient aux pays imposant les bénéfices d’une parti- cipation indirecte de prévoir une imputation. Le ministre confirme que le choix du modèle A de la directive ATAD n’exclut pas une double imposition. Le ministre écarte facilement ce problème en considérant qu’il appartient à l’autre pays de le résoudre, mais c’est avant tout l’entreprise multinationale qui y est confrontée. L’intervenant remercie le ministre pour la réponse qu’il a donnée concernant la manière dont le régime CFC s’arti- cule avec l’application des prix de transfert. L’intervenant relira sa réponse, mais il croit en avoir déduit que le ministre modifie l’interprétation administrative actuelle, même si la phrase introductive de l’article 185/2, § 1er, du CIR 92, reste inchangée. En ce qui concerne la réponse du ministre à la question de savoir si le calcul du numérateur et du dénominateur est conforme à l’article 8(1) de la directive ATAD et si la condition de l’activité économique ne viole pas la liberté d’établissement, il appartiendra à la Cour de justice de l’Union européenne de trancher. La réponse du ministre concernant la fraction per- mettant de déterminer les bénéfices non distribués d’un établissement stable étranger, calculée différemment selon que cet établissement dépend d’une société belge ou d’une société étrangère, montre bien que l’extension 3697/005 DOC 55 54 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E wel duidelijk dat de uitbreiding van de CFC-regels naar een buitenlandse vaste inrichting van een buitenlandse dochtervennootschap de toepassing compliceert. — Kaaimantaks De minister heeft geantwoord dat enkel de juridische constructies transparant worden behandeld en dat een gewone vennootschap als niet-transparant zal worden behandeld. Dat lijkt evident. Dat is ook niet het probleem dat de Raad van State schetst in een keten van juridische constructies waarin een niet-transparante vennootschap zich in bevindt. De spreker zal hierop terugkomen in tweede lezing dit hij reeds aankondigt. De spreker dankt de minister voor het duidelijk ant- woord over de samenloop van de Reynderstaks en de kaaimantaks. In zijn antwoord op de vraag of het nieuwe wettelijke vermoeden dat de begunstigde van een juridische con- structie zoals vermeld in het UBO-register als oprichter wordt beschouwd, herhaalt de minister de memorie van toelichting. Dit nieuwe weerlegbaar vermoeden zou niet meer automatisch gelden maar enkel als de belastingplichtigen niet meewerkt. In vergelijking met het voorontwerp werd in het wetsontwerp toegevoegd dat “rekening houdend met alle relevante feiten en om- standigheden” het vermoeden moet worden toegepast. Dit lijkt volgens de heer Van der Donckt de invulling te zijn van het weerlegbaar karakter van het vermoeden wat uiteraard de medewerking van de belastingplichtige veronderstelt. België heeft lang een beleid gevoerd voor het aantrek- ken van beslissingscentra van multinationale onderne- mingen om op die manier ook buitenlandse investeringen aan te trekken. Met de invoering van een exittaks steekt de Vivaldiregering de rode vlag uit naar Angelsaksische multinationals die actief zijn in ons land. Het begrip mul- tinational is misschien abstract maar een multinational is nog steeds een organisatie van mensen. Als expats van Angelsaksische landen ons land gaan mijden omwille van de vermogensfiscaliteit die dit land uitrolt, heeft dat ook gevolgen voor de multinationale organisatie waarvoor zij werken. De minister heeft aangegeven dat de expats niet altijd worden aangemerkt als rijksin- woner. Dat is juist maar bij de invoering van het nieuwe stelsel van ingekomen belastingplichtige is dat wel het uitgangspunt. De spreker beschouwt dit stuk van de fiscaliteit maar als een teken van een desintegrerende internationale handel. De heer Van der Donckt stelt vast dat het antwoord van de minister dat de gewijzigde kaaimantaks 2.1 van du régime CFC à un établissement stable étranger d’une filiale étrangère complique son application. — Taxe Caïman Le ministre a répondu que seules les constructions juridiques seront traitées de manière transparente et qu’une société ordinaire sera traitée de manière non- transparente. Cela semble évident. Ce n’est pas non plus le problème exposé par le Conseil d’État lorsqu’il parle d’une chaîne de constructions juridiques dans laquelle se trouve une société non transparente. L’intervenant y reviendra en deuxième lecture, comme il l’a déjà annoncé. L’intervenant remercie le ministre pour la clarté de sa réponse sur la concurrence entre la taxe Reynders et la taxe Caïman. Dans sa réponse à la question concernant la nouvelle présomption légale selon laquelle le bénéficiaire d’une construction juridique inscrit au registre UBO est consi- déré comme le fondateur, le ministre a répété l’exposé des motifs. Cette nouvelle présomption réfragable ne s’appliquerait plus automatiquement mais uniquement si le contribuable ne coopère pas. Par rapport à l’avant- projet, le projet de loi ajoute que la présomption doit être appliquée “compte tenu de l’ensemble des faits et circonstances pertinents.” Selon M. Van der Donckt, cela semble refléter la nature réfragable de la présomption, qui suppose évidemment la coopération du contribuable. La Belgique mène depuis longtemps une politique d’attraction des centres de décision des multinationales afin d’attirer également les investissements étrangers. Avec l’introduction d’une taxe de sortie, le gouvernement Vivaldi lève le drapeau rouge face aux multinationales anglo-saxonnes actives dans notre pays. Le terme de multinationale est peut-être abstrait, mais une multi- nationale reste une organisation de personnes. Si les expatriés des pays anglo-saxons commencent à fuir notre pays à cause de la fiscalité patrimoniale que la Belgique est en train de mettre en place, cela affectera également l’organisation multinationale pour laquelle ils travaillent. Le ministre a indiqué que les expatriés ne sont pas toujours considérés comme des habitants du Royaume. C’est exact, mais dans le cadre de l’ins- tauration du nouveau régime du contribuable impatrié, c’est néanmoins le cas. L’intervenant considère que cet élément de la fiscalité n’est qu’un signe de la désinté- gration du commerce international. M. Van der Donckt constate que la réponse du ministre selon laquelle la taxe Caïman modifiée 2.1 s’applique 55 3697/005 DOC 55 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E toepassing is op de inkomsten vanaf 1 januari 2024 weinig verduidelijkend is als de vraag handelt over de temporele werking van latent opgebouwde reserves. — Accijnzen op tabak De spreker stelt vast dat de minister pleit voor een verdere harmonisatie van de Europese regels met be- trekking tot verhitte tabaksproducten en e-vloeistoffen. Dat zal nog een lang debat zijn op Europees niveau. In praktijk zal zelfs een geharmoniseerde Europese wetgeving nog steeds een effectieve controle op de verzending van deze goederen vereisen. Dit zal toch voor bijzondere problemen leiden voor de controles in de luchthaven van Luik. De heer Wouter Vermeersch (VB) stelt vast dat hij geen overzicht heeft ontvangen van de begrotingsim- pact van alle maatregelen die in deze programmawet zijn opgenomen. — Accijnzen op tabak Uit berekeningen van de heer Vermeersch blijkt dat de accijnsverhoging beduidend lager is voor de goed- koopste sigaretten dan voor de duurdere merken. Dit zal leiden tot een marktverstoring en een vervanging door goedkopere producten in de hand werken. Ook de minimumaccijns vormt een probleem. Door de buitensporig hoge minimumaccijns van 105 % van de accijns op de gewogen gemiddelde prijs bij sigaretten en roltabak duwt de minister niet alleen de rokers van de duurdere merken naar de goedkopere merken maar ook nog eens naar buitenlandse en illegale sigaretten. Deze toevloed aan illegale sigaretten zorgen voor extra werk voor de douane zoals wordt aangetoond door de recordvangst van illegale sigaretten in 2021, goed voor een belastingopbrengst van 158 miljoen euro. In 2020 waren de vangsten nog maar goed voor belastingop- brengst van 49 miljoen euro. Het gaat dus om meer dan een verdrievoudiging op een jaar tijd. De spreker vreest dat de inbeslaggenomen sigaretten nog maar het topje van de ijsberg vormen. Daarnaast kunnen de uit het buitenland geïmporteerde tabaksproducten ook kwaliteitsproblemen stellen. De spreker heeft alvast dat indruk dat er geen kwaliteitscon- trole wordt gedaan van uit het buitenland geïmporteerde tabaksproducten? Kan de minister dat bevestigen? Of is er sprake van een stevige onderbestaffing bij de dienst die daarvoor verantwoordelijk is? aux revenus à partir du 1er janvier 2024 ne répond pas vraiment à sa question qui portait sur son applicabilité dans le temps aux réserves constituées de manière latente. — Accises sur le tabac L’intervenant constate que le ministre plaide pour une poursuite de l’harmonisation des règles européennes relatives aux produits du tabac chauffés et aux e-liquides. Un long débat sera encore mené au niveau européen. Dans la pratique, même une législation européenne harmonisée nécessitera toujours des contrôles effec- tifs sur l’expédition de ces biens. Cela posera tout de même des problèmes particuliers pour les contrôles à l’aéroport de Liège. M. Wouter Vermeersch (VB) constate qu’il n’a pas obtenu d’aperçu de l’impact budgétaire de toutes les mesures incluses dans la loi-programme à l’examen. — Accises sur le tabac Il ressort des calculs de M. Vermeersch que l’aug- mentation des accises est nettement plus faible pour les cigarettes les moins chères que pour les marques plus onéreuses. Cela entraînera une perturbation du marché et encouragera la substitution par des produits moins chers. L’accise minimale pose également problème. En instaurant une accise minimale excessivement élevée de 105 % sur le prix moyen pondéré des cigarettes et du tabac à rouler, le ministre pousse les fumeurs non seulement à délaisser les marques les plus onéreuses au profit des moins chères, mais aussi à se tourner vers les cigarettes étrangères et illégales. Cet afflux de cigarettes illégales crée un surcroît de travail pour les douanes, comme en témoignent les saisies record de cigarettes illégales en 2021, qui représentent des recettes fiscales de 158 millions d’euros. En 2020, les saisies ne correspondaient qu’à 49 millions d’euros de recettes fiscales. Il s’agit donc de plus qu’un triplement en l’espace d’un an. L’intervenant craint que les cigarettes saisies ne soient que la partie émergée de l’iceberg. En outre, les produits du tabac importés de l’étranger peuvent également poser des problèmes de qualité. L’intervenant a l’impression qu’aucun contrôle de qua- lité n’est effectué sur les produits du tabac importés de l’étranger. Le ministre peut-il le confirmer? Ou bien le service compétent en la matière manque-t-il cruellement de personnel? 3697/005 DOC 55 56 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E Als men rekening houdt met een prijselasticiteit zoals de minister beweert zou de toename van de accijnzen in de toekomst moeten vertragen. In de praktijk stelt de spreker echter vast dat de inkomsten uit de accijnzen niet vertraagd toenemen meer dalen. Door de accijnzen te verhogen, dalen uiteindelijk de inkomsten. — Verlaagd btw-tarief voor sloop en heropbouw De heer Vermeersch is teleurgesteld in de antwoorden van de minister. De mensen die klachten hadden in de pers worden niet gerustgesteld. De minister steekt de schuld op de bouwpromotoren die de mensen hebben misleid. De mensen hebben daar geen boodschap aan. Hoe zit het nu met de concrete gevallen van mensen die nu tienduizenden euro meer btw dreigen te moeten betalen? Zal de minister voor een oplossing zorgen voor deze mensen? De heer Benoît Piedboeuf (MR) dankt de minister voor zijn antwoorden. Hij zal de tijd nemen om dat ant- woorden grondig te analyseren. De heer Marco Van Hees (PVDA-PTB) betreurt nog- maals dat de regering de Raad van State maar 5 dagen tijd heeft gegeven om advies uit te brengen over deze programmawet. Deze te korte termijn getuigt van een respect voor de Raad van State en vormt een inbreuk op de goede werking van de Raad van State en het Parlement. Wat de kaaimantaks is er volgens de spreker toch wel sprake van een gemiste kans. Alhoewel het wetsontwerp wel gevolg geeft aan een aantal aanbevelingen van het Rekenhof, zijn er ook heel wat aanbevelingen die dode letter blijven. Jammer genoeg kan de opbrengst van de kaaimantaks niet worden gecontroleerd bij gebreke aan een specifieke code in de fiscale aangifte. De spreker neemt voorts akte van de bewering van de minister dat de vrijstelling van doorstorting van de bedrijfsvoorheffing als compensatie voor de verhoging van de minimumlonen voor gelegenheidsarbeiders in de fruit- en groenteteelt geen staatssteun uitmaakt. Nochtans is de Raad van State van oordeel dat het wel om staatssteun gaat. De heer Van Hees vindt het trouwens opvallend dat de regering bereid is om tegen de Europese Commissie in te gaan als het om toegif- ten aan het patronaat gaat. In andere omstandigheden plooit de regering gemakkelijk voor de dictaten van de Europese Commissie. Si l’on tient compte d’une élasticité des prix, telle qu’évoquée par le ministre, l’augmentation des droits d’accises devrait ralentir à l’avenir. Dans la pratique, cependant, l’intervenant note que les recettes provenant des accises n’augmentent pas de manière ralentie, mais diminuent. L’augmentation des droits d’accises réduit en fin de compte les recettes. — Taux de TVA réduit pour la démolition et la reconstruction M. Vermeersch est déçu des réponses du ministre. Les personnes qui se sont plaintes dans la presse ne sont pas rassurées. Le ministre rejette la faute sur les promoteurs immobiliers qui ont induit les gens en erreur. Les gens n’en ont que faire. Qu’en est-il des cas concrets de personnes qui risquent aujourd’hui de devoir payer des dizaines de milliers d’euros de TVA en plus? Le ministre apportera-t-il une solution à ces personnes? M. Benoît Piedboeuf (MR) remercie le ministre pour ses réponses. Il prendra le temps de les analyser en profondeur. M. Marco Van Hees (PVDA-PTB) regrette une fois de plus que le gouvernement n’ait donné que cinq jours au Conseil d’État pour donner son avis sur la loi-programme à l’examen. Ce délai trop court témoigne d’un manque de respect pour le Conseil d’État et porte atteinte au bon fonctionnement du Conseil d’État et du Parlement. En ce qui concerne la taxe Caïman, l’intervenant estime que l’on a tout de même manqué une occasion. Bien que le projet de loi donne suite à certaines recom- mandations de la Cour des comptes, nombre d’entre elles restent lettre morte. Malheureusement, le produit de la taxe Caïman ne peut être contrôlé en l’absence d’un code spécifique dans la déclaration fiscale. En outre, l’intervenant prend acte de l’affirmation du ministre selon laquelle la dispense de versement du pré- compte professionnel en compensation de l’augmentation du salaire minimum pour les travailleurs occasionnels dans le secteur de la fruiticulture et la culture maraî- chère ne constitue pas une aide d’État. Cependant, le Conseil d’État estime qu’il s’agit bel et bien d’une aide d’État. M. Van Hees trouve d’ailleurs frappant que le gouvernement soit prêt à s’opposer à la Commission européenne pour offrir des cadeaux au patronat. Dans d’autres circonstances, le gouvernement se plie facile- ment aux diktats de la Commission européenne. 57 3697/005 DOC 55 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E Voorts wenst de spreker te vernemen of de minister beroep zal aantekenen tegen de beslissing van het gerecht van eerste aanleg van de Europese Unie over de Excess Profit Rulings. D. Bijkomende antwoorden van de vice- eersteminister De heer Vincent Van Peteghem, vice-eersteminister en minister van Financiën, belast met de Coördinatie van de fraudebestrijding en de Nationale Loterij, antwoordt op de bijkomende vragen van de leden. — Antwoorden aan de heer Van der Donckt De minister bevestigt dat online aankopen van tabak in principe niet zijn toegestaan. De minister is er zich wel van bewust dat illegale aankopen uiteraard mogelijk zijn. De douanediensten treden hard op tegen illegale tabaksproductie en online aankopen van tabak. — Antwoorden aan de heer Vermeersch De minister antwoordt dat de heer Vermeersch in zijn oorspronkelijke vraag aangaf dat de accijnzen meer wegen op de duurdere producten en dat er daarom substitutie zou zijn. De minister heeft uitgelegd hoe hij deze substitutie wil tegengaan. Voor controlediensten voor de kwaliteit van tabak wordt er voorzien in een 1 op 1 vervanging. Wat uw vraag betreft de vraag over kwaliteitscontrole antwoordt de minister dat de douane de controles doet die binnen haar bevoegdheden vallen. Als er illegale sigaretten worden aangetroffen worden deze uiteraard in beslag genomen. Met betrekking tot het verlaagd btw-tarief op afbraak en heropbouw antwoordt de minister dat hij altijd correct heeft gecommuniceerd. De regering heeft altijd duide- lijk gecommuniceerd dat de tijdelijke maatregel tegen het eind van dit jaar zou worden stopgezet. De nieuwe tarifaire regeling heeft inderdaad geharmoniseerde toepassingsvoorwaarden voor het gehele grondgebied. Voor die personen die in aanmerking kwamen voor het verlaagd btw-tarief maar niet meer in aanmerking komen onder de nieuwe regeling werden er specifieke overgangsmaatregelen uitgewerkt waarnaar in de be- spreking werd verwezen en die specifiek bestemd zijn om de overgang te verzachten. Wat de specifieke individuele gevallen betreft hangt alles af van het ogenblik waarop de bouwpromotor of de particulier zijn bouwaanvraag heeft ingediend voor of na 1 juli 2023. Als de bouwaanvraag is ingediend na L’intervenant souhaite également savoir si le ministre fera appel de la décision du tribunal de première instance de l’Union européenne sur les excess profit rulings. D. Réponses supplémentaires du vice-premier ministre M. Vincent Van Peteghem, vice-premier ministre et ministre des Finances, chargé de la Coordination de la lutte contre la fraude et de la Loterie nationale, répond aux questions supplémentaires des membres. — Réponses à M. Van der Donckt Le ministre confirme que l’achat de tabac en ligne n’est en principe pas autorisé. Toutefois, le ministre est conscient que des achats illégaux sont bien sûr pos- sibles. Les autorités douanières répriment sévèrement la production illégale de tabac et l’achat de tabac en ligne. — Réponses à M. Vermeersch Le ministre répond que M. Vermeersch indiquait dans sa question initiale que les accises pèsent davantage sur les produits les plus chers et qu’il y aurait donc une substitution. Le ministre a expliqué comment il entendait contrer cette substitution. Pour les services de contrôle de la qualité du tabac, un remplacement 1 pour 1 est prévu. En ce qui concerne la question sur le contrôle de la qualité, le ministre répond que la douane effectue les contrôles qui relèvent de sa compétence. Si des ciga- rettes illégales sont trouvées, elles sont bien sûr saisies. En ce qui concerne le taux réduit de TVA sur la dé- molition et la reconstruction, le ministre répond qu’il a toujours communiqué correctement. Le gouvernement a toujours clairement indiqué que la mesure temporaire serait supprimée d’ici la fin de l’année. Le nouveau régime tarifaire a en effet des conditions d’application harmoni- sées pour l’ensemble du territoire. Pour les personnes qui étaient éligibles au taux réduit de TVA mais qui ne le sont plus dans le cadre du nouveau régime, on a éla- boré des mesures transitoires spécifiques, auxquelles il a été fait référence au cours de la discussion et qui sont spécifiquement conçues pour faciliter la transition. En ce qui concerne les cas individuels et spécifiques, tout dépend de la date à laquelle le promoteur immobilier ou le particulier a déposé sa demande de permis de bâtir: avant ou après le 1er juillet 2023. Si la demande de 3697/005 DOC 55 58 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E 1 juli is het niet zeker dat de tijdelijke maatregel volgend jaar nog van toepassing zal zijn. Daarnaast is het uiteraard mogelijk dat bepaalde bouwpromotoren er mogelijks te optimistisch vanuit zijn gegaan dat de huidige regeling wel als dusdanig zou worden verlengd en op die manier hun klanten in verwarring hebben gebracht. Hoe dan ook, als er in individuele gevallen ondui- delijkheden zouden bestaan, kunnen die altijd worden voorgelegd aan de fiscale administratie. — Antwoorden aan de heer Van Hees Voor wat betreft de monitoring van de kaaimantaks zal de FOD Financiën vanaf aanslagjaar 2024 beter zicht hebben op de algemene toepassing van de kaaimantaks, juist omwille van de uitgebreide aangifteplicht. Wat de beslissing van het gerecht van eerste aanleg van de Europese Unie betreft over de Excess Profit Rulings bevestigt de minister dat er geen hoger beroep werd ingesteld. Bij sigaretten, maar ook bij alle tabaksproducten in het algemeen bestemd voor de Belgische markt is er steeds een notificatiedossier nodig voor volksgezondheid, waarbij de samenstelling moet worden meegegeven. Wat de vraag betreft over het verschil in de twee taalversies heb ik bevestiging gekregen dat het niet gaat over de accijnzen op tabak, maar over retributies voor notificaties en kennisgevingen van tabaksproducten. Het gaat om cijfers van de FOD Volksgezondheid. E. Bijkomende vragen van de leden en bijkomende antwoorden van de minister De heer Wouter Vermeersch (VB) herhaalt dat hij nog steeds geen antwoord heeft gekregen op de zijn vraag naar de budgettaire impact van de maatregelen in deze programmawet. Wat de accijnzen op tabak betreft bevestigt de spreker dat de minister volgens hem door de accijnsverhogingen de rokers van duurdere tabaksproducten naar goedko- pere tabaksproducten duwt en ook naar buitenlandse en illegale tabaksproducten. Blijkbaar wordt er geen kwaliteitscontrole gedaan van de buitenlandse tabaks- producten. Dit behoort tot de bevoegdheid van zowel de FOD Financiën als de FOD Volksgezondheid. Kan permis de bâtir a été introduite après le 1er juillet, il n’est pas certain que la mesure temporaire lui sera encore applicable l’année prochaine. En outre, il est évidemment possible que certains promoteurs immobiliers aient fait preuve d’un opti- misme exagéré en supposant que le régime actuel serait effectivement prolongé tel quel, et qu’ils aient semé la confusion dans l’esprit de leurs clients. En tout état de cause, si des questions se posent concernant certains cas individuels, elles pourront tou- jours être soumises à l’administration fiscale. — Réponses à M. Van Hees En ce qui concerne le suivi de la taxe Caïman, le SPF Finances aura un meilleur aperçu de la générali- sation de l’application de cette taxe à partir de l’exercice d’imposition 2024, précisément en raison de l’extension de l’obligation de déclaration. En ce qui concerne la décision rendue par le tribunal de première instance de l’Union européenne concernant les Excess Profit Rulings, le ministre confirme qu’aucun appel n’a été interjeté. Pour les cigarettes, mais aussi pour tous les produits du tabac en général qui sont destinés au marché belge, la présentation d’un dossier de notification au SPF Santé publique reste nécessaire, et la composition des produits doit y figurer. En ce qui concerne la divergence entre les deux versions linguistiques, le ministre a reçu la confirmation qu’il ne s’agit pas des accises sur le tabac, mais de rede- vances en rapport avec les notifications de produits du tabac. Ces chiffres proviennent du SPF Santé publique. E. Questions complémentaires des membres et réponses complémentaires du ministre M. Wouter Vermeersch (VB) répète qu’aucune ré- ponse n’a encore été apportée à sa question relative à l’incidence budgétaire des mesures figurant dans cette loi-programme. En ce qui concerne les accises sur le tabac, l’inter- venant confirme que, selon lui, les augmentations des accises décidées par le ministre incitent les fumeurs à délaisser les produits du tabac les plus chers au profit de produits meilleur marché et de produits étrangers et illicites. Il semble que les produits du tabac étrangers ne soient soumis à aucun contrôle de qualité. Les contrôles de ce type relèvent de la compétence du SPF Finances 59 3697/005 DOC 55 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E de minister dit verder verduidelijken? Gebeuren er ef- fectief controles? Volgens de open data van de FOD Financiën liggen de accijnsinkomsten uit tabaksproducten in de eerste tien maanden van 2023 135 miljoen euro lager dan in 2022, hoewel de raming voor het volledige jaar 2023 rekent op een stijging van 200 miljoen euro. De spreker besluit dat de accijnsinkomsten uit tabak voor dit jaar alvast zwaar overraamd zijn. Wat het verlaagde btw-tarief voor sloop en heropbouw betreft heeft de minister eindelijk duidelijk geantwoord dat voor gevallen waarvoor de bouwaanvraag is inge- diend voor 1 juli 2023 zij zullen kunnen genieten van een overgangsregeling en geen btw zullen moeten bijbetalen. Voor de gevallen waarvoor de bouwaanvraag na 1 juli 2023 is ingediend zijn mogelijks tienduizenden euro extra btw verschuldigd. De heer Vincent Van Peteghem, vice-eersteminister en minister van Financiën, belast met de Coördinatie van de fraudebestrijding en de Nationale Loterij, antwoordt dat de budgettaire impact van de maatregelen allemaal duidelijk af te leiden zijn uit de begrotingsdocumenten die uitvoerig zijn toegelicht. De minister antwoordt dat bij alle tabaksproducten in het algemeen bestemd voor de Belgische markt er steeds een notificatiedossier nodig is voor de FOD Volksgezondheid, waarbij ook de samenstelling moet worden meegegeven. Er is dus wel een zekere vorm van kwaliteitscontrole. Wat de opbrengst van de accijnzen uit tabaksproduc- ten betreft verduidelijkt de minister dat het vandaag te vroeg is om conclusies te trekken. Er dienen nog twee maanden gerealiseerd te worden in 2023. Er zijn vol- gens de minister geen redenen om aan te nemen dat de raming herzien dient te worden. De heer Wouter Vermeersch (VB) begrijpt uit het ant- woord dat er geen effectieve controle is op de kwaliteit van uit het buitenland geïmporteerde tabaksproducten, tenzij misschien een papieren controle. Ter bescherming van de binnenlandse tabaksproductie zou het toch aangewezen zijn dat ook de uit het buitenland geïmpor- teerde tabaksproducenten aan strenge normen worden onderworpen. De spreker stelt vast dat de btw-inkomsten en de ac- cijnsinkomsten uit tabaksproducten in 2022 maar liefst et du SPF Santé publique. Le ministre peut-il apporter des précisions à ce sujet? Des contrôles sont-ils réalisés? Selon les données du SPF Finances qui sont acces- sibles au grand public, les recettes provenant des accises sur les produits du tabac au cours des dix premiers mois de 2023 sont inférieures de 135 millions d’euros à celles de 2022, alors que les estimations misaient sur une augmentation de 200 millions d’euros pour l’ensemble de l’année 2023. L’intervenant conclut que les recettes des accises sur le tabac pour cette année ont certainement été largement surestimées. En ce qui concerne le taux réduit de TVA pour la démolition et la reconstruction, le ministre a enfin donné une réponse précise: si la demande de permis de bâtir a été déposée avant le 1er juillet 2023, un régime tran- sitoire sera applicable et aucun supplément de TVA ne sera exigible. Si la demande de permis de bâtir a été introduite après le 1er juillet 2023, le versement d’un supplément de dizaines de milliers d’euros de TVA est susceptible d’être réclamé. M. Vincent Van Peteghem, vice-premier ministre et ministre des Finances chargé de la Coordination de la lutte contre la fraude et de la Loterie Nationale, répond que toutes les incidences budgétaires des mesures ressortent clairement des documents budgétaires, qui ont fait l’objet d’explications détaillées. Le ministre répond que pour tous les produits du tabac en général destinés au marché belge, un dossier de notification doit être présenté au SPF Santé publique et que la composition des produits doit y figurer. Il existe donc bel et bien une certaine forme de contrôle de qualité. En ce qui concerne les recettes générées par les accises sur les produits du tabac, le ministre précise qu’il est trop tôt pour tirer des conclusions. Le calcul des recettes des deux derniers mois de 2023 doit encore avoir lieu. Selon le ministre, il n’y a aucune raison de supposer qu’une révision de l’estimation réalisée est nécessaire. M. Wouter Vermeersch (VB) déduit de la réponse du ministre qu’il n’existe pas de contrôle efficace de la qualité des produits du tabac provenant de l’étranger, à l’exception peut-être d’un contrôle sur papier. Or il serait opportun, pour protéger la production du tabac en Belgique, que les produits du tabac importés de l’étranger soient également soumis à des normes strictes. L’intervenant constate que les recettes provenant de la TVA et des accises sur les produits du tabac en 3697/005 DOC 55 60 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E 128 miljoen euro lager lagen dan in 2021 ondanks een zware accijnsverhoging. III. — ARTIKELSGEWIJZE BESPREKING EN STEMMINGEN TITEL 1 Algemene bepaling Artikel 1 Dit artikel regelt de grondwettelijke grondslag van het wetsontwerp en geeft geen aanleiding tot opmerkingen. Artikel 1 wordt eenparig aangenomen. TITEL 2 Financiën HOOFDSTUK 1 Wijzigingen van het Wetboek diverse rechten en taksen met betrekking tot de jaarlijkse taks op de kredietinstellingen Art. 2 tot 4 Deze artikelen geven geen aanleiding tot opmerkingen. De artikelen 2 tot 4 worden achtereenvolgens aan- genomen met 11 tegen 5 stemmen. HOOFDSTUK 2 Wijziging van het Wetboek der registratie-, hypotheek- en griffierechten met betrekking tot de vestigingen en overdrachten van erfpacht- en opstalrechten Art. 5 en 6 Deze artikelen geven geen aanleiding tot opmerkingen. De artikelen 5 en 6 worden achtereenvolgens aan- genomen met 10 tegen 6 stemmen. 2022 étaient inférieures de 128 millions d’euros à celles de 2021, malgré une forte augmentation des accises. III. — DISCUSSION DES ARTICLES ET VOTES TITRE 1 Dispositions générales Article 1er Cet article fixe le fondement constitutionnel du projet de loi et ne donne lieu à aucune observation. L’article 1er est adopté à l’unanimité. TITRE 2 Finances CHAPITRE 1ER Modifications du Code des droits et taxes divers relatives à la taxe annuelle sur les établissements de crédit Art. 2 à 4 Ces articles ne donnent lieu à aucune observation. Les articles 2 à 4 sont successivement adoptés par 11 voix contre 5. CHAPITRE 2 Modification du Code des droits d’enregistrement, d’hypothèque et de greffe relative aux constitutions et cessions de droits d’emphytéose et de superficie Art. 5 et 6 Ces articles ne donnent lieu à aucune observation. Les articles 5 et 6 sont successivement adoptés par 10 voix contre 6. 61 3697/005 DOC 55 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E HOOFDSTUK 3 Wijzigingen betreffende de inkomstenbelastingen Afdeling 1 Flexi-jobs Art. 7 tot 11 Deze artikelen geven geen aanleiding tot opmerkingen. De artikelen 7 tot 11 worden achtereenvolgens aan- genomen met 10 tegen 3 stemmen en 3 onthoudingen. Afdeling 2 Aanpassingen artikelen 54 en 344, § 2, WIB 92 ingevolge het SIAT-arrest Art. 12 tot 14 Deze artikelen geven geen aanleiding tot opmerkingen. De artikelen 12 tot 14 worden achtereenvolgens aan- genomen met 10 stemmen en 6 onthoudingen. Afdeling 3 Gespecialiseerde vastgoedbeleggingsfondsen Art. 15 en 16 Deze artikelen geven geen aanleiding tot opmerkingen. De artikelen 15 en 16 worden achtereenvolgens aan- genomen met 13 stemmen en 3 onthoudingen. Afdeling 4 Vrijstelling van doorstorting van bedrijfsvoorheffing ter compensatie van de verhoging van het minimumloon voor de gelegenheidsarbeiders in de fruit- en groenteteelt Art. 17 en 18 Deze artikelen geven geen aanleiding tot opmerkingen. De artikelen 17 en 18 worden achtereenvolgens aan- genomen met 15 tegen 1 stem. CHAPITRE 3 Modifications relatives aux impôts sur les revenus Section 1re Flexi-jobs Art. 7 à 11 Ces articles ne donnent lieu à aucune observation. Les articles 7 à 11 sont successivement adoptés par 10 voix contre 3 et 3 abstentions. Section 2 Adaptation des articles 54 et 344, § 2, CIR 92 suite à l’arrêt SIAT Art. 12 à 14 Ces articles ne donnent lieu à aucune observation. Les articles 12 à 14 sont successivement adoptés par 10 voix et 6 abstentions. Section 3 Fonds d’investissement immobiliers spécialisés Art. 15 à 16 Ces articles ne donnent lieu à aucune observation. Les articles 15 à 16 sont successivement adoptés par 13 voix et 3 abstentions. Section 4 Dispense de versement du précompte professionnel en compensation de l’augmentation du salaire minimum pour les travailleurs occasionnels dans le secteur de la fruiticulture et la culture maraîchère Art. 17 et 18 Ces articles ne donnent lieu à aucune observation. Les articles 17 et 18 sont successivement adoptés par 15 voix contre une. 3697/005 DOC 55 62 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E Afdeling 5 Fiscale werkbonus Art. 19 en 20 Deze artikelen geven geen aanleiding tot opmerkingen. De artikelen 19 en 20 worden achtereenvolgens aan- genomen met 13 stemmen en 3 onthoudingen. Afdeling 6 CFC Art. 21 tot 32 Deze artikelen geven geen aanleiding tot opmerkingen. De artikelen 21 tot 32 worden achtereenvolgens aangenomen met 11 tegen 5 stemmen. Afdeling 7 Wijzigingen aan het aanslagstelsel dat van toepassing is op de juridische constructies Art. 33 tot 43 Deze artikelen geven geen aanleiding tot opmerkingen. De artikelen 33 tot 43 worden achtereenvolgens aan- genomen met 11 tegen 3 stemmen en 2 onthoudingen. Afdeling 8 Aftrekbeperking van de jaarlijkse taks op de kredietinstellingen, de collectieve beleggingsinstellingen en de verzekeringsondernemingen Art. 44 en 45 Deze artikelen geven geen aanleiding tot opmerkingen. De artikelen 44 en 45 worden achtereenvolgens aangenomen met 11 tegen 5 stemmen. Section 5 Bonus fiscal à l’emploi Art. 19 et 20 Ces articles ne donnent lieu à aucune observation. Les articles 19 et 20 sont successivement adoptés par 13 voix et 3 abstentions. Section 6 CFC Art. 21 à 32 Ces articles ne donnent lieu à aucune observation. Les articles 21 à 32 sont successivement adoptés par 11 voix contre 5. Section 7 Modifications au régime de taxation applicable aux constructions juridiques Art. 33 à 43 Ces articles ne donnent lieu à aucune observation. Les articles 33 à 43 sont successivement adoptés par 11 voix contre 3 et 2 abstentions. Section 8 Limitation de la déduction de la taxe annuelle sur les établissements de crédit, les organismes de placement collectif et les entreprises d’assurance Art. 44 et 45 Ces articles ne donnent lieu à aucune observation. Les articles 44 à 45 sont successivement adoptés par 11 voix contre 5. 63 3697/005 DOC 55 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E HOOFDSTUK 4 Wijzigingen betreffende accijnzen Afdeling 1 Wijziging van de programmawet van 27 december 2004 Art. 46 Dit artikel geeft geen aanleiding tot opmerkingen. Artikel 46 wordt aangenomen met 10 tegen 5 stem- men en 1 onthouding. Afdeling 2 Wijziging van de wet van 3 april 1997 betreffende het fiscaal stelsel van gefabriceerde tabak Art. 47 tot 56 Deze artikelen geven geen aanleiding tot opmerkingen. De artikelen 47 tot 56 worden achtereenvolgens aangenomen met 10 tegen 6 stemmen. Afdeling 3 Inwerkingtreding Art. 57 Dit artikel geeft geen aanleiding tot opmerkingen. Artikel 57 wordt aangenomen met 10 tegen 6 stemmen. HOOFDSTUK 5 Wijzigingen betreffende de belasting over de toegevoegde waarde Afdeling 1 Verlaagd btw-tarief met betrekking tot de afbraak en heropbouw van gebouwen op het hele Belgische grondgebied Art. 58 tot 60 Deze artikelen geven geen aanleiding tot opmerkingen. CHAPITRE 4 Modifications relatives aux accises Section 1re Modification de la loi-programme du 27 décembre 2004 Art. 46 Cet article ne donne lieu à aucune observation. L’article 46 est adopté par 10 voix contre 5 et une abstention. Section 2 Modification de la loi du 3 avril 1997 relative au régime fiscal des tabacs manufacturés Art. 47 à 56 Ces articles ne donnent lieu à aucune observation. Les articles 47 à 56 sont successivement adoptés par 10 voix contre 6. Section 3 Entrée en vigueur Art. 57 Cet article ne donne lieu à aucune observation. L’article 57 est adopté par 10 voix contre 6. CHAPITRE 5 Modifications relatives à la taxe sur la valeur ajoutée Section 1re Taux de TVA réduit en ce qui concerne la démolition et reconstruction de bâtiments sur l’ensemble du territoire belge Art. 58 à 60 Ces articles ne donnent lieu à aucune observation. 3697/005 DOC 55 64 C H A M B R E 6 e   S E S S I O N D E L A 55 e L É G I S L AT U R E 2023 2024 K A M E R • 6 e Z I T T I N G VA N D E 55 e Z I T T I N G S P E R I O D E De artikelen 58 tot 60 worden achtereenvolgens aan- genomen met 11 tegen 3 stemmen en 2 onthoudingen. Afdeling 2 Verlaagd btw-tarief met betrekking tot de installatie van warmtepompen Art. 61 en 62 Deze artikelen geven geen aanleiding tot opmerkingen. De artikelen 61 en 62 worden achtereenvolgens aangenomen met 13 tegen 3 stemmen. TITEL 4 Ontwikkelingssamenwerking ENIG HOOFDSTUK Art. 64 Dit artikel geeft geen aanleiding tot opmerkingen. Artikel 64 wordt aangenomen met 14 stemmen en 2 onthoudingen. * *  * Op vraag van de heer Wim Van der Donckt zal de commissie overgaan tot een tweede lezing (artikel 83 Rgt.). Er werd tevens een legistieke nota gevraagd van de diensten. In toepassing van de artikel 78,6 van het Kamer- reglement vraagt de heer Van der Donckt eveneens de goedkeuring van het verslag van de eerste lezing. Tijdens haar vergadering van 12 december 2023 heeft de commissie het verslag van de eerste lezing goedgekeurd met 10 stemmen en 2 onthoudingen. De rapporteur, De voorzitster, Benoît Piedboeuf Marie-Christine Marghem Les articles 58 à 60 sont successivement adoptés par 11 voix contre 3 et 2 abstentions. Section 2 Taux de TVA réduit en ce qui concerne l’installation de pompes à chaleur Art. 61 et 62 Ces articles ne donnent lieu à aucune observation. Les articles 61 et 62 sont successivement adoptés par 13 voix contre 3. TITRE 4 Coopération au développement CHAPITRE UNIQUE Art. 64 Cet article ne donne lieu à aucune observation. L’article 64 est adopté par 14 voix contre 2 abstentions. * *  * À la demande de M. Wim Van der Donckt, la commis- sion soumettra le projet de loi à une deuxième lecture (cf. article 83 du Règlement de la Chambre). Une note de légistique est également demandée aux services. En application de l’article 78,6 du Règlement de la Chambre, M. Wim Van der Donckt demande également l’approbation du rapport de la première lecture. Lors de la réunion du 12 décembre 2023, la commis- sion a approuvé le rapport de la première lecture avec 10 votes et 2 abstentions. Le rapporteur, La présidente, Benoît Piedboeuf Marie-Christine Marghem Imprimerie centrale – Centrale drukkerij